************************************************************ * IzAnazivagurudeva paddhati * of IzAnaziva gurudeva * Vol. –I * Edited by T. GaNapati zAstrI * University of Trivandrum 1920 * Data entered by the staff of Muktabodha * under the supervision of Mark S.G. Dyczkowski * Transliteration Harvard-Kyoto * Revision 0 January 28, 2007 ************************************************************ zrIH IzAnazivagurudevapaddhatiH zrImadIzAnazivagurudevamizraviracitA | (prathamaH sAmAnyapAdaH) vAgIzvaraM taM girizaM giraM tAM gaurIM gaNezaM ca mataGgajAsyam | dUrgAM ca durgArtiharAM viriJcaM lakSmIM ca lakSmIzamapi prapadye || 1-1 || gurUnalaM gauravato garIyasaH samAhitaH sarvasamAn mahIyasaH | mahAmahimnA mihirAnivoditAMstamomahAmohaharAn nato'smyaham || 1-2 || vistRtAni viziSTAni tantrANi vividhAnyaham | yAvatsAmarthyamAlocya kariSye tantrapaddhatim || 1-3 || ananyatantrasApekSasvArthasandohasaGgatim | RddhairvidhAnamantrArthairvedyAM zrutimivAparAm || 1-4 || prasannAM nAtikuTilAM nAtisaMkSepavistarAm | citrAM bahuguNAM viSNoH zayyAM bhogavatImiva || 1-5 || vividhacchandasaM nAnAvRttAlaGkAravarNakAm | sevyAM kAmijanasyeSTAM lalitAM pramadAmiva || 1-6 || viSagrahAmayAdInAM prazamopAyadarzinIm | mantrabimbauSadhidhyAnairvidyAM saJjIvinImiva || 1-7 || asuhRnnigrahoccATavidveSastambhamohanaiH | utsAdamAraNopAyairdaNDanItimivAparAm || 1-8 || pUtanAnarakAriSTadamanAdau vicakSaNAm | satyabhAmAsamAzliSTAM yathA mUrtiM muradviSaH || 1-9 || manubhirbahubhiryuktAM daivataizcApi tatsamam | kRtatretAdikalpaizca zaradaM brahmaNo yathA || 1-10 || nijasaGketamArgajJairadhigamyAM pRthagvidhaiH | yantrairdUrIkRtAnarthAM durgabhUmimivAparAm || 1-11 || nirgatadvAparAM dharmatanayasvargayogataH | kaliprasaGgakaTukAM kAlasyeha gatiryathA || 1-12 || pAdaizcaturbhirnAtyarthaM bhinnArthaprasavairyutAm | caturyugakramAyattAM vaidhasImiva kalpanAm || 1-13 || ekAmapi pRthaglakSyapUrvArdhAparalakSaNAm | mUrtiM vinAyakasyeva gajavaktrAM narAkRtim || 1-14 || mahendrajAlavijJAnaprapaJcajananIM yathA | tadvidAM pratyayAvedyAM muktidAM zaktimaizvarIm || 1-15 || * * * * * * ka * * * ma * vibhAgataH | mokSaprasAdhanIM tattatkramAvedyAM trayImiva || 1-16 || saprayogA hi manavaH sAGgadaivapuraskriyAH | sacchandomunidigbandhAH sadhyAnAH saprayojanAH || 1-17 || savidhAnAzca lakSyante mantrAste syuzcaturvidhAH | bIjAni bIjamantrAzca mantrA mAlAkhyamantrakAH || 1-18 || nAnAkSarANAM saMyogAd bIjaM syAdvaikamakSaram | bIjamantrA dazArNAdho mantrAH syurviMzateradhaH || 1-19 || viMzatyarNAdhikA ye tu mAlAmantrA bhavanti te | prAyeNa bAlye bIjAni siddhiM yacchanti bhUyasIm || 1-20 || bIjamantrAstu kaumAre mantrA yauvanasiddhidAH | vArddhake'pi ca sidhyanti mAlAmantrAH sadaiva hi || 1-21 || zraddhAbhaktisamabhyAsAt sarve sidhyanti sarvadA | mananatrANadharmitvaM vAcake daivatasya tu || 1-22 || yatra tanmantrasaMjJaM syAnna tad bIjeSu vA bhavet | atra ratnatraye – mananAt sarvabhUtAnAM trANAt saMsArasAgarAt | mantrarUpA hi tacchaktirmananatrANadharmiNI || iti || vAcyavAcakayoraikyamadhigamya gurAvapi || 1-23 || tad daivatasamAM bhaktiM vidadhItAtmasiddhaye | lipirvai sarvamantrANAM zabdAnAM caiva mAtRkA || 1-24 || sA tu zakteH samutpannA zaktibIjAtmikA matA | nirvikalpAtmakaM bra(hma) yannityAnandavigraham || 1-25 || zivaM tadacalaM vizvasvabhAvaM bhAsakaM param | susUkSmaM cirddhanaM vyApi sarvagaM tadaNoraNu || 1-26 || mahato'pi mahacchuddhamicchAjJAnakriyodayam | Adisargamukhe jJAnacikIrSAyatnadhAraNAt || 1-27 || svazaktivyaktimAdhatte pradIpaH svaprabhAmiva | sattvaM rajastamazcaitacchuklaraktAsitaprabham || 1-28 || zaktirbhavatyajA hyekA vizvodbhavavidhAyinI | sA zaktirbindutAmeti binduH so'pi tridhA bhavet || 1-29 || bindurnAdo ravazceti sa ravo'vyaktamiSyate | avyaktAduditaM tattvaM mahAnnAma tribhedakam || 1-30 || mahatazcApyahaGkArastredhA sa ca nigadyate | vaikArikastaijasazca bhUtAdiriti cAparaH || 1-31 || tasmAcchAktAdahaGkArAddhakAro ghoSavAnabhUt | atra zrIkAlottare – nAdAkhyaM yat paraM bIjaM sarvabhUteSvavasthitam | muktidaM paramaM divyaM sarvasiddhipradAyakam || sAntaM sarvagataM zUnyaM mAtrAdvAdazabhiH sthitam | hrasvA brahma samAkhyAtA dIrghA hyaGgAni SaNmukha || iti || ratnatraye'pi – sa tu zabdazcaturdhA vAgvaikharyAdivibhedataH | jAyate bindusaMkSobhAdanantasyArthasiddhaye || iti | zaktirnAdo mahAmAyA vyometi ca caturvidham || 1-32 || bindorevAsya tu punazcatasro vRttayaH smRtAH | vaikharI madhyamA caiva pazyantI cApi sUkSmayA || 1-33 || vyutkrameNa bhavantyetAH kuNDalinyAditaH kramAt | sUkSmA kuNDalinImadhye jyotirmAtrAtyaNIyasI || 1-34 || azrotraviSayA tasmAdudgacchantyUrdhvagAminI | svayaM prakAzA pazyantI suSumnAmAzritA bhavet || 1-35 || saiva hRtpaGkajaM prApya madhyamA nAdarUpiNI | antaHsaJjalpamAtrA syAdavibhaktordhvagAminI || 1-36 || saivoraHkaNThatAlusthA ziroghrANadvijopagA | jihvAmUloSThaniSTyUtA kRtavarNaparigrahA || 1-37 || zabdaprapaJcajananI zrotragrAhyA tu vaikharI | hakAraH savikAro'tha repheNa samayujyata || 1-38 || IkAramabhajat tasmAd bindunAdavibhUSitaH | zaktibIjaM hi tadyogAt prapaJcotpattikAraNam || 1-39 || haratvAcca haritvAcca puMprakRtyostu yuktayoH | zliSToccAritayoH zAbdaM rUpaM tadbIjamIritam || 1-40 || hakArastu bhavet prANo repho vahnirudAhRtaH | IkArastu bhavenmAyA bindurIzvara ucyate || 1-41 || nAdaH sadAzivo jJeyo nAdAntastu zivaH svayam | hakAro vyaktimApanno hArdaghoSavivakSitaH || 1-42 || akAratAM gatastasya bhedo hyakSarasaGgatiH | UkArAntAnyakArAdInyakSarANi SaDasya tu || 1-43 || vikRtiH syAd vizeSeNa rephasya tu R RR lR lRR | IkArabhedatastvAsannekArAdyakSarANi SaT || 1-44 || itthaM SoDazadhotpannAH svarAkhyAH zaktibIjataH | zaktyaGgatvAt kalAste syuramRtAMzukalAtmakAH || 1-45 || hrasvAH svarA binduyutAH pumAMso'gnyarkarUpiNaH | dIrghasvarA visargAntAH strIliGgAH somarUpiNaH || 1-46 || RRRlRlRRcatuSkaM tu saumyAgneyaM napuMsakam | svarANAmudayAdyaM tu purastAdiha likhyate || 1-47 || iti svarAdhikAraH | hakAraH zabdaguNavAnakAramasRjat puraH | vyomnaH sparzaguNo vAyuH sparzAkhyAH kAdayo'bhavan || 1-48 || paJcapaJcAkSarAste syuH paJcavargAstvinAtmakAH | yAdyakSaracatuSkaM tu vAyvagnikSmAmbhasAM tanuH || 1-49 || sparzo rUpaM tathA gandho rasAkhyastadguNAH kramAt | zeSAstu vyApakAH zAdyAH sAgnISomAH svaraspRzaH || 1-50 || itthaM paJcAzadutpannA varNAH zaktiprabhedataH | kAdayaH paJcaviMzArNA yAdayaH zAdayastathA || 1-51 || sthAnaprayatnabhedena jAyante khalvakArataH | akArAdisvarairyuktahalAM yogAnmitho'pi ca || 1-52 || zabdaprapaJcaH sarvo'pi vicitraM jAyate sphuTam | halAmadhikAraH | saiva zaktirdvidhA bhUtA tAro vAgbhavamityapi || 1-53 || akArazcApyukAro'tha makAro bindunAdavAn | tArAkhyaH praNavo hyeSa zabdabrahmAtmako mataH || 1-54 || a-ImabindunAdADhyaM vAgbhavaM bIjamIritam | vizvavAgbhUtidaM tattu vAgIzvaryAstanurbhavet || 1-55 || praNavastu zivaH sAkSAd vAgbhavaM zaktiraizvarI | zaktibIjaM tathA tAro vAgbhavaM ca tataH param || 1-56 || akArAdIni paJcAzadakSarANyanupUrvazaH | tadbhedajAzca yA vAco dezabhAjA vilakSaNAH || 1-57 || vedAH sAGgAH purANAni zAstrANi vividhAni ca | AkAzAdIni bhUtAni tanmAtrANIndriyANi ca || 1-58 || mano buddhirahaGkAro rAgaH kAlaH kalAstathA | bahunA kiM pralApena yaH zabdArthAtmako'khilaH || 1-59 || prapaJcaH zaktijo hyeSa zaktistasmAttu mAtRkA | asyAM tu mAtRkAkhyAyAM lipitvaM likhyate yataH || 1-60 || akSaratvaM kSarAbhAvAd varNatvaM varNasaGgrahAt | arNatvamamRtAtmatvAdarNo'mbhaH kathyate yataH || 1-61 || khAnilAgnyabdharitryAkhyA hayarephA valAvapi | upAdAnAni vizvAtmamAtRkAyAstu paJca vai || 1-62 || avargo'syA mukhaM sAGgaM kacavargau bhujadvayam | Tatavargau tathA pAdau pArzvayugmaM paphau matau || 1-63 || pRSThaM bakAro nAbhistu bhakAro hRnmakArataH | tvagasRGmAMsamedosthimajjAzuklAni yAdayaH || 1-64 || dhAtavaH sapta varNAH syurhakAraH prANa iSyate | sphUrtiH kSakAraH sakrodho vizvalokamayI tanuH || 1-65 || bhUrAdyAH sapta ye lokAH pAtAlAni ca sapta vai | brahmAdistambaparyantaM mAtRkAyAM vyavasthitam || 1-66 || sUryAdyAstu grahAH sapta vargebhyaH pRthagudgatAH | avargAdudgataH sUryaH kavargAdapi bhUsutaH || 1-67 || cavargAd bhArgavo jJastu TavargAd tA(li?di)kAd guruH | pavargAcca zanizcandro yavargAdabhavad vibhuH || 1-68 || nakSatrANyAzvinAdIni meSAdyA rAzayastathA | mAtRkAkSarasambhedAt kathyante parato'tra vai || 1-69 || paJcAzadakSarebhyastu paJcAzad rudramUrtayaH | samudgatAstathA rudrazaktayastatprasaMkhyayA || 1-70 || viSNumUrtivizeSAzca tAvatyo viSNuzaktayaH | oSadhyazcApi paJcAzadaSTatriMzat kalAstathA || 1-71 || tArAt paJcaprabhedAt tu paJcAzadabhavan kalAH | evaM hi mAtRkotpattirAgamoktA pradarzitA || 1-72 || prapaJcasArakathitA yathAvadiha saGgrahAt | atroddhriyante bIjAni bIjamantrAH samantrakAH || 1-73 || uddhAravyatyayAdi syAnmAlAmantreSu kalpanA | tataH paraM yathApAThaM vijJeyA nipuNaiH sphuTam || 1-74 || huMphaT vaSaT namo vauSaDaGgAni parivArakAH | yathAvadatra likhyante bhagavacchabdasaMyutAH || 1-75 || yuktAkSarANi ca spaSTaM svAhAkAre ca Thadvayam | daNDArdhendurbhaved binduH sargo bindudvaye mataH || 1-76 || mantrAstu mAnavaH khyAtAH vakAro brahmasaMjJitaH | viSakAlau makAraH syAd dhAtavo yAdayo matAH || 1-77 || ta eva marudagnIlAmbhAMsi vAntA bhavanti hi | khaH prANabhuvanezAkhyo hakAraH zivasaMjJitaH || 1-78 || kacavargau Tatau tadvad vyatyastau hi parasparam | paphabAzca bhamakSAzca vyatyayaM te trayastrayaH || 1-79 || yazavargau mithastadvad vedyau vyatyastavarNakau | svareSu vyatyayo neSTastadvad yuktAkSareSvapi || 1-80 || zrIkaNThAdyAzca ye rudrA nyAsasthAnAni vA lipeH | tattadakSaravijJaptyai saGketAya bhavanti hi || 1-81 || saMkhyAstRtagaNo devA bhUtAni bhuvanAni ca | yathAsaGkhyaM tathA vidyAt svarAH sapta dizo daza || 1-82 || bANAstu paJca vai sapta samudrA munayastathA | vedAzcatvAra eva syustrayo rAmAztrayo'gnayaH || 1-83 || nandAstu nava catvAro yugA vedyA rasAzca SaT | uktAtyuktA tathA madhyA pratiSThA supratiSThitA || 1-84 || gAyatryuSNiganuSTup ca bRhatI paGktireva ca | tRSTup ca jagatI tadvat tato'tijagatI matA || 1-85 || zakvarI cAtizakvaryA hyaSTiratyaSTireva ca | dhRtizcAtidhRtizcaiva kRtiH prakRtirAkRtiH || 1-86 || vikRtiH saMkRtizcaiva proktAbhikRtirutkRtiH | etAsAM chandasAM saMkhyA kvacidatra vidhIyate || 1-87 || tattvasaMkhyA bhaved yatra grAhyaM SaTtriMzadeva hi | tathA SaTtriMzadeva syuH zaive tattvAni saMkhyayA || 1-88 || kaTapAyacaturvargA naJasandhisvarairmRtaiH | navabhirnavapaJcASTavarNaiH saMkhyAtra vA bhavet || 1-89 || saGketAdhikAraH | ityayaM vastunirdezo granthe'smin vidito yathA | sukhAvabodho hyarthAnAM bhavatyeveSTasiddhaye || 1-90 || zabdabrahma yadekamakSaramajaM caitanyamAtraM yato vizvotpattivinAzapAlanavidhau nityotthitA mUrtayaH | yasmAdakSaravigrahA bhagavatI jAtA svayaM mAtRkA tacchAktaM praNavAkhyabIjamakhilaM nyagrodhabIjaM viduH || 1-91 || iti zrImadIzAnazivagurudevamizraviracite tantrasArapaddhatau vastunirdezamAtRkopapattinirNayo nAma prathamaH paTalaH || atha dvitIyaH paTalaH zrIkaNTho'nantasUkSmau ca trimUrtiramarezvaraH | azvIzo bhArabhUtizca tithIzaH sthANuko haraH || 2- 1 || jhaNTIzo bhautikaH sadyojAtazcAnugrahezvaraH | akrUrazca mahAsenaH SoDazaite svarezvarAH || 2-2 || atha krodhezacaNDezapaJcAntakazivottamAH | ekarudrazca kUrmaikanetrau ca caturAnanaH || 2-3 || ajezazarmasomezAstrayo lAGgalidArukau | ardhanArIzvarazcomAkAntazcASaDiDiNDinau || 2-4 || atrimInau ca meSazca lohito'tha zikhI tathA | chagalaNDo dviraNDazca mahAkAlo'tha pAlinA || 2-5 || bhujaGgazca pinAkI ca khaDgIzo baka eva ca | tataH zveto bhRguzcaiva tathaiva lakulIzvaraH || 2-6 || antyaH saMvartakAkhyaH syAd rudrAH paJcAzadIritAH | rudrAdhikAraH | pUrNodarI ca virajA tRtIyA zAlmalI bhavet || 2-7 || lolA ca vartulAkSI ca dIrghaghoNA tato bhavet | sudIrghamukhigomukhyau dIrghajihvA tato bhavet || 2-8 || kuNDodarI cordhvakezI tathaiva vikRtAnanA | tato jvAlAmukhI colkAmukhI zrImukhyatho bhavet || 2-9 || vidyAmukhI ca kathitAH SoDaza svarazaktayaH | mahAkAlIsarasvatyau sarvasiddhAdyagauryathA || 2-10 || tatastrailokyavidyA syAd mantrazaktyAtmazaktike | bhUtamAtA bhavet pazcAt khyAtA lambodarI tataH || 2-11 || drAviNI nagarA caiva khecarI cApi maJjarI | rUpiNI vIriNI caiva koTarI pUtanA tathA || 2-12 || bhadrakAlI gominI ca zaGkhinI garjinI tataH | kAlarAtrIkapardinyau parataH karSaNI matA || 2-13 || mahAjJAnA jayA caiva sumukhA revatI tataH | mAdhavI vAruNI caiva vAyavI prarato bhavet || 2-14 || rakSovadhAriNI cAnyA tatastu sahajA bhavet | lakSmIrmAyA ca paJcAzadetA vai rudrazaktayaH || 2-15 || rudrazaktayaH | kezavaH prathamA mUrtistato nArAyaNAhvayaH | mAdhavastvatha govindo viSNuzca madhusUdanaH || 2-16 || trivikramo vAmanazca zrIdharAkhyo hRSikarAT | padmanAbho dAmodaro vAsudevastato bhavet || 2-17 || saGkarSaNazca pradyumno'niruddhazca svarAdhipAH | tatazcakrI gadI zArGgI khaDgI zaGkhI halI tathA || 2-18 || musalI zUlinA pAzI tathA syAdaGkuzI tataH | mukundo nandajo nandI naro narakajiddhariH || 2-19 || kRSNaH sattvaH sAttvatazca zauriH sUro janArdanaH | bhUdharo vizvamUrtizca vaikuNThapuruSottamau || 2-20 || balI balAnujo bAlo vRSaghnazca vRSastathA | haMso varAho vijJeyA nRsiMhazceti viSNavaH || 2-21 || viSNumUrtyadhikAraH kIrttiH kAntistuSTipuSTI dhRtiH zAntiH kriyA (tathA?dayA ) | medhA ca harSiNI zraddhA lajjA lakSmIH sarasvatI || 2-22 || prItiratyau svarANAM tu zaktayaH syurimAH kramAt | jayA durgA prabhA satyA caNDA vANI vilAsinI || 2-23 || vijayA virajA vizvA vimadA nandanA smRtiH | RddhiH samRddhiH siddhizca buddhirbhaktirmatiH kSamA || 2-24 || ramomA kledinI klinnA vasudA vasudhA parA | parA parAyaNA sUkSmA sandhyA prajJA prabhA nizA || 2-25 || amoghA ceti paJcAzadvarNoktA viSNuzaktayaH | viSNuzaktyadhikAraH oSadhyo'pyatha candanadvayalaghUkarpUrakauzIraMru- gdhrIberANi takolajAtisahitA mAMsImuraM corakam | granthI bhAskaravartinI ca kathitA hyazvatthabilvau guhA - raktazcApi lavaGgakumbhisahitA vandinyathodumbaraH || 2-26 || kArSmaryambudazaGkhapuSpizikhinIplakSAgnimanthAstathA siMhIdarbhakuzAparAjitayutaH syAd rohiNo DuNDukaH | khyAtA syAd bRhatI ca pATalataraM caitrAtulasyAvapA- mArgaH zakralatAmadhuvrataharikrAntAmusalyo'pi ca || 2-27 || syAd bhItA haritAlikA harivadhUstadvat sahA zrIlatA bhadrA ceti yathAkrameNa tu liperoSadhya uktAstvimAH | yAbhiH syAd gulikAkaSAyabhasitairAlepanasnApanA- llakSmIrvAgvibhavo'pamRtyuvijayo rakSAkaraM pAvanam || 2-28 || lipyoSadhyadhikAraH | amRtA mAnadA pUSA tuSTipuSTyau ratirdhRtiH || 2-29 || zazinI candrikA kAntirjyotsnA zrIH prItiraGganA | pUrNA pUrNAmRtA ceti kalAH syuH svarasambhavAH || 2-30 || tapanI tApanI dhUmrA marIcirjvAlinI ruciH | suSumnA bhogadA vizvA bodhanI dhAraNI kSamA || 2-31 || kAdidvAdazavarNAnAM ThAntAnAM kramazaH kalAH | dhUmrArcirUSmA jvalinI jvAlinI viSphuliGginI || 2-32 || suzrIH surUpA kapilA havyakavyavahe tathA | yAdyarNayuktAH kathitA dazaitAstu kalAH kramAt || 2-33 || aSTatriMzatkalAdhikAraH | paJcabhedasya tArasya paJcAzadabhavan kalAH | sRSTizcarddhiH smRtirmedhA kAntirlakSmIrdhRtiH sthirA || 2-34 || sthitiH siddhirakArotthAH kalA daza samIritAH | RgvedabrahmasRSTyarthAH prapaJce kathitaM yathA || 2-35 || jarA ca pAlinI zAntiraizvarI ratikAmike | varadAhlAdinI prItirdIrghA cokArajAH kalAH || 2-36 || yajurviSNusamAyuktA jagataH sthitihetavaH | tIkSNA raudrA bhayA nidrA tandrI kSut krodhanI kriyA || 2-37 || utkArikA ca mRtyuzca makAraprabhavAH kalAH | sarudrasAmavedAstAH khyAtAH saMhRtaye kalAH || 2-38 || pItA zvetAruNA gaurI baindavAH sUryadevatAH | catasraM sAtharvavedAH sezvarAH sarvakAmadAH || 2-39 || nivRttizca pratiSThA ca vidyA zAntistathaiva ca | indhikA dIpikA caiva recikA mocikA tataH || 2-40 || sUkSmAsUkSAmRtAjJAnA mRtA cApyAyanI tataH | vyApinI vyomarUpA ca nanantA cApi nAdajAH || 2-41 || kalAH SoDaza saMkhyAtA bhuktimuktipradAyikAH | sadAzivAtmikAstvetAH sAmAnyena vyavasthitAH || 2-42 || iti praNavakalAdhikAraH | kezAnte mukhavRtte'kSNoH zrotrayorghrANayorapi | gaNDayoroSThayordantapaGktyormUrdhAsyayoH svarAn || 2-43 || kavargaM dakSiNe haste cavargamitare bhuje | Tatavargau tathA padbhyAM paphau pArzvadvaye nyaset || 2-44 || pRSThe nAbhau ca hRdaye nyased babhamasaMjJitAn | tvagasRGmAMsamedosthimajjAzuklAsupaGkaje || 2-45 || hRtsthe tatpatragAn yAdInaSTArNAnAtmani nyaset | kSakAraM karNikAyAM tu sarvazaH saMsmaran nyaset || 2-46 || lipinyAsasthAnAdhikAraH | sthAnAnyuktAnyakArAdivarNAnAM kramazo'dhunA | lipernyAsavizeSAstu likhyante sAGgadaivatam || 2-47 || lipyarNaireva bindvantairnyAsaH zuddhalipeH smRtaH | saJjIvani! Urdhvakezini! jvalitazikhizikhe! trailokyarUpiNi! sahasraparivartini! oM