********************************************************************************************* * * B.rhattantrasaara by K.r.snaananda Aagamavaagii"sa * * Edited by cha.t.topaadhyaaya * * Published in Calcutta, 1896 * * Revision 0 Sept. 19, 2007 * * Copyright (c) Muktabodha Indological Research Institute * * THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY * * Velthuis transliteration * ********************************************************************************************* || "sriiga.ne"saaya nama.h || b.rhat tantrasaara.h prathama.h pariccheda.h atha ma"ngalaacara.na.m granthasuucanaa ca natvaa k.r.s.napadadvandva.m brahmaadisuravanditam | guru~nca j~naanadaataara.m k.r.s.naanandena dhiimataa || 1 || tattadgranthagataadvaakyaannaartha.m pratipadya ca | saukaryaartha~nca sa.mk.sepaattantrasaara.h pratanyate | ucyate prathama.m tantra lak.sa.na.m guru"si.syayo.h || 2 || atha gurulak.sa.nam : "saantodaanta.h kuliina"sca viniita.h "suddhave"savaan | "suddhaacaara.h suprati.s.tha.h "sucirdak.sa.h subuddhimaan || 3 || aa"sramii dhyaanani.s.tha"sca tantramantravi"saarada.h | nigrahaanugrahe "sakto gururityabhidhiiyate || 4 || aagamasa.mhitaayaam : uddharttu~ncaiva sa.mharttu.m samartho braahma.nottama.h | tapasvii satyavaadii ca g.rhastho gururucyate || 5 || atha gurumaahaatmyam : j~naanaar.nave.h gurau maanu.sabuddhintu mantre caak.sarabuddhikam | pratimaasu "silaabuddhi.m kurvaa.no naraka.m vrajet || 6 || janma hetu hi pitarau puujaniiyau prayatnata.h | gururvi"se.sata.h puujyo dharmaadharmapradar"saka.h || 7 || guru.h pitaa gururmaataa gururdevo gururgati.h | "sive ru.s.te gurustraataa gurau ru.s.tena ka"scana || 8 || gurorhita.m prakartavya.m vaa"nmana.hkaayakarmabhi.h | ahitaacara.naaddevi ! vi.s.thaayaa.m jaayate krimi.h || 9 || "sarorada.h pitaa devi ! j~naanado gurureva ca | gurogurutaro naasti sa.msaare du.hkhasaagare || 10 || yasya vaktraadviniryaata.m puur.nabrahmamaya.m vapu.h | taarayennaatra sandeho narakaar.navato dhruvam || 11 || mantratyaagaadbhaven m.rtyurgurutyaagaaddaridrataa | gurumantraparityaagaadraurava.m naraka.m vrajet || 12 || gurau sannihite yastu puujayedanyadevataa.h | sa yaati nakara.m ghora.m saa puujaa viphalaa bhavet || 13 || "sriikrame : utpaadaka brahmadaatrorgariiyaanbrahmada.h pitaa | tasyaanmanyetsatata.m piturapyadhika.m gurum || 14 || guruvad guruputre.su guruvattatsutaadi.su | guruvatpuujana.m kaarya tathaa to.sa.na.m vaakyapaalanam || 15 || guruvadbhajana.m kaarya sarvadaa gurusantatau || 16 || nigamakalpadrume : avidyo vaa savidyo vaa gurureva ca daivatam | amaargastho.api maargastho gurureva sadaagati.h || 17 || aayaantamagrato gacchedagacchanta.m tamanuvrajet | aasane "sayane vaa.api na ti.s.thedagrato guro.h || 18 || anuj~naa.m praapya ti.s.thettu naiva.m "saapamavaapnuyaat || 19 || tathaa kriyaasaare : gururmaataa pitaa svaamii baandhavaa.h sahrada.h "siva.h | ityaadhaaya manonitya.m bhajet sarvaatmanaa gurum || 20 || atha nindyagurulak.sa.nam : kriyaasaara samuccyaye : "svitrii cai galatku.s.tho netrarogii ca vaamana.h | kunakhii "syaavadanta"sca striijita"scaadhikaa"ngaka.h || 21 || hiinaa"nga.h kapa.to rogii bahvaa"sii bahujalpaka.h | etairdo.sairvinirmukto (vihiina.h paa.thaantara) ya.h sa guru.h "si.syasammata.h || 22 || yaamale : abhi"saptamaputra~nca kadarya.m kitava.m tathaa kriyaahiina.m "sa.tha~ncaapi vaamana.m gurunindakam || 23 || jalaraktavikraara~nca varjayenmatimaan sadaa | sadaa matsarasa.myukta.m guru.m tantre.na varjayet || 24 || vai"sampaayana sa.mhitaam : aputrom.rtaputra"sca ku.n.thii ca vaamanastathaa | ityaadyapi bodhyamiti || 25 || atha "si.syalak.sa.nam : "saanto viniita.h "suddhaatmaa "sraddhaavaan dhaara.naak.sama.h | samartha"sca kuliina"sca praaj~na.h saccarito yati.h | evamaadi gu.nairyukta.h "si.syo bhavati naanyathaa || 26 || anyacca.h pu.nyavaan dhaarmika.h "suddho gurubhakto jitendriya.h | "si.sya yogyo bhavet so hi daanadhyaanaparaaya.n || 27 || atha ni.siddha "si.syalak.sa.nam : paapine kruurace.s.taaya "sa.thaaya k.rpa.naaya ca | diinaayaacaara"suunyaaya yantradve.saparaaya ca || 28 || nindakaaya ca muurkhaaya tiirthadve.saparaaya ca | gurubhaktivihiinaaya na deyaa malinaaya ca || 29 || aagamasaare : alasaa malinaa.h klinnaa daambhikaa.h k.rpa.naastatathaa | daridraa rogi.no ru.s.taa raagi.no bhogalaalasaa.h || 30 || asuuyamatsaragrastaa.h sadaa puru.savaadina.h .h | anyaayopaarjitadhanaa.h paradaararataa"sca ye || 31 || vidu.saa.m vairi.na"scaiva tyaajyaa.h pa.n.ditamaanina.h | bhra.s.taacaaraa"sca ye ka.s.tav.rttaya.h pi"sunaa.h khalaa.h || 32 || vahavaa"sina.h kruurace.s.taa duraatmana"sca ninditaa.h | ityevamaadayo.anyepi pari.s.thaa.h puru.saadhamaa.h | eva.m bhuutaa.h parityaajyaa.h "si.syatvenopakalpitaa.h || 33 || atha gurutaa"si.syataavidhi.h gurusannidhau sarttavyaakarttavyanirupa.na~nca : gurutaa "si.syataa vaapi tayorvatsaravaasata.h || 34 || tathaa cokta.m saarara.mgrahe : sadguru.h svaa"srita.m "si.sya.m var.sameka.m pariik.sayet (pratiik.sayet) || 35 || svapne tu na kaalaniyama.h | svapne tuu niyamo na hiiti naaradavacanaat || 36 || tatraiva : raaj~ni caamaatmyajo do.sa.h patniipaapa.m svabharttari | tathaa "si.syaarjjita.m paapa.m guru.h praapnoti ni"scitam || 37 || var.saike.na bhavedyogyo viprogu.nasamanvita.h | var.sadvayena raajanyo vai"syastu vatsaraistribhi.h | caturbhirvatsarai.h "suudra.h kathitaa "si.syayogyataa || 38 || taaraapradiipe : aagamoktavidhaanena kalau devaan yajetsudhii.h | na hi devaa.h prasiidanti kalau caanya vidhaanata.h || 39 || tathaa : k.rte "srutyuktamaarga.h syaat tretaayaa.m sm.rtisambhava.h | dvaapare tu puraa.nokta.h kalaavaagamasammata.h || 40 || a"suddhaa.h "suudrakarmaa.no braahma.naa.h kalisambhavaa.h | te.saamaagamamaarge.na siddhirna "srautavartmanaa || 41 || mantrar.naa devataa j~neyaa devataa gururuupi.nii | te.saa bhidaa na karttavyaa yadiicchecchubhamaatmana.h || 42 || devyaagame "sivavaakyam : guru"sayyaasana.m yaana.m paadukopaanatpii.thakam | snaanodaka.m tathaacchaayaa.m la"nghana.m naiva kaarayet || 43 || guroragre p.rthak puujaamauddhatya~nca vivarjayet | diik.saavyaakhyaa.m prabhutva~nca guroragre parityajet || 44 || rudrayaamale : .r.nadaana.m tathaadaana.m vastunaa.m krayavikrayam | na kuryaadguru.naa saarddha.m "si.syo bhuutvaa kadaacana || 45 || atha guru"sabdaartha : tantraar.nave : gakaara.h siddhida.h prokto repha.h paapasyadaahaka.h | ukaara.h "sambhurityuktastritayaatmaa.h guru.h para.h || 46 || gakaaraajj~naanasampatti repha.h paapasya daahaka.h | ukaaraacchivataadaatmya.m dadyaaditi guru.h sm.rta.h || 47 || gu"sabdastvandhakaara.h syaadru"sabdastannirodhaka.h | andhakaaranirodhitvaadgururityabhidhiiyate || 48 || atha aa"sramaadibhedena gurunir.naya.h duuratvaaduuratvabhedena guru.m prati karttavya~nca : kulacu.daama.nau : udaasiino hyudaasiinaa.m vanastho vanavaasina.h | yatiinaa~nca yati.h prokto g.rhasthaanaa.m gururg.rhii || 49 || vai.s.nave vai.s.navo graahya.h "saive "saivastathaa puna.h | "saktike tritaya.m vidyaaddik.saasvaamii na sa.m"saya.h || 50 || gururapi g.rhastha eva kulaar.nave sarva"saatraarthavettaa ca g.rhastho gururucyate || 51 || tathaa ca kalpe : kalatraputravaan vipro dayaalu.h sarvasammata.h | daive pitre.arimitre ca g.rhastho de"siko bhavet || 52 || kulacu.daama.nau : pitaa maataa tathaa bhraataa pit.rvyo maatulastathaa | yenopadi.s.tastantre.asmin ta.m guru.m samupaasayet || 53 || na ca vaalo na v.rddha"sca na kha~njo na k.r"sastathaa | iti haya"siir.saat || 54 || tathaa ca nityaanande : guru.m na martya.m budhyet yadi budhyeta tasya tu | na kadaacidbhavet siddhirna mantrairdaivapuujanai.h || 55 || tathaa : ekaagramasthita.h "si.syastrisandhaya.m pra.namedgurum | kro"samaatra sthito bhuutvaa guru.m pratidina.m namet || 56 || ardhayojanata.h "si.sya.h pra.namet pa~ncaparvasu | ekayojanamaarabhya yojana – dvaada"saavadhi | duura – de"sasthita.h "si.syo bhaktyaa tatsannidhi.m gata.h | tatra yojanasa.mkhyoktamaasena pra.named gurum || 57 || yadi duure ca caarvaa"ngi ! svagurornagara.m bhavet | var.se var.se ca karttavya.m guro"scara.navandanam || 58 || etacca ekadhaa dak.si.naayane ekadhaa uttaraaya.ne karttavyam || 59 || atha pitraadito diik.saani.sedha.h : yoginiitantre piturmantra.m na g.rh.niiyaat tathaa maataamahasya ca | sodarasya kani.s.thasya vairipak.saa"sritasya vaa || 60 || ga.ne"sa – vimar.si.nyaam : yaterdiik.saa piturdiik.saa diik.saa ca vanavaasina.h | viviktaa"srami.no diik.saa na saa kalyaa.nadaayikaa || 61 || rudrayaamale : na patnii.m diik.sayedbhartaa na pitaa diik.sayet sutaam | na putra~nca tathaa bhraataa bhraatara.m na ca diik.sayet || 62 || siddhamantro yadi patistadaa patnii.m sa diik.sayet | "saktitvena varaarohe ! na ca saa putrikaa bhavet || ityaadi – ni.sedhavacanaadebhyo mantra.m na g.rh.niiyaat ityartha.h idantu siddhetaravi.sayam | siddhamantre na duu.syatiiti vacanaat || 63 || yaterapi diik.soktaa "saktiyaamale : tiirthaacaarayuto mantrii j~naanavaan susamaahita.h | nityaani.s.tho yati.h khyaato guru.h syaadbhautike.api ca || 64 || tathaa ca siddhayaamale: yadi bhaagyava"senaiva siddhividyaa.m labhet priye | tadaiva taantu diik.seta tyaktvaa guruvicaara.nam || 65 || tathaa : pramaadaacca tathaa.aj~naanaat piturdiik.saa.m samaacaret | praaya"scitta.m tata.h k.rtvaa munerdiik.saa.m (punardiik.saa.m) samaacaret || piturityupalak.sa.na tathaa maataamahaadiinaamapi | praaya"scattantu ayutasaavitriijapa.h sarvatra dar"sanaat || 66 || "sa"nkha : da"sasaahasryajaapena sarvakalma.sanaa"sinii || 67 || tathaa matsyasuukte : nirviirya~nca piturmantra.m "saive "saakte na duu.syatiiti vacana.m kaulikamantradiik.saaparam || atra hetu.h yoginiitantre : "saktyaadividyaamadhik.rtya diik.saani.sedhaat (tathaa ca vi.s.numantrastu pitraadibhyo g.rhiitavya.h ityartha.h) yadvaa "saakte taaraadividyaayaa.m matsyasuukte taamadhik.rtya tathaapratipaadanaat | tathaa ca nijakulatilakaaya jye.s.thaputraaya dadyaadityaadi || 68 || "sriikrame.api : manurvim.r.sya daatavyo jy.s.thaputraaya dhiimate | mahaatriirtha.m uparaage sati sarvatra na do.sa.h || 69 || tathaa ca vi.s.numantramadhik.rtya : saadhu p.r.s.ta.m tvayaa vipra vak.syaami sakalantava | brahma.naa kathita.m puurva.m vasi.s.thaaya mahaatmane || 70 || vasi.s.tho.api svaputraaya matpitre dattavaana svayam | prasannah.rdaya.h svaccha.h pitaa me karu.naanidhi.h || 71 || kuruk.setre mahaatiirtha.m suuryaparva.ni dattavaan | ityaadi vai"sampaayanasa.mhitaayaa.m "saunaka.m prati vyasavacanaam || 72 || yoginiitantre : nirviirya~nca piturmantra.m tathaa maataamahasya ca | svapnalabdha.m striyaadatta.m sa.mskaare.naiva "sudhyati || 73 || yattu : saadhvii caiva sadaacaaraa gurubhaktaa jitendriyaa | sarvamantraarthatattvaj~naa su"siilaa puujate rataa | guruyogyaa bhavet saa hi vidhavaa parivarjitaa | striyaa diik.saa "subhaa proktaa maatu"scaa.s.tagu.naa.h sm.rtaa.h || idastu gurorupaasitamantraparam || 74 || tathaa bhairavotantre : sviiyamantropade"se tu na kuryaadgurucintanam || 75 || maaturityupaasite.a.s.tagu.nam | anupaasite "subhaphaladamityartha.h | siddhamantravi.saya.m vaa iti kecit | vastutastu yoginiitantre striipada.m vidhavaapara.m ekavaakyataabalaat || 76 || vidhavaayaa.h sutaade"saat kanyaayaa.h pituraaj~nayaa | naadhikaaro yato naaryyaa.h sadhavaa bhartturaaj~nayaa | naadhikaara iti svaatantrye.naadhikaarasya || 77 || strii.naa.m garbhavatiinaa~nca diik.saayaa.m naiva duu.sa.nam | na kuryaadda"same maasi k.rtvaa ca naarakii bhave || 78 || svapnalabdhamantre yadi sadguru.m praapnoti tadaa tata eva tanmantra.m g.rh.niiyaat, nacet jalapuur.nakalase guro.h praa.naprati.s.thaa.m vidhaaya va.tapatre ku.mkumena likhita.m mantra.m tatkalase prak.sipya uttolya mantra.m g.rh.niiyaadityartha.h || 79 || tathaa hi : svapnalabdhe ca kalase guro.h praa.naana nive"sayet | va.tapatre ku.mkumena likhitvaa graha.ne "subham | tata.h siddhimavaapnoti caanyathaa viphala.m bhavet | idandu sadguroraabhaave tasmaadeva mantra.m g.rh.niiyaat | svapne tu niyamo na hiiti naaradavacanaat | tatra siddhaadiniyamo naasti || 80 || tathaa vidyaadharaacaaryagh.rta.m jaavaalavacanam : madhyade"sakuruk.setra- na.tako"nka"nasambhavaa.h | antarvediprati.s.thaanaa aavantyaa"sca guruuttamaa.h || madhyade"sa aaryaavarta.h || 81 || gau.daa.h "saalvaa.h suraa"scaiva maagadhaa.h keralaastathaa | ko"salaa"sca da"saar.naa"sca guruva.h sapta madhyamaa.h | kar.naa.tanarmadaa – raa.s.trakacchatiirodbhavaastathaa kaalindaa"sca kalambaa"sca kaambojaa"scaadhamaa mataa.h || 82 || atha diik.saavicaaraadi – nir.naya.h diik.saa.m vinaa japasya du.s.tatvaat prathama.m saa niruupyate | divya.m j~naana.m yato dadyaat kuryaatpaapasya sa.mk.sayam | tasmaaddiik.sati saa proktaa munibhistantravedibhi.h || 83 || atha sarvaa"srame.su diik.saayaa aava"syakatvam : tathaa ca : diik.saamuula.m japa.m sarva.m diik.saamuula.m para.m tapa.h | diik.saamaa"sritya nivasedyatra kutraa"srame vasan || 84 || adiik.sitaa ye kurvanti japapuujaadikaa.h kriyaa.h | na bhavati priye ! te.saa.m "silaayaamuptaviijavat || 85 || devi ! diik.saavihiinasya na siddhirna ca sadgati.h | tasmaat sarvaprayatnena guru.naa diik.sito bhavet || 86 || adiik.sito.api mara.ne raurava.m naraka.m vrajet | adiik.sitasya mara.ne pi"saacatva.m na mu~ncati | tasmaaddiik.saa.m prayatnena sadaa kurviittaantrikaat || 87 || tathaa ca navaratne"svare : sarvaasaamapi diik.saa.naa.m mukti.h phalamakha.n.ditam | avirodhaadbhavantyeva praasa"ngikyastubhuktaya.h || 88 || upapaatakalak.saa.ni mahaapaatakako.taya.h k.sa.naaddahati deve"si ! diik.saa hi vidhinaa k.rtaa || 89 || kalpe d.r.s.tvaa tu mantra.m vai yo g.rh.naati naraadhama.h | manvantarasahasre.su ni.sk.rtinaiva jaayate || 90 || naadiik.sitasya kaaryaa syaat tapobhiniyamavratai.h | na tiirthagamanenaa.api na ca "sariirayantra.nai.h || 91 || matsyasuukte : adiik.sitaanaa.m marttayaanaa.m do.sa.m "s.r.nu varaanane ! | anna.m vi.s.thaasama.m tasya jala.m muutrasama.m sm.rtam || 92 || tatk.rta.m tasya vaa "sraaddha.m sarva.m yaati hyadhogagim || 93 || tata.h : sadguroraahitaa diik.saa sarvakarmaa.ni sodhayet | atha "suudrasya ni.siddhamantraa : tantraantare : pra.navaadya.m na daatavya.m mantra.m "suudraaya sarvathaa | aatmamantra.m gurormantra.m mantra~ncaajapasa.mj~nakam || 94 || svaahaapra.navasa.myukta.m "suudre mantra.m dadaddvija.h | "suudro nirayamaapnoti braahma.no yaatyadhogatim || 95 || "srutirapi : saavitrii.m pra.nava.m yajurlak.smii.m strii"suudro yadi jaaniiyaat sa m.rto.adhogacchati || 96 || vi"se.samaaha vaaraahiiye : gopaalasya manurdeyo mahe"sasya ca paadaje | tatpatnyaa"scaapi