hrIM sauM netratrayAya vauSaT mArutavAruNi! kAdyaiH SaDvargakairyuktAnyAdAvaGgAni SaD lipeH || 2-48 || prAyaH sarvAGgamantrANAH hRdayaM syAnnamontakam | ziraH svAhAntamuddiSTaM vaSaDantaM zikhA bhavet || 2-49 || ante huM kavacasya syAt phaDantaM cAstramiSyate | vauSaDantaM tathA netraM netrAntaM tvevamIritam || 2-50 || astrAntAGgavidhiH kvApi tatrAstrAntaM tu vinyaset | SaDaGgasyaiva mantrasya kathyate netrakalpanA || 2-51 || paJcAGgasya manostasya netramantro na vidyate | prAgaGgamantramuccArya tato'GgaM sacaturthikam || 2-52 || namaHsvAhAdikaM pazcAd yojayedaGgamudrayA | prasAritAGgulirhastatalaM tu hRdaye nyaset || 2-53 || kuJcitAgrAGgulirmuktAGguSThaM zirasi tat punaH | baddhamuSTinisRSTena tvaGguSThAgreNa vai zikhAm || 2-54 || vapuH svamaspRzannUrdhvamutkSipya tu karadvayam | AkuJcitAGgulottAnatalaM dakSiNavAmayoH || 2-55 || pArzvayorAnayed rakSAmAnAbheH kavacaM tu tat | tAvevAkaNThamutkSipya karau saGkucitAGgulI || 2-56 || jyeSThAgrakrAntatarjAgrAcchoTikotsarjanAt pRthak | astraM syAnnetramudrA tu dakSiNAnmuSTibandhanAt || 2-57 || utsRSTAnAmikAmadhyAtarjAbhiH sahasAgrataH | netratrayasparzanena bhavennetradvayaM yadi || 2-58 || tatra tarjanikAmadhyAyogAnnetradvayaM spRzet | zuklaM pItaM jvalajjyotirvidyudvarNam hutAzabham || 2-59 || raktaM cApyaGgaSaTkaM ca sAmAnyena pRthak kramAt | aGkAdhikAraH | mudrArthasphaTikAkSasUtrakalazAMzcAbibhratI pustakaM hastairdakSiNapUrvakaistriNayanA zuklasragAlepanA | kundAbhAkSaravigrahA zazikalAM maulau prasannAnanA dhatte yA lipidevatAmbujagatA muktAbharAlaGkRtA || 2-60 || paJcAzadvarNamUrtiM tAmevaM dhyAtvA svavigrahe || 2-61 || sthAneSu kramazo nyasya pUrvokteSu japellipim | paJcAzatsaMkhyayA nityaM yAvallakSaM prapUryate || 2-62 || tilaistrimadhurAktaistu hutvA zaktyanurUpataH | vAgvizuddhimasau vindet kavitA cAsya jAyate || 2-63 || grantha tattvArthavid vidvAn prAjJo nIrogavigrahaH | saMsAdhyaivaM lipi devIM siddhasarvamanurbhavet || 2-64 || zuddhalipiH | sarudrAMstu japed varNAn prAgvad vinyasya tu kramAt | nyAsaH zrIkaNThapUrvo'sau kSudrarogAdizAntidaH || 2-65 || maM maM aM aM AM AM ka va ca iM ra kSa hRllekhAvyomasaupUrvamamUnyaGgAni SaT kramAt | zrIkaNThAdi | lipyarNAni sabindUni rudrazaktivibhaktihRt || 2-66 || yuktAni vinyasedeSa zrIkaNThAdiH sazaktikaH | aGgAni prAktanAnyeva tulyAnyasyApi kalpayet || 2-67 || nyAsayoranayozchando virADityabhidhIyate | zrIbrahmA muniruddiSTo vAgdevI daivataM bhavet || 2-68 || dvitIyasyArdhanArIzo nyAsasyetyapi kecana | sAkSasrakvalazordhvabAhuyugalAM cAdhaH samudrAbhayaM hastaM dakSiNamanyataH savarade yasyAH kare pustakam | dhyAyet tAM zazikhaNDamaNDitajaTAM devIM trinetrAM sitAM zrIkaNThAdyadhidevatAM ca dhavalairAkalpakairbhUSitAm || 2-69 || sindUrahemobhayabhAgavarNaM tvardhAmbikaM sAGkuzapAzahastam | sAkSAvaliM sveSTadapANimIzaM zrIkaNThapUrvaM smaratu svasiddhyai || 2-70 || sazaktizrIkaNThanyAsaH | tAraM sazaktilipyarNairajapA so'hameva ca || 2-71 || prapaJcayAganyAso'yaM nyAsajapyAdineSTadaH | lakulI bindumAn sargI bhRguzcApyajapAmanuH || 2-72 || RSirbrahmAsya gAyatrI chandaH syAd devatApi ca | paramAtmA paraM jyotirdhyeyaH svahRdayAmbuje || 2-73 || sazaktiThadvayaM hRt syAcchiraH so'hamihocyate | ajapA tu zikhA jJeyA varmaiva kavacaM smRtam || 2-74 || tAra eva tu netrANi harIzArNAvihAstrakam | karNastu haribIjaM syAd viSamIzAkSaraM viduH || 2-75 || dhyeyA syAdabhayAkSasUtraMzukadhRg yA pustakaM bibhratI devI pANDurapuNDarIkapaTalasvacchendukundadyutiH | hRdyAGgI maNikuNDalA trinayanA koTIrabhArojjvalA sArdhenduH sitamAlyagandhavasanA brAhmI prapaJcezvarI || 2-76 || prapaJcayAganyAsaH | zaktyAdyairvA lipervarNaiH zaktiH zrIpUrvakaistu vA | zaktiH zrImanmathAdyairvA momAnaGgAdikaistu vA || 2-77 || nyAsAH samRddhikAstvRddhyai munireSAM prajApatiH | chandastu daivI gAyatrI momAnaGgAstu devatAH || 2-78 || svAdibIjairyathAliGgaM SaDaGgAni bhavanti hi | umAdidevatAH smRtvA nyAse dhyeyA sarasvatI || 2-79 || mandAradAmakalitendujaTAkirITA sindUrarocirabhirAmavapustrinetrA | kundAvadAtavasanAGkuzapAzavidyA- sandohapaGkajakarAvatu bhAratI vaH || 2-80 || samRddhinyAsaH kalAsanastho lakulI vAmAkSArdhazazAGkavAn | lipyarNobhayago nyastaH kSobhaNInyAsa IritaH || 2-81 || kAmArUDhastu laMkulI prAgvad dIrghasvarairyutaH | yathAliGgaM SaDaGgAni chando gAyatrameva hi || 2-82 || vAmadevo muniH kAmo daivataM cAkSarezvarI | sindUrAruNasundarAGgarucirA raktAmbarAlepanA mandArAvRtakuntalA smitamukhI gaNDollasatkuNDalA | dhyeyA syAd dadhatI karaiH sarasijaM pAzAGkuze pustakaM bimboSThI maNibhUSaNA bhagavatI saMkSobhaNI bhUtaye || 2-83 || kSobhaNInyAsaH | pAzazrIzaktimadanairlipyarNamadanA ramA || 2-84 || lakSmyaGkuzakalAhRdbhiryukto nyAsastu mAlinI | ananto bindumAn pAzaH zrIbindvantAH svayaM manuH || 2-85 || brahmA samAMsavAmAkSadaNDo bIjaM tu mAnmatham | zaktiH khyAtA tu kaH sAgnidantabindustathAGkuzam || 2-86 || kalAstvakSarajA grAhyAH paJcAzat praNavoditAH | vIpsitAni svabIjAni sargI saMvartakazca SaT || 2-87 || aGgAnyamUni mAlinyAzchandazcoSNigRSirguhaH | devatAsya jaganmAtA devI tripurabhairavI || 2-88 || nyAsazcAnena homazca madhuraiH sarvasiddhidaH | japadhyAnAdinA sadyaH sarvAnAkarSayedapi || 2-89 || bandhUkAruNavigrahAM trinayanAM raktAmbarAlepanAM caJcatkAJcanakuNDalAM savaradAM pAzAGkuze bibhratIm | nIhArAmalahArakuGkumarasairAtAmrakamrastanIM dhyAyet tAM tu kapardacandrazakalAM savyAbhayAM mAlinIm || 2-90 || mAlinInyAsaH | pAzAGkuzAbhyAM puTitairlipyarNaiH karSaNI bhavet | nyAsastu kAdiSaDvargaiH pAzAGkuzapuTairyathA || 2-91 || SaDaGgAni bhavantyasyacchando'nuSTup prajApatiH | RSirvAgvAdinI daivaM nyAsAdyaiH sarvasiddhidaH || 2-92 || dhyeyA syAd rocanAmbhodrutakanakavapurvallakIpustakAbhyAM yA sA pAzaGkuzADhyA maNigaNarucirairbhUSaNairbhUSitAGgI | koTIrAbaddhamaulau dhRtazazizakalA raktagandhAmbarAdyA svaikyaM vAgvAdinIyaM tribhirapi nayanairbhrUvilAsasmitAsyA || 2-93 || vAgvAdinInyAsaH | lipyarNAni sabindUni kezavAdyAzca viSNavaH | tacchaktayazca kramazo nyastavyA syurnamontakam || 2-94 || kezavAdyairbhavennyAso viSNumantreSu siddhidaH | aSTAkSaratanurviSNurdevatA tamapi smaran || 2-95 || nyasecchandastu gAyatrI nArado'sya munirbhavet | devI kundendugaurI sphuradamRtakalAhArihArAbhirAmA dhyeyA mAleyahRdyaM vapurapi dadhatI lekhanIM cAkSasUtram | saudhaM kumbhaM ca vidyAnidhimapi jalajaM jATajUTAhitendu ryA sA kSaumAmbarADhyA tribhuvananamitA SaTbhujA satriNetrA || 2-96 || kezavAdinyAsaH | evaMprakArA gaditA lipernyAsAstu siddhidAH || 2-97 || eSAmekataraM nyAsamAzrayedeva sAdhakaH | nyastalipyarNadehastu japahomArcanAdikam || 2-98 || kuryAnmantrAtmarakSArthaM tathA tatkarmasiddhaye | nyastAM lipiM tato dhyAtvA pUjayenmAtRkAmbuje || 2-99 || saptavargAntyayugmASTadikpatraM sitapaGkajam | bindau madagniruddhAntyakarNikaM svarakesaram || 2-100 || saptArNavaiH parivRtaM pRthvIbimbena veSTitam | mAtRkAvarNapadmAkhyaM viSamRtyujarApaham || 2-101 || cintitaM tacchirasyeva mRtyukSvelarujo haret | dhyAtvA dugdhAbdhimadhyasthaM divyasphaTikamaNDapam || 2-102 || tatra pIThAmbuje hyAsmin zaktayo'Stau dalAgrataH | medhA prajJA prabhA vidyA dhIrdhRtismRtibuddhayaH || 2-103 || vidyezvarI ca madhyasthA zuklA zuklAmbarAdikAH | kRtAJjalIdvayakarAstathaivordhvakaradvaye || 2-104 || dadhatyaH pustakaM kumbhaM zAntAH sundaramUrtayaH | vidikSvaGgAni dikSvastraM daleSu nayanaM puraH || 2-105 || tataH svarAzca tatsaMkhyakalAbhiramRtAdibhiH | amRtA mAnasI tuSTiH puSTiprItiratizriyaH || 2-106 || zAntiH sudhA tathA kAntirjyotsnA haimavatI tataH | chAyA ca pUraNI vAmApyamA cendukalAstvimAH || 2-107 || amRtAsAravarSiNyo dvandvazo dalagAH smaret | tato vargAkSarANi syustato brAhmyAdimAtaH || 2-108 || brAhmI mAhezvarI caiva kaumArI vaiSNavI tathA | vArAhyaindrI ca cAmuNDI mahAlakSmIzca dikkramAt || 2-109 || tato daza digIzAH syurindro'gniryama eva ca | nirRtirvaruNo vAyurdhanadezAnakau tataH || 2-110 || prAgAdidikSu te'STau syurathendrezAnamadhyagaH | brahmA sa cordhvalokezo'nanto varuNarakSasoH || 2-111 || adholokezvarastvetAn SaDAvaraNagAn yajet | madhye'bjakarNikAsaMsthAM cetanAtmatayA lipim || 2-112 || svanyAsoktAkRtiM dhyAyedupacArairyathoditaiH | AsanAvAhanArghANi pAdyaM cAcamanIyakam || 2-113 || sAGgopAGgaM tathA snAnaM vasanAbharaNAni ca | gandhapuSpe tathA dhUpo dIpazcarunivedanam || 2-114 || agnikAryaM namaskAro rAjapUjAsamarpaNam | SoDazopacAraH evaM sthaNDilagAmiSTvA manasA vA samarcayet || 2-115 || RSyAdInapi vighnezaM guruM cApyuttare yajet | tato'STapuSpikAM kuryAt sA cAhiMsA kSamA dayA || 2-116 || tathendriyANAM niyamo jJAnaM bhAvavizuddhatA | akrodho dhyAnamityaSTau bhAvapuSpANyanukramAt || 2-117 || AsanaM caiva tanmUrttirdevatA cAGgapaJcakam | ityaSTau pUjayenmantraiH syAdevaM cASTapuSpikA || 2-118 || siddhaye sAdhakendrANAM devatAnAM prasAdane | pracetavyAni mantrANAM sphuraNAya vizeSataH || 2-119 || kSamasveti tato devIM parivAraizca taiH saha | niraJjane layaM gaccha zirontaM manunAmunA || 2-120 || dvAdazAntAmbujasthendau yojayeccetanAtmikAm | lipipUjAvidhiH | pUjAkramoditaM cakrabhUrjahemAdike likhet || 2-121 || taddhAraNena sarvArthAH siddhyantyasyApyayatnataH | prAtastrivAramanayA japitvAmbhaH pibet sudhIH || 2-122 || saMvatsarAd bhavet prajJA kavitA cAsya jAyate | aSTottarasahasraM tajjapAd brAhmIrasaM pibet || 2-123 || ahorAtramavicchinnamathavApyuparAgayoH | palaM zvetavacAcUrNaM karSaM turagagandhinI || 2-124 || kRSNA haridrA sindhUtthaM dhAtrI rug vizvabheSajam | pratiniSkaM tu saJcUrNya ghRtaprasthe vinikSipet || 2-125 || brAhmIrasacatuSprasthe pacenmRdvagnipAkavit | brAhmIghRtamidaM prAjJamanayAyutamantritam || 2-126 || pibet sUryoparAge tu sarvajJatvamavApnuyAt | dinAdau vA lihennityaM paJcAzadabhimantritam || 2-127 || saMvatsarAd bhavet prAjJaH kavirvidvatsusammataH | madhye tu mAtRkApadme lipyoSadhyambupUritam || 2-128 || kalazaM vidhivannityaM japed dazazataM tataH | tenAbhiSikto mAsena vAgAyuHkAntikIrttibhiH || 2-129 || arogI yujyate lakSmyA bandhyA sUte sutaM zubham | AdhArazaktibindUtthAM prabhAM sauSumnamArgagAm || 2-130 || dvAdazAntendugAM dhyAtvA tasyAM kSAdyakSaraM likhet | bahnisomAbhisaMprotAd rogAnmucyeta pAtayan || 2-131 || lipimiti viditArthAM vinyasedekamArgAM gurumukhasamavAptAM tAM japeccApi lakSam | sitakusumatilAjyaistaddazAzena hutvA vazayati jagadiSTaM prAptavAgIzvaro'sau || 2-132 || graharipuviSarogAn voplavAn hanti cAnyAn nijavapuSi pare vA nyAsataH svArNasaMkhyam | jagati nikhilamantrAH sAdhitAH syurna nUnaM na hi lipirabhirAddhA sAdhayet sarvakAmAn || 2-133 || iti zrImadIzAnazivagurudevapaddhatau tantrasAre zrIkaNThAdipaTalo dvitIyaH | atha tRtIyaH paTalaH atha sakalamanUnAM mAtRkAM janmabhUmi- stadadhikRtavizeSA vargavargAdiyuktyA | pRthagiha paripATyA likhyate ca svarANA- mudayavihRtivarNaizcAptirAzyAtmaliGgaiH || 3-1 || aviditamanuvarNaprakriyAkAryarUpaH kathamiha phalalipsustajjapAdau pravRttaH | gaNaviSayavibhAgAnauSadhAnAmajAnan kubhiSagiva cikitsAlaulupo bAlizo'sau || 3-2 || aviditagajazikSazcAsRNirvAdhirohe- daviralamadadhArAH saMsravantaM gajendram | agaNitaparizuddhirmantratattvAnabhijJaH sa patati khalu mUrkho dezikaH sAdhako vA || 3-3 || iti lipimanucakravyAkriyArthastvato'smin prakaTitabahumantro dezikairveditavyaH | akacaTatapayAkhyAH sapta zAkhyazca varga- stviha ravizazivarNaH syAdavargaH svarAtmA || 3-4 || puruSayuvatibhedA raudrasaumyAH svarAste nahi pRthagudayAH syuhasvadIrghAH krameNa | udayati ravivarNe hrasvake dakSiNasthe zazini ca khalu dIrghe vAmanAsApuTe'rNe || 3-5 || nasi puTayugale'sminnUrdhvamagnistu tiryaG marududakamaghastAnmadhyakuNDyaM dharitrI | suSiramiha hi yat svaM paJca bhUtAni caivaM savitari ca zazAGke te svarAstUdayante || 3-6 || ubhayamapi ca vidyAd yatra nizvAsavAyuH prasarati samakAye svasthadehendriyasya | vadatu ca paripRSTaH kAryasiddhiM ca hAniM svaramuditamavekSya svasya vAnyasya yuktyA || 3-7 || kapilavakuzarAmAH kAmanimne nizAjJaH pazuraNiyamagAvaH kiM vanaM saMkhyanADyaH | kramapaThitayugArNA rAzayo dvAdaza syu- rdinarajanivibhAgastaistu SaDbhizca SaDbhiH || 3-8 || ajavRSamithunAkhyAH karkiharyakSakanyAH samatulamalicApe nakrakumbhAhvamatsyAH | caranacarayugAste rAzayastrikramAH syuH saha khalu lipivarNaiH zvAsavedyodayAdyAH || 3-9 || udayati cararAzirdakSiNaghrANasUrye maruti hi zazisaMjJe vAmake sthAsnurAziH | ubhayapuTanisRSTaM codayed yugmarAziH sakalabhuvanakAlajJApakaH zvAsacAraH || 3-10 || ubhayamaruti jIvaH saumyavAyau jale vA zazidahanadharaNyo mAruto dhAtuzaMsI | ubhayadharaNisUrye cApsu mUlaM zazAGke payasi ca phalasiddhiH sUryabhUmyapsu na syAt || 3-11 || kujamubhayagavahnau sUryavahnau mRtiH syAt savitRviyati naSTaM syAnmRtaM vAlpamAyuH | vadatu maruti candre dIrghamAyustadadbhiH sukhamapi zazibhUmau cAlpasiddhistu tatsve || 3-12 || ubhayadharaNiriSTaM sAdhayed dIrghakAlA- dubhayamaruti kiJcitkAlapAke sa siddhyet | ubhayagaganavahnyornaiva siddhirna hAni- rmarudubhayajalasthaH kSipramalpeSTadaH syAt || 3-13 || zazijaladharaNisthe zAntikaM pauSTikaM vA zazimarudanavAbhyAM(?) vazyamAkarSaNaM ca | dinakarabhuvi kuryAt stambhanaM tvarkatoye rujaminamarutA sve bhrAmaNoccATanAbhyAm || 3-14 || dinakaraviyati syAnmohanaM cArkavahnau drutataramarivargAn mArayet sAdayecca | iti japahutavidyAH sAdhayan vai yathAvat svaramuditamapekSya tvArabhetAzu siddhyai || 3-15 || svarodayAdhikAraH | kacaTatapasamAkhyAH paJcavargAstu dhAtrI- marudanalakhatoyaiH saMyutAstatra vedyAH | aniladahanapRthvyo vAri cApyatra yAdyA- striguNagaganavarNAH zAdayo'ntyastu rAgaH || 3-16 || kanakarugamalasragvastragandho'StabAhu- strizikhavaragadAdhRtk kUrmavAho'STanetraH | zazadharacaturAsyo vRttapIThe kapardI kuvalayasamagandho mandarAbho hyakAraH || 3-17 || dhavalarucirathAbje sUpaviSTA dvibAhu- rgajavaramadhirUDhA sAGkuzA pAzahastA | tuhinavimalahArairbhUSitA SaSTidIrghA tridazavitatirAkhyA yojanAnAM purandhrI || 3-18 || kulizadhRgatipItaM kUrmavAhaM kubimbe dvibhujamalasagandhaM yojanadvandvadIrgham | smaratu vividhamAyaM vistRtaM dairghyato'rdhaM ripuduritagadaghnaM stambhanaM sUkSmasaMjJam || 3-19 || kanakaphalakarA strI paJcagabyUtivRtA sitaruciramRtArdrA hArihArAbhirAmA | dviguNadharaNibimbe haMsagA yojanAnAM dazapariNatamUrtiH puSTidA syAt trimUrtiH || 3-20 || dvizataracitadairghyaM vistRtaM yojanAnAM zatamatikaTugandhaM kAkavAhaM dvihastam | analabhavanasaMsthaM tAmravarNaM sazUlaM sagadamakhilarakSAM(?)syAdayugmaM tu SaNDam || 3-21 || dvibhujamaruNamagnermaNDalasthoSTravAhaM dazazatavitataM taddvandvadIrghaM triyugmam | bhujagabhujagavargairbhUSitaM duSTagandhaM smaratu viSavighAte SaNDakaM zaktipAzam || 3-22 || kulizadharamudagraM haMsavAhaM sapAzaM dvilapanamatipItaM pArthivAbje sugandham | zatavitatiluyugmaM triMzadAyAmi SaNDaM smaratu ripugaNaghnaM stambhanaM svarNacUDam || 3-23 || rathacaraNaphalAsyaM SaNDakaM zaGkhapadma- sphuritabhujacatuSkaM candrakIkaNThanIlam | sumukhamamalahAraM padmagandhaM kapardi smaratu nikhilavazyaM jhaNDinaM cakravAke || 3-24 || dvibhujagaruDavAhAM bhUSitAM vahnibimbe trizikhakulizahastAM zuklavarNAM sugandhAm | smaratu vimalahArAM bhautikIM vA prasUtyai pravitatazatakoTiM yoSitaM tAM tathoccAm || 3-25 || akhilabhuvanamadhyavyApakaM pItavarNaM dazazatabhujayugmaM dyotamAnaM triNetram | dviguNadahanabimbe govRSe bhUSitAGgaM puruSayuvatidehaM muktidaM dhyehi sadyam || 3-26 || sitakusumasugandhiH zuklavAsAH suvarNa- dyutirapi kusumAbho vajrapAzau ca bibhrat | dharaNikamalabimbe yojanAnAM sahasraM tatatanuriha cintyaH pauSTike'nugrahezaH || 3-27 || ghusRNaruciranekairbhUSaNaizcitritAGgo yugalayugalajADyAH sveSTadaH padmahastaH | sarasijamadhitiSThan zrIkaro'krUravarNaH sakaladuritamuktyai cintanIyo'vatAnnaH || 3-28 || dahanapuragatastatSaNDakaM yugmahastaM karagatamapi kRSNairvastragandhaistriNetram | trizikhakulizahastaM kSudravidveSadakSaM dazazataparimANaM cintayecca svarAntyam || 3-29 || svaramUrtyadhikAraH | kulizamusalahasto bhUmibimbe'jagandhaH kanakarugibhasaMstho brahmazakrAdhidevaH | dvibhujapuruSaveSo vazyakRt kaH kapardI dazazataparivRttaH pAtu nAstaddviruccaH || 3-30 || zatamakhamaNinIlaH sarpayajJopavIto dhavalavadanaraudraH pAtu vaH piGgapAdaH | jvalanakamalameSe pAvanaH stambhanaH svo dazazataparimANastomarI zaktipANiH || 3-31 || phaNini vikacapadme raktavarNe niviSTaH zatavitatiranugraH puSTidastAvaduccaH | gaNapatidhanadezo haMsavAhaH sugandho- 'vatu bhujadhRtapAzaH sAGkuzo vo gakAraH || 3-32 || dazazataparivRttaM tadvimAnoccaSaNDaM kulizavaragadADhyaM dhyeyamuSTrAdhirUDham | dvibhujamasitayAmyadveSaNoccATakRtyaiH smaratu ca ghamudagraM yanmukholUkhalastham || 3-33 || trizikhamusalaTaGkaiH zaktidaNDAhihastaM yamapatimatikRSNaM SaDbhujaH kAkavAham | smaratu bhujagarUDhaM koTidIrghArdhavRttaM zvayathucaraNagAtraM dveSaNeSvekarudram || 3-34 || sitarucirarizaGkhau cAmbujaM mAtuluGgaM dadhadaruNasugandhasragvibhUSaH kapardI | jagati nikhilabhUtyai pAtu vo guhyakezo dharaNikamalasaMsthaH koTimAnastu kUrmaH || 3-35 || makarakamalarUDhaH sUryakAntiH sa vo'vyA- darijalajagadAbjAnyAdadhad divyagandhaH | dhavalavasanagandhaH sragdharaH koTimAno vimalamaNivibhUSo vazyadastvekanetraH || 3-36 || sitakamalazazAGkodudgatAvinduvarNau saphalakulizapAzau saudhakumbhau dadhAnau | dazazataparimANau vo'vatAM zAntavarNau palitamRtigadaghnau kSvelazAntipradhAnau || 3-37 || asitamazubhaSaNDaM durmatiM kAkavAhaM yamapuruSamanekairAyasairbhUSitAGgam | trizikhaparazuhastaM dveSakRtyeSu vidyAd dazazataparimANaM zarmasaMjJaM tu varNam || 3-38 || jaladhisamaninAdaH sadgado vajrapANi- rbhujagabhujaganaddho yugmabAhuH sutIvraH | prathamaripurujAnAM dhvaMsanaH krauJcavAhaH kapilarucirudAro vaH sa somezvaro'vyAt || 3-39 || amalazazinikAzaH zaGkhagokSIragauro vimalamaNivicitrairbhUSito hArajAlaiH | dharaNipavanapadme padmahasto gajo'vyAt sakalaviSaharo vo lAGgalI lakSamAnaH || 3-40 || turagakuvalayasthaH pakvarambhAdyutirvaH kanakamaNivicitrasturyavaktro'STabAhuH | dazazataparimANaH padmapAzAGkuzAbjA- nyabhayavaradazUlairAdadhad dAruko'vyAt || 3-41 || analapuragameSe vahnidevaH sa vo'vyAt kulizavarabhusRNThIbhiNDipAleSupAzAn | parazumapi rathAGgaM kArmukaM cAdadhAno dazapariNatiruccairardhanArIzvarArNaH || 3-42 || trizikhaparazuhastaM vyAghravAhaM sudhUmraM trimukhamahitarogAn dhvaMsayantaM kubimbe | arikulizabhusRNThIpAzadaNDadhvajADhyaM smaratu dazazatoccaM cApyumAkAntavarNam || 3-43 || dvipavaramadhirUDhaM zaGkhaTaGkAbjapAzAn dadhadalasamagandho vaH sahasrapramANaH | zatamakhavaruNezo vazyado bhUSitAGgaH kaTakamakuTaniSkairASaDhIpATalo'vyAt || 3-44 || vRSagatazitivarNasturyavaktro'STabAhu- rmarudanalapatirvaH koTimAnastrizUlI | musalaparazuzaktIstomaraM bhiNDipAlaM dadhadavatu ca daNDaM prAsamapyeSa diNDI || 3-45 || asitamatha yamezaM SaDbhujaM vastrivaktraM bhujagavalayahAraM zUlaTaGkAsidaNDAn | kulizamapi bhusRNThiM SaNDamavyAd dadhad ya- nmahiSagatakaroTau koTimAno'trisaMjJam(?) || 3-46 || mRgavaramadhirUDho yaH sa sarpopavIto nirRtipatirudagraH khaDgapAzo bhusRNDhIm | dadhadatikapizo'vyAnmudgarI bo'bjapIThe pratibhayaripubhedI yazcaturlakSamAnaH || 3-47 || dvibhujamasitavarNaM vyAghracarmottarIyaM Damarukamapi zUlaM bibhradAraktanetram | ciramavatu pizaGgairambarAdyairyutaM vo dazazatatati nAkhyaM kAkavAhaM ca SaNDam || 3-48 || garuDamadhigato'bje sarpayajJopavItI dazavadanasitAGgo viMzatiM yo bhujAnAm | dadhadapi maNicitraH pAtu koTipramANo vividhaviSaharo'sau brAhmaNo lohitArNaH || 3-49 || parazurathapadADhyaH siMhapadmAdhirUDhaH pravitatadazakoTiryugmabAhurdvijanmA | haratu bhavadariSTaM mauktikabrahmasUtra- staDidanalapizaGgo yaH zikhI rakSaNeSTaH || 3-50 || kuvalayaviniviSTo haMsavAha SaDAsyo dhanapatipatirabjaM zaGkhamapyAdadhAnaH | dhavalavasanagandho bandhujIvAruNo vaH pravitatadazakoTiH zrIkaro'vyAd bakAraH || 3-51 || trimukhanayanaraudraM piGgakezaM tarakSo- ruparidahanabimbe dhUmravarNaM trihastam | rathacaraNagadADhyaM SaNDakaM zUli vo'vyAt pravitatadazalakSaM yaddviraNDezasaMjJam || 3-52 || uditamihirakAntiH kalpavahniprakAzo jaTilazirasi candraM muNDamAlAM ca bibhrat | trizikhaparazunAgAMzcAnalaM bhUtaye vo viSamayavapurabje syAnmahAkAlavarNaH || 3-53 || mRgagatiratidhrUmro vAyubimbe sa pAyAd dhvamusalagadAgnInAdadhad vAyavIyaH | sakalabhuvanamAnazcATanaH kSudrakRtye - SvaruNavasanagandhairbhUSito vo yakAraH || 3-54 || jvaladanalanikAzo bahnibimbe'mbujasthaH sakalabhuvanamAno meSavAhaH prasannaH | abhayavaradazaktisvastikAnAdadhAnaH sitavasanasugandhiH pAtu yuSmAn bhujaGgaH || 3-55 || kamalagatakarIndre yoSidApItavarNA kalamakanakavallIvajrapAzAn dadhAnA | dizatu dharaNibimbe bhUSitA sarvapItA dharaNivitatiriSTaM dhAriNI stambhinI vaH || 3-56 || amRtakiraNagaurI nakrapaGkeruho vo dhavalakamalapAzau bibhratI vAribimbe | vividhaviSarujArtiM dhvaMsayantI vibhUtyai bhuvanavitatirastu kSIrapIyUSamUrtiH || 3-57 || dhavalakamalahastA puNDarIkopaviSTA vimalavasanagandhairbhUSitA hemavarNA | dazazataparimANA hAridhammillabhArA pradizatu bakavarNAsyAkRtirvo vibhUtim || 3-58 || zatamakhamaNinIlaH kUrmavAho dvibAhuH kapizavasanagandho vajrapAzau ca bibhrat | dazazataparimANaH kSobhaNo vo'stu lakSmyai prahasitavadanenduH zvetasaMjJaH pramattaH || 3-59 || zazadhararucigauro vajrapadmAbjapAzAn nidhikalazakaraNDe cakramapyAdadhAnaH | sarasijagatahaMse bhUSitaH koTimAno dhanadapatirabhIStaM yo bhRgurvastanotu || 3-60 || dhavalavasanagandhasrag jaTI candramauli- rhara iva lakulIzo bhUrigaurastriNetraH | hariNaparazuzUlaizcAnvito vizvamAnaH zivagiritanayena prANasvAtmAvatAdvaH || 3-61 || surapatibhavanAbje zaGkhavajrAripAzAn sRNimusalabhusRNThIkhaDgaghaNTAkapAlam | dadhadavatu gajasthaH kSetrapAlendradevo bhuvanavitatapItastrIkSaNo'ntyo dvidaMSTraH || 3-62 || dhavalaruciravarNA brAhmaNAste'tha raktAH kSitibhuja iha pItA ye vizo ye'pi kRSNAH | vRSalakulasajAtA hyakSarAzca svaliGgaiH puruSayuvatiSaNDAste pratizlokavedyAH || 3-63 || pratyakSaramUrtyadhikAraH gurava iha hi dIrghA bindusargAbhiyuktA- stadupari viniviSTo yuktavarNo'pi yasya | sa ca gururiti vedyaH zeSito'smAllaghuH syA- llaghurayugalamAtraH syAd guruzca dvimAtraH || 3-64 || mayarasatajabhAkhyA nastathASTau gaNAste pRthagiha khalu halbhiste tribhiH syustribhizca | sakalagurumasaMjJo yo gaNaH so'vaniH syAt prathamalaghuyasaMjJaH syAd gaNastoyamUrtiH || 3-65 || ragaNamiti lamadhyaM vahnidaivaM tu vidyAt sagaNamapi ca vAyuM so'ntagurvakSarADhyaH | tagaNamapi khamAhustasya cAnte laghusyA- jjagaNamapi ca madhye syAd guruH sUryadaivam || 3-66 || prathamagurubhasaMjJaH syAd gaNaH somadevaH sakalalaghugaNo dyaurnAbhidheyo'STamaH syAt | iti gurulaghubhinnairaSTabhirvyAptavizvai- rlipiparipaThitArNaiH syAd gaNaiH zabdasUtiH || 3-67 || analasalilavarNA ye gaNAH zatravaste pavanadahanakhArNA mitramanyonyamuktAH | saliladharaNisaMjJAste'pi mitraM mithaH syuH salilapavanakhAkhyA ye gaNAste'tra madhyAH || 3-68 || puruSayuvatiSaNDAH snehinaH SaNDamadhyAH puruSapurSayoSidyoSito'nyonyaduSTAH | suhRdi suhRdamarNaM vA gaNaM madhyamaM vA ghaTayatu sa tu mantro vAcako devatAyAH || 3-69 || manurapi vidhinaikaH sAdhito yena devaH sa bhavati sagaNAnAM siddhibhAk tanmanUnAm | kimu bahuvidhamantrAn vetti yaH sAdhayed vA sa bhavati zivatulyastatphalAnAM nidhAnam || 3-70 || priyaphalakaTiramyA zrIpriyA rAtriranyA khagakulakaTakastrIpAtragarbhArNasaMjJA | abhihitalipivarNAnazvinAdyeSu bheSu svarapariNatiyugmaM pauSNabhe syAnniyojyam || 3-71 || lakArazca | kuruvRSadadhisaMkhyAH zobhanAstArakAH syu- rbhayamRtigadaduHkhaM gomitho'saMkhyabhaiH syAt | kRtamiha khalu yat syAnnAma mAtApitRbhyAM jananabhamapi yat syAt taddvayasyAnukUlam || 3-72 || phalagurururuzANAH zarmazarvAstvajAdyA nigaditalipivarNA rAzayaH zAdayaH stryAm | jananabhanijanAmnastvAdivarNAbhiyogA- dabhimatamanubhenApyAdivarNena zodhyam || 3-73 || zuddhAyAmavanau sagomayajalairAlipya tatrAlikhe- ccakraM SoDazakoSThakaM tu paritaH paGktyaikayA rAzayaH | vighnakSetrapavAstuvezavidhayaH koSTheSu madhye sthitAM- stAniSTvA lipivarNarAzighaTanAM mantrAtmanAmnornayet || 3-74 || eko vApyatha paJcamo'pi navamo rAzeH svakAd bAndhavo rAziH syAd dazamadvitIyasahitaH SaSTho bhavet sevakaH | rudrAgnisvarasaMkhyayA yadi matastantreSvayaM poSakaH syAd yo dvAdazamo'STamaH zrutimito mantraH smRto ghAtakaH || 3-75 || yo bandhurbhavati manuH sa rakSatImaM sarvArthAnapi vitanoti sevakAkhyaH | puSTizrIvibhavayazAMsi poSakAtmA prANArthAnapi ca nihanti ghAtakAkhyaH || 3-76 || IzAdyaM tu catuzcatuSpadalipau svAkhyAdivarNe pade ye siddhAH khalu te dvitIyapadagAH sAdhyAH susiddhAH pare | varNA ye'pyarayazcaturthapadagAste mRtyuduHkhapradAH ziSTAste tvacirAccirAjjapahutaiH sidhyanti pAThAdapi || 3-77 || prAk sAdhyAkhyAM sAdhakAkhyAM ca pazcAd dhRtvASTAbhistatra zeSAdRNaM syAt | svAkhyAvarNairvardhitaiH sAdhyavarNair- hRtvASTAbhistadvilomAdRNaM vA || 3-78 || sAdhakAhvayavarNAnAM saha mantrAkSaraistu yat | siddhAdyairgaNanAM kRtvA jJeyo mantrAMzakastvayam || 3-79 || pazcimAt prAggataM lekhyaM paGktyordakSiNavAmayoH | mantranAmnoryathA varNAn pRthak tadvyaJjanasvaraiH || 3-80 || nAmnormantrasya vA varNA viSamAH syuryadA tadA | tattadakSaramAlekhya samaM yAvat prapUrayet || 3-81 || tataH siddhAdibhirhRtvA jJeyaM prAgvat phalAdikam | paGktau likhet sAdhakasAdhyanAmno vargAn svaravyaJjanabhedabhinnAn | hRtvA tribhiH zAtravamitramadhyAn vidyAcca zatruryadi taM prajaMhyAt || 3-82 || saMhitoccAraNAt prAptaM zodhaneSvakSaraM tyajet || 3-83 || adhikaM cApyanusvAraM jihvAmUlaM visargakam | tyaktvaivaM sodhayenmantrAn yathoktaM tattvasAgare || 3-84 || yathaivAdyAkSare zuddhiM tathA sarvAGgazodhanam | kRtvA kiyantaH siddhAdyA mantre'sminniti cAGkayet || 3-85 || siddhArNAzcaturo yasmin mantro'sau siddhanAmabhAk | siddhahInastu sAdhyAkhyaH susiddho ripuvarjitaH || 3-86 || susiddhahInaH zatruH syAccaturdhaivaM prakalpayet | susiddhamantraH syAdante siddhaye sa hi kAmadhuk || 3-87 || azatrurAdisiddho yaH susiddhArNAdiko manuH | arivarNavihInazca sarvakAmaprado hyasau || 3-88 || yasyAdyantagataH sAdhyaH kRcchrasAdhyaH sa vai manuH | AdAvante'thavAdyante yasyArirna tamabhyaset || 3-89 || svabhyasto'pi hinastyevaM janmAntarazatairapi | susiddho yasya cAdyante so'sya cintAmaNirmanuH || 3-90 || evaM vizodhayenmantrAn yathoktaM tattvasAgare || 3-90 1/2 || pratyakSaraM tu kathitaM khalu mAtRkAyAM rUpAdikaM tadabhiyuktajapAdinArthAH | sidhyanti mantranikurumbaviziSTavarNai- ryuktaistu yad bhavati tacca samastamUhyam || 3-91 1/2 || itthaM vizodhya bahudhA prathamAkSaraM tan- mantrasya ziSTamapi varNagaNaM vicArya | zuddhAkSarAdikamanuM talinetarArNaM dadyAd gurustadadhikArivizeSayuktyA || 3-92 1/2 || iti zrImadIzAnagurudevapaddhatau tantrasAre svarodayamAtRkApratyakSararUpAdikathanaM nAma tRtIyaH paTalaH || atha caturthaH paTalaH mantrAstredhA strIpumAMsazca SaNDAH svAhAntAH syuryoSito ye namontAH | te SaNDAkhyAH ziSTamantrAH pumAMsaH proktaM mantravyApRtau gautamena || 4-1 || puMbhiH kuryAccATavazye viSaghnaM strIbhirmohaM cAntyayotsAdanAdyam | zeSaM sarvaM karmajAtaM tu SaNDair mantraiH kuryAdAzu tattatphalAptyai || 4-2 || tArAkAzAvantyavAyvagnivarNA hyAgneyAH syuH saumyamantrAstvato'nye | Agneyo'pi syAt sasaumyo namontaH saumyo'pi syAdagnimantraH phaDantaH || 4-3 || syAdAgneyaiH krUrakAryaprasiddhiH saumyaiH saumyaM karma kuryAd yathAvat | saumyAgneyAstUbhayairlakSaNaiH syuH kuryAt sarvaM karma taiH krUrasaumyam || 4-4 || svApodbodhau tadvadabhyAsakAlaM vidyAdeSAM tvAsanaM cArabhedAt | saumyAnAM syAt saumayato'bhyAsakAlas tvAgneyAnAM saurato'bhyAsa uktaH || 4-5 || saumyaH svApaH sUryacAre'tha saumye tvAgneyAnAM svApa ukto'tha bodhaH | dviSThazcArastulya evobhayoH syAt supto'bhyAse buddhamAtro'pi neSTaH || 4-6 || jApaM kuryAduktakAle manUnAmudbandhAn vA japyahomakriyAdau | ArabhyaitAn pUrvamabhyAsakAle madhye svApaH karmaNAM naiva duSyet || 4-7 || mantraliGgAdhikAraH | SaDaGgo yo mantraH sa bhavati sanetro hyanayano manuH paJcAGgaH syAt khalu yadubhayoraGgamanavaH | pRthak te syurno cet kvacidapi ca mUle navadaza- svaraiH kuryAd dIrghairanRNayugalairaGgaracanAm || 4-8 || svairarcirbhiryadvadevApradhRSyaH sUryo vAgnistejasAgryaH samarthaH | tadvat sAGgairmantramUrtistadAtmA tadyuktAGgaiH syAt samartho'pradhRSyaH || 4-9 || hRd buddhigamyaM hRadayastha AtmA syAccetanAvAn hRdayena mantraH | yad buddhipUrvaM kriyate namo'smai mukhyaM hRdaGgaM tata eva vedyam || 4-10 || zirastu mUrtasya manoH pradhAnamaGgaM hi sarvezaguNArthatuGgam | svato hi tasmAd viSayApahAre svAheti yuktaM ziraso'Ggamuktam || 4-11 || zikhA tu karmAGgatayA manUnAM yato vaSaDvyuSTikaraM tadaGgam | adhRSyatejAH zikhayA yadagnir- vaSaTzikhAyAM viniyujyate'taH || 4-12 || kacagrahArthagrahaNAt tu dhAtoH saGgRhya dehaM kavacaM manUnAm | tejastu huM sarvamariSTajAtaM nivArayet tatkavacAya yuktam || 4-13 || netreNa sarvaM paripazyatIha mantraH sphuTaM yaM dRzi darzanAya | vauSaD bhavedaGgamatastu netraM netre tu siddhyai dRzi vauSaDuktam || 4-14 || asUnadaH pAlayatItyato'straM dhAtorasukSepaNavAcakArthAt | aniSTamAkSipya tu pAti mantraM traiGpAlane'strAyaphaDityato'stram || 4-15 || pUrvaM gururyo'sya manorvidhAnaM vijJAya saMsAdhitavAnRSiH syAt | icchApradhAnArthakathAM tu yogAc- chando bhaved varNagataM yathAvat || 4-16 || dadAtyabhISTAnavatIha duHkhAd yA devatA daivatabhAvadAnAt | sA devatAkhyA manuvAcyavastu- svarUpiNI yat kathitaM prapaJce || 4-17 || mantrAtmikAyAstvatha devatAyA mUrtirhi sarvo manuvarNapUgaH | zaktistu tatpUrtikarI citiH syAd bIjAkhyamasyaiva tu jIvabhUtam || 4-18 || tacchando munirahitaM japed yadAsau tucchaM vai dizati phalaM tu bIjazaktyoH | ajJAnAd vrajati manurjaDatvamaGgair- anyastairasuragaNA haranti japyam || 4-19 || zuddho viSNuryena kena svareNa spRSTo vahnirhomasaMvartako vA | ThopovomA (?) so'pi vAmAkSayukto bIjaM khaDgI sAmarezo'pi mantre || 4-20 || sAnanto vA vAmapArzvaM bhujAdirvAmAkSADhyo vAtha meSodhisUkSmau | sAmAnyAH syuH sarvamantreSu bIjAnyetAnyevaM yatra noktaM tu bIjam || 4-21 || ekAkSarasya tu manorna paraM tu devabIjaM vadanti yadataH parataH puroktam | zaktizca nAdasamabinduranizcitA ced bIjAdajaH parataraH khalu zaktiruktA || 4-22 || rAzestathA sAdhakasAdhyanAmnornakSatrayoH sarvamihAnukUlam | yo mantra uktena sidhyet sidhyenna mantro'pi cireNa vAnyaH || 4-23 || nAmarkSarAzyAdikamAnukUlyaM mantreSu saptasvanapekSyameSu | haMsASTapaJcAkSaravahnitAraiH sAvitrisaJjIvanagopakeSu || 4-24 || lipyarNAnAM saMvibhAgena yoktA nakSatrANAM viMzatiH saptayuktA | tatsaMkhyAH syurdevatAzcApi vRkSAs- tAn na chindyAd yat svamantrarkSavRkSam || 4-25 || svAyurvRddhyai vardhayet taM tu rakSed vandedenaM siddhaye mantravRkSam | mantrarkSezAM devatAM cArcayet tAM ye vargotthAstAn grahAMzca svavAre || 4-26 || dasro yamo'tha dahanaH kathitaH prajezaH somaH zivAditisureDyabhujaGgamAzca | pitraryamAkhyabhagabhAskaravizvakarma- prANA mahendradahanAvatha mitrasaMjJAH || 4-27 || indrastathApi nirRtiH salilaM ca vizve cakrAyudho'tha vasavo varuNo'pyajAGghriH | khyAto'hipUrvapadabundhiratho'tra pUSA khyAtA krameNa bhagaNasya tu devatAmI (?) || 4-28 || kAraskarAmalakapUrvamudumbarAkhyA jambUstathaiva khadirApyatha kRSNavaMzau | sAsvatthanAgatarurohiNakAH palAzAH plakSastatastvamitipUrvakabaSThasaMjJaH || 4-29 || bilvArjunAvapi vikaGkatakesarAkhyA vRkSAstathA zabarasarjakavaJjulAhnAH | uktAH krameNa panasArkazamIkadambA bhAnAM tu cUtatarunimbamadhUkasaMjJAH || 4-30 || ebhyaH sadevatAbhyastu nakSatrebhyaH samudgatAH | tithayaH pratipatpUrvAH pakSayoH zuklakRSNayoH || 4-31 || somavRddhikSayavazAd dvidhA syustithayastu tAH | tithInAM kramazastvAsAM devatAH prabhavanti yAH || 4-32 || agnirdasrAvambikAvighnanAgAH skandaH sUryo mAtarazcApi durgA | AzA zrIdazcAtha vaikuNThadharmau rudrazcandrazcAtha pitryA kuhUH syAt || 4-33 || sarAzitArAllipyarNatithibhyaH zaktijRmbhitAt | karaNAnyabhavan sapta bavAdIni tu pakSayoH || 4-34 || bavaM ca bAlavaM caiva kaulavaM taitilaM tathA | garajaM vaNijAkhyaM ca viSTizcaiva tu saptamI || 4-35 || pazavaH sapta siMhAdyA bavAdInAM tu yonayaH | siMhavyAghravarAhAzca svarebhacchAgakukkurAH || 4-36 || devatAH sapta zakrAjamitrAryamadharAzriyaH | yamazca karaNAnAM syuH pUjyAstatkaraNeSu te || 4-37 || evaM hi mAtRkAvarNavivRtiH saMprakIrtitA | gautamIye yathA proktaM mantravyAkaraNeSu ca || 4-38 || prapaJcasAre ca yathA yathodaggArgyabhASitam | mAtRkAvarNavitatirvizvametaditi sphuTam || 4-39 || vindoragre ravo'bhUdatha ravajanitAH SoDazAdau svarAH syuH kAdyarNAH paJca vargAstvatha khalu yamukhA dhAtubhiH paJcabhUtaiH | tanmAtrAbhistathAkSaiH prakRtiratha guNairvizvarUpA nasaMjJA zaktirvAgIzvarIyaM nanu jagadakhilaM yat prapaJcAbhidheyam || 4-40 || iti zrImadIzAnagurudevapaddhatau tantrasAre mantraliGgAdikaM nAma caturthaH paTalaH || atha paJcamaH paTalaH atha mantrajapArcanAhutAdyairvivividhAnAmapi karmaNAM tu yuktyA | pRthagatra hitAya sAdhakAnAM kathayiSye nikhilena sAdhanAdyam || 5-1 || kathitAH khalu tattvasAgarAdau vidhayaH pallavayogarodhanAdyAH | haritazca sadezakAlayuktyA vividhadravyadinAsanAdikuNDaiH || 5-2 || api pallavayogarodhanAni grathanaM saMpuTakaM vidarbhaNaM ca | iti karmasu yojanaM hi SoDhA manuvarNaiH saha sAdhakArNayuktyA || 5-3 || manurantaniviSTasAdhakAkhyaH kathitaH pallavamAditastu yogaH | ubhayatra manostu nAmaraudhau