suuryasya ga.ne"sasya manustathaa | e.saa diik.saadhikaarii syaadanyathaa paapabhaagbhavet || 97 || atha mantraa.naa.m siddhaadivicaara : tatraapyanukuula.m mantra.m diik.sayet | mananaattraayate yasmaattasmaanmantra.h prakiirtita.h || 98 || tathaa ca : svataararaa"siko.s.thaanaamanukuulaan bhajenmanuun || 99 || siddhasaarasvate : n.rsi.mhaarkavaraa.naa.naa.m praasaadapra.navasya ca | sapi.n.daak.saramantraa.naa.m siddhaadiinnaiva "sodhayet || 100 || vaaraahiitantre : taaraacakra.m raa"sicakra.m naamacakra.mtathaiva | tata cet sagu.no mantro naanyacakra.m vicintayet | iti tu pradhaanatayaa voddhavyam || 1 || tathaa ca : dhanimantra.m na g.rh.niiyaadakula~nca tathaiva ca | ityaadau tathaa dar"sanaattattaccakravicaarasyaavas"syakatvaat prathama.m tanniruupyate | svapnalabdhe striyaa datte maamaamantre ca tryak.sare | kaalii – taaraama.nau mantrii tathaa chinnamanaavapi | vaidike.su ca sarve.su siddhaadiinnaiva "sodhayet || 2 || maalaamantrastu vaaraahiiye : vi.m"satyar.naadhikaa mantraa maalaamantraa.h prakiirtitaa.h || 3 || napu.msakasya mantrasya siddhaadinnaiva "sodhayet | ha.msasyaa.s.taak.sarasyaapi tathaa pa~ncaak.sarasya ca | eka – dvi – tryaadibijasya siddhaadiinnaiva "sodhayet | tathaa : ekaak.sarasya mantrasya maalaamantrasya paarvati | vaidikasya ca mantrasya siddhaadiinnaiva "sodhayet || 4 || pu.m-mantraa hu.mpha.dantaa.h syudvi.s.thaantaast.rstriyo mataa.h | napu.msakaa namo.antaa.h syurityuktaa manavastridhaa | etat"suunyaa mahaavidyaa mahaa"sabdena niiyate || 5 || maaliniivijaye : atha vak.syaamyaha.m yaa yaa mahaavidyaa mahiitale | do.sajaalairasa.msp.r.s.thaastaa.h sarvaa hi phalai.h saha | kaalii niilaa mahaaduurgaa tvaritaa chinnamastakaa | vaagvaadinii caannapuur.naa tathaa pratya"ngiraa puna.h | kaamaakhyaavaasinii baalaa maata"ngii "sailavaasinii | ityaadyaa.h sakalaa devyaa.h kalau puur.naphalapradaa.h || 6 || siddhamantratayaa naatra yugasevaapari"srama.h | tathaa caitaa mahaavidyaa.h kalido.saanna vaadhitaa.h || 7 || tathaa ca mu.n.damaalaatantre : kaalii taaraa mahaavidyaa .so.da"sii bhuvane"svarii | bhairavii chinnamastaa ca vidyaa dhuumaavatii tathaa | vagalaa siddhavidyaa ca maata"ngii kamalaatmikaa | etaa da"sa mahaavidyaa.h siddhavidyaa.h prakiirtitaa.h | naatra siddhaadyapek.saasti nak.satraadivicaara.naa | kaalaadi"sodhana.m naasti naarimitraadiduu.sa.nam | siddhividyaatayaa naatra yugasevaapari"srama.h | naasti ki~ncinmahaadevi ! du.hkhasaadhya.m kadaacana | ityaadivacanaade.su vicaaro naasti | vastutastu ida.m pra"sa.msaaparam | sarvatra vicaarasyaava"syakatva.m durad.r.s.tava"saat kadaacidvairimantrasya svapnaadau praaptyaa taddo.sasya d.r.s.tatvaaditi saampradaayikaa.h || 8 || atha kulaakulacakra : (dekhiye citra 1) kulaakulasya bheda.m hi vak.syaami mantri.naamiha | tathaa nibandhe – vaayvagni – bhuu – jalaakaa"saa.h pa~ncaa"sallipaya.h kramaat | pa~ncahrasvaa.h pa~nca diirghaa vindvantaa.h sandhisambhavaa.h | kaadaya.h pa~nca"sa.h yak.salasahaantaa.h prakiirtitaa.h | tathaa ca – a aa e ka ca .ta ta pa ya .saa maarutaa.h | i ii ai kha cha .tha tha pha ra k.saa aagneyaa.h | u uu aa ga ja .da da ba la laa.h paarthivaa.h | .r .R au gha jha .ta dha bha va saa vaaru.naa.h l.r l.R a.m "na ~na .na na ma "sa haa naabhasaa.h | saadhakasyaak.sara.m puurva mantrasyaapi tadak.saram | yadeyka bhuutadaivatya.m jaaniiyaat svakula.m hitam | bhaumasya vaaru.na mitra.m aagneyasyaapi maarutam | maaruta.m paarthivaanaa~nca aagneya~ncaambahsaa.m ripu.h || 9 || paarthivaanaa~nceti cakaaraat aagneya.m paarthivaanaa.m ripu.h | naabhasa.m sarvamitra.m syaadviruddha.m naiva "siilayet | tathaa ca rudrayaamale : paarthive vaaru.na.m mitra.m taijasa.m "satruriiritam | aindravaaru.nayo.h "satrurmaaruta.h parikiirtita.h | mitra.m taijasa.m "satririiritam | aindravaaru.nayo.h "satrurmaaruta.h parikiirtita.h | iti raaghavabha.t.tagh.rtavacanaat jalamaarutayo.h "sarutaa | mitre siddhi.h samaakhyaataa udaasiine na ki~ncana | m.rtyurvyaadhiramitre ca svakule siddhi ruttamaa || 9ka || atha raa"sicakram : (dikhiye citra 2) yathaa aagamakalpadrume : rekhaadvaya.m puurvapare.na kuryaattanmadhyato yaamyakuverabhedaat | ekaikamii"saanani"saakare tu hutaa"savaayavyorvilikhettator.ar.naan | vedaagni – vahniyugala – "srava.naak.sisa.mkhyaan pa~nce.suvaa.na"sarapa~ncacatu.s.tayaar.naan | me.saadita.h pravilikhet sakalaastu var.naan kanyaagataan pravilikhedatha paadivar.naan || 10 || "saaradaayaama vaala.m gaura.m khura.m "sona.m "samii"sobheti raa"si.suu krame.na bheditaa var.naa.h kanyaayaa.m "saadaya.h sm.rtaa.h | tena a aa i ii me.sa.h | u uu .r v.r.sa.h | .R l.r l.R mithunam | e ai karka.ta.h | o au si.mha.h | a.m a.h "sa .sa sa ha la k.sa.h kanyaa | kavartastulaa | cavargo v.r"scika.h .tavargo dhanu.h | tavargo makara.h | pavarga.h kumbha.h | yavargo miina.h | svaraa"siinaamanuukla.m mantra.m bhajet | tathaa ca svataararaa"siko.s.thaanaamanukuulaan bhajenmanuutini naaradavacanaat | raa"siinaa.m "suddhataa j~neyaa tyajecchakra.m m.rti.m vyayam | svaraa"sermantraraa"syanta.m ga.naniiya.m vicak.sa.nai.h | yadaa tusvaraa"seraj~naana.m tadaa saadhanaamaadyak.sarasambandhina.m raa"si.m g.rhiitvaa ga.nayet || naaraaya.niiye : aj~naate raa"sinak.satre naamaadyak.saradar"sanaat saadhyasyaak.sararaa"syanta.m ga.nayet saadhakaak.saraaditi raamaarcanacandrikaadh.rtatvaacca || 11 || tantraraaje : tena mantraadyavar.nena naamna"scaadyak.sare.na ca | ga.nayedyadi .sa.s.tha.m vaa.sya.s.tama.m dvaada"santu vaa | ripurmantraadyavar.na syaattena tasyaahita.m bhavet || 12 || raamaarcanacandrikaayaam : ekapa~nca – navabaandhavaa.h sm.rtaa dvau ca .sa.s.thada"samaa"sca sevakaa.h | vahnirudramunayastu po.sakaa dvaada"saas.tacaturastu ghaatakaa.h | caturastu ghaatakaa iti vi.s.nuvi.sayam | raamaarcanaacandrikaagh.rtatvaacca || 13 || "saktayaadau .sa.s.tha.m varjaniiyam | .sa.s.thaa.s.tamadvaada"saani varjaniiyaani yatnata.h iti vacanaat | tantraraajagh.rtatvaacca || 14 || tantraantare : dvaada"saraa"siinaamiya.m sa.mj~naa naamaanuruupa.m phalam | lagna.m dhana.m bhaat.rbandhuputra"satrukalatrakam | mara.na.m dharmakarmaayavyayaa dvaada"saraa"saya.h | naamaanuruupamete.saa "subhaa"subhaphala.m labhet | vai.s.nave tu bandhusthaane "satru.h "satrusthaane banduriti paa.tha.h || 15 || lagne siddhistathaa nitya.m ghane dhanasam.rddhi.hdam | bhraatari bhraat.rv.rddhi.h syaadvaandhave vaandhavapriya.h | putre putraviv.rddhi.h syaacchatrau "satruvivarddhanam | kalatre madhyamaa proktaa mara.ne mara.na.m bhavet | dharmadharmaviv.rddhi.h syaat | siddhida.h karmasa.msthita.h | aaye ca dhanasampattirvyaye ca sa~ncitavyaya.h || 16 || atha nak.satracakram : (dekhiye citra 3) a aa a"svinii deva.h | i bhara.nii maanu.sa.h | ii u uu k.rttikaa raak.sasa.h | .r .R l.r l.R rohi.nii maanu.sa.h | e m.rga"siro deva.h | ai aardraa maanu.sa.h | o au punarvasurdeva.h | ka pu.syaa deva.h | kha ga a"sle.saa raak.sasa.h | gha "na maghaa raak.sasa.h ca puurvaphalguno maanu.sa.h | cha ja uttaraphalgunii maanu.sa.h | jha ~na hastaa deva.h | .ta .tha citraa raak.sasa.h | .da svaatii deva.h | .dha .na vi"saakhaa raak.sasa.h | ta tha da anuraadhaa deva.h | dha jye.s.thaa raak.sasa.h | na pa pha muulaa raak.sasa.h | ba puurvaa.saa.dhaamaanu.sa.h | bha uttaraa.saa.dhaa maanu.sa.h | ma "srava.naa deva.h | ya ra ghani.s.thaa rak.sasa.h | la "satabhi.saa raak.sasa.h | va "sa puurvabhaadrapadaa maanu.sa.h | .sa sa ha uttarabhaadrapadaa maanu.sa.h | a.m a.h la k.sa revato deva.h | v.rhacchriikrame : uttaraaddak.si.naagraa.m tu rekhaa.m kuryaaccatu.s.tayiim | da"sarekhaa.h pa"scimagraa.h karttavyaa viiravandite | a"svinyaadikrame.naiva vilikhettaarakaa.h puna.h || 17 || akaaraadi – k.sakaaraastaan dvicandravahnivedakaana | bhuumiindu netracandraak.s.ni a"sle.saanta.m khagau priye | dvibhuunetra – netrayugmaa.m"scendunetraagni candrakaan | maghaadijye.s.thaaparyanta.m dvitiiya.m navataarakam | vahnibhuumiinducandraa.m"sca yugmendunetra – vahnikaan | vedena bheditaan var.naan revatya.m"sagataan kramaat || 18 || tathaa ca nibandhe : puurvottara – traya~ncaiva bhara.nyaardraatha rohi.nii | imaani maanu.saanyaahurnak.satraa.ni manii.si.na.h || 19 || jye.s.thaa "satabhi.saa – muulaa dhani.s.thaa"sle.sak.rttikaa.h | citraa – maghaa – vi"saakhaa.h syustaaraa raak.sasadevataa.h || 20 || a"svinii revatii pu.syaa svaato hastaa punarvasu.h | anuraadhaa m.rga"siraa "srava.naa devataarakaa.h || 21 || tathaa : svajaatau paramaa priitirmadhyamaa bhinnajaati.su | rak.somaanu.sayornaa"so vaira.m daanavadevayo.h || 22 || janma – sampadvipatk.sema – pratyari.h saadhako vadha.h | mitra.m paramamitra~nca janmaadiini puna.h puna.h || 23 || janma t.rtiiya pa~ncama saptamaani nak.satraa.ni varjaniiyaani || 24 || tathaa ca raaghavabha.t.ta : rasaa.s.tanavabhadraa.ni yugayugmagataani ca | itaraa.ni na bhadraa.ni tattyajyaani manii.si.naa ityaadi | tatra svanak.satraadeva nak.satra.m ga.naniiyam | svanak.satraaj~naane svanaamaadyak.sarasambandhinak.satraadeva nak.satra.m ga.naniiyam || pi"ngalaatantre : praka.ta.m yasya janmark.sa.m tasya janmark.sato bhavet | prana.s.ta.m janmabha.m yasya tasya naamark.sato bhavet | iti vacanaat | tathaa ca praadak.si.nyena ga.nayet saadhakaadyak.saraat sudhii.h | iti vacanaat | prakaaraantara.m nibandhe : praapaalaabhaat pa.tupraahya.m rudrasyaadriruuru.h karam | lokalopapa.tupraaya.h khalo gho bhe.su bheditaa.h || 25 || pak.saikatryaddhiruupaavanibhuja"sa"siyugmendupak.saa.h | yugmaikadviyugmanetrendu – pak.saagnicandrakaan | traya"sa"sibhuurekapak.sendunetraagnivedaa.h | var.naa.h karamaat svaraa"syantyau revatya.m"sagataavubhau | japturnak.satraadatha pariga.nayet janma – sampatkrame.na sudhoriti vacanaat || 26 || atha akathaha vakram : (dekhiye citra 4) caturasre likhedvar.naan catu.hko.s.thasamanvite | catu.hko.s.the catu"scatuko.s.the .so.da"sa ko.s.tha iti yaavat || 27 || vi"svasaare : caturasra.m likhet ko.s.tha.m catu.hko.s.thasamanvitam | puna"scatu.ska.m tatraapi likheddhiimaan krame.na tu | tata.h .so.da"sako.s.the.su akaaraadivar.naan praadak.si.nyena likhet | tatra krama : indvaagni – rudra – nava – netra – yugaarka – dik.su - .rtva.s.ta - .so.da"sa – caturda"sabhautike.su | paataala – pa~ncada"sa – vahnihimaa.m"suko.s.the var.naallikhellipibhavaan krama"sastu dhiimaan || naamaadyak.saramaarabhya yaavanmantraadimaak.saram | caturbhiko.s.therekaikamiti ko.s.thevatu.s.tayam | puna.h ko.s.thaga – ko.s.the.su savyato naamna aadita.h | siddha.h saadhya.h susiddho.ari.h kramaajj~neyaa vicak.sa.nai.h | savyato dak.si.nata.h | kalpadrume : puurvaaparaayata.m k.rtvaa pa~ncasuutra.m | tathaiva dak.si.nodiicyakrame.na pa~ncasuutrakam | yathaa so.da"sako.s.thaani sampadyante tathaa likhet || 29 || vi"svasaare : akaaraadi – hakaaraanta.m muulaako.s.thaadita.h sudhii.h | dak.si.naavartayogena ko.s.the var.naan likhet sudhii.h | yenaiva likhana.m kuryaattenaiva ga.nana.m sm.rtam || 30 || siddha.h saadhya.h susiddho.ari.h kramaajj~neyo vicak.sa.nai.h | siddha.h lsiddhyati kaalena saadhyastu japahomata.h | susiddho graha.naadeva ripurmuula.m nik.rntati || 31 || tantraantare : siddhaar.naa baandhavaa.h proktaa.h saadhyaastu sevakaa.h sm.rtaa.h | susiddhaa.h po.sakaa j~neyaa.h "satravo ghaatakaa.h sm.rtaa.h || 32 || japena bandhu.h siddha.h syaat sevako.adhikasevayaa | pu.s.naati po.sako.abhii.s.ta.m ghaatako naa "sayed – dhruvam || 33 || siddhisiddho yathoktena dvigu.naat siddhasaadhyaka.h | siddha – susiddho.arddhajapaat siddhaarirhanti baandhavaan || 34 || saadhya – siddho dvigu.naka.h saadhya – saadhyo nirarthaka.h | ta.m susiddho dvigu.najapaat saadhyaarirhanti gotrajaan || 35 || susiddhasiddho.arddhajapaat tatsaadhyo dvigu.naadhikaat | tatsiddho grahaadeva susiddhaari.h svagotrahaa || 36 || arisiddha.h sutaan hanyaat arisaadhyastu kanyakaa.h | tatsusiddhastu patniighnastadarirhanti saadhakam || 37 || atha vairimantraparityaagapramaa.namaaha tantre : gavaa k.siire dro.namite japenmantra"sataa.s.takam | piitvaa k.siira.m jale tadvat samuccaarya tyajettathaa | anenaiva vidhaanena vairimantraadvimucyate || 38 || arimantra viditvaa tu na puna.h prajepecca tat | santyajya tat devataayaastasyaa anya.m bhajenmanum || 39 || dro.naparimaa.na yathaa tantraantare : paladvayantu pras.rti.h ku.dava.m taccatu.s.tayam | caturbhi.h ku.davai.h prastha.h prasthaa"scatvaara aa.dhakam | caturbhiraa.dhakairdro.na.h kathito maanavedibhi.h || 40 || prakaaraantaramaaha rudrayaamale : va.tapatre likhitvaari – mantra.m srotasi nik.sipet | eva.m mantravimukti.h syaadityaaha bhagavaana "siva.h || 41 || atha aka.dama – cakram : (dekhiye citra 5) rekhaadvaya.m puurvapare.na kuryaattanmadhyato yaamyakuberabhedaat | mahe"sarak.sodhipatikrame.na tiryak tathaa vaayuhutaa"sanena || 42 || akaaraadik.sakaaraantaan kliivahiinaana likhettata.h | .r .R var.nadvaya.m l.r l.R taddhi kliiva.m pracak.sate || 43 || ekaikakramato lekhyaan me.saadi.su v.r.saantakaan | ga.nayet krama"so bhadre | naamaadi var.na puurvakaan | me.saadito.api miinaanta.m ga.nayet krama"sa.h sudhii.h || 44 || japtu.h svanaamato mantrii yaavanmantraadimaak.saram || ratnaavalyaam : dvaada"saakhye raa"sicakre kuu.ta.sa.n.davivarjitaan | aadihantaad likhedvar.naan puratoyaavadii"svaram | siddha – saadhya – susidhaariin puna.h siddhaadaya.h puna.h | navaikapa~ncame siddha.h saadhya.h .sa.dda"sayugmake | susiddhastrisaptake rudre vedaa.s.tadvaada"se ripu.h etatte kathita.m devi | aka.damaadikamuttamam | ida.m tu gopaalavi.sayakameva | gopaale.aka.aka.dama.h sm.rta iti vacanaat || 45 || "sivavi.saye.api : vai.s.nava.m raa"sisa.m"suddha.m "saiva~ncaaka.dama.m sm.rtam | iti yaamaliiyaat || 46 || tathaa ca vaaraahotantre : taaraa"suddhirvai.s.navaanaa.m ko.s.tha"suddhi.h "sivasya ca | raa"si"suddhistraipure ca gopaale.aka.dama.h sm.rta.h || 47 || atha .r.ni – dhani cakram : (dekhiye citra 6) tadyathaa : ko.s.thaanyekaada"saanyeva vedena puuritaani ca | akaaraadihakaaraantaan likhet ko.s.the.su tattvavit || 48 || prathama.m pa~ncako.s.the.su hrasvadiirghakame.na tu | dvaya.m dvaya.m likhettatra vicaare khalu saadhaka.h | "se.se.svekaika"so var.naan krama"sastu likhet sudhii.h || 49 || tathaa dvau dvau svarau pa~ncasu ko.s.thake.su "se.saan svaraana .sa.tsu .sa.dekamekam | kaadiina ha"se.saan vilikhettator.naan ekaikamekaada"sa – ko.s.thake.su | .sa.tkaala – kaala – viyadagni – samudra – veda – khaakaa"sa – "suunya – dahanaa.h khalu saadhyavar.naa.h | yugma – dvi – pa~nca viyadanvara -.suk "sa"saa"nka – vyomaaddhi – veda"sa"sina.h khalu saadhakaar.naa.h | naamaajjhalaa daka.thavaad – gajabhukta"se.sa.m