grathane'rNAntaritaM dvayoH krameNa || 5-4 || ubhayatra tu sAdhakasya mantro viniviSTo yadi saMpuTaM tadAhuH | manuvarNayugena sAdhakArNaM yadi caikaM kramazo vidarbhaNaM syAt || 5-5 || grahabhUtapizAcanigrahAdau viSasaMhAravinAzamAraNeSu | aricATanasAdaneSu teSAmapi vidveSavidhau ca pallavaM syAt || 5-6 || paramohanakarmaNAM tu rodhaH parasaMstambhanakeSu yogamAhuH | janazIlanakeSu saMpuTaM syAd vazakRcchAntikapuSTido vidarbhaH || 5-7 || pallavAdyadhikAraH vRSazAntikapauSTikeSu pUrvA tvanalAzA khalu cATane jvare ca | nanu mAraNamohayoryamAzA kathitA dveSaNakeSu rAkSasAzA || 5-8 || jaladig jalavRSTidAhazAntyAM bhramaNastambhanayozca mArutAzA | zivavAgyajaneSu vazyakRtye dhanadAzA kathitezadig vimuktyai || 5-9 || zivadakSiNamUrtipazcimAzA mukhazarvAlayagoSThapuNyanadyaH | paradevahutAzavipragehairvanazailAH khalu zAntikeSu dezAH || 5-10 || vaTapippalabilvamUladezAH prathamoktAH zubhapauSTikeSu zastAH | api karSaNavazyakarmaNoste khalu zastAH svagRhAdikaM ca ramyam || 5-11 || parizodhya bhuvaM tu zalyahInAM gataloSTAtmamaSItuSAdidoSAm | sikatAsamamRtsnayAbhipUrNAM mukurAbhAmudagindradikplavAntAm || 5-12 || abhipUjitavAstupadhidaivAM surabheH sUtakarogavarjitAyAH | gaganAttanavena gomayenApyupalipyAmbaragAlitaizca toyaiH || 5-13 || prakRtAnuguNaM tu tatra kuryAt parizuddheSTakadArubalbajAdyaiH | api yajJiyasAdhanairyatheSTaM maThazAlAdikamiSTadaNDamAnam || 5-14 || paramANurajaH kacazca likSAH sahayUkAzca yavAH kramASTasaMkhyAH | yavakoTarakoSThakaM tu tiryak khalu mAnAGgulamiSyate sma tantre || 5-15 || pravadanti vitastikA dviSaTkairiti mAnAGgulakairvitastiyugmam | kathayanti hi kiSkusaMjJahastaM nipuNA hastacatuSTayaM ca daNDam || 5-16 || dhanurityapi daNDa eva teSAM dhanuSAmaSTakamucyate hi rajjuH | muratArasurAGulaiH prajezaM sadhanurmuSTi dhanurgRhe ca vidyAt || 5-17 || RjumadhyamaparvamadhyamAyAstviha mAtrAGgulamiSyate tadAnyat | bhavanAdiSu pUrvamaGgulaM syAt khaluM mAtrAGgulameva sAdhaneSu || 5-18 || gRhavistRtidairghyadaNDapUgaM triguNaM tadvasubhaktaziSTadaNDAH | kramazo dhvajadhUmakesarizvavRSabhAH syuH svarahastivAyasAkhyAH || 5-19 || dhvajasiMhavRSebhalakSaNAH prAgyamanIrezadhanezadikSu zAlAH | api madhyagRhe same ca vRtte samametacchubhadaNDameva kuryAt || 5-20 || api cATanamAraNAdikAnAmazubhAnAmiha karmaNAM prayoge | nanu vAyasagardabhazvadhUmairadhidaNDaM bhavanadikAM vidheyam || 5-21 || viSavRkSaparetabhUmikASThairazubhaiH kaNTakibhizca tatra zAlAH | yamavahninizATadikplavA bhUrnikhilakSudravidhau vizeSaraudrAH || 5-22 || vipinAni citA svayaMbhuvaikaM zivaliGgaM bhavanaM karAlikAyAH | mahiSAsuramardinInivAso'pyabhicAreSu nirAlayAzca zastAH || 5-23 || acalAzca viviktanirjalA ye musalastrIzizuzabdavarjitAH syuH | azubheSu zubheSu cApi dezAH parihINAntyajarAsabhAzvazUrpAH || 5-24 || kRkavAkuvilAlajuSTadeze japahomAdi kRtaM phalAya na syAt | vidhavA vikalAzca pApino vApyRtumatyazca nihanti karma sarvam || 5-25 || zubhakarmasu kanyakAzca satyaH zubhalakSmaprabarAGganAzca viprAH | dhvanayo'pi gavAzvakuJjarANAM phaladAH syuH saha zaGkhavAdyagItaiH || 5-26 || abhicAravidhau tu kanyakAdyA vidhavAdyAzca gavAzvavedaghoSAH | apahanyurime prayogazaktiM sutarAM mAGgalikAni tatpradeze || 5-27 || vijaneSu vizeSato'bhigupte'natidUrAd vividhAptarakSivargaiH | vipinAdipuroktalakSaNe'nyairyadadRSTe vidadhAtu mAraNAdyam || 5-28 || hradinInadasahyavindhyazailAstvapi ratnAkaragA viziSTanadyaH | udadheH salilaM ca hanyurete yadi madhye syuralaM prayogazaktim || 5-29 || prakRtArthavizeSakarmaNAmapyabhirUpe suvicAritapradeze | yadasau vidadhAti bIjamuptaM nanu dezAnuguNaM phalAya rohet || 5-30 || dezAdhikAraH | vidadhIta vazIkaraM vasanta paravidveSaNakaM nidAghakAle | varSAsvaricATanaprayogaM zizire mAraNakarma cet karotu || 5-31 || zaradeva hi zAntike prazastA khalu hemantakRtAni pauSTikAni | nanu zAntikapauSTike hime vA madhumAse'pi tathA pare vadanti || 5-32 || udayAt parato ravestu yAmAviha hemantavasantakau kramoktau | praharAvadhi pazcimau nidAghAhvayamAsAvuditau dinAvasAnAt || 5-33 || mihirAstamayAt tu viMzatiH syAd ghaTikAH zAradakAlasaMjJito'sau | parato ghaTikAstu zaiziraH syAdudayAt prAgiti tattvasAgaroktam || 5-34 || kAlAdhikAraH | sitataNDulabhaktapaJcagavyaistilapuSpAkSatazuklagandhayogaiH | nanu nityavidhau palAzadUrvAyavazAlipramukhAzca dhAnyavargAH || 5-35 || atha zAntikakarmaNAM viziSTe havanAdau ca yathoditaM samidbhiH | vidadhIta zamIvaTAmranityAkhadirodumbaramArgabodhibilvaiH || 5-36 || dadhimAkSikadugdhapAyasAjyaizcaravo bilvatilAzca zAlibhedAH | phalamodakazarkaroktapuSpaiH samidhaH syurvividhAzca pauSTikeSTAH || 5-37 || lavaNastilasarSapau yathoktAH samidhaH puSpaphalAni puttalIkAH | madhurANi sajanmavRkSahemaiH syuramI candanarocane ca vazye || 5-38 || madhupendralate sahA ca bhItA haripatnI harilaGghitAsubhadrAH | musalI girikarNimohanIkAH suratAlyutpalamAdalAbjadUrvAH || 5-39 || gajadAnazile sitArkamUlaM kanakaM kSIranagAH svadehajAni | uditAni hi vazyakarSaNArthaM jatubhUrjAdi ca tatra tantragItam || 5-40 || tuSasarSapakAkakAkavairicchadadaNDIviSanimbamAtuluGgaiH | mahiSAzca jale'pyalaktasAraM nanu vidveSaNakarmavastu gItam || 5-41 || phaNisUraNacitraloNapiNDaiH kanakAmbhogRhadhUmrakoSaNairyat | paripiSTamidaM viSaM vadanti dviSatAM dveSaNamAraNakriyeSTam || 5-42 || picumandatarusthakAkanIDaM vasanAGgAramRdaH zmazAnalabdhAH | nagadArukamarkaTIkadaNDInRkacAsthyAdi ca vastu cATane syAt || 5-43 || bhramaNe ca pizAcavRkSanimbAvasistonmattakalAGgalIzaNaizca | rujicitrakadaNDizAlmalAdyairviSabhallAtavibhItakaizca kuryAt || 5-44 || viSavRkSaviSAjasarpiSo'hIn nRkapAlAsthi phalAni caityakASThaiH | vasanAnyasitAni sarSapAadyaM nakhakezAGghrirajAMsi sAdhyajAni || 5-45 || dvikazAtnavakAkaraktapItaiH kusumairlohitapuSparaktagandhaiH | api janmanagAdiputtalIbhiH kaTukoSNairapi mAraNaM vidheyam || 5-46 || busasarSapapItagandhapuSpaiH kaTukoSNAmbunizAjamAhiSANi | kupaTaccarakokilAkSacakrImRditi stambhanakRtyasAdhanAni || 5-47 || dravyAdhikAraH | tapanAhinagAtmabhAzvinInAM tithayoM'zA divasAH zubhagrahANAm | haradasraharIndrasUryapUSAditidaivAni ca bhAni zAntikesyuH || 5-48 || tithayo mahiSArivighnayAmyAH zazijIvAMzadinodayAdikaM ca | guruviSNuzazAGkabhairbhagarkSaM kathitaM pauSTikasiddhidaM yathAvat || 5-49 || navamI harimAtRdigguhAnAM tithayaH zukrakujArkavAsarAzca | ravitiSyayutAzca siddhayogAH kathitAH saMvananeSu karSaNe ca || 5-50 || navamI zazimAtRvahnidaivAstithayaH zukrakujArkavAsarAdyam | yamavahniharAhidaivapUrvAH khalu vidveSaNakarmasiddhidAH syuH || 5-51 || asitAhani cAsitapradoSo'pyasitASTamyatha taccaturdazI ca | haravahniyamAhivAyutArAstvakhiloccATanakarmasiddhidAH syuH || 5-52 || asitAtha caturdazI kuhUrapyasitASTamyasitArkabhaumavAraiH | kulikasthavire yamAmbubhe vA kujamandAbhyudayAzca mAraNe syuH || 5-53 || dviSato'STamarAzinaidhanarkSeSvatha vainAzikamArgasaMkhyamAni | kujamandadinodayAdiyogairabhicaryAsu bhavanti siddhidAni || 5-54 || kujazukrabudhendusUryasaumyA bhRgujArau gurumandasaurijIvAH | kramazo'zvayujAdibhAGghripAste khalu meSAdikarAzipAzca te syuH || 5-55 || kujamAskarajIvamandazukrAH budhazukrArkajasaumyacandrabhaumAH | dhiSaNo'pyadhipAstvajAdi siMhAdyapi cApAdiSu rAziSu tridhaiyam || 5-56 || gurumandadine'tha jIvamandAMzakanakSatratadaMzake sarikte | sthavirAkhyamudAharanti zastaM ripurogArNavinAzanaprayoge || 5-57 || divasaM pravibhajya cASTadhAntyaprathamau mokSyati taddinagrahAMzau | praharArdhabhujau grahAH SaDanye kramazo'so guliko'tra yaH zaneH syAt || 5-58 || jananarkSakatoM'zakAdazIteradhiko yasya tu yo'StamoM'za uktaH | sa vinAzakasaMjJako vinAzI nijabhAt saptamabhaM tu naidhanAkhyam || 5-59 || nijabhAdravitodadhigrasaMkhyAH zubhatArAH zubhakarmaNAM prazastAH | zubhakarma karotu rAgadhAmA sadhanaikAdazasaMkhyayA svarAzeH || 5-60 || dinAdhikAraH | na ca yAnagato na vAhanastho na ca yantrasthalago na vAzuciH san | viSayeSvabhiSaktamAnaso vA japahomAdikRtaM phalaM labhet || 5-61 || atinIcamapIha nocchritaM vA na ca zuddhetaracarmakambalADhyam | azubhAGghripajaM ca bhinnadagdhaM nRjalocchiSTamalAktamAsanaM syAt || 5-62 || kuzadarbhakRtAH zubhAzca bRsyaH phalakAH puNyarUdbhavA vizAlAH | sakaSAyatarakSucarma caiNaM tvapi zastAni sulohadantajAni || 5-63 || sitazuddhavidhautavAsasA + samavAstIrNavizaGkaTAsanAni | prabhavanti hi saumyakarmasiddhyai viSavRkSAdikRtAnyasaumyakRtye || 5-64 || upavizya tu viSTare'tha jAnvorvivare'GguSThanipIDanaM vidhAya | RjumadhyagalekSaNAgrakAyo bhavati svastikamAsanaM niviSTam || 5-65 || caraNAgrayugaM tvathopariSTAdadhiropyoruyugasya mUladeze | upavizya pureva padmasaMjJaM kathitaM tadviparItatastu bhadram || 5-66 || adhiropya tu dakSiNAGghrimUrAvatha savye caraNe tu dakSiNorum | adhiropya pureva sUpaviSTo yadi yogAsanamiSTadaM tadAhuH || 5-67 || vRSaNe tu nigRhya vAmajaGghApadagulphe tvadhirUDhasasphigUruH | uparisthitadakSiNorujAnuH khalu yogI sa tu gomukhAsanasthaH || 5-68 || vinivezitajihmadakSiNAGghriH phalakAdAvupavizya vAmapAdam | avanau vinidhAya cordhvajaGghaM nanu tat svastikamardhapUrvamAhuH || 5-69 || upavizya tathAsane tu pAdau bhuvi saMsthApya mitho nibaddhajaGghau | samatoraNajAnurUDhahasto yadi vIrAsanayogapaTTanaddhaH || 5-70 || sthita eva padadvayena bhUmau phalakAdyaM ca vinA sa cenniviSTaH | samatoraNavat sthitorujaGgho bhavatIhotpuTikaM ca kukkuTaM tat || 5-71 || marutAM vijaye tathendriyANAM bhavamuktau ca sudhAraNe samAdhau | kamalAsanamiSTamatra bhadraM hitamuktaM khalu nityapauSTikAdau || 5-72 || kathitaM khalu zAntikeSu karmasvakhilaM svastikameva cAbhiSeke | api zAntikajapyahomapUjAsvathavA svastikamardhapUrvamiSTam || 5-73 || sakalIkaraNe nijaikyadeveSvabhijapyeSu samAdhihaMsayoge | paramArthanirUpaNeSu ceSTaM khalu yogAsanamagrato guruzcet || 5-74 || pRtanAvijaye ca tannirodheSvapi saMstambhanabhUtanigrahAdau | api saMvananeSu karSaNe vA nanu vIrAsanamuktamAzusiddhyai || 5-75 || kathitaM khalu kukkuTaM ripUNAM rucividveSaNacATanabhrameSu | atha mAraNakeSu pArSNisaMjJaM viditaM vAsanamardhakukkuTaM tat || 5-76 || vijaye marutAM svadoSazAntyai pRtanAstambhavidhau ca gomukhaM vA | pramadAjanakarSaNeSu cAbjaM vijitaM yad viditaM gurupadiSTam || 5-77 || vijayena yathaivamAsanAnAM phalamekAgratayA manaHprasAdaH | mana eva hi sarvakAraNaM tat svavazaM ced vijitaM hi kiM na sarvam || 5-78 || ApyaM maNDalamucyate'tra purato yat tatra zAntyAdikaM bhaumaM vAkhilanityapauSTikavidhau zastaM tvatho mArutam | dveSoccATanakeSu saMvananake'pyAgneyamAkarSaNe saMstambhe khalu bhaumamaindramathavA syAcchAntike pauSTike || 5-79 || mAraNaM tu vidadhIta vAyunA veSTitAni kulizAGkamaNDale | vahnisaMpuTaSaDazrake'thavA zAntikAnyapi vazIkarANyapi || 5-80 || AsanAdyadhikAraH | vijJAyaitadazeSameva bidhinA vidyAviziSTAd guro- stattat karma samAdadhIta niyataM saMsiddhamantrAtmavAn | yad yat svArthaparArthakAraNatayA kRtyaM bhavet sAdhakaH kRtvA tat phalamaznute sma bhuvane saMjAtatatpratyayaH || 5-81 || iti zrImadIzanazivagurudevapaddhatau tantrasAre sAdhanapaTalaH paJcamaH | atha SaSThaH paTalaH atrAgnikuNDAni ca maNDalAni pratyekazastAnyatha teSu teSu | tantreSu yAni prathitAni samyak saMkSipya vakSyAmi yathApradhAnam || 6-1 || vedAzrakaM zAntikapauSTikAdau vRttaM ca yonipratimaM hi vazye | AkRSTaye'zvatthadalaM tu kuNDaM stambhe'STakoNaM bhamaNe SaDazram || 6-2 || vajrAGkakoNatriSaDazrakuNDe syAtAM dviSanmAraNacATanAdau | sarvANi kuNDAni haritsu kuryAlliGgapratiSThAsu ca devatAnAm || 6-3 || prasAde maNDape vApi gRhe vA yatra karma tat | kriyate tatra saMzuddhe sthale gavyopalepite || 6-4 || madhye'tra sUtraM varuNendradIrghaM nivezya cAsphAlya tu tasya madhye | binduM vidhAyAparapUrvayostadathAGkayet sUtravazAt samAnam || 6-5 || punaste sUtrakhaNDe tu samaM bhittvAGkayedapi | bindostu pUrvAparamadhyamAGkairmitena sUtreNa tadAhitena | bindoH sayAmyottaradiksamAGkabhramaiH samAlikhya tu matsyayugmam || 6-6 || tayornidhAya sUtraM syAd dakSiNenodagAyatam || 6-7 || itthaM brahmAhvayaM sUtramudaksUtraM ca sAdhayet | kSetrArdhamAnena tu bindusaMsthazcaturdizaM sUtravazAd yatheSTam | aGkAn vidhAyAtha tadaGkayugmAt sUtradvayAt syuH khalu koNamatsyAH || 6-8 || teSu matsyeSu parito dikSu sUtrairnipAtitaiH || 6-9 || caturazraM bhavet kSetraM catuSkoSThaM samaM zubham | sarvamaNDalakuNDAdeH sAmAnyotpattikAraNam || 6-10 || caturazrasAdhanam | kuNDaM prazastaM caturazramAdAvazvatthapatraM ca tathArdhacandram | tadvat trikoNaM tvapi vartulaM syAt SaTkoNakaM padmamathASTakoNam || 6-11 || ratnimAtraM zAtArdhe syAcchatahome tvaratnikam | sahasre hastamAnaM syAdyute ca dvihastakam || 6-12 || lakSe catuSkaraM kuNDaM dazalakSe tu SaTakaram | koTihome'STahastaM syAd yathA bhojendrapaddhatau || 6-13 || sarvANi kuNDAni yathoktamAnAdAyAmavistArasamAni tAni | svAtaM tu vistArasamaM vidheyaM tisraH kramAccopari mekhalAH syuH || 6-14 || samaM syAt sarvataH khAtaM khAtopari caturdizam | ekAGgulaM parityajya kuryAt tisro'tha mekhalAH || 6-15 || stnipramANe khalu mekhalA syAdAdyAGgulAbhyAmaparAGgulena | ardhAGgulAdyA tvathavA tvaratnau tridvyekamAtrAGgulakairvidheyA || 6-16 || atra bhojarAjaH – kuNDahastapramANasyAdyA dvyaGgulA dvitIyAGgulenArdhAGgulena ca tRtIyA aratnipramANasya tryaGguladvyaGgulAGgulamAnA iti | hastakuNDe mekhalAH syuzcatustridvyaGgulAH kramAt | SaTcatustryaGgulaiH kuryAd dvihaste'pi yathAkramam || 6-17 || catuSkare tvaSTakaSaTcatuSkaiH SaDDhastake cApi dazASTaSaDbhiH | syuraGgulairaSTakare'pi kuNDe tAH SoDazadvAdazakASTasaMkhyaiH || 6-18 || sarvAH sarveSu kuNDeSu vistArocchrayataH samAH | paritaH svasamAyAmA nimnonnatavivarjitAH || 6-19 || atra bhojarAjaH – krameNa sarvakuNDeSu tisro mekhalAH kuNDAnurUpeNa vidhAtavyAH iti | kuNDasya pazcime yoniM kuryAd dakSiNato'pi vA | madhyato mekhalAnAM tu sarvAsAmupari sthitAH || 6-20 || sUryAGgulAyAmavatI tu yonirAmUlato'grAd vasuvedadasraiH | vistArataH syAt kramazo'GguloccA drAGnirgatAgrApi ca ratnikuNDe || 6-21 || aratnyAdiSu kuNDeSu dvyaGgulaM dvyaGgulaM pRthak | kramAdAyAmavistAravRddhyA yonirvidhIyate || 6-22 || atra bhojarAjaH – evaM prathamakuNDasya | zeSANAM dvyaGgulavRddhyA yonirvidhAtavye ti | maJjaryAM ca hastamAtrakuNDasya – tAlAyatA jalapaterdizi saMsthitA syA- dazvatthapatrasadRzI kramazo'tha nimnA | nAbhirdazaGgulaSaDaGgulataH krameNa vistAratazca caturaGgulagolakAgrAH || iti ca | caturazraM tu vA vRttaM kuNDaM nitye ca zAntike | sArvakAmikamityanye caturazraM ca vartulam || 6-23 || zrutyekAMzaM tu sImno bahirapi purato'thAGkayitvAmbunAthe tanmAnAt sUtramantarnihitamubhayataH koSThayorbhrAmayitvA | madhyAdyanyasya karNAntikamapi parataH koNayoH pUrvacihne sUtre tvAsphAlya yonipratimamapi bhavet kuNDamazvatthapatram || 6-24 || caturazraM yugAMzAMzaM kRtvAntyaM cottare tyajet | bhAgaM tvanena prAkpratyagbahiraGkau nidhAya tu || 6-25 || tadvad dakSiNato madhyasthitasUtrabhramAd dvayoH | ardhacandrasamAkAraM kuNDaM bhavati zobhanam || 6-26 || vedAzre caturaMzake bhujamite prAgaMzamApyAd bahiH kSiptvA madhyamavAruNAGkanihite sUtre dvidhA bhrAmite | syAtAM dvau zapharau tayozca puratazcAGke'tha sUtratrayaM kSiptvA tatsamakhAtato bhavati tat kuNDaM trikoNAhvayam || 6-27 || SaSThAMzaM pUrvanihitaM gRhItvA nairRtasthitam | vAyavyAnte ca sUtre dve kSiptvA vA syAt trikoNakam || 6-28 || madhyabindusthitaM sUtraM prAgbhujAd dvyaGgulaM bahiH | paribhramya bhavet kuNDaM vartulaM tat suzobhanam || 6-29 || bAhyasthaM SaSThamaMzaM zatamakhavaruNAzAzritaM vedakoNe madhye saMsthApya sUtraM samamiha tu tayorbhrAmayitvA tu bAhye | catvArastatra matsyAstadanu dhanadadigdakSiNasthe ca sUtre tatrastheSveSu cihneSvatha samapatitaiH syAt SaDazraM hi kuNDam || 6-30 || vRttakuNDe'bjapatrANi kuryAt tanmekhalopari | kuNDArdhamAyatAnyaSTau madhye tatkarNikA bhavet || 6-31 || padmoktalakSaNenaivaM kRtvA syAt padmasaMsthitiH | AdityAGgAMzamantarbahiriha parito dikSu sambhrAmya tAbhyAM dvAbhyAM matsyau bhavetAM dizi dizi patitaisteSu sUtrairyathAvat | kuNDaM syAdaSTakoNaM suruciramathavApyardhadiksUtrakoNA- cchiSTApyaindrAccharAMzAt kRtazapharayugAjjAtamInASTakairvA || 6-32 || kSetre tripaJcAGgulamAtravRttaM tribhistribhizcAGgulakairvibhajya | rekhAMzakAn paJcadazAtra kuryAt koNAntarANi tribhiraMzakaiH syuH || 6-33 || sthitvA tu bindAvatha paJcadhAsmin sUtrANi sUryAGgulamAyatAni | dattvAzrimadhyena samaM vibhaktaiH sUtrairhi koNadvayasandhayaH syuH || 6-34 || bindostu koNAntagasUtramAnAt saMbhrAmya tatkSetracaturthabhAgAt | bindusthasUtrabhramaNaM vidhAya syuH sandhayaH paJca tathAtra sUtraiH || 6-35 || paJcakoNakuNDAdhikAraH | caturazraM tu saMsAdhya dvyaSTadhA vibhajet punaH | SaTpaJcAzacca koSThAnAM dvizataM cAtra vai bhavet || 6-36 || SaNNAM SaDbhistu koSThairlikhatu sarasijaM madhyadeze'sya bAhye paGktyA pIThaM ca pIThAd bahirapi paritaH paGktiyugmena vIthIm | tadbAhye paGktiyugme dizi vidizi tathA dvArakaNThopakaNThAd gaNDAMzcaivopagaNDAn rajanicaramarudvahnizarveSu koNAn || 6-37 || kaNThopakaNThAt kapolopakapolAt zobhopazobhA iti kecidAhuH | padmakSetrasthadiksUtre saMsthApyAnyad vimRjya tu | bahirdvAdazakaM bhAgaM tyaktvAnyat parivartayet || 6-38 || kSetraM caturdhA vibhajet tu vRttaM sUtraM paribhrAmya samaM krameNa | tatkarNikAkesarapatrasandhicchadAvasAnAni bhavanti tAni || 6-39 || pUrvaM dvAdazakAMzaM yat tyaktaM tad bhramayed bahiH | paJcamaM tad bhavet kSetraM vyomAkhyaM tad dalAgrakam || 6-40 || prasArya koNasUtre dve koNadiGmadhyamena tu | catvAri sUtrANyAsphAlya sUtraSoDazakaM bhavet || 6-41 || dalAntasiddhyai dalasandhimadhye nidhAya sUtraM tu dalAntamAnam | dalAntarAladvayasaMbhramotthaiH zazAGkakhaNDaistu dalaM prasidhyet || 6-42 || padmaSoDazasUtrANAM madhyaM sUtrairvibhajya tu | dvAtriMzat khaNDasUtrANi syurdalAgravRtau samam || 6-43 || dalAgrasUtrodayapArzvasUtrayoraMgrasthitaM sUtramathAsya mUlataH | dalAgrasUtrAntamupAnayellikhannevaM dalAgraM tu bhavenmanoharam || 6-44 || syAcchAlipiSTaM sitacUrNamiSTaM hAridramISatsitayuksupItam | kausumbhasindUrakadhAturaktaM dagdhairyavAdyairapi nIlacUrNam || 6-45 || zamyabjabilvAdidalairyajJiyaiH zyAmalaM smRtam | tattadvarNaistu vA dhAnyaiH pUrayenmaNDalAni vai || 6-46 || zaktastu vAJched yadi siddhimagryAM tadvarNaratnairhiha maNDalAni | ApUrayenmauktikapuSyarAgairmANikyanIlairharitaizca ratnaiH || 6-47 || evaMvidheSu cUrNeSu siddhikAmo muktAvidrumAdikaistadevaM kuryAd iti bhojarAjaH | rekhAstu sarvAH sarvatra zuklAH syurmadhyamAmitAH | dvihaste'GguSTamAtrA vA haste cAnAmikAsamAH | dvihaste'GguSThamAtrAH syurhaste madhyamayA mitAH || ityanye | madhye supItA khalu karNikA syAt tasyAM tu bIjAni navAsitAni | dve dve pRthak kesarake dalAnAM madhyeSu lekhye kuTilAgramISat || 6-48 || mUle tanUnyApItAni madhye sthUlAruNAnyapi | ante drAk tanupItAni tadante'lpasitAni vai || 6-49 || mUlamadhyAgreSu pItaraktazuklaM kesarajAlami ti bhojarAjaH | zuklAni tAnyaSTadalAni kuryAt samAni tuGgAgramanoramANi | bhuktyai tathA prAJjalikAni muktyai smarAdiyAgeSu zitAgravanti || 6-50 || atrAjite– dalAgrANyapi sarvANi raktavarNAni kArayedi ti | gaurIsarasvatyAdInAM dalAnyazvatthapatravat | vidyezAnAM grahANAM ca gokarNAgrANi kArayet || 6-51 || dikpAlakAnAmadharAgrakANi syuzcApi nandyAdigaNezvarANAm | vighnezapadmodbhavaviSNusUryaskandAdikAnAM ca yathA zivasya || 6-52 || zlakSNazyAmena rajasA dalasandhIstu pUrayet | pIThAntarAlakoNAni saMraktAnyeva kArayet || 6-53 || pIThaM tu zuklAruNapItakRSNaiH pAdaistathA nIlakakIlazobham | gAtraizcaturbhistu vicitravarNaiH kuryAd yatheSTaM tvathavApi varNaiH || 6-54 || atra tattvasAgare – pIThaM koSThadvayaM dikSu lopyaM, tathA koNe trINi trINi vilopayed iti | vIthIM latAvitAnAdyaiH patrakaizcopazobhayet | tadbAhye dikSu zuklena caturdvArANi pUrayet || 6-55 || diksUtrakANAmubhayatra koSThe dvArArthamabhyantarapaGktisaMsthe | tadbAhyapaGktau dvitayadvayaM tat SaTkoSThamitthaM vimRzed dizAsu || 6-56 || koSThatrayaM trayaM cAntardvArANAM pArzvayordvayoH | aikyena zobhAsiddhyarthamekaikaM vimRjed bahiH || 6-57 || evaM pRthakkoSThacatuSkavantaH kaNThopakaNThAH prabhavanti cASTau | tatpArzvatastadviparItavaktrAstadvat kapolopakapolakAH syuH || 6-58 || tataH koNeSu ziSTAni SaTkoSThAni pRthak pRthak | vimuktyai koNasiddhyarthaM vRSabhAneSu vA likhet || 6-59 || nIlenAcchAdya koNAMstAJchAkhAn zuklena vA likhet || 6-60 || kaNThopakaNThAn raktena kapolopakapolakAn | pItenAcchAdayedabhau(?) yathA bhUmirna dRzyate || 6-61 || bahirguNAd vai paritaH kramoktAllikhet tataH sattvarajastamAMsi | rajobhiraGguSThamitAMstu zuklAruNAsitAn madhyayavAntarAMstAn || 6-62 || bhadrakAdhikAraH | caturazre'STadhA bhakte catuHSaSTipade kRte | madhye koSThacatuSkeNa padmaM pIThaM ca saMlikhet || 6-63 || tadbAhyapaGktyA khalu vIthikA syAt tadbAhyapaGktidvayadikcatuSke | dvArANi koSThaiH khalu vedasaMkhyaiH saMmRjya zuklAni samAni kuryAt || 6-64 || dvArANAM pArzvayorbAhyapaGktAvekaikakoSThakam | dvAreNAyojya vimRjet syAtAM kaNThopakaNThakau || 6-65 || saMsthApya koNeSvatha koSThamekaM ziSTaiH pRthak koSThakapaJcakaiH syuH | ekIkRtairvedakapolakAste tAvanta evopakapolakAzca || 6-66 || atrAjite – kapAlaM tu bhavet teSu padaM pUrvAparAyatam | dakSiNottaragaM cApi bhavedupakapolakam || iti | prAguktamArgeNa tu karNikAdyaM cApUrya vIthiM ca yathoktavarNaiH | dvArANi zuklena kapolakAste raktAstathA patiruco'dha ca syuH || 6-67 || atrAjite bRhatkAlottare ca – kapolopakapolAstu vahnikoNAdiSu kramAt | raktaM pItaM tathA zyAmaM zvetaM ca parikalpayet || iti vahnyAdikoNakoSThAni pItazyAmAsitAruNaiH | pUrayed vAtha sarvANi kRSNena paripUrayet || 6-68 || bAhye tu zuklAruNakRSNavarNaiH prAgvat samAlikhya guNatrayaM tat | syAt sarvatobhadramidaM tu koNe SaTkoSThakaikIkaraNena bhadram || 6-69 || maNDaleSvapi sarveSu zuklAnyabjadalAni tu | dvArANi cAtha vIthI syAllatAdyairavizeSite || 6-70 || sarvatobhadrAdhikAraH | dvAtriMzadaMze caturazrake'smin sahasrakaM saGkRtisaMkhyakaM ca | koSThAni tanmadhyagatattvasaMkhyaiH koSThaiH sarojaM tu likhet purovat || 6-71 || tadvAhyapaGktyA pIThaM syAt tadbAhye saptapaGktibhiH | liGgASTakaM tu vilikhed diksUtrobhayapArzvayoH || 6-72 || RtuvedAkSivedartukoSThaiH syAt tiryagAyataiH | pIThaM sakaNThaM brahmAdijalapAdAntaka zubham || 6-73 || pIThopariSTAt khalu madhyapaGktyoryugmasthatatkoSThacatuSTayena | liGgaM bhavet tadgatamadhyasUtrAnmadhyAntasaMvartitamastakaM vA || 6-74 || antarmukhAni liGgAni bubhukSUNAM samAlikhet | viparItaM mumukSUNAmantaHpIThAni kArayet || 6-75 || tatkaNThapIThobhayapArzvasaMsthe bhadre catuSkoSThavazAd bhavetAm | liGgAntarAleSvapi paJcaviMzaiH koSThaistu koNeSu latA vidheyAH || 6-76 || gomUtrikAvat saMspRSTA rekhAstatkoSThagA yathA | tathAnyarekhAlopena latAH syurvidigAyatAH || 6-77 || azryantareSu vallInAM patrANyapyathavA likhet | vallyAdau saktamUlAni kuTilAgrAdikAnyapi || 6-78 || tadbAhye paGktiyugmena vIthIM prAgvat tu mArjayet | vIthIM tathA kalpalatAvizeSairAbhUSya tadbAhyavRtitraye'pi | koSThAni vedartuvasuprasaMkhyaM dvArArthamantaH prabhRtIha lumpet || 6-79 || zobhopazobhe'pi syAtAM dvicatuSSaDvilopataH | triHsaptakoSThAni pRthak koNe koNe tu mArjayet || 6-80 || padmAdikaM bhadrakavat tu sarvamAbhUSayet paJcavidhaistu cUrNaiH | liGgASTakaM paJcamukhoktavarNairicchAnurUpaM paripUrayed vA || 6-81 || itIdaM pArvatIkAntamuktaM prAsAdamaNDalam | aSTaliGgalatApadmavIthIprAkAramaNDitam || 6-82 || pArvatIkAntaprAsAdAdhikAraH | caturazraM caturhastaM kSetraM viMzatibhAgikam | syAccatuHzatakoSThaM tanmadhye'bjaM tattvakoSThakaiH || 6-83 || paGktyaikayA pIThamathaikayA syAd bIthI tataH paGkticatuSTayena | taddvAraliGgaiH parito latAH syustadbAhyapaGktyApi ca bAhyavIthI || 6-84 || kuryAd bhadrakavat padmapIThabIthIryathAvidhi | pratipaGktidvikoSThASTakoSThairdvArANi dikSvapi || 6-85 || vIthyantarA dvAranibaddhakoSThatrayeNa bhUpIThamathaikakoSTham | syAt kaNThapIThaM tvatha toyapaTTaM koSThaistribhirliGgamathaikakoSTham || 6-86 || adhazcordhvaM ca tatkoSThAt pIThakoSThacatuSTaye | koSThAntaH koNagaM sUtraM koSThasUtrArdhamAnataH || 6-87 || bhramayitvA tyajed bAhye khaNDitAzricatuSTayam | pIThamevaM bhaved ramyaM dvAdazAzrairalaGkRtam || 6-88 || prAgvat samApUrya tu varNacUrNaiH padmAdivIthyantamazeSabimbam | khyAtaM latAliGgasamudbhavAkhyaM tanmaNDalaM zaGkaravallabhaM yat || 6-89 || latAliGgodbhavAdhikAraH | kSetre SoDazadhAbhaktacaturazre caturdizam | pArvatIkAntavat koSThaiH kuryAlliGgacatuSTayam || 6-90 || madhye viziSTairapi vedakoSThairliGgAntarAleSvapi tatprasaMkhyaiH | caturdalAbjaM khayameva taiH syAlliGgeSu saMvartitamastakeSu || 6-91 || bhadrASTakaM syAt kaNTheSu latAH koNeSu pUrvavat | likhitvA maNDalaM tat syAt paJcabrahmAbhidhAnakam || 6-92 || madhye'mbuje vartulakarNikA syAt pItA ca raktA tanukesarAlI | Izastu madhye puruSAdayo'pi khavarNadigliGgagatA bhavanti || 6-93 || asyaiva tu latAsthAneSvAlikhya svastikAni tu | koNArdhapaGktyorvIthI syAd gaurItilakamaNDale || 6-94 || nAbheH samIpe prathamaM tu koSThaM vakrAyataM dve'tha punarvilumpet | taddakSiNAvartacatuSpathAGkaM syAt svastikaM cAntaravIthiyuktam || 6-95 || zyAmapItAsitAraktairmArgAnAbhUSayet kramAt | khaNDavIthIstu zuklena liGgAdanyena bhadrake || 6-96 || paJcabrahmamaNDalagaurItilakAdhikAraH | kSetre tathASTAdazadhA vibhakte koSThAni cAsmin trizataM ca vedaiH | viMzatyapi syAt khalu tattvasaMkhyairmadhye sarojaM vilikhet purovat || 6-97 || aSTAzAsvapi SaTtriMzatkoSThaiH syuH svastikAnyapi | ekaM trINi tataH paJca koSThalopakramaH smRtaH || 6-98 || etat khalu svastikamaNDalAbjaM kSetre'thavA dvAdazabhAgite'smin | madhye'mbujaM SoDazakoSThakaiH syAt syuH svastikAnyaSTadizAsu tadvat || 6-99 || svastikAnyapi padmaM ca prAgvadApUrya varNakaiH | svastyarthaM svastikaM zastaM sarvadevAbhinandanam || 6-100 || svastikAbjadvayAdhikAraH | kSetre tathASTAdazabhAgike'smin tanmadhyagaH svastikanAbhimAdau | saGkalpya lumpet tu catuSpathAbhaM samantataH koSThakapaJcakAni || 6-101 || koSThamAtrAyatA rekhAH kuTilAH svastikAkRtau | parasparapayodhinyaH sthApyAH syuH zeSalopataH || 6-102 || paJcAzadasmin khalu saptakaM ca syAt svastikAnAM saha cArkabhadraiH | madhye dvipaJcAzadapi dvayaM ca syAt sarvatobhadracatuSpathAnAm || 6-103 || koNeSu caikakoSThAni ziSTAnyAbhUSayet sitaiH | nIlapItAruNazyAmairbhadrANyapi catuSpathAn || 6-104 || etaddhi sarvatobhadrasvastikaM nAma maNDalam | sarvasvastikamityete prAhuryacchivayoH priyam || 6-105 || kSetre'thavA SoDazadhA vibhakte manvarkadRgvasvRtubhedite vA | prAgvad vilomAt khalu maNDalAni syuH sarvataH svastikabhadravanti || 6-106 || svastikasarvatobhadrANi | caturazre dvihaste tu cakrAbjaM pIThavarjitam | syAdekanAbhaM tallakSma bhavenmAnAGgulakramAt || 6-107 || nidhAya sUtraM tvatha madhyabindau padmArdhamAnena navAGgulena | tribhizca vasvabdhimitairbhramaistaiH saroruhaM nAbhyaranemayaH syuH || 6-108 || padmaM purovadAlikhya nAbhiM pItena pUrayet | dalatulyArake cakre dalarekhAH prasArya tu || 6-109 || likhet tatasteSvarakAn yathAvad dalAd dvisaMkhyeSvarakeSu tadvat | dalAgrasUtrairdalasandhisUtraiH prasAritaistAvadihArakAH syuH || 6-110 || vibhajyArabhuvaM tredhA dvAbhyAmantarathAGkayet | matsyavat teSvathAsphAlya sUtrANyeSu likhedarAn || 6-111 || indIvarAzvatthadalopamA vA te mAtuluGgAkRtayo'thavA syuH | abjacchadAbhAzca yavodarA vA madhyaiH kRzairvAtha pipIlikAbhAH || 6-112 || arakAstvaruNAH zyAmAste syurekAntarAH kramAt | ante gorocanAbhAH syuH pItAH syurarasandhayaH || 6-113 || nemiM tridhA saMpravibhajya kuryAcchuklena madhye tvasitena bAhye | pItena cAntaH paripUrya koNAn kRSNena sasvastikacihnaramyAn || 6-114 || arasandhyantarAlastho bahirnemeH paribhramet | arasandhestu madhyastho bhramayedaramUlakam || 6-115 || madhye'rakANAM sthitvA tu bhramayedaramadhyakam | mAtuluGgaphalAkArA evaM sidhyantyarAH kramAt || 6-116 || arAgrasaMsthastvarasandhimUlAt sUtraM tathArobhayapArzvasaMstham | pRthak samAsphAlya tathArakAH syurvistAritendIvarapatrakalpAH || 6-117 || aramadhyasthito'rAgraM kiJcit tyaktvAbjapatravat | arasandherbhramAccAgrabhramAdabjadalArakAH || 6-118 || zAntAgramUlAH pRthavastu madhye kAryAstRtIyAMzatayArasandheH | antaH praviSTAstu yavodarAkhyAH sidhyanti te syuH kramazaH zitAgrAH || 6-119 || tridhA vibhajyArakSetraM dvitIyaprathamAMzayoH | madhye sthitvA paribhramya tRtIyAMze dalAgravat || 6-120 || ardhacandrAbharekhAbhyAM patrAgraM ca samAlikhet | itthamazvatthapatrAbhAstatrArAH saMbhavanti hi || 6-121 || sthitvArasandheratha madhyamAMze tiryagbhramAccobhayato'rakArghAt | rekhAdvayAntaH kRzamadhyakAH syuH pipIlikAkroDasamAhvayArAH || 6-122 || arasandhyantarA puSpairvicitrairabhibhUSya tu | bimbabAhye'thavA lipte puSpAlIbhirvibhUSayet || 6-123 || uktaM tu cakrAmbujamekanAbhaM priyaM zivAryAharibhAskarANAm | anyAni ca syurnavanAbhakAntAnyUhyAni cakrAmbujamaNDalAni || 6-124 || cakrAbjAdhikAraH | karNikArdhapramANena prAksthasUtrabhramakramAt | tadrekhApArzvayogena matsyadvAdazakaM bhavet || 6-125 || sUtreSu teSvApatitairyathAvat sandhisthasUtrairdinakRcchatAbjam | aSTacchadAbjasya samaprabhedAt syadambujaM SoDazapatrazobham || 6-126 || kesaravyomarekhAntasUtrAt tatkesarAgragAt | matsyavallAJchayitvA syAt paJcapatraM tu paGkajam || 6-127 || karNikAdalasandhibhyAM prAgvat SaTpatrasiddhaye | vyomarekhAkarNikAbhyAM dalAgrasthaM tu saptake || 6-128 || dalasandhikarNikAbhyAM dalasandhau nyasya matsyacihnena | navadalakaM syAt sUtraiH paJcabhirAsphAlya paGktipatraM syAt || 6-129 || kesarAkAzayormadhyaM vyomni vinyasya lAJchayet | ekAdazacchadaM tvevaM padmaM syAt sUtrapAtataH || 6-130 || patrAgrapatrasandhibhyAM patrAgre nyasya lAJchite | AsphAlya teSu sUtrANi tat syAdabhikRticchadam || 6-131 || ataH paraM ced dalavRddhimicched dizAnayaivAtra yathAkrameNa | tadUhato madhyavazena sUtrairlikhet sarojAni yathAbhilASam || 6-132 || dalabhedalakSaNam | ardhacandrAdikuNDAnAM lakSmaNA sUtrapAtataH | ardhacandrAdibimbAni kuryAt kAmAnusArataH || 6-133 || vedAzrike digvidigantare syurdvyaSTasUtraiH patitaistu dIrghaiH | dvAtriMzadaMzAH parito'tha teSu kSetrANi paJca bhramaNAd bhavanti || 6-134 || aSTAGgulaiH syAt kamalArdhamAdau tribhistu pIThaM tribhireva nAbhiH | vIthIzcaturbhistu SaDaGgulaiH syurdvArANi zobhAstvapi copazobhAH || 6-135 || prAgvat sarojaM tviha vRttapIThaM nAbhirguNairhaMsazarAbjazaGkhaiH | vIthirbhaved vAracatuSTayADhyaM varNakramAd bhadrakavad vidheyam || 6-136 || dvArAdiSu vizeSo'tra syAt tatkSetraM dvidhA bhramAt | antarvedAMzakairbAhyairdvArANi syuH SaDaMzakaiH || 6-137 || prAgvac zobhopazobhe stAM koNalakSmApi kathyate | antarmukhAste kalazAstu koNA vedAMzavaktrA dvitayAMzakaNThAH | tatkoNapArzvAntavivartane syuH pRthUdarAvartitaviSTarAntAH || 6-138 || mAyAcakrAhvayaM tvevaM zaktInAM maNDalaM smRtam || 6-139 || mAyAcakrAdhikAraH | vakSye'tha bimbaM tripurAbhidhAnaM kSetraM tu kuryAccaturazradIrgham | yuktyA purovacca paraizca sUtraiH syAd dvitrihastAyatavistRtaM tat || 6-140 || prAgAyataM trayastriMzatsUtrANyatra nipAtayet | yAmyodagAyataM saptacatvAriMzacca saMkhyayA || 6-141 || koSThAni cAsminnathavarya(?)saMkhyaM madhye'sya koSThairapi tattvasaMkhyaiH | syAt paGkajaM tatparitastu paGktiM tyaktvAsya pUrvAparato'mbuje stAm || 6-142 || parito'bjatrayasyAtra paGktimekAM vilopayet | caturazrAkRtirdIrghA sA cAntarvIthisaMjJitA || 6-143 || tadbAhyapaGktyA paritastu pIThaM koSThaistathA paJcabhirasya koNAt | kuryAcca pUrvAparadakSiNodaggAtrANi vasvaSTacatuSkavedaiH || 6-144 || koNAgAtrakamadhyeSu paJca koSThAni lopayet | pIThamekaM tripadmAnAM syAd dIrghacaturazrakam || 6-145 || tadvAhyayAmyottarapUrvapazcAlliGgAni SaTsaptakakoSThakaiH syuH | tiryagrasaistaddizi saptapAGktaiH koSThairyathoktaM caturazrakeSu || 6-146 || liGgAnAM pArzvayordvandve caturazre vilopayet | pRthakpRthagvai SaTtriMzatkoSThaistAni bhavanti hi || 6-147 || tadvat koNacatuSkeSu SaTtriMzatsaMkhyakoSThakaiH | dIrgheSu caturazreSu nRtyaddhaMsAn samAlikhet || 6-148 || raktAni padmacchadanAni lakSmIjayArthasaubhAgyakarANi kuryAt | zuklAni vidyAkavitAdisiddhyai zeSaM purovat khalu karNikAdyam || 6-149 || antarvIthIM tu pItena caturazreSvathASTasu | zaGkhau cakre ca saMlikhya catvAryabjAni cAlikhet || 6-150 || vIthyAM latA syAt pariziSTapaGktitrayeNa digdvAracatuSTayAdyam | lumpet SaDaSTau daza koSThakAni dvAradvaye dakSiNatazca saumye || 6-151 || zobhopazobhAsiddhyarthaM koSThAnyuttarayAmyayoH | catuHSaDaSTau prAgApye dve catuHSaT ca lopayet || 6-152 || dvAre prAkpazcime syAtAM vedartuvasukoSThakaiH | trisaptakoSThaiH koNAH syustatpAdAzcartukoSThakaiH || 6-153 || tripurAmaNDalAdhikAraH | kSetre viMzatidhA dvidhA punaridaM nirbhidya vedAzrakaM koSThAnAM khalu SaTzataM dazazataM cAtrAsti tanmadhyataH | SaTtriMzatkacatuSTayena tu bhavelliGgaM sapIThaM mahat tattriMzaddvayanAgaSoDazamitaiH koSThaistu pIThAdikam || 6-154 || paGktiM tatparito vimRjya tu bahiHpaGktyA ca pIThaM bhavet tadbAhye munipaGktitattvagaNanAkoSThaiH pRthak pUrvavat | padmAni kramazo'STadikSu vilikhelliGge ca tatpArzvayoH SaDbhirviMzatikoSThakaizca paritaH paGktidvayAd vIthikAH || 6-155 || IzAnAdibrahmavarNAni cAsmin liGgAni syuH ziSTaliGgAni padmAt | vyastairvarNaiH zuklaraktAccharaktaiH prAgAdyabje saMlikheduktamArgAn || 6-156 || saMyuktAn kramazaH pradakSiNamatho vIthyAM tu zaGkhAllikhe- cchuklAbhAn yadi maNDalaM bhavati