j~naatvobhayoradhika"se.sam.r.na.m dhana.m syaat || 50 || asyaartha : saadhyavar.naan svara – vya~njana – bhedena p.rthakk.rtaani .sa.tkaalaadya.mkairgu.nitaani k.rtvaa tathaa saadhakanaamaak.saraa.ni svaravya~njanaruupe.na p.r.thak k.rtaan yugmaadyaira"nkargu.nitaan k.rtvaa a.s.tasa.mkhyaabhirh.rtvaa ubhayo.h saadhyasaadhakayoryadadhika.m tad.r.na.m yannyuuna.m taddhanam | eva.m j~naatvaa mantra.m dadyaat | mantra"sced.r.nii bhavati tadaa mantra.h "sbhado bhavati dhanii cenna || 51 || tathaa ca tantraantare : mantro yadyadhikaa.mka.h syaattadaa.h mantra.m japet sudhii.h | same.api ca japenmantra.m na japettu .r.naadhike | "suunye m.rtyu.m vijaaniiyaastasmaacchuunya.m parityajet | .r.naadhike dhane || 52 || tathaa : indrark.sa netra ravi – pa~ncada"sarttu vedavahnyaayuudhaa.s.tanavaabhirgu.nitaa.m"sca saadhyaan | digbhuu – giri – "sruti – gajaagni – munii.su – veda.sa.dvahnibhistu gu.nitaanatha saadhakaar.naan | .sa.tkaaletyaadikantu vi.s.nuvi.saya.m raamaarcanacandrikaadh.rtatvaaditi kecit | vastutastu puurvasyaiva vivara.namidam || 53 || tathaa ca indrark.sanetra iityaadyabhidhaaya naamaar.nako.s.thaa.mkamathaabhihanyaadekaadi – rudraakagata.m krame.na iti || 54 || vyakta.m rudrayaamale : saadhyaa.mkaan saadhaakaa.mkaa.m"sca puurayedgrahasa.mkhyayaa | gu.nite h.rte.a.s.taabhiryacche.sa.m jaayate sphu.tam | tada"nka.m kathayaamyatra ekaada"sag.rha.m sthitam | iityuktvaa .sa.tkaala – kaala ityuktam || 55 || tantraar.nave : mantrastv.r.nii "subhaphalo.apya"subho dhanii ca tulya.m yadaa samaphala.h kathito muuniindrai.h || 56 || anyatra : "suunye m.rtyumavaapnoti dhane ca viphala bhavet | .r.ne tu praaptimaatre.na sarvasaddhistu jaayate || 57 || prakaaraantaram : naamaadyak.saramaarabhya yaavanmantraadimaak.saram | tridhaa k.rtvaa svarairbhinna.m tadanyadvipariitakam | asyaartha.h saadhakaanaamaadyak.sarato ga.nanayaa yaavanmantraadyak.sara.m tatsa.mkhya.m tridhaa k.rtvaa saptabhih.rtvaa adhika.m .r.na.m "se.sa.m dhana.m syaat | anyaditi mantraadyak.saramaarabhya yaavat saadhakanaamaadyak.sara.m bhavet taavatsa.mkhyaa.m saptagu.na.m k.rtvaa tribhirharet || 58 || anyacca pi"ngalaamate : saadhyanaamadvigu.nita.m saadhakena samanvitam | a.s.taabhi"sca harecche.sa.m tadanyadvipariitakam | asyaartha.h : saadhyanaama svaravya~njanabhedena dvigu.niik.rtya saadhakanaamaak.sare.na svaravya~njanabhedena sa.myojya a.s.taarbhirh.rtvaa .r.na.m dhana.m j~neyam | anyaditi saadhakanaamaak.sara.m svaravya~njanabhedena dvigu.niik.rtya saadhyaak.sare.na svaravya~njana bhedena sa.myojya a.s.taarbhirh.rtvaa adhika.m .r.na.m "se.sa.m dhana.m j~neya.m || 59 || naamagraha.naprakaaramaaha sanatkumaaroye : pit.rmaat.rk.rta.m naama tyaktvaa"sarmaadi – devakaan | "sriivar.na~nca tato hitvaa cakre.su yojayet kramaat || 60 || naamagraha.naprakaaramaaha pi"ngalaayaam : prasiddha.h yadbhavennaama ka.mvaasya janmanaama ca | yatiinaa.m pu.spapaatena gur.naa yat k.rta.m bhavet || 61 || tantraantare : lokaprasiddhamathavaa maatraa pitraa tathaa k.rtam || 62 || rudrayaamale : supto jaagartti yenaasau duurastha.h pratibhaa.sate | vadatyanyamanasko.api tannaama graahyameva ca || 63 || devataabhedena cakravicaarasyaava"syakataa vaaraahiitantre yaamalaadau ca : taaraa"suddhirvai.s.navaanaa.m ko.s.tha"suddhi.h "sivasya ca | raa"si"suddhistraipure ca gopaale.aka.dama.h sm.rta.h || 64 || aka.damo raamacandre ga.ne"se haracakrakam | ko.s.thacakra.m varaahasya mahaalak.smyaa.h kulaakulam || 65 || naamaadicakra.m sarve.saa.m bhuutacakra.m tathaiva ca | traipura.m taarake cakre "suddha.m mantra.m japedbudha.h || 66 || tathaa : vai.s.nava.m raa"sisa.m"suddha.m "saiva~ncaaka.dama.m sm.rtam | kaalikaayaa"sca taaraayaastaaraacakra.m "subhaavaham || 67 || ca.n.dikaayaastaarako.s.the gopaale.aka.dama.m sm.rtam haracakre sarvamantra.m dhanaadhikye na caa"srayet || 68 || .r.naadhikye "subha.m vidyaadghanaadhikye ca no vidhi.h | do.saan sa.m"sodhya g.rh.niiyaanmadhyade"sodbhavasya ca || 69 || .r.nii mantra.h "subhaphalo dhanii mantro.a"subhaprada.h | tulya.m yadaa "subhaphala.m kathito munisattamai.h || 70 || anyatraapi "suunye m.rtyumavaapnoti dhane ca viphala.m bhavet | .r.ne ca praaptimaatre.na sarvaasiddhistu jaayate || 71 || atha diik.saaprakara.nam : gurudiik.saapuurvadine sva"si.syamabhimantrayet | darbha"sayyaa.m pari.sk.rtya "si.sya.m tatra nive"sayet || 72 || svaapamantre.na mantraj~na.h "si"so.h "sikhaa.m prabandhayet | tanmantra.m svaapasamaye pa.thedvaaratraya.m "si"su.h || 73 || "srii guro.h paadukaa.m dhyaatvaa upavaasii jitendriya.h | taaro hilidvaya.m "suulapaa.naye dvi.tha iiritam || 74 || vaaratraya.m pa.thitvaa tu upavaasii jitendriya.h | "srii guro.h paadukaa.m dhyaatvaa "sayiita ku"sa"saayane || 75 || mantraantaram : svapamaanasya mantro.aya.m "sambhunaa parikiirtita.h | namo jaya trinetraaya pi"ngalaaya mahaatmane | raamaaya vi"svaruupaaya svapnaadhipataye nama.h | svapne kathaya me tathya.m sarvakaarye.sva"se.sata.h | kriyaasiddhi.m vidhaasyaami tvatprasaadaanmahe"svara | iti mantre.na sacchi.syo deva.m praarthya svapecca vaa | svapne "subhaa"subha.m d.r.s.ta.m p.rcchetpraata.h "si"su.m guru.h | kanyaa.m chatra.m ratha.m diipa.m praasaada.m kamala.m nadiim | ku~njara.m v.r.sabha.m maalya.m samudra.m pha.nina.m drumam | parvata.m turaga.m medhyamaamamaa.msa.m suraasavam | evamaadiini sarvaa.ni d.r.s.tvaa siddhimavaapnuyaat | iti mantrasiddhij~naapanaartha.m "si.syaabhimantra.nam || 76 || atha diik.saayaa.m kaalanir.naya : gautamiiye : mantraarambhastucaitre syaat samastapuru.saarthada.h | vai"saakhe ratnalaabha.h syaat jyai.s.the tu mara.na.m bhavet | aa.saa.de bandhunaa"sa.h syaat puur.naayu.h "sraava.ne bhavet | praa.nanaa"so (prajaanaa"so) bhavedbhaadre aa"svine ratnasa~ncaya.h || 77 || kaartike mantrasiddhi.h syaat maarga"siir.se tathaa bhavet | pau.se tu "satru – pii.daa syaat maaghe medhaavivarddhanam || 78 || phaalgune sarvakaamaa.h syurmalamaasa.m vivarjayet || 79 || caitre tu gopaalavi.saya.m gautamiiye uktatvaat || 80 || madhumaase bhaveddiik.saa du.hkhaaya mara.naaya ca | iti yoginiitantraat naanyatra || 81 || tathaa : jyai.s.the m.rtyupradaa vidyaa aa.saa.dhe sukhasampada.h | iti yoginiih.rdayaadaa.saa.dhe "sriividyaayaa.m na do.sa.h | tatra maasa.h saura eva | saure maasi "subhaa diik.saa na caandre na ca taarake iti gautamiiyaat | vai"sampaayana – sa.mhitaayaan : mantrasyaarambha.na.m me.se dhandhaanyaprada.m bhavet | v.r.se mara.namaapnoti mithuse.apatyanaa"sanam | karka.te mantrasiddhi.h syaat si.mhe medhavinaa"sanam | kanyaa lak.smiipradaa nitya.m tulaayaa.m sarvasiddhaya.h v.r"scike svar.nalaabha.h syaat dhanurmaanavinaa"sakam | makara.h pu.nyada.h prokta.h kumbho.h dhanasam.rddhida.h | miino du.hkhaprado nityameva.m maasavidhikrama.h || 82 || atha diik.saayaa.m vaaranir.naya.h ravivaare bhavet vitta.m some "saantirbhavet kila | aayura"ngaarako hanti tatra diik.saa.m vivarjayet || 83 || budhe saundaryamaapnoti j~naana.m syaattu b.rhaspatii | "sukre saubhaagyamaapnoti ya"sohaani.h "sanai"scare || 84 || atha diik.saayaa.m tithinir.naya : aagamakalpadrume : pratipadi k.rtaa diik.saa j~naananaa"sakrii mataa | dvitiiyaayaa.m bhavejj~naana.m t.rtiiyaayaa.m "sucirbhavet || 85 || caturthyaa.m vittanaa"sa.h syaat pa~ncamyaa.m buddhivarddhanam | .sa.s.thyaa.m j~naanak.saya.h saukhya.m labhate saptamiidine || 86 || a.s.tamyaa.m buddhinaa"sa.m syaannavamyaa.m vapu.sa.h k.saya.h || 87 || da"samyaa.m raajasaubhaagyekaada"syaa.m "sucirbhavet || 88 || dvaada"syaa.m sarva"suddhi.h syaat trayoda"syaa daridrataa || 89 || tiryagyoni"scaturda"syaa.m haanirmaasaavasaanake | pak.saante dharmav.rddhi.h syaadasvaadhyaaya.m vivarjayet || 90 || asvaadhyaayamaaha : sandhyaagarjitanirgho.sabhuukampollakaanipaatanam || 91 || etaananyaa.m"sca divasaan "srutyuktaan parivarjayet || 92 || dvitiiyaa pa~ncamii caiva .sa.s.thii caiva vi"se.sata.h || 93 || dvaada"syaamapi karttavya.m trayoda"syaamathaapi vaa || 94 || iti yat .sa.s.thiitrayoda"siividhaana.m tadvi.s.nuvi.saya.m raamaarcanacandrikaagh.rtatatvaat || 95 || pa~ncamii saptamii .sa.s.thii dvitiiyaa puur.nimaa tathaa || 96 || trayoda"sii ca da"samii pra"sastaa sarvakamadaa | iti sanatkumaaravacanaat .sa.s.thiividhaanamapi | "sivavi.saye da"samiisaptamyorni.sedhamaaha : "suklapak.sasya da"samii saptamii ca vi"se.sata.h | nindyaa sadaiva .sa.s.thii syaaditi "saivaagamaantare || 97 || atha diik.saayaa.m nak.satra nir.naya : a"svinyaa.m sukhamaapnoti bhara.nyaa.m mara.na.m dhruvam | k.rttikaayaa.m bhaveddu.hkhii rohi.nyaa.m vaakpatirbhavet || 98 || m.rga"siir.se sukhaavaaptiraardraayaa.m bandhunaa"sanam | punarvasau dhanaa.dhya.h syaat pu.sye "satruvinaa"sanam || 99 || a"sle.saayaa.m bhavenm.rtyurmaghaayaa.m du.hkhamocanam | saundarya.m puurvaphalgunyaa.m praanoti ca na sa.m"saya.h || 100 || j~naanii~ncottaraphalgunyaa.m hastaayaa~nca dhanii bhavet | citraayaa.m j~naanasiddhi.h syaat svaatyaa.m "satruvinaa"sanam || 1 || vi"saakhaayaa.m sukha.m caanuraadhaayaa.m bandhuvarddhanam | jye.s.thaayaa.m sutrahaani.h syaanmuulaayaa.m kiirtivarddhanam || 2 || puurvaa.saa.dhottaraa.saa.dhe bhavetaa.m kiirttidaayike | "srava.naayaa.m bhavedu.hkhii dhani.s.thaayaa.m daridrataa || 3 || buddhi.h "satabhi.saayaa.m syaat puurvabhaadre sukhii bhavet | saukhya~ncottarabhaadre ca revatyaa.m kiirtivarddhanam || 4 || aardraak.rttikayorni.sedhastu "sivavahniitaravi.saye tathaa ca : aardraayaa.m k.rttikaayaa~nca mantraarambha.h pra"sasyate | yadii"sasya k.r"saanorvaa mantraarambho yathaakramam || 5 || tantraantare : a"svinii – bhara.nii – svaatii – vi"saakhaahastabhe.su ca | jye.s.thottaraatraye.sveva.m tasaa0 2 kuryaanmantraabhi.secanam | iti jye.s.thaabhara.nyoryadvidhaana.m tatraamavi.sayamagastyasa.mhitoktatvaat || 6 || atha yoganir.naya : vi"svaasaare : "subha.h siddhastathaayu.smaan dhruvayogastata.h param | priitisaubhaagyayoga"sca buddhiyogastata.h param | har.sa.na"sca tathaa yoga.h sarvatrantre "subhaavahaa.h || 7 || ratnaabalyaam : yogaa.h syu.h priitiraayu.smaan saubhaagya.h "sobhano dh.rti.h | v.rddhirdhruva.h sukarmaa ca saadhya.h "sukra"sca har.sa.na.h | variiyaa.m"sca "siva.h siddho brahma aindra"sca .so.da"sa || 8 || atha kara.nanir.naya : vava – baalava – kaulava – taitilaa va.nijastadanantaram | kara.naani "subhaanyeva sarvatantre.su bhaa.sitam || 9 || atha lagnanir.naya : v.r.se si.mhe ca kanyaayaa.m dhanurmiinakhyalagnake | candrataaraanukuule ca kuryaaddiik.saapravarttanam || 10 || tathaa : sthiralagna.m vi.s.numantre "sivamantre cara.h "subham | dvisvabhaavata.m lagna.m "saktimantre pra"sasyate || 11 || agastyasa.mhitaayaam : tri.sa.daayagataa.h paapaa.h "subhaa.h kendratriko.nagaa.h | diik.saayaastu "subhaa.h sarve vakrasthaa.h sarvanaa"sakaa.h || 12 || atha pak.sanir.naya : "suklapak.se "subhaa diik.saa k.r.s.ne.apyaapa~ncamaddinaat || 13 || agastyasa.mhitaayaam : "suklapak.se tu k.r.s.ne vaa diik.saa sarvatra "sobhanaa || 14 || kaalottare tu : bhuutikaamai.h site sadaa muktikaamai.h k.r.s.napak.se iti "se.sa.h | ni.siddhaamaase.su tattadvi"se.so munibhirudita.h | ratnaavalyaam : .sa.s.thii bhaadrapade maasi ii.se k.r.s.naacaturda"sii | kaartike navamii "suklaa maarge "suklaa t.rtiiyakaa | pau.se tu navamii "suklaa maaghe "suklaa caturthikaa | phaalgune navamii "sukalaa caitre kaamacaturdda"sii | trayoda"siiti kecit || 15 || vai"saakhe caak.sayaa caiva jyai.s.the da"saharaa tithi.h | aa.saa.dhe pa~ncamii "suklaa "sraava.ne k.r.s.napa~ncamii || 16 || etaani devaparvaa.ni tiirthako.tiphala.m labhet | atra diik.saa prakarttavyaa na maasa~nca na pariik.sayet || 17 || na vaara.m na ca nak.satra.m na tithyaadikaduu.sanam | na yogakara.na~ncaiva "sa"nkare.na ca bhaa.sitam || 18 || anyacca matam : caitre trayoda"sii "suklaa vai"saakhaikaada"sii sitaa | jye.s.the caturda"sii k.r.s.naa aa.saa.dhe naagapa~ncamii || 19 || "sraava.naikaada"sii bhadre rohi.niisahitaa.s.tamii | aa"svine ca maahaapunyaa mahaa.s.tamyapyabhii.s.tadaa || 20 || kaartike navamii "suklaa maarga"siir.se tathaa sitaa | .sa.s.thii caturda"sii pau.se maaghe.apyekaada"sii sitaa | phaalgune ca sitaa .sa.s.thii ceti kaalavinir.naya.h || 21 || yoginiitantre : ayane vi.suve caiva graha.ne candrasuuryayo.h | ravisa.mkraantidivase yugaadyaayaa.m sure"svari || 22 || manvantaraasu sarvaasu mahaapuujaadine.su ca | caturthii pa~ncamii caiva caturda"sya.s.tamii tathaa || tithaya.h "subhadaa.h proktaa diik.saagraha.nakarma.ni | idyaadivacanaaccaturda"sya.s.tamiiti "saktivi.sayam || 23 || caturthiiti ga.ne"savi.saya.m tattatkalpoktatvaat || 24 || nindite.svapi maase.su diik.soktaa graha.na "subhaa | suuryagraha.nakaalasya samaano naasti bhuutale | vi"se.sato mahaadevi diik.saagraha.nakarma.ni | tatra yadyatk.rta.m sarvamanantaphalada.m bhavet | ravisa.mkrama.ne caiva suuryasya graha.ne tathaa | tatra lagnaadika.mki~ncinna viparya katha~ncana | ravisa.mkrama.ne caiva naanyadanve.sita.m bhavet | na vaaratithimaasaadi"sodhana.m suuryaparva.ni | eva.m candragraha.ne.api || 25 || tathaa ca rudrayaamale : na kuryaat "saaktikii.m diik.saamuparaage vibhaavasau | na kuryyaadvai.s.navii.m taantu yadi candramaso graha.h | etacca gopaala – "sriividyetara – vi.sayam || 26 || anye.su parvayoge.su graha.ne candrasuuryayo | iti gautamiiyaat || 27 || pra"sastaa sakalaa diik.saa sva sva vaare tadaa bhavet | suuryagraha.nakaale tu naanyadanve.sita.m bhavet | iti yoginiih.rdayaacca || 28 || taaraadau tu vi"se.so yathaa : diik.saakaalaa.m pravak.syaami niilata.mtraanusaarata.h | k.r.s.napak.sasya caa.s.tamyaa.m "subhe lagne "subhe k.sa.ne || 29 || puurvabhaadrapadaayuge mitrataaraadisa.myute | athavaapyanuraadhaayaa.m revatyaa.m vaa pra"sasyate || 30 || jaaniiyaacchobhana.m kaala.m mantrasya graha.na.m prati | ii.se caiva vi"se.se.na kaartike ca vi"se.sata.h || 31 || suuryagraha.ne vi"se.samaaha ratnaavaliidh.rtayaamale : "sriiparaa – kaali biijaani lopaadaurga"sca yo manu.h | suuryasya graha.ne labdho n.r.naa.m muktiphalaprada.h || 32 || amaavasyaa somavaare bhaumavaare caturda"sii | saptamii ravivaare ca suuryaparva"sarta.h samaa.h || 33 || kulaar.nave : saptamo ravivaare ca some dar"sastathaiva ca | caturthii kujavaare ca a.s.tamii ca v.rhaspatau | devaparvasamaa j~neyaa taasu diik.saa.m samaacaret || 34 || yaamale : pu.syatiirthe kuruk.setre deviipii.thacatu.s.taye | prayaage "sriigirau kaa"syaa.m kaalaakaa.m na "sodhayet || 35 || vi.s.nuyaamale : deviibodha.m samaarabhya yaavat syaannavamii tithi.h | k.rtaa taasu budhairdiik.saa sarvaabhii.s.taphalapradaa || 36 || "suklapak.se vi"se.se.na tatraapi tithira.s.tamii | tatraapi "saaradii durgaa yatra devo g.rhe g.rhe | tatra diik.saa prakarttavyaa maasark.saadiin na "sodhayet || 37 || tathaa : bodhane caiva durgaayaa.h kaalaakaala.m na "sodhayet | a"sokaakhyaa.s.tamii yatra raamaakhyaa navamii tathaa | lagne vaapyathavaa.alagne yatra tatra tithaavapi | guroraaj~naanuruupe.na diik.saa kaaryaa vi"se.sata.h || 38 || caturthya"ngaaravaare ca divase tridinasp.r"si | tatra lagnaadika.m ki~ncinna vicaarya katha~ncana || 39 || samayaatantre : yugaadyaanaa.m janmadine vivaahadivase tathaa | vi.suvaayanayordvandve naiva ki~ncidvicaarayet || 40 || tathaa : "si.syaanaahuuya guru.naa k.rpayaa yadi diiyate | tadaa lagnaadika.m ki~ncinna vicaarya kadaacan || 41 || sarve vaaraa grahaa.h sarve nak.satraa.ni ca raa"saya.h | yaasminnahani mantraj~no guru.h sarve "subhaavahaa.h || 42 || yoginiitantre : graha.ne ca mahaatiirthe naasti kaalasya nir.naya.h || 43 || atha vak.syaami diik.saayaa.h sthaana.m tantraanusaarata.h | go"saalaayaa.m gorurgehe devaagaare ca kaanane | pu.nyak.setre tathodyaane nadiitiire ca mantravit | dhaatrii bilvasamiipe ca parvataagre guhaasu ca | ga"ngaayaastu ta.te vaapi ko.tiko.tigu.na.m bhavet || 44 || ni.siddhasthaanamaaha : gayaayaa.m bhaaskarak.setre viraje candraparvate | ca.tule ca mata"nge ca tathaa kanyaa"srame.su ca | na g.rh.niiyaattato diik.saa tiirtha.svete.su paarvati || 45 || vaaraahiitantre : "sukro.asto yadi vaa v.rddhii gurvaadityo bhavedyadi | me.sav.r"scika – si.mhe.su tadaa do.so na vidyate | mahaavidyaasu sarvaasu kaalaadi – vicaaro naasti tadukta.m mu.n.damaalaatantre : kaalaadi"sodhana.m naasti na caamitraadiduu.sa.nam || 46 || atha maalaanir.naya : sanatkumaarasa.mhitaayaa.m : tarjanii madhyamaanaamaa kani.s.thaa ceti taa.h kramaat | tisro.m.agulyastriparvaa.no madhyamaa caikaparvikaa | parvadvaya.m madhyamaayaa.m merutvenopakalpayet || 47 || tatra kramamaaha satkumaarasa.mhitaayaam : anaamaa – madhyamaarabhya kani.s.thaadita eva ca | tarjaniimuulaparyanta.m da"saparvasu sa.mjapet || 48 || tathaa : anaamaamuulamaarabhya kani.s.thaadita eva ca | tarjaniimadhyaparyantama.s.taparvasu sa.mjapet | etadvacanantu a.s.tottara"satavi.sayam vi.s.nuvi.saya~nca || 49 || "saktivi.saye puna.h : anaamikaatraya.m parva kani.s.thaa ca triparvikaa | madhyamaayaa"sca tritaya.m tarjaniimuulaparva.ni | tarjanya.agre tathaa madhye yo japet sa tu paapak.rt | iti "sriikrama vacanaat || 50 || tathaa ha.msapaarame"svare : parvarayamanaamaayaa.h parivartena vai kramaat | parvatraya.m madhyamaayaastarjanyeka.m samaaharet | parvadvaya~nca tarjanyaa meru.m tadvidvi paarvati | "saktimaalaa samaakhyaataa sarvatantrapradiipikaa || 51 || tathaa : anaamaamuulamaarabhya praadak.si.nyakrame.na ca | madhyamaamuula paryantama.s.taparvasu sa.mjapet | idamapya.s.tottara"sataadivi.sayam || 52 || "srii vidyaavi.saye puna.h : anaamaamadhyamaayaa"sca muulaagra~nca dvaya.m dvayam | kani.s.thaayaa"sca tarjanyaastraya.m parva sure"svari | anaamaayaa madhyamaayaa"sca meru.h syaaddvitaya.m "subham | praadak.si.nakramaaddevi | japettripurasundariim | iti yaamalavacanaat || 53 || kani.s.tha;amuulamaarabhya praadak.si.nyakrame.na ca | tarjaniimuulaparyantama.s.taparvasu sa.mjapet | idamapya.s.tottara"satavi.sayam || 54 || mu.n.damaalaatanre : anaamikaadvaya.m parva kani.s.thaadikrame.na tu | tarjaniimuulaparyanta.m karamaalaa prakiirtitaa || 55 || a.mgulirna viyu~njiita ki~ncidaaku~ncite tale | a.mguliinaa.m viyogaacca chidre ca sravate japa.h || 56 || anyatraapi : a.mgulyagre.su yajjapta.m yajjapta.m merula"nghane | parvasandhi.su yajjapta.m tatsarva.m ni.sphala.m bhavet || 57 || ga.nanaavidhimulla.mghya yo japettajjapa.m yata.h | g.rh.nanti raak.sasaastena ga.nayet sarvathaa budha.h || 58 || vi"svasaare : japasa.mkhyaa tu karttavyaa naasa.mkhyaata.m japet sudhii.h | asa.mkhyaakaarakasyaasya sarva.m bhavati ni.sphalam || 59 || tantre : h.rdaye hastamaaropya niryyaka k.rtvaa karaa.mgulii.h | aacchaadya vaasasaa hastau dak.si.nena japet sadaa || 60 || atha japasa.mkhyaadhaara.ne ni.siddhaani.siddhaani | naak.satairhastaparvairvaa na dhaanyairna ca pu.spakai.h | na candanairm.rttikayaa japa sa.mkhyaa na kaarayet | laak.saa – kusiida – sinduura.m gomaya~nca karii.sakam | vilo.dya gulikaa.m k.rtvaa japasa.mkhyaantu kaarayet | ku.siida.m raktacandana.m karii.sa.m "su.skagomayabhasma | idantu pura"scara.navi.saye j~neyam | japane yaad.r"sii maalaa sa.mkhyaane.api ca taad.r"sii || 61 || atha var.namaalaa : sanatkumaariiye : kramotkramagatairmaalaa maat.rkaar.nai.h k.samerukai.h | savindikai.h saa.s.tavargairantaryajanakarma.ni aadi ku cu .tu tu pu yu "savo.s.tau prakiirtitaa.h || 62 || tatraayamartha.h : akaaraadivar.naan pratyeka.m savindu k.rtvaa anuloma vilomakrame.na "sata.m sa.mjapya akaaraadiinaa.m var.naanaa.m kavargaadiinaa~ncaantyavar.na saanusvaara.m k.rtvaa puurvamuccaarya pa"scaat mantrajapa.h karttavya.h | anena prakaare.naa.s.tottara"satasa.mkhyajapo bhavati | antaryajana ityupalak.sa.nam || 63 || tathaa ca : sabindu var.namuccaarya pa"scaanmantra.m japedbudha.h | akaaraadi k.sakaaraanta.m binduyukta.m vibhaavya ca | var.naamaalaa samaakhyaataa anuloma vilomikaa | iti naaradavacanaat || 64 || prakaaraantara.m vi"suddhe"svare : anulomavilomena vargaa.s.takavibhedata.h | mantre.naantaritaan var.naan var.nenaantaritaan manuun | kuryaadvar.namayii.m maalaa.m sarvatantraprakaa"siniim | caramaar.na.m meruruupa.m la"nghana.m naiva kaarayet || 65 || tathaa maaliniivijaye suutraniyama : antarvidruumabhaasamaanabhujagii.m suptotthar.nojjvalaam | aaroha – pratirohata.h"satamayii.m vargaa.s.takaa.s.tottaram || 66 || atha vai"sampaayanasa.mhitaayaa : pralayaanalata.h puurva.m rudraruupe.na muurtinaa | uddh.rta.m p.rthiiviibiijamato.ante ta.m niyojayet | pralayoddharita.m biija.m lakaaramanalaat puna.h | dvilakaaravidhaavatra punarante niyojayet etena lakaaradvaya.m j~neyamiti || 67 || atha maalaayaa.m ma.ninir.naya.h padmabiijaadibhirmaalaa bahiryoge "s.r.nusva taa.h | rudraak.sa – "sa"nkha – padmaak.sajaavaputraka – mauktikai.h | sphaa.tikairma.niratnai"sca sauvar.nairvidrumaistathaa | raajatai.h ku"samuulai"sca g.rhasthasyaak.samaalikaa || 68 || atha maalaaphalam : a.mgulyaaga.nanaadeka.m parva.naa.s.tagu.na.m bhavet | putrajiivairda"sagu.na.m "sata.m "sa"nkhai.h sahasrakam || pravaalairma.niratnai"sca da"sasaahasrika.m sm.rtam | tadeva sphaa.tikai.h prokta.m mauktikairlak.samucyate | padmaak.sairda"salak.sa.m syaat sauvar.nai.h ko.tirucyate | ku"sagranthyaa ko.ti"sata.m rudraak.se.h syaadanantakam | sarvairviracitaa maalaa n.r.naa.m muktiphalapradaa || 69 || kaalikaapuraa.ne : rudraak.sairyadi japyate indraak.sai.h sphaa.tikaistathaa | naanyamadhye prayoktavya.mputrajiivaadika~nca yat | yadyanyattu prayu~njiita maalaayaa.m japakarma.ni | tasya kaama~nca mok.sa~nca na dadaati priya.mkarii || 70 || mu.n.damaalaayaam : "sma"saanadhustuurairmaalaa j~neyaa dhuumaavatiividhau | naraa.mgulyasthibhirmaalaa prathitaa sarvakaamadaa | naa.dyo sa.mgrathana.m kaarya.m raktena vaasasaa tathaa | sadaa gopyaa prayatnena jananyaa jaaravat priye || 71 || kaamanaabhede tu : padmaak.sairvihitaa maalaa "satru.naa.m naa"sinii mataa | ku"sagranthimayii maalaa sarvapaapapra.naa"sinii | putrajiivaphalai.h kl.rptaa kurute putrasampadam | nirmitaa raupyama.nirbhirjapamaalepsitapradaa | pravaalairvihitaa.h