tadyacchaGkhamAlAhvayam | haMsAzcediha haMsamAlamRtubhiH syAdaSTadiksaMsthitai- rdvArANi trizarAMzca koSThavihitAH zobhAzca paGktitraye || 6-157 || koNAH syuH saptaviMzatyA koSThAnAM tattripaGktiSu | kRSNenAcchAdya tatrApi svastikAbjAdikaM likhet || 6-158 || liGgodarazaGkhamAlAdyadhikAraH | cakrAbjAditarANi zaktizivayoH pUjAsu dIkSAdike zastAnyatra pavitrakAdiSu tathA sasvastiliGgAnyapi | cakrAbjAnyapi bhadrakANi saviturviSNozca lakSmyA vidheH zaktInAM tripurAkhyazaGkhakalazA mAyAmbujaM coditam || 6-159 || yathoditastu zaktinAM tathendrasmarabhoginAm | vighnezAnalaSaDvaktrAH pUjyAH syuH svastikeSviha || 6-160 || sarve sarveSu vA pUjyAstattatkarmAnusArataH | iti kuNDamaNDalavidhiH pradhAnataH kathitaH zivAdisurapUjanocitaH | bahudhA nirUpya vividhAn zivAgamAniha sAdhakendramAnasAM priyaGkaraH || 6-161 || iti zrImadIzAnazivagurudevapaddhatau tantrasAre kuNDamaNDalavidhiH SaSThaH paTalaH | atha saptamaH paTalaH vakSye sruksruvayozca lakSaNamatho srugghastamAtrAyatA pAlAzI khadirodbhavApi ca tathA syAcchAmilI zobhanA | vedAzraM tu mukhaM svarAGgulamitaM zreSThaM rasairvA zarai- rmadhyaM cApyadhamaM ca nimnamiha tanmadhye tribhAgAstRtam || 7-1 || vistAreNa samaM hi khAtamapi tad vRttaM bahirmekhalA - srisraH syuH kamalaM tathaiva paritastAsAM tu bAhye bhavet | kaNTho golakavistRtAGgulamito dairghyeNa tasyordhvataH syAdagraM caturaGgulAyatamatho vistAratastatsamam || 7-2 || kaNThasyApyatha madhyavarti suSiraM tad vai trikoNAyataM nirgaccheddhi yathAyataM tadavaTaM yAvat kaniSThA vizet | tatpRSThaM kamalAGkitaM khalu mukhaM sarvaM gajoSThopamaM ziSTaM vartuladaNDamasya tu bhavedagraM sarojAGkitam || 7-3 || daNDAgraM pariNAhataH sarasijasyAdho yathartvaGgulaM sthUlo'sau kramazaH prakoSThamiva tanmUlaM ca vasvaGgulam | tatra syAd vRSabho'thavA sarasijaM zlakSNAkRtiH sarvato nirdoSaH zubhadezajAn kSitiruhAJchitvA srucaM kArayet || 7-4 || srugjAtistu bhavet sruvaM suvihitaM tAladvayAyAmakaM kuryAd vartulamaGgulena vadanaM tasyAvaTe'rdhAGgule | bhittirmadhyagatA smRtA yavamitA tadgartayoH zlakSNayoH karSAjyasthiti goSpadAkRti ca tatpRSThe yavAbhyAM sphijau || 7-5 || sphiGmadhyena yavapramANavihitA rekhA ca vaktrAdadhaH kaNThaH paGkajalakSaNastu tadadho daNDaH suvRttaH samaH | daNDAgraM pariNAhato'GgulamitaM mUlaM tato'dhyardhataH syAd gopucchanibhaM galAt prabhRti tat sthUlaM hi mUlaM yathA || 7-6 || bAhumAtriyo'ratnimAtriyo vA sruca ityanye | sruksruvAdhikAraH | bhittvA zobhanazAkhikAM yadi bhavecchamyudgatAzvatthajA no cet kevalapippalAt tadaraNirbhAnvaGgulairAyatA | nAho'syAstu SaDaGgulena tu ziro mUle'Gghriragre smRto yonirmadhyagatAGgulaiH zrutimitairmanthAnayogyA bhavet || 7-7 || azvatthena tathottarAraNirapi syAt SaDbhirevAGgulaiH kuryAd bhrAmakamasya khAdiramRjaM netraM ca rajjuM dRDhAm | tatrAgniM janayet tathendhanamapi tvagvarjitaM sAravad bhinnaM zastatarUdbhavaM dhamanamapyagnerdhavitrAdinA || 7-8 || araNyAdividhiH | vakrAH zIrNadalAH kRzAH kRmihatA bhinnAstvazastrAhRtA hrasvAH sthUlagatatvaco'pyupahatA dIrghAgnidagdhAdayaH | varjyAH syuH samidhaH zucisthalabhuvaH zeSAH samaM cheditA madhyAnAmiakayostu nAhasadRzAH zastAH kaniSThAdhamAH || 7-9 || tAlAyatAstu samidhaH khalu zAntikAdau saptAGgulA bhramaNacATanakeSu zastAH | vidveSasAdhanavidhau caturaGgulAstA vakrAH SaDaGgulamitA api mAraNeSu || 7-10 || AkRSTivazyaviSayeSu zarAGgulAH syuH prAdezamAtrasamidho'pyavizeSakRtye | kSudreSu pRSThamanale juhuyAt tathAgraM cAgnau juhoti hi zubheSu yathopadezam || 7-11 || idhmo'STAdazabhiH samidbhiruditaH prAdezamAtro'thavA ratnyAyAmamitaH kvacit paridhayo hastAyatAH syusrayaH | dIrgho dakSiNatastu pazcimazayaH sthUlastanurhrasvakaH saumye kauzikajAzca pAlakakuzAH zreSThA hi darbhAH kramAt || 7-12 || vyagrA hastanakhAhRtAH kRmihatAH karmAntarAyojitAH yAmyA vyAghravilaGghanAdyupahatA dhUmrordhvazuSkAdayaH | varjyAH zyAmalakomalAH pratinavAlUnArdrazuSkAstathA darbhAH syuryadihAgnikAryapaTale veNyAdikaM coditam || 7-13 || tatra triMzaddarbhadalakRtA veNiH | aSTyatyaSTidhRtyatidhRtisaMkhyA vA darbhAH paristaraNe syuH | tattvasaMkhyAdarbhairbaddhaM kUrcaM jJAnakhaDgaH | darbhadvayena sAmAnyam | darbhapaJcakena vizeSakUrcamiti saMhitATIkAyAm | paJcabhiH paJcabhirdarbhaiH praNItAprokSaNIvidhau | kUrcadvayaM bhavet saptadazabhirbrahmakUrcakam || 7-14 || dvAdazAGgulakaM daNDaM brahmagranthyekamaGgulam | tadagraM tryaGgulAyAmaM kUrcAnAM tu prakalpayet || 7-15 || madhyena grathitaM tu darbhayugalaM prAdezamAtraM bhavet saMskAre tu pavitrakaM smRtamatha dvandvaM ca vidyotane | sruksammArjanake tvatuSTayamiha syAd vai kuzAnAM ghRte darbhAgradvayamaGgulAyatamathAtrArkAGgulaM prastare || 7-16 || tAlAyatAbhyAM darbhAbhyAM grathitaM caturaGgulam | pavitraM syAd dvijAtInAM tribhiH kSudreSu hastayoH || 7-17 || brahmagranthirdvijAtInAM smRto hastapavitrake | kevalazcAnulomAnAM dUrvaiva strIcaturthayoH || 7-18 || dazottarazataM tvevaM darbhAH syuH prastAraM vinA | iti baudhAyanamatam | idhmavarhiSAM vidhiH | bhUmiH sthaNDilasaMjJitA sapadi yA gogomayAlepitA gokarNASTakamAtrakaM SaDatha vA gocarmamAtraM smRtam | nadyAdeH sikatAH zubhAstu dhavalAH prasthairmitAH paJcabhiH sAmAnyena tadAha homaviSaye bodhAyanaH sthaNDile || 7-19 || sthAlyAjyasya bhaveccharAvasadRzI vistArato'STAGgulA vistArArdhasamucchrayApi ca bhavennAlaM ca vedAGgulam | vistAreNa SaDaGgulocchritasamaM pAtraM praNItAmbhasAM syAdaSTAGgulavistRtocchrayasamA nAlAnvitA prokSaNI || 7-20 || atra pauSkare – sarvatra svarNarajatatAmramRnmayAni pAtrANi uttamamadhyamAdhamaphalAni bhavanti iti | aSTAbhiH kuDubaiH prapUritacaruH sthAlI smRtA cAdhamA madhyArkairvasuyugmakaiH parimitA syAduttamA tAmrajA | zreSThAdyAstvadhamAstrisaptakamitA darvyaGgulAnAM bhaved dairghyAt saptazarAGgulairiha zirovRttaM tu pucchaM dvayAt || 7-21 || zAlInAM sitataNDulAH sakalamA nIvArajAH SASTikAH saMzuddhAstuSazarkarAdirahitAH zuklArjitAH syuzcaroH | zreSThaM yat svapazornavaM ghRtamatha krItaM navaM madhyamaM krItAjyaM yadanUtanaM tadadhamaM gavyaM bhaved gAlitam || 7-22 || kSaudraM gandharasAdyadUSitamapi krItaM punargAlitaM grAhyaM krItasitopalAdyabhinavaM khaNDaM gulaM caikSavam | pUrvaM pUrvamiha prazastamakhilaM zuddhaM ca zuklArjitaM homAdezca tilAdidhAnyamakhilaM saMzodhya tu kSAlitam || 7-23 || yaccAnyat phalamUlavastu surasaM grAhyaM vizuddhaM navaM tatrAGguSThamitAhutistu kathitA hyannasya zAlyAdiSu | syAt paJcAGgulibhirdhRtaM dravaraseSUktaM sruvApUritaM lAjAnAM khalu muSTireva kusumeSvekaikamabjAdiSu || 7-24 || vallInAM caturaGgulaM kaNatile saktuSvapi syAnmRgI sAGguSThA khalu madhyamAGguliyutA nAmnA mRgIsaMjJitA | gandhAnAM caNakImitaM tu badarIbIjopamaM guggulo- rbhakSyANAM ca mahAphalAdiSu bhavedakSapramANAhutiH || 7-25 || kharjUreGgudagostanIbadarikAjambUphalAnAM tathA patrANAM pRthagekamekamuditA parvaikamikSorapi | nAnAbhakSyavimizrahomaviSaye paJcAGgulIbhirdhRtaM dUrvAgratritayaM tathaiva samidhAmekaikamevAhutiH || 7-26 || AhutipramANam | syAd vardhanyapi pUrNabhArasalilA kuMbhazca khAryambubhRd droNAmbhaHparipUritastu kalazaH pUrNaM zivAt karkarI | pUrNA syAd ghaTikADhakena kuDubadvandvaM zarAvaM bhave- dApUrNaM kuDubena vA prasarataH zaGkhazca dIpastathA || 7-27 || pAtramAnam | vakSye zuddhimapIha pAtraviSayAM dravyAdikAnAM tathA yAvad gandhavilepanAdyapagamastAvajjalaiH kSAlayet | cUrNairapyavagharSayet punarapi prakSAlya coSNairjalaiH pAtrANAM bhavatIha zuddhiradhunA zuddhirviziSTocyate || 7-28 || sauvarNaM salilena zudhyati yathA lepApanodo bhavet pAtraM zulbamayaM tathAmlasalilaistArodbhavaM gomayAt | kAMsyaM bhasmajalaistathA maNimayaM sUryAMzubhirvAmbhasA mRtpAtraM dahanena cedabhinavaM tattakSaNAd dAravam || 7-29 || dAhAdAyasazuddhirevamuditA lauhAni tatkartRbhiH sparzAd vA turagAnanAbhigamanAcchudhyantyanatyAhatau | zuddhizcarmasu rajjuvastraviSaye cet kSAravAriplavAt syAccAlAbukavaiNave'mbupavanaM gopAlakAgharSaNAt || 7-30 || zuddhiH sodakabhAjaneSvapi bhavet paryagni kRtvA tathA dhAnyAnAM phaladarbhamUlasamidhAM saMprokSaNAdhAvanaiH | kauzeyAdidukUlapaTTavasanAnyAlabdharaGgAni yA- nyambhaHsekavirAgakANi dhavalaiH zudhyanti siddhArthakaiH || 7-31 || tyAjyaM dAravavaiNavAdikamatho bhANDaM tathA mArttikaM zleSmocchiSTamalAdiduSTamathavA nirmAlyasandUSitam | snehAnAmapi zuddhiratyupahatirnocedabhidyotanA- cchudhyedambujalAzayAdiSu nizAsvagneH zikhAdarzanAt || 7-32 || gobhirvAdhyuSitA nikhAnitatalAkRSTAthavA sUdghRtA bhUH zudhyed bhavanAdikaM ca salilaiH sadgomayAlepitam | puNyAhAd dvijabhojanairapi tathA collekhanAd vA sthalaM zudhyet pAtakInAbhibhASya vacasAM zuddhirdvijAbhASaNAt || 7-33 || prANAyAmaiH zudhyati dehaH samanaskaH spRSTvAspRzyAnapsu nimagnaH sahacelaH | jagdhvA yattad vA kSutaniSThIvanajRmbhA- svAcamyAdbhizcAntyajazUdrAdyavaloke || 7-34 || niH sAryAmbhaH kUpajalAdermahadarNo- vegAt spRSTaM vAMzubhiraMzoriha zudhyet | sAmAnyAgniH prokSaNato'nyatra gato vA prAyazcittAd cAgnimukhAccAhitavahniH || 7-35 || gandhAdInAM mantrajalaiH prokSaNataH syAc- chuddhiH kSIre cAndhasi vAjyaM tvabhidhArya | darbhodyotAcchudhyati nAtiprahatizce- cchiSTAnAmapyevamivohyA parizuddhiH || 7-36 || sAmAnyeyaM sarvaguNAnAmapi hetuH karmadravyasvAtmasu suddhirmanaso yA | zuddhiH sA sAdyasya tu rAgAdyaviduSTA ceccatvAro'pyasya karasthAH puruSArthAH || 7-37 || iti zrImadIzAnazivagurudevapaddhatau tantrasAre sruksuvAdilakSaNaM nAma saptamaH paTalaH | athASTamaH paTalaH atha mantrAtmabhUtAnAM devatAnAM yathocitA | pUjA siddhikarI jJeyA dRSTAdRSTaphalapradA || 8-1 || tayA syurdevatAstuSTAH puruSArthaphalapradAH | pUjA sA trividhA jJeyA zreSThamadhyAdhamakramAt || 8-2 || pUjottamA bhavati SoDazadhopacArairyA madhyamA prabhavatIha dazopacArA | paJcopacAravidhinA tvadhamA saparyetyAsAM yathA vibhavamarcanamAzrayIta || 8-3 || kalpatantraguruproktA yasya mantrasya yAdRzI | pUjA zreSThAdibhedena tayArAdhyaiSa sAdhayet || 8-4 || AsanAvAhanArghyAdi pAdyamAcamanIyakam | sAGgopAGga tathA snAnaM vAsanAbharaNAni ca || 8-5 || gandhaH puSpaM tathA dhUpo dIpazcarunivedanam | agnikAryaM namaskAro japapUjAsamarpaNam || 8-6 || iti SoDazadhoddiSTA hyupacArAH samAsataH | arghyaM pAdyaM tathAcAmaH snAnaM gandhazca puSpakam || 8-7 || dhUpadIpanivedyAni namaskArazca te daza | madhyamAyAM tu pUjAyAmupacArAH prakIrtitAH || 8-8 || gandhaH pUSpaM dhUpadIpau nivedyaM paJcaivaM syustUpacArAH kaniSThe | apyeteSAM lakSaNAnAM prabhedAH saMlikhyante sAdhakAnAM hitAya || 8-9 || zaktyAdisvAGgazaktyantaM pIThAbjaM vAbjameva vA | yat tanmatravidhAnoktamAsanaM tat pracakSate || 8-10 || AdhAro vetyAsanaM devatAyAH svAsInAsmin pUjyate devateSTA | dhAtorAsetyasya caivopavezaH siddhaM tasmAdAsanaM prAk prazastam || 8-11 || vyomAmbujAdatho bindorhRdayAdvArkamaNDalAt | yat tattvamAnayItAasmin tadAvAhanasaMjJitam || 8-12 || svata evAbhipUrNasya tattvasyehArcanAdiSu | sAdaraM saMmukhIbhAvastadAvAhanamiSyate || 8-13 || puSpairaJjalimApUrya hRdayAdisthitaM vibhum | sauSunnamArgeNAdAya bindorabhyuditaM smaran || 8-14 || tAvaduccArayenmantraM yAvanniSkalagocaram | tasmAdAdAya visrabdhaH sthiradhIH purataH sthite || 8-15 || bimbe vA sthaNDile vApi nyasedAvAhanaM tu tat | AvAhanAGgabhUtAni sthApanaM sannidhApanam || 8-16 || saMnnirodhAmRtIkArAvavakuNThanameva ca | sAkArasyeSTadevasya pUjArthaM kalpitAsane || 8-17 || upavezanamuddiSTaM sthApanaM nAma bhaktitaH | AkarmakANDaparyantaM sannidhyaH daivatasya tu || 8-18 || avicchedena pUjAyAM sannirodhaH sa kathyate | avibhinnasvabhAvAnAM yadabhinnaM prayojanam || 8-19 || aGgAnAmaGginA sArdhamamRtIkaraNaM hi tat | AnandAyatanaM tattvaM saccidAnandavigraham || 8-20 || tadetanmUrtagaM dhyeyaM yat tat syAdavakuNThanam | avakuNThanavat tejo rucirAGgapravardhanam || 8-21 || lAvaNyAmRtapUrADhyaM yattaduktaM prarocanam | pUjAM prayujyamAnAM tu gRhItvAnugrahAdikam || 8-22 || kartuM sAmarthyamasyAsti yat tat syAt saMnidhApanam | AsanAvahAnAdhikAraH arghyaM nAmArhaNaM proktaM tadarhAyAgatAya yat || 8-23 || kalpitaM dIyate tat tadvidhAnAdarcanAdiSu | taccAsya trividhaM jJeyaM zaivaM zAktaM ca vaiSNavam || 8-24 || zaivamarghyaM SaDaGgaM cApyaSTAGgaM ca dvidhA bhavet | gandhapuSpAkSatakuzA dUvArgraM ca tathodakam || 8-25 || bhojendrabrahmazambhUktaM SaDaGgArghyamudAhRdam | kuzAkSatatilA dUrvA gandhaH puSpaM yavAstathA || 8-26 || kSIraM cASTAGgamarghyAmbhaH zaivaM syAd vijayoditam | gandhapuSpAkSatayavAH kuzadUrvAgrasarSapAH || 8-27 || ApazcetyaSTabhirdravyaiH zAktamarghyamudIritam | siddhArthAkSatadarbhAgragandhapuSpayavAH phalam || 8-28 || tilAzcetyaSTabhiryuktamambho'rghyaM vaiSNavaM smRtam | hairaNyaM rAjataM tAmramalAbhe vAtha dAravam || 8-29 || pAtraM trikuDuvaiH pUrNamarghye zaGkhastu vA bhavet | ApUryArghyaM tu mUlAGgairabhimantryAmRtIkRtam || 8-30 || dhyAtvA tu sakalopAdhivigrahaM saMmukhaM vibhum | paramAmRtaniHSyandadhavalIkRtadiGmukham || 8-31 || samutkSipya vizeSArghyabhAjanaM vAmapANinA | pazcAnnivedayedarghyaM dakSiNena kareNa tu || 8-32 || arghyavidhiH | pAdyaM tu sarvasAmAnyaM dUrvAzyAmAkapaGkajaiH | lakSmyAmbhasA samApUrya pAdyaM dadyAt tu pAdayoH || 8-33 || sajAtIphalatakkolalavaGkaM zItalaM jalam | prapaJcAdiSu yat proktaM sAmAnyAcamanIyakam || 8-34 || dadhimadhvAjyadugdhAmbhAMsyekIkRtya vidhAya tu | sahemaM kAMsyapAtreNa kUrcAbhyAM parigRhya ca || 8-35 || madhuparkaM tu tad dadyAt sAmAnyaM tacca mantrataH | na nityayajaneSviSTaM madhuparkanivedanam | naimittikeSu tacchastaM pratiSThAsnApanAadiSu || iti pauSkare | punarAcamanIye ca zastamambhaH sugandhi ca || 8-36 || namaH svadhA tathA svAhA vaSaDjAtiyujA hRdA | arghyAdikacatuSkaM tu dadyAdevaM yathAkramam || 8-37 || arghyasya trINi pAtrANi pAdyasyApi trayaM bhavet | SaDAcamanapAtrANi tathaikaM madhuparkake || 8-38 || arghyamAdau tathA snAne pUjAnte ca pradIyate | Adau snAne vibhUSAnte pAdyaM kAleSu vai triSu || 8-39 || pAdyAnte madhuparkAnte snAnAdyantAmbarAdiSu | nivedyAnte ca SaTsveSu dadyAdAcamanIyakam || 8-40 || dhUpe dIpe ca naivedye tAmbUlaM vA phalAdikam | nivedyAcamanaM dattvA kartavyaM karma cottaram || 8-41 || prathamAcamanIyAnte madhuparkaM pradAya tu | sakRdAcamanaM dattvA tato gandhAdinArcayet || 8-42 || pAdyAcamanamadhuparkAdhikAraH | apanIya tu nirmAlyaM gandhapuSpAdinArcayet | mUrdhni dUrvAkSatAn dattvA tataH snAnaM samArabhet || 8-43 || ni(rmatsa?majja)naM tu devasya prathamaM kArayet tataH | sugandhatailenAbhyajya tathA tailApanuttaye || 8-44 || yavagodhUmamASAdicUrNairudvartayedapi | ISaduSNAmbuzItAdbhiH sekAllepApanodanam || 8-45 || samUlAGgamanornyAsaH puSpadhUpasamarpaNam | phalApUpAdinaivedyaM gItavAdyAdimaGgalam || 8-46 || paJcagavyAmRtasnAnaM punarlepApanodanam | gandhAmalakahAridrakuGkumodvartanAni ca || 8-47 || mUlAGgavaidikairmantraiH sugandhAmbhobhiSecanam | yathopapattikalazairabhiSekazca saMbhavet || 8-48 || mAGgalyapiSTadIpAdyairnIrAjanavidhistathA | vizuddhavAsasA bimbasthitatoyApamArjanam || 8-49 || hemapuSpAdinA zazvadazUnyaM mastakaM yathA | itthaM hi viMzatyaGgaM tu snAnaM sAmAnyamIritam || 8-50 || eteSAM yadalabhyaM syAnmanasA tat prakalpayet | snAnAdhikAraH tato vAsAMsi zuddhAni sUkSmANyabhinavAni tu || 8-51 || dukUlapaTTakArpAsadevAGgAdIni yAni ha | anyatrAnupayuktAni vikezAnyahatAni ca || 8-52 || bhaktyA yathopapannAni zastAnyatra pradApayet | bhUSaNAni ca haimAni nAnAratnojjvalAni tu || 8-53 || pAdAdyAkezayogyAni yathAvibhavasArataH | alAbhe manasA vApi taM tu samyag vibhUSayet || 8-54 || darpaNaM nirmalaM cAtra sthApayet purataH prabhoH || vastrabhUSaNavidhiH | gandhazca trividho jJeyaH zaivaH zAktazca vaiSNavaH || 8-55 || candanaM kuGkumaM kuSThaM dalozIraM tathAgaru | karpUraM hiriberaM ca zaivaM gandhaM pracakSate || 8-56 || candanAgarukarpUramAMsIkuGkumarocanAH | kaccoravAnarAbhyAM ca zAkto gandha udAhRtAH || 8-57 || candanozIratoyAhvairmAMsIkuSThaM murAgarU | kuGkumaM ceti vai gandhamaSTAGgaM vaiSNavaM viduH || 8-58 || puSpANi caiva kathyante prAgvacchaivAdibhedataH | tAnyAgneyAni saumyAni saumyAgneyAni ca tridhA || 8-59 || sAttvikAnIha zuklAni rAjasAnyaruNAni tu | kRSNAni tAmasAni syuH pItaM rAjasasAttvikam || 8-60 || zyAmaM tamorajomizraM patreSvapyevameva hi | sAttvikAdyaistu kusumaiH phalaM syAt sAttvikAdikam || 8-61 || zvetArkaM karavIrakaM ca kamalaM durdhUrakAra *?dhe rAjArkaM ca sitAmbujaM ca tulasIsAzokasaccampakaiH | kalhAraM bakapATale vakulakaM dve mallike mAlatI- pAlAzasthalapadmadarbhadama(ne? nai) rmArgacchadaM dUrvayA || 8-62 || tadvad granthizamIbRhanmaruvakaiH punnAganAgAsanai- rnandyAvartatamAlakubjavijayAmandArakAzmIrakaiH | zastAnyutpalakarNikArakusumaiH kAdambabailvAnyatho nIlaM cotpalamityamUni kusumAnyuktAni zaivAnyalam || 8-63 || zaste dve tulasI