maalaa prayacchedvipula.m dhanam || 72 || bhairavaavidyaa.m tu vaaraahiitantre : suvar.namar.nibhirmaalaa.m sphaa.tikii.m "sa"nkhanirmitaam | pravaalaireva vaa kuryaat putrajiiva.m vivarjayet | padmaak.sa~ncaiva rudraak.sa.m bhadraak.sa~nca vi"se.sata.h || 73 || tripuraamantrajapaadau tu raktacandanabiijaadibhiratipra"sastaa | tathaa ca tantre : raktacandanamaalaa tu bhogamok.sapradaa bhavet || 74 || tathaa : vai.s.nave tulasiimaalaa gajadantairga.ne"svare | tripuraayaa jape "sastaa rudraak.sa.m raktacandanai.h || 75 || mu.n.damaalaayaam : mahaa"sa"nkhamayii maalaa niilasaarasvate vidhau || 76 || mahaa"sa"nkhastu tantre : m.rlalaa.taasthikha.n.dena racitaa japamaalikaa | mahaa"sa"nkhamayii maalaa taaraavidyaajape priye | kar.nanetraantarasthaasthi mahaa"sa"nkha.h prakiirtita.h || 77 || ma.niniyamastu mun.damaalaayaam : anyonyasamaruupaa.ni naatisthuulak.r"saani ca | kii.taadibhiradu.s.taani na jiir.naani navaani vai || 78 || atha gautamiiye : pa~ncaa"sallipirmaalaa vihitaa sarva karmasu | akaaraadik.sakaaraantaa ak.samaalaa prakiirtitaa | k.savar.na.m merumukha.m tatra kalpayenmunisattama | anayaa sarvamantraa.naa.m japa.h sarvasam.rddhida.h | caamu.n.daatantre : nitya.m japa.m kare kuryaanna tu kaamyamabodhanaat | japamapi kare kuryaanmaalaabhaave tu sundari | kaamanaabhede tu gautamiiye : vi"se.se.naak.sasuutrasya vidhaanamiha lak.syate | pa~ncavi.m"satibhirmok.sa.m tri.m"sadbhardhanasiddhaye | sarvaarthaa.h saptavi.m"satyaa pa~ncada"syaabhicaarike | pa~ncaa"sadbhi.h kaamyasiddhi.h syaattathaa caturottarai.h | a.s.tottara"satai.h sarvasiddhiruktaa manii.sibha.h || 79 || atha aasanabhedaa.h ha.msamaahe"svare : kabamla.m komala.m kau"sa.m daarava.m karmasaadhanam | "sukla.m vaa yadi vaa k.r.s.na.m vi"se.saat raktakambalamiti | ete.saamaasana.m "suddha.m carmaasana.m sure"svari ! || 80 || lomni caiva yadaasiinastadaa sarva.m vina"syati | lomaspar"sanamaatre.na siddhihaani.h prajaayate || 81 || kaamyaartha kambala~ncaiva "sre.s.tha~nca raktakambalam | k.r.s.naajine j~naanasiddhirmok.sa.h "sriirvyaaghracarma.ni || 82 || ku"saasane mantrasiddhirnaatra kaaryaa vicaara.naa | dhara.nyaa.m du.hkhasambhuutirdaurbhaagya.m daarujaasane || 83 || va.m"saasane daridra.h syaat paa.saa.ne vyaadhipii.danam | t.r.naasane ya"sohaani.h pallave cittavibhrama.h | japadhyaanatapohaani.m vastraana.m karoti hi || 84 || ata eva vastraasana.m kevalameva viruddha.m vastraasana.m rogaharamityaadivacanenavi"si.s.tasya phalajanakatvaat | celaajinaku"sottaramiti bhagavadvacanaacca || 85 || tathaa ca gautamiiye : tathaa m.rdvaasane mantrii pa.taajinaku"sottara iti || 86 || yoginiih.rdaye : naadiik.sito vi"sejjaatu k.r.s.nasaaraajine g.rhii | vi"sedyatirvanastha"sca brahmacaarii ca bhik.suka.h || 87 || aagamanakalpadrume : me.savyaaghragajo.s.tra .rk.soragatvacastu .sa.tkarmasu pratyeka.m vihitaasanaani || 88 || atha maalaasa.mskaara : yaamale : aprati.s.thitamaalaabhirmantra.m japati yo nara.h | sarva tanni.sphala.m vidyaat kruddhaa bhavati devataa || 89 || sanatkumaare : kaarpaasasambhava.m suutra.m dharmakaamaarthamok.sadam | tacca vipendrakanyaabhirnirmita~nca su"sobham || 90 || "sveta.m rakta.m tathaa k.r.s.na.m pa.t.tasuutramaathaapi vaa | "saantiva"syaabhicaare.su mok.sai"svaryajaye.su ca | "sukla.m rakta.m tathaa piita.m k.r.s.na.m var.ne.su ca kramaat | sarve.saameva var.naanaa.m rakta.m sarvepsitapradam || 91 || trigu.na.m trigu.niik.rtya grathayet "silpa"saastrata.h | ma.niratnapramaa.nasya suutra.m kruyaadvicak.sa.h || 92 || ekaika.m maat.rkaavar.na.m sataara.m prajapet sudhii.h | maalaamaadaaya suutre.na grathayenmadhyamadhyata.h || 93 || brahmagranthi.m vidhaayettha.m meru~nca granthisa.myutam | grathayitvaa puro maalaa.m tata.h sa.mskaaramaarabhet || 94 || kasyacinmate muulavidyayaa grathayet | tathaa ca ekaviiraakalpe : maat.rkaavar.nato granthi.m vidyayaa vaatha kaarayet | suvar.naadigu.nairvaapi grathayet saadhakottama.h | brahmagranthi tato dadyaannaagapaa"samathaapi vaa | kavacenaatha vadhniiyaanmaalaa.m dhyaanaparaaya.na.h sarva"se.sa.m tato meru.m suutradvayasamanvitam | grathayettaarayogena badhniiyaat saadhakottama.h | eva.m ni.spaadya deve"si prati.s.thaa~nca samaacaret || 95 || gautamiiye : mukhe mukhantu sa.myojya pucche puccha.m niyojayet | gopucchasad.r"sii maalaa yadvaa sarpaak.rti.h "subhaa || 96 || mukhapucchaniyamastu chanda.hsaare.h rudraak.sasyonnata.m prokta.m mukha.m pucchantu nimnagam | kamalaak.sasya suuk.smaa.m"sa.m savindudvitaya.m mukha.m | savindukasya sthuulaa.m"sa.m puccha.m "slak.samiti sm.rtam | eva.m j~naatvaa mukha.m puccha.m rudraak.saambhoruhaak.sayo.h tva.m sajaatiiyamekaak.sa.m merutvenaagrato nyaset || 97 || ekaika.m ma.nimaadaaya brahmagranthi.m prakalpayet | ekaika.m maat.rkaavar.na.m grathanaadau tu sa.mjapet || 98 || granthiniyamastatraiva : triraav.rttigranthikena tathaarddhena vidhiiyate | saarddhadvayaavarttanena granthi.m kuryaat yathaa d.r.dham | ityetaabhyaamicchaa vikalpa.h || 99 || kaalikaapuraa.ne.h : brahmagranthiyuta.m kuryaat pratibiija.m yathaasthitam | athavaa granthirahita.m d.r.dharajjusamanvitam | eva.m nirmaaya maalaa.m vai "sodhayenmunisattama || 100 || a"svatthapatranavakai.h padmaakaarantu kalpayet | tanmadhye sthaapayenmaalaa.m maat.rkaamuulamuccaran | k.saalayet pa~ncagavyena sadyojaatena sajjalai.h || 1 || sadyojaatamantrastu : .o sadyojaata.m prapadyaami sadyojaataaya vai nama.h | bhave bhavenaadibhave bhajasva maa.m bhavedbhavaaya vai nama.h | candanaaguru – gandhaadyairvaamadevena ghar.sayet | vaamadevamantrasu : .o vaamadevaaya namo jye.s.thaaya namo rudraaya nama.h kaalaaya nama.h kalavikara.naaya namo balavikara.naaya namo bala pramathanaaya nama.h sarvabhuutadamanaaya namo manonmathanaaya | dhuupayettaamaghore.na | aghoramantrasu : .o aghorebhyo.atha ghirebhyo ghoraghoratarebhya.h sarvata.h sarvasarvebhyo namaste.astu rudraruupebhya.h | lepayettatpuru.se.na tu | tatpuru.samantrastu : .o tatpuru.saaya vidmahe mahaadevaaya dhiimahi tatro rudra.h pracodayaat | mantrayet pa~ncamenaiva.m pratyekantu "sata.m "satam | meru~nca mantrayecaiva muulena ca "sata.m "satam | mu.n.damaalaayam : pa~ncamenaiva mantre.na pratyekantu "sata.m "satam | meru~nca pa~ncamenaiva tathaa mantre.na mantraye | pratyekantu sak.rt sak.rditi vaa | tatraiva : pratyeka.m mantrayenmantrii pa~ncamena sak.rt sak.rditi | tathaa ca gautamiiye samudaayamaalaamadhik.rtya : pa~ncamenaiva suuktena "sataanyuunena mantrayediti dar"sanaanmaalaayaa.m vaa "satajapa.h kaarya.h | pa~ncamantrastu : .o ii"saana.h sarvavidyaanaamii"svara.h sarvabhuutaanaa.m brahmaadhipatirbrahma.no.adhipati.h brahmaa "sivo me.astu sadaa"sivom | pratyekantu sak.rt sak.rditi vaa | tathaa ca tatraiva : pratyeka.m mantrayenmantrii pa~ncamena sak.rt | tatraa baahya yajeddeva.m yathaavibhavavistarai.h || 3 || maalaayaa.h praa.naprati.s.thaanantara.m devataa.m puujayet | tathaa ca sanatkumaaratantre : sa.msk.rtyaiva.m budho maalaa.m tatpraa.naa.naa.mstatra yojayet muulamantre.na taa.m maalaa.m puujayed dvijasattama.h || 4 || vaaraahiitantre : maale maale mahaamaale sarvatattvasvaruupi.ni caturvargasatvayi nyastastasmaanme siddhidaa bhava | maayaabiijaadika.m k.rtvaa raktapu.spai.h samarcayet | iti "saktivi.sayam || 5 || vi.s.nu – vi.saye tu yaamale : vaagbhava~