sitAmbujamatho raktAbjapAlAzake jAtIkubjakamAdhavIdamanakaiH punnAganAgAsanaiH | nandyAvartazamIsthalAbjavijayAsanmallikAcampakai- rbilvaM cotpalaketakAdyabhinavaM kundaM tathA pATalam || 8-64 || lakSmIdevisahAH sabhRGgamusalIbhItendravallyastathA bhadrA zrIpatilaGghitA ca dazamI dUrvAtha jambUcchadam | kalhAraM karavIramekadalakaM padmaM kuzAH kairavaM raktaM ceti vilomato'dhikaphalaM puSpaM bhaved vaiSNavam || 8-65 || ambhojotpalabandhujIvavijayAH punnAganAgAnyatho jAtIkundakaraNDacampakajapAyUthIramApATalaiH | bilvAzokahayArikubjadamanairmandAradUrvAdalai- rnandyAhvApyaparAjiteti kusumAnyuktAni zAktAmyalam || 8-66 || nirgandhAni tathogragandhakaTukAnyaspRzyaduSTAni cA- pyanyAyopahRtAni vA nakhakRmIcihnAni tunnAni vA | UrNAsUtraziroruhAdyupagatairmlAyatpurANAni vA kAlAtItavilaGghitAni ca tathA puSpANyatho varjayet || 8-67 || tredhA coditapuSpajAtiSu na ceduktAni varjyAni tAnya- nyonyapratiSedhadarzanamapi syAd yatra coktaM vinA | anyasmai parikalpitAni ca tathA varjyAni tad yuktito yadyasyAtra vizeSatastu vihitaM taddaivataM toSayet || 8-78 || sUryAgnyostrividhaistathaiva kusumairiSTaM hi vighnezituH zAktAnyapyatha zAmbhavAni ca tathA skandAryacaNDAdiSu | zAktAnyeva manojavAggirisutAdurgASTamAtRpriyA- NyambhojAsanadevarAjakamalAH pUjyAstathA vaiSNavaiH || 8-69 || nandyAvartairardharAtre ca kAlye prAg rAtreH syAnmAlatImallikAbhiH | ahvyevAbjairutpalaiH sarvadA vA haimaiH prAtaH kesarairardharAtre || 8-70 || A vaivarNyAt kesarANAM sarojaM bailvaM patraM dAmanaM ca trirAtram | pUjAyogyaM kArNikAraM tu pakSaM na syAjjIrNaM mAsaSaTkaM bakAkhyam || 8-71 || puSpAdhikAraH dhUpadravyeSu sarveSu zreSThaH kRSNAgarurbhavet | karpUramadhikazreSThamagarUpahitaM tathA || 8-72 || gugguluzca tathozIracandane madhyame smRte | zrIvAsasarjAvadhamau tadvallAkSA dhRtaM madhu || 8-73 || sarvairetaiH sitopetairdhUpa ukto dazAGgikaH | nirdhUmasphuradaGgAre nirjvAle ca nirindhane || 8-74 || dhUpaM dadyAdadhaH kiJcid ghaNTAM vAmena vAdayet | vizuddhasitasUtreNa syurvarttyo vAtha tUlajAH || 8-75 || dIpArthaM goghRtaM mukhyaM madhyAntye tailamAhiSe | sakarpUradazo dIpaH phalaM dadyAcchatAdhikam || 8-76 || dIpaH kevalakarpUraH sahasraguNa ucyate | prabhUtasnehasaMpUrNairdazabhirvA navASTakaiH || 8-77 || dIpaiH pratinavairArAd bhrAmyamArAtrikaM bhavet | na dagdhazeSavartyA tu punardIpaM pravartayet || 8-78 || nocchiSTAzucitailAdyairnAnyatailaghRtAdinA | dhUpadIpavidhiH | vrIheH paJcazataM talaM dviguNitaM te dve prakuJcaM smRtaM te dve'tha prasaraM tathaiva kuDubaM prasthArdhakaM taddvayam | prasthaM pAtramathADhakaM zivamatho droNaM ca khAriH kramAt khArINAM tritayaM hi bhAra udito mAnaM yathAzAstrataH || 8-79 || nityaM naimittikaM ceti naivedyaM dvividhaM matam | taccottamottamAdyaM tu navabhedena vakSyate || 8-80 || taNDulAH zAlijAH zastAH kalamA rAjazAlijAH | nIvArajAstvatho madhyA vrIhijA vaiNavAstathA || 8-81 || priyaGguyavagodhUmazyAmAkAstvadhamAH kramAt | taNDulebhyo'STamAMzAH syurupadaMzAstathA dadhi || 8-82 || dvAtriMzadaMzamAjyaM syAccharkarAmadhunI tathA | tatra nityavidheraSTadroNazAlijataNDulaiH || 8-83 || sArdharAtraM catuSkAlaM pUjAyAM vinivedayet | pAyasaM kRsaraM gaulamannaM tacca caturvidham || 8-84 || yathocitopadaMzAjyadadhyapUparasottaram | sagItanRttavAditraM sabhUtabalimaGgalam || 8-85 || tatra paJcazataM dIpAstvevaM syAduttamottamam | SaDbhirdroNaizcatuSkAlamabhyarcya vinivedayet || 8-86 || sahomaM dvizataM dIpAH syurgItabalinartanaiH | kuryAt pUrvAnusAreNa tat syAduttamamadhyamam || 8-87 || paJcadroNaizcatuSkAlaM nivedyaM pUjanaM tathA | aSTottarazataM dIpairgItavAdyabalikriyAH || 8-88 || agnikAryaM ca kurvIta syAdevaM tUttamAdhamam | sacaturdroNanaivedyaM catuSkAlocitArcanam || 8-89 || gItAdyaM balihomau ca pradIpAH syuzca saptatiH | madhyamottamamevaM syAnmadhyamadhyemathocyate || 8-90 || bhArArdhataNDulaiH prAgvannaivedyaM cArcanAdikam | madhyAhna eva homaH syAd dvikAlaM nartanAdikam || 8-91 || catvAriMzat pradIpAH syurmadhyamadhye balistathA | khAritaNDulanaivedyaM catuSkAlArcanA baliH || 8-92 || homo dvAdaza dIpAH syurgItAdyaM madhyamAdhamam | sAyaMprAtastvADhakAbhyAM zivaM tanmadhyAhne syAdahni vedapradIpAH | rAtrAvaSTau syustrikAlaM ca pUjA paJcAtodyaiH syAt kaniSThottamAkhye || 8-93 || prAtaH pAtraM sAyamapyatra pAtraM syAnmadhyAhne tvADhakaM cAhni dIpau | tatvAro vai rAtridIpAstrikAlaM pUjetyuktaM madhyamaM yat kaniSThe || 8-94 || sAyaMprAtaH pratiprasthadvayanaivedyamarcanam || 8-95 || dIpo'hni nizi dIpAvityuktaM syAdadhamAdhamam | nityanaivedyaprakaraNam | aSTadroNaM samArabhya yAvad dvAdazabhArakam || 8-96 || naimittikaM syAnaivedyaM navadhAtrApi pUrvavat | uttamottamapUrvaM tu pUjAM caivaM samUhayet || 8-97 || syAt kAmyamapi naivedyaM yAvad vA prArthitaM bhavet | na kAlaniyamastatra sAGgaM pUjA prazasyate || 8-98 || naimittikakAmyavidhiH | kSIraM tribhAgaM bhAgastu taNDulAH pAyasasya tu | kSIrAjyataNDulatilAH samAH syuH kRsarAnnake || 8-99 || bhinnamudgaiH zubhAstaNDulAH syuH samAstasya cArdhaM ghRtaM syAd ghRtArdhaM gulam | taNDulebhyastathA yopayaH SaDguNaM syAd gulAnnaM tu tad yuktarambhAphalam || 8-100 || dhautadantA dvijAH snAtazuklAmbarA vajrapUtairjalairmauninastaNDulAn | kSAlayeyustathA saptakRtvo'GgakairjvAlayeyustathAgniM dhavitrAdinA || 8-101 || dhyAtvA culliM zaktimagniM ca rudraM vahnerbIjAt tArakAd vAbhipUjya | tasminnagnau taddhaviH sAdhayeyuroGkArAjyaM cAbhidhAryAhareyuH || 8-102 || bRhatyaH kadalyastathA kuNDahAlyaH sakUzmANDamuktaM bhavet karkarI ca | tathA kAravellaM ca cUtArdrakAkhye bRhanmudgamudgAstathA nAlikeram || 8-103 || sazimbAzca mASAstathA cidbhaTAkhyaH kulasthAzca zastAH prakRSTopadaMzAH | kadalyAdipakvaiH sitApyoSaloNairyutaH syAd yavAnIdadhikvAthasUpaH || 8-104 || tathA modakAMzcopadaMzAMzca kuryAd ghRtavyoSaloNairyavAnISTapiSTaiH | tataH pAtravargaM bahiH zodhayitvA sazaGkhadhvajacchatramutthApayecca || 8-105 || hiraNyAdyamantraM hRdA dhautamadbhiH kadalyAdipatrANi vAtrAbhighArya | havistatra dattvA yutaM copadaMzaiH kadalyAdipakvaiH phalairmodakaizca || 8-106 || sitAkSaudradugdhe'tha dadhnA tu gavyaM ghRtaM cArugandhaM navaM rAgabhAgam | nivedyAt pradeyaM tu puSpArpite'smiMstato dhenumudrAmRtaiH plAvayitvA || 8-107 || samprokSya mUlamantreNa dattvAmbho'gnipriyAntikam | sapuSpadakSiNakaro haviH spRSTvA nivedayet || 8-108 || dhyAyet tanmanasA divyamannAjyaM tRptikArakam | pAnIyaM ca nivedyAsmai hRdyaM zItaM sugandhi ca || 8-109 || bahirnirgatya taccheSamannaM hutvAnale'pi ca | mUlAGgAdividhAnena tattanmantreNa sAdhakaH || 8-110 || tatra kiJcid baliM dattvA vahniM bhaktyA kSamApayet | pradakSiNanamaskArastutibhiH saMprasAdayet || 8-111 || prakSAlya caraNau samyagAcAnto'ntaH pravizya tu | sutRptaM daivataM smRtvA dadyAdAcamanIyakam || 8-112 || tato lavaGkakarpUratakkolakramukAnvitam | nivedayecca tAmbUlaM gandhapuSpArcitaM tataH || 8-113 || dhUpayitvA namaskRtya japenmUlaM tu zaktitaH || naivedyAdhikAraH | aGgAni caiva parivAragaNAMzca sarvAn paJcopacAravidhinA tu yathopapattyA | saMpUjayedanupapannamihArcaneyaM tatkalpayecca manasaiva samahitAtmA || 8-114 || atropacArabhedena pUjAbhedAMstathApare || 8-115 || vadanti tAMzca vakSyAmaH kiJcidbhedAt puroditAt | dazopacArAH kathitA nivedyAnte tu pUjane || 8-116 || homAntake tu kathitA hyupacArAstu SoDaza | balyante cApi te khyAtAH paJcaviMzatisaMkhyayA || 8-117 || nRttAnte cApi SaTtriMzadupacArAH prakIrtitAH | uttamottamapUjAyAmuttame vA bhavantyuta || 8-118 || AsanAvAhanArghyANi pAdyamAcamanIyakam | sAGgaM snAnaM tathA vastramupavItaM ca bhUSaNam || 8-119 || aJjanaM gandhapuSpe ca dhUpo dIpazca darpaNam | nIrAjanaM ca naivedyamagnikAryaM pradakSiNam || 8-120 || namaskAraH stutirvAdyagIte nityabalistathA | pUjAsamarpaNaM ceti paJcaviMzaticoditA || 8-121 || athAsanAdayaH paJca paJcagavyAbhiSecanam | dugdhena dadhnA cAjyena madhunakSurasana ca || 8-122 || abhiSekastu tatsnAnaM cakravartyupacArataH | vastropavItAbharaNAnyaJjanaM gandhapuSpake || 8-123 || dhUpadIpau ca mukuraM nIrAjanavidhistataH | mudrANAM darzanaM tadvannaivedyaM pustakArcanam || 8-124 || homakarma ca tAmbulaM pAduke cAmaradhvajau | chatraM ca nityayAtrA ca balidAnamataH param || 8-125 || pradakSiNanamaskArastotrANyAtodyameva ca | gItaM nRttaM ca pUjAdeH samarpaNamataH param || 8-126 || SaTtriMzadupacArAH syurevamuktAH kramAt kvacit | vyatyastakramato vA syustattattantroditAstvamI || 8-127 || trividhopacArAdhikAraH | baliyAtrotsavAH zastAH sthiraliGgAdipUjane | na calasthaNDilavidhau maNDalakSaNikAdiSu || 8-128 || iti nigaditamArgAstUpacArAH pradiSTAH pRthagiha paripATyA tantrabhedeSu dRSTAH | vividhamanusurANAM ye ca sAmAnyakalpAH svabhimataphalasiddhiH sAdhakAnAM yathA syAt || 8-129 || iti zrImadIzAnagurudevapaddhatau tantrasAre upacArapaTalo'STamaH || atha navamaH paTalaH athocyate naityakamatra karma sAmAnyataH siddhikaraM manUnAm | samastavarNAzramaliGgabhAjAmAvazyakaM yat karaNIyamekam || 9-1 || prabhAvatISveva hi tArakAsu kaulaM tu sUryodayadarzanAt prAk | vadanti sandhyAM munayaH prabhAtAM tasyAM vinidraH zayanaM ca jahyAt || 9-2 || atra pitAmahaH: - nakSatrajyotirArabhya A sUryodayadarzanAt | prAtaHsandhyeti tAM prAhurmunayo vedapAragAH || iti | smaran hRdambhoruhakoTarasthaM zaivaM paraM jyotirathAtmasaMjJam | vrajet samutthAya dizaM vizuddhAmambhaH prabhUtaM sulabhaM ca yasyAm || 9-3 || atra smRtiH: - nivItaM dakSiNe karNe samAsajyAmbareNa tu | avakuNThya ziro maunI malotsargamathAcaret || iti | vidUrato mArgajalAzayAdezchanne tRNairbhUmitale nivItI | udaGmukho yAmyamukho'hni rAtrau tyaktvA malaM cAtha gRhItaziznaH || 9-4 || jalAntikaM prApya mRdaM vizuddhAmAdaya cASTAGgulakhAtalabdhAm | nidhAya tAM dakSiNato dhRtAbhiradbhistu zaucaM vidhivat prakuryAt || 9-5 || ekaiva liGge karayostu tisrastathA gude paJca mRdaH prayojyAH | vAme kare sapta dazaiva pANyoH kaniSThakalpaM khalu zaucametat || 9-6 || dve cApi liGge karayozcatasro gude daza syurdaza vAmapANau | hastadvaye dvAdaza ceti mRtsnAH zauceSvayaM madhyavidhiH pradiSTaH || 9-7 || tisro'tha liGge karayozca paJca tripaJcasaMkhyAstu gude mRdaH syuH | vAme kare dvAdaza tatprasaMkhyAH pANyorayaM zaucavidhirhi mukhyaH || 9-8 || utthAya vAsaH paridhAya samyagAjAnusandhezcaraNau karau ca | prakSAlya mRtsnAsalilairvizuddhairvaktraM ca gaNDUSajalairvizodhya || 9-9 || plakSAmrajambUkakubhAzvakarNamAlUrakAzokalavaGkajAdyam | vaikaGakatodumbaracampakaM vA zastaM bubhukSoH khalu dantakASTham || 9-10 || svairaGgulairdvAdazabhirmitaM tatkaniSThikAnAhasamaM savalkam | pUrvAmukho'dyAdupavizya maunI pradakSiNaM vAmaradAdadhaH prAk || 9-11 || mokSArthinAM kaNTakinastu zastAstadvacchirISArjunanaktamAlaH | zasto hyapAmArga itIha teSAmaSTAGgulaM dantavizodhanaM tat || 9-12 || p. 82) sanimbadhAtrIdhavazeluzigruvAnIrakairaNDatRNaiH kuzairvA | sthitaH prajalpan zayito'thavAdyAt tailAvasikto'pi na dantakASTham || 9-13 || nopoSitaH pAraNapUrvakAlaM na janmabhe parvaNi nAsitAhe | nApyaSTamIzrAddhadineSu dantAn pradhAvayedaGgulibhirnakhairvA || 9-14 || apica sArdhatrizatikAyAmatra kAlottare - pratipatparvaSaSThISu navamyAmapi vA guha! | dantAnAM kASThasaMyoge mahAn doSo'bhidhIyate || it | tadvat tu jihvAmapi mArjayitvA taddantakASThAdi visRjya dUre | gaNDUSakadvAdazakena pazcAdAcamya tu snAnamupakramet || 9-15 || saritsu gaGgAdiSu mukhyamukhyaM tIrtheSu cAnyAsu nadISu mukhyam | sarastaTAkAdiSu madhyamaM syAt snAnaM tu kUpeSu gRheSu nIcam || 9-16 || snAyAt tu kUpAdiSu zuddhapAtraiH snAtairdvijaireva samAhRtAdbhiH | snAyAt tu noSNAmbhasi karmayogyaM naitad yato rogiSu sammataM tat || 9-17 || bhuvamaSTAGgulAM khAtvA tyaktvAdho mRdamasnataH | khAtAM mRdaM samAdAya tat khAtaM paripUrya ca || 9-18 || zirasA payasastIre dhaute saMsthApya tAM punaH | zikhayA zodhayitvA tu varmaNA vibhajet tridhA || 9-19 || liptvaikabhAgamA nAbheH prakSAlyAcamya vAgyataH | dvitIyenAsnayuktena dIptenAGgAni lepayet || 9-20 || dvijazceduddhRtAsIti mantreNa prArthayed bhuvam | itaro vakSyamANena * * * * * * * * || 9-21 || dhAraNaM poSaNaM tvatto bhUtAnAM devi! sarvadA! || tena satyena mAM pApaM pApAnmocaya dhAriNi! || it | * * * * * * * * tato'kSANi nirudhya tu | prANAnAyamya salile nimajjyAsnamanusmaran || 9-22 || kAlAnalapratIkAzamathopataTamambhasi | upaviSTo hyanudite sUrye sandhyAM bhajed dvijaH || 9-23 || brAhmIM pUrvaM tato'strAkhyAM mantrasandhyAM tathetaraH | upAsyordhvaM jalaM kSiptvA vidhisnAnaM samAcaret || 9-24 || svamantrasannaddhatanuH smRtvAtmAnaM hRdambuje | tRtIyaM pUrvamRdbhAgamAdAyAnAbhi vAriNi || 9-25 || sthitvA vAmakare kRtvA tridhA tAM vibhajet punaH | dakSiNaM bhAgamastreNa prAk svamUlena tUttaram || 9-26 || aGgamantreNAbhimantrya gRhItvAstreNa dakSiNam | huMphaDantena rakSAyai dazadikSu kSipet sudhIH || 9-27 || mUlAbhyastena pUrveNa jale dakSiNapANinA | nikSipya bhrAmayed vAri zivatIrthamanusmaran || 9-28 || aGgAbhyastArkadIptena ziSTabhAgena vigraham | sarvamAlipya tattIrthaM svanAmnAvAhya pUjayet || 9-29 || gandhapuSpairyathAlAbhaM manasA vA samAhitaH | mukhyanadyabdhitIrtheSu nAnyatIrthAni kIrtayet || 9-30 || kIrtanAnniSphalaM tat syAt krudhyeccAto na kIrtayet | kevalAmbhassu gaGgAditIrthAnAM kIrtanaM smRtam || 9-31 || tattatphalapradaM tasmAt tatra tIrthAni kIrtayet | tataH prANAn samAyamya trirnimajjya samAhitaH || 9-32 || nimagna eva sAGgaM svaM mUlaM zaktyA japeddhRdA | apica dvijazcet - hiraNyazRGgaM varuNaM prapadya ityathAditaH sUktamudIrayan hRdA | nimagna evAmbhasi zaktito'khilAn haratyaghaughAnaghamarSaNe sthitaH || 9-33 || yathA jalaughe lavaNasya saJcayaH prayAti sadyo vilayaM mahAnapi | tathA mahAnapyaghamarSaNeM'hasAM cayo'pi nAzaM vrajatIti nizcayaH || 9-34 || tataH sthito vAriNi vAmadakSiNau karau zazAGkArkazivadvayAtmakau | vibhAvya mUlena ca kumbhamudrayA zirasyathAGgairapi vAbhiSecayet || 9-35 || dvijastu sUktaiH pavamAnapUruSazriyAM yathAzaktyabhiSicya tajjalAt | taTaM gataH sve paridhAya vAsasI vizuddhazukle kSatidoSavarjite || 9-36 || snAto nAGgAni nirmRjyAt pANinA vArdravAsasA || 9-37 || tathA nekSeta pASaNDipAtakizvAntyajAzucIn | citiM ca citikASThaM ca yUpaM caNDAlameva ca || 9-38 || spRSTvA devalakaM cApi sacelo jalamAvizet | naimittikeSu kRtyeSu grahaNendukSayAdiSu || 9-39 || ayanadvayatIrthAdau sacelaH snAtumarhati | sandhyAsu vamane zuklaviNmUtrocchiSTakuSThinAm || 9-40 || saMparke vapane cAbdheH sparzane cApyaparvaNi | vRSalapratilomAnAM mArjArasparzane'pi ca || 9-41 || zmazrukarmaNi cottIrya nadIM vAruNamAcaret | dAnAdau snAnajapyAdau tarpaNe havane'pi vA || 9-42 || sarvatra sapavitraH syAdanyathA syAt tadAsuram | yadvA muktazikho nagnaH pralapan vAvakuNThitaH || 9-43 || karoti kRtyaM daivAdyaM sarvaM vidyAt tadAsuram | pAdaprakSAlane mRt syAt sakRt pANyozca sarvadA || 9-44 || snAnAdisarvakRtyAdau bhojanAdau ca saMvizet | mUtrAdizaucasyAnte ca hastapAdau pradhAvayet || 9-45 || athAcamanakalpo'tra sAmAnyasmRticoditaH | kathyate vaidikI sandhyA tathAstrAkhyA ca tAntrikI || 9-46 || aGgulyagre daivamaGguSThamUle brAhmaM tIrthaM parvasandhiSvathArSam | prAjApatyaM syAt kaniSThAmatho'tha pitryaM tarjAmUladeze dvijAnAm || 9-47 || haste tUktaM dakSiNe tattale syAdAgneyAkhyaM tIrthamanyatra saumyam | daivAdyaM yat karma kuryAt svatIrthAdAcAmet tu brahmatIrthena toyaiH || 9-48 || jyeSThAgre'gnistarjanImUrdhni vAyurmadhyAgre'rko'nAmikAgre surendraH | prajApatyA syAt kaniSTheti devairaGgulyaH syurdarkSiNe viprapANau || 9-49 || prAgvaktro vodaGmukhaH sopavIto baddhvA cUDAM jAnumadhyasthavAhuH | toyotkSepI sUpaviSTo'tha maunI syAdAprahvastvekadhIrAcamiSyan || 9-50 || aduSTarasagandhAdyairakITAphenabudbudaiH | anuSNairambubhiH zuddhairAcAmedabhivIkSitaiH || 9-51 || hRtkaNThAsyagatAH punanti vidhinaivApo dvijAtIn kramAt triH pItA vRSalastriyAvapi tathA kuNDAnulomAdikAn | Acamya trirapastrivedapuruSAn prINAti nirmArSTi yad dviH sAtharvaSaDaGgayajJapuruSAH prItAH syurapyagnayaH || 9-52 || prINAtyarkamanAmikAnayanayoH sparzAt tathAGguSThayuk sAGguSThA tvatha tarjanIsamamitA ghrANadvaye mArutAn | aGguSThena kaniSThikAzravaNayorAzAzca nAbhervasU- nAtmAnaM tu hRdoM'sayordivamRSIn mUrdhnaH samastAGgulaiH || 9-53 || AcamyetthaM dvirvizudhyeta sarveSUcchiSTeSu kSAlane pAdayozca | kakSyAmokSe vA zikhAbandhamokSe niSThIvyAtho jRmbhikAyAM kSute ca || 9-54 || AtmavidyAzivaistattvairIzvarAyanamontakaiH | apaH pibet trirabhyastAstacchaivAcamanaM smRtam || 9-55 || oSThAvastreNa saMsRjya khAni sarvAtmanA spRzet | evaM sandhyAprasaGgena vAruNasnAnamIritam || 9-56 || vAruNasnAnAcamanAdhikAraH | AgneyAdIni cAnyAni kuryAt snAnAni saMbhave || 9-57 || AgneyaM bhasmanA snAnaM nikhilAghanibaharNam | svatejaH saMbhavenaiva yena snAtaH svayaM zivaH || 9-58 || snAnaM prAg vAruNaM kRtvA pazcAdAgneyamAcaret | Apadyapi tathA zaktau dehasyAgneyameva vA || 9-59 || sandhyAtraye ca japyAdau caryA pUrvAvasAnayoH | bhuktvA suptvAmbu pItvA vA kRtvApyAvazyakAdikam || 9-60 || striyaM vApyanulomAdIn spRSTvA vA mUSikAzucIn | Acaret snAnamAgneyaM yathaivAtharvacoditam || 9-61 || devAgniguru(vidyA? vRddhA)nAM samIpe'ntyajadarzane | azuddhabhUmau mArge vA sthito noddhUlayed budhaH || 9-62 || kalpAnukalpopakalpabhedAt tadvadakalpakam | caturdhA bhasma zaivoktaM pUrvaM pUrvaM guNAdhikam || 9-63 || arogAyAH savatsAyA bhUmAvapatitaM tu goH | gomayaM padmapAlAzapatrAdyanyatamena tu || 9-64 || gRhItvA tu vizuddhAtmA gAyatryA tu dvijo'paraH | sAGgamUlena zaivAgnau kalpaM tadbhasma kIrtitam || 9-65 || AraNyagomayaM dUre grAmAdeH pUtamAharet | prAgvacchivAgninA dagdhaM yattat syAdanukalpakam || 9-66 || agnidagdheSvaraNyeSu gRhItvA bhasma tat punaH | gomUtrAbaddhapiNDaM tu vizodhyAtha zivAnale || 9-67 || dagdhaM bhasmopakalpaM syAdakalpakamathocyate | viziSTavipragovATajAtaM vA devatAlayAt || 9-68 || gRhItvA sAdhitaM prAgvat tad bhasma syAdakalpakam | caturvidhaM ca tad bhasma jAtisaGkaravarjitam || 9-69 || aparigrahamanyeSAM karmasparzAdyadUSitam | zlakSNaM pUtamarogaM ca pAtrasthaM bhasitaM sitam || 9-70 || AgneyasnAnayogyaM syAd yathoktaM brahmazambhunA | tadbhasma zivamantreNa zaktyAbhyastaM surakSitam || 9-71 || AdAya hastenAdhArAd dakSiNenAbhimantrya tu | vizodhya dhAraNAbhistu bhUtazuddhividhAnataH || 9-72 || SaDaGgenAbhimantryAdau kRtvA vAmakare punaH | kRtvAstreNa malasnAnaM mastakaprabhRti kramAt || 9-73 || tatastvIzAnapuruSAghoravAmaiH sasadyakaiH | kramAnmUrdhAsyahRdguhyajaGghAntAzeSavigraham || 9-74 || uddhUlayed dvijo'nye tu lalATAMsahRdAdiSu | dhArayeyustripuNDrANi tathaiva brAhmaNAdayaH || 9-75 || triyAyuSaM dhArayeyurvedaprAmANyadarzanAt | triyAyuSaM jamadagneH kazyapasyAgastyasya triyAyuSamRSINAM tryAyuSaM yad devAnAM triyAyuSaM tanme'stu triyAyuSaM zivo nAmAsI" ti sruteH || AgneyasnAnAdhikAraH | anabhre pratapatyarke vRSTiM dRSTvordhvabAhunA || 9-76 || mAhendrasnAnamIzAnAt kAryaM saptapadAvadhi | gavAM khurapuTotkhAtareNubhiH pavanopagaiH || 9-77 || gomadhyagastatpuruSaM gosUktaM vA japan dvijaH | anyastu gostutiM gobhyo namo vetyabhyudIrayan || 9-78 || vAyavyamAcaret snAnamakhilAghanibarhaNam | snAnAnAmiha sarveSAM mUlaM zreSThaM ca vAruNam || 9-79 || tasmAt prAg vAruNaM kRtvA tataH snAnAntaraM vrajet | ApohiSThAdibhirmantrairmantrasnAnaM hi vaidikam || 9-80 || saMprokSaNavidhAnena svAGgamUlaistu tAntrikam | itthamutthAnakAvazyazaucadantavizodhanaiH || 9-81 || snAnena ca vizuddhasya sandhyopAsanamiSyate | dvijaH prAg vaidikIM sandhyAmupAsItAtha tAntrikIm || 9-82 || kSatravaizyAvapi tathaivAnye kevalatAntrikIm | upAsIrannataH pUrvaM vaidikI likhyate'dhunA || 9-83 || pitAmahAdismRtyuktA tAntrikI cAgamoditA | snAtasUktaprakAreNa kSAlitAGghrikaradvayaH || 9-84 || svAcAntaH sapavitrastanmantravat prokSayed dvijaH | mantrANAM tadRSicchandodevatAviniyogavat || 9-85 || anuSThAnaM phalAya syAdanyathA cet tadAsuram | dadhikrAviNNa ityAdervAmadevo hyRSiH smRtaH || 9-86 || chando'nuSTup tathaivApo vizvedevAzca daivatam | anayA prokSayitvAtha mantritAmbhaH pibed dvijaH || 9-87 || sUryazcetyAdimantrasyacchando gAyatrameva hi | savitA devatAgastyo hyRSiragnirbhavedapi || 9-88 || tena pItvApa Acamya prokSayedApyadaivataiH | dadhikrAviNNa- AdyenApyApohiSThAdibhistathA || 9-89 || ApohiSThAdikAnAM tu sindhudvIpa RSiH smRtaH | Apo vai devatA chando gAyatraM prokSaNe vidhiH || 9-90 || tato'JjaliM samApUrya toyaiH prAgvadanaH sthitaH | dhyAyejjyotiH paraM brahma sarvalokahRdi sthitam || 9-91 || AdityamaNDalAntasthaM vidyAd dehAtmakaM puram | tAravyAhRtisAvitryA kSipedUrdhvaM yathAzruti || 9-92 || tA Apo ghnanti rakSAMsi vajrIbhUtAH kSaNena tu | tataH pradakSiNIkRtya samAcamya tu tAM japet || 9-93 || zuddhAyAM bhuvi vAgyatastvabhimukhaH sUryaM kuzesu sthito gAyatrIM dazatArakAM sazirasaM savyAhRtiM triH paThan | prANAyAmaparo bhavejjapavidherAdau yathAzaktita- stena syAt parizuddhakalmaSatanuryogyazca japyAdiSu || 9-94 || praNavasya munirbrahmA chando gAyatrameva ca | dhyAnakAle paraM brahma homakAle hutAzanaH || 9-95 || japakAle trayI devo vizve'nyatra tu daivatam | viniyogastu vedAdau vAcAmudghAta eva ca || 9-96 || gAyatryuSNiganuSTubhazca bRhatIM paGktiM satriSTubjaga- tyAkhyA vyAhRtisaptakasya tu punazchandAMsi tAsAmRSIn | atriM caiva bhRguM ca kutsamaparaM prAhurvasiSThaM tata- stadvad gautamakAzyapAvapi punastatrAGgirAH saptamaH || 9-97 || agnirvAyuH sUryavAgIzvarAbhyAM yAdonAtho vAsavazcAtha vizve | sapta khyAtA devatA vyAhRtInAM sthAnAnyAhuH sapta bhUrAdilokAn || 9-98 || vizvAmitrastvRSirdevaH savitA bhagavAn svayam | chandastathaiva gAyatraM sAvitryAstattrayaM smaret || 9-99 || seyaM caturviMzativarNavedyA tripAjjape'STArNavibhAgataH syAt | home ca pUjAviSaye catuSpAt svavarNaSaTkapravibhaktapAdA || 9-100 || omApojyotirityAdergAyatrIziraso muniH | brahmAnuSTub bhavecchandaH paramAtmAdhidaivatam || 9-101 || prajApatistathA daivaM ziraso'ntasya vA bhavet | AyAtvAdervAmadevo muniH syAcchando'nuSTub daivataM saiva devI | gAyatrItthaM samyagAvAhya vidvAn mantreNAto darbhapANirjapet tAm || 9-102 || SaTkukSiM tripadAM ca paJcazirasaM zuklAM sarojekSaNAM vahnyuddyotazikhAM ca vedajananIM bhUpAdapIThAmapi | zakrapretapanIrapArthadaharitsvordhvAdharAzodarAM kroDIbhUtajagattrayAmabhimukhAM paurANanAbhiM smaret || 9-103 || zIkSA kalpo jyotiSaM zabdazAstraM mUrdhAno'syAH syurniruktaM ca paJca | vAyuH prANo viSNurAtmA lalATaM brahmA rudrastacchikhA vAk ca jihvA || 9-104 || chandasAM tu vicitistanayugmAM dharmazAstrahRdayAM ghanakezIm | nyAyavistaramujAmanalAsyAM candrasUryanayanAmuDuhArAm || 9-105 || mImAMsA (cA)tharvavedazca ceSTA vedAntaH syAnmAnasaM yogasAMkhye | zrotre ghrANaM cApi mantrAstu yajJAH sarve cAsyAH svAGgakAntiprakarSaH || 9-106 || evaMrUpAM sarvadA sarvasiddhyai dhyAtvA devIM sAdhayet tAM japAdyaiH | sandhyAbhedAd dhyeyabhedAM vizaSAt saMlikhyante japyasaMsiddhihetoH || 9-107 || haMsArUDhAM sitAbje tvaruNamaNilasadbhUSaNAM sASTanetrAM vedAsyAmakSamAlAM srucamatha kalazaM daNDamapyAdadhAnAm | dhyAyed dorbhizcaturbhistribhuvanajananIM pUrvasandhyAbhivandyAM sAvitrImRksavitrImabhinavavayasaM maNDale caNDarazmeH || 9-108 || tArkSyArUDhAmbujAkSI zatamakhamaNibhA zaGkhacakre dadhAnA | dorbhiryuktA caturbhiH sthitiriha jagatAM yA yajUMSyudgirantI | vyAlolAnekahAradyutirucirucirA vaiSNavI madhyame'hnaH sAvitrI dhyeyarUpA vilasati saviturmaNDale pItavasrA || 9-109 || paJcAsyAM piGgavidyuttatirucirajaTAmaNDalAM candramauliM raGgadbhUSAbhujaGgasphuTamaNikiraNavyaktabhasmAGgarAgAm | dhyAyet khaTvAGgazUle bhayaharavarade vyAghracarmAmbarADhyAM sAvitrIM satrinetrAM pariNatavayasaM sAmasUtiM dadhAnAm || 9-110 || RSabhavAhanAmaparasandhyAyAM dhyAyediti yAvat itthaM sandhyAtraye tredhA sAvitrI dhyeyavigrahA || 9-111 || athAsyAH prativarNaM tu daivatAni bhavanti hi | agniH prajApatiH soma IzAnaH sUrya eva ca || 9-112 || vRhaspatistathaivendro bhagazcaivAryamA tathA | sAvitA ca tatastvaSTA pUSAthendrAnalau marut || 9-113 || Izvaro mitrAvaruNau skando vizve'tha cakrabhRt | vasavo maruto'rthezazcAzvinau cA pitAmahaH || 9-114 || p. 91) tatkArAdyakSarANAM tu devatAH kramazo matAH | puraiva sAmAnyatayAtra tArakaH prakAzito vyAhRtisaptakakramAt | yathArthasaGgo vidhivannirucyate sabhUrbhuvaHsvarmahasAM janastapaH || 9-115 || tadeva satyaM saviturhi maNDale sthitaM tu tejaH khalu bhUrhi sattayA | bhuvazca tatkAraNakAryasattayA suvo jagatsvIritamAtmavattayA || 9-116 || mahaH prakAzAtmatayA mahattayA janastathA sarvajanAntarAtmatA | tamoharaM yat tapatItyatastapaH paraM hi tat satyamanantamucyate || 9-117 || praNavenAtha saMbandho vyAhRtInAmihocyate || 9-118 || bhuH syAdakArastu bhuvo hyukAraH svaH syAnmakAro'pi maho'tha binduH | nAdo janaH syAt tapa eva zaktirnAdAntasaMjJaM padamatra satyam || 9-119 || athArthapratipattyarthaM sAvitryAstannirucyate | taditi syAd dvitIyaikavacanaM brahmavAcakam || 9-120 || sUryamaNDalagaM tejastad brahma paramaM hi yat | SaSThyantaH savituHzabdo dhAtoH prasavavAcakAt || 9-121 || vRSTezca prANijAtAnAM sAkSAt prasaviturvibhoH | vareNyaM varaNIyatvAccaturvargaphalArthibhiH || 9-122 || prathamASTAkSarasyAsya vyApyA bhUrvyAhRtiH smRtA | bhaktigamyaM bhaved bhargaH pApabhaJjanato'pi vA || 9-123 || devasyeti ca SaSThyantaM vRSTyAderdAturIzituH | dIvyamAnasya vA dIptyA svaprakAzatayAthavA || 9-124 || tad dhImahi dhyaicintAyAMghAtoH siddhaM hi yat padam | tejaH sUryAtmakaM jJeyaM cintayAmaH zivAtmakam || 9-125 || dvitIyASTAkSarasyAsya vyApyA syAd vyAhRtirbhuvaH | dhiyo buddhIrmanorasya cchAndasatvamudIritam || 9-126 || kRtazca liGgavyatyAsaH sUtrAt suptiGgupagrahAt | ya ityatra tu yat tejo naH SaSThI yuSmadasmadoH || 9-127 || tasmAdasmAkamityarthaH prArthanAyAM pracodayAt | tRtIyASTAkSarasyApi vyAhRtiH svariti smRtA || 9-128 || itthaM jagatprasaviturvaraNIyamarthaM pApaprabhaJjanakaraM yadabhISTadasya | tejastadekamamalaM pravicintayAmaH prajJAM prayacchatu sa no bhagavAn mahezaH || 9-129 || ityukto'rtho'tra sAvitryAstacchiraH kathyate'dhunA | Apo jyotI rasa iti somAgnyosteja ucyate || 9-130 || tattejo hyamRtaM brahma sUrya Atmeti codanA | evaM jJAtvArthatastvetAn nyasyed dehe yathAkramam || 9-131 || zirobhrUmadhyanayanavaktrakaNTheSvatho hRdi | nAbhau ca guhyajAnvaGghridvaye cAsyAH padairnyaset || 9-132 || brahmA viSNuzca rudrazcApIzvaro'pi sadAzivaH | ete sarvAtmane jAtiyuktAGgamanavaH kramAt || 9-133 || itthaM vinyasya gAyatrImRSyAdInabhivandya ca | japedAyamya tu prANAnanantaphalabhAg bhavet || 9-134 || praNavAntaritaM saptavyAhRtipraNavaM punaH | sAvitrIM zirasA yuktAM japecchataguNaM phalam || 9-135 || aSTottarasahasraM tu japedevamananyadhIH | tadazaktau zataM vApi dazamAtramathApi vA || 9-136 || pUrvaH pUrvo'tra mukhyaH syAjjapazaktiM na hApayet | athodvAsanamantrasya tUttamezikharetyRcaH || 9-137 || sAvitrI devatAnuSTub vAmadeva RSirmataH | mitrasyetyAdyupasthAnamantrANAM kauzikasttvRSiH || 9-138 || mitrastu devatA chando gAyatraM cApyanuSTubhAt | pradakSiNaM parikramya dizo'tha sadigIzvarAH || 9-139 || abhivandya tataH paJca sandhyAdyA devatAH kramAt | sahasrarazmimudyantamupatiSThed divAkaram || 9-140 || AtmAnaM paramAtmAnaM dhyAtvA pAdAbhivAdanam | kRtvAtha devapUjAM ca homajapyaM samAcaret || 9-141 || athAto viniyogAdyaM sAvitryAH kathyate'dhunA | pratyAhAraH zastadeze tu lakSaM tiSThan yuktAtmA sUryabimbaM japitvA | pazyan gavyAktaistAvadagnau tilaiH syAddhutvA bhaktazcenmantrasiddho mahAtmA || 9-142 || ayutaM tu jale sthito japitvA nanu pApAni nihanti nAbhimAtre | prayutAdupapAtakAni lakSAdakhilAnyeva hi pAtakAni hanyAt || 9-143 || dazalakSajapena kaNThamAtre sumahApAtakino'psu yAnti zuddhim | trisahasrajapAdabhojyadoSAt parizudhyedapi vAGmanaHkRtAghaiH || 9-144 || apahantyapamRtyurogaduHkhAnyayutAnAM tritayaM tilAjyahomAt | madhuratrayasiktadaurvalakSatrayahomAdapahanti kAlamRtyum || 9-145 || putraM zAlihutena bilvakamalairlakSmIM palAzaiH pazU- nannAdyaM saghRtAnnatastu kumudairvAsAMsi caivotpalaiH | vRSTiM vetasajaiH sagomayazilAmAleyagorocanA- kaptaM? lokavazIkaraM tu lilakaM spRSTaM sahasratrayam || 9-146 || pAdapAMsukRtaputtalihomAnmArayet paramatItya tu vipram | dveSayecca kalivRkSasamidbhizcATayet tadanale kalipatraiH || 9-147 || kundapuSpahavanena kumArIM vindate'tha karavIrahutAt syuH | siddhayaH sa khalu koTijapAt syAt khecaraH suramunIndrasametaH || 9-148 || juhuyAt pAyasenAjyatiladUrvAGkurairapi || 9-149 || catuH kSIrasamidbhizca pratyekaM trisahasrakam | yattaduddizya tat sarvamacireNaiva sidhyati || 9-150 || juhuyAt pAyasAjyAbhyAM tiladUrvAGkurairapi | pratyakSarasahasraM tu dIrghamAyuravAmuyAt || 9-151 || madhuratrayasiktaraktapadmairayutaM yo juhuyAcchriyaM sa vindet | saghRtAnnahutAdathAnnavAn syAd vidhivadvahnimukhAdikaM ca kRtvA || 9-152 || AdhAya vahniM vidhivat sUryamAvAhya tanmukhe | tamapyArAdhya vidhivat sAvitrIM taddhRtambuje || 9-153 || samAvAhya tu mantreNa dhyAyet sandhyoktalakSaNAm | sapUjya gandhapuSpAdyairdvAdazAntAmRtAplutAm || 9-154 || svakRtyaM cApi saGkalpya juhvan sa labhate phalam | atha mAdhyandinaM karma snAnapUrvaM samAcaret || 9-155 || snAnaM prAgvad vizeSo'tra vaidikaH kathyate'dhunA | prAtaHsnAnamRte'nyatra snAsyan dantAn na dhAvayet || 9-156 || hiraNyazRGgamityAdi punantu punarantataH | japennimajjyAthAcamya gRhItvAJjalinA jalam || 9-157 || sumitrAdyena santvantaM japitvAridizaM prati | durmitrAdyena dviSmo'ntaM prakSipyAcamya vAgyataH || 9-158 || yadapAMkrUramityAdi gacchatAdantamambhasi | trirAvartya kareNAtha nimajjyAmbhastaTaM gataH || 9-159 || upavizya tathAcamya pANisthAmbho'bhimantrya tu | ApaH punantvityAdyena svAhAntaM tat pibet punaH || 9-160 || AcAmedasya carSiH syAd brahmaNaspatisaMjJitaH | devatApyApa eva syAcchando'nuSTup prakIrtitA || 9-161 || ApohiSThAditisRbhiH prokSayed darbhapANinA | hiraNyavarNAH zucayaH pavamAnaH suvarjanaH || 9-162 || ityAdimantraiH saMprokSya tato'mbhomagnavigrahaH | RtaM ca satyaM cetyAdikharityantamRcAM trayam || 9-163 || prANAnAyamya manasA japet triraghamarSaNam | zaktaH sa cedimAg/stadApovaruNapUrvakaiH || 9-164 || suvAno-indurityantamantraiH kRtvAghamarSaNam | uttIrya vAso niSpIDyAthAmbare zucinirmale || 9-165 || paridhAyAtha saMkSAlya pAdAvAcamya vAgyataH | santarpya pUrvasandhyAvat sAvitrIM zaktito japet || 9-166 || tiSThaMzcedIkSamANo'rkamAsInaH prAGmukho japet | tataH puSpAJjaliM dadyAd bhAnave kevalAmbu vA || 9-167 || athordhvabAhurAdityamupatiSThedimAM japan | udvayAdimudutyAdiM citraMtaccakSurAditaH || 9-168 || hiraNyayUpanAmA syAdRSirAsAM prakIrtitaH | udutyAdidvayecchandastriSTup syAd daivataM raviH || 9-169 || gAyatrI syAt tRtIyAyAzcaturthyA jagatI matA | uSNik taccakSurAdyasya mantrasya savitA vidhiH || 9-170 || brahmayajJaM tataH kuryAt svAdhyAyaH sa udIritaH | brahmayajJottaraM kAlaM tarpaNasyAzvalAyanaH || 9-171 || prAhetareSAM tu mataM tUpasthAnAdanantaram | sAGgamUlAdibhirmantraiH svAgamoktavidhAnataH || 9-172 || devAn RSIn pitRRMzcAnyAn tarpayeyurhi dIkSitAH | snAnakAle'mbhasaH kSobhaM na kuryAccaraNAdibhiH || 9-173 || antarmalApanayanaM vastranirNejanAdi vA | yadi kuryAt pramAdena prAyazcittamihocyate || 9-174 || namo'gnaye'psumate namodbyontaM japed dvijaH | uapatiSThed dvijAtizceditaro'dbyo namo vadet || 9-175 || tato'nujJAM gRhItvAdbyistArthAnudvAsya daivataiH | RSIn pitRRnapyudvAsya tato yAgagRhaM vrajet || 9-176 || tatreSTAM devatAmiSTvA svAgamAcAryadarzanAt | tattanmantraM japeddhomavaizvadevabalikriyAH || 9-177 || samApyAtithipoSyAdIn bhojayitvA svazaktitaH | svayaM bhuJjIta putrAdyaiH sahito'nnamakutsayan || 9-178 || bhuktvAnnagandhalepAdyamapanIya ca zodhayet | dantAnatha samAcamya mukhavAsaM bhajedapi || 9-179 || tato vidyAvinodAdyairdinazeSaM sukhaM nayet | athArdhAstamite bhAnau sandhyAmAsAdya pazcimAm || 9-180 || upAsIta yathApUrvaM dantadhAvanavarjitam | snAtvAcamyAtha samprokSya pItvAmbho'gnizcamantrataH || 9-181 || UrdhvaM tvApastathA kSiptvA gAyatrIM zaktito japet | imaMmevaruNAdyAbhirupasthAyAtha pUrvavat || 9-182 || gandhAdyairdevatAmiSTvA yathApUrvaM svazaktitaH | japitvAtha namaskRtya vaizvadevabalikriyAH || 9-183 || samApyAtithibhUtyAdyaiH saha bhuJjIta ced gRhI | zayIta zayane zuddhe svAstIrNe zuklavAsasA || 9-184 || govipradevavahnInAM nopariSTAnna saGkaTe | nAnuvaMzaM zayItAsau nottarAparadikzirAH || 9-185 || na nagno nArdrapANyaGghrirna tailAkto na cAzuciH | vitAnadIpakalazaiH zobhite vibhave sati || 9-186 || mantrasannaddhadehastu rakSAgandhAdyalaGkRtaH | svapatnIM sAdhuzIlADhyAM svanuraktAM svalaGkRtAm || 9-187 || aparvasvabhigacchet tu gRhI santAnakAraNAt | sandhyopAstiprasaGgAditi vidhivihitaM naityakaM karmacakraM zrautasmArteSu tantroditamapi kathitaM varNinAM yat samAsAt | dRSTAdRSTeSTasiddhipradamiha munibhiH sevitaM ceti santaH svIkurvantu svakIyaM dhanamiva suhRdaH satpathe vartayantaH || 9-188 1/2 || iti zrImadIzAnagurudevapaddhatau tantrasAre nityakarmavidhirnAma navamaH paTalaH || atha dazamaH paTalaH praNamya zambhuM zazikhaNDazekharaM bhavaM bhavacchedakaraM samAsataH | sabhUtazuddhikramamAtmazodhanaM nigadyate yogajapAdisiddhaye || 10-10-1 || snAto yathAvat samupAsya sandhyAM yAgAlayaM prApya kRtAGghrizaucaH | Acamya cAntarvidhivat praviSTaH zastAsane vAgyamavAn niviSTaH || 10-10-2 || AmastakAGghridvayamAtmadehe dhyAyan susUkSmaM suSiraM tadantaH | bAhye tu vinyasya tu zaktimacchAM vyomatviSaM tAmatha dehamadhye || 10-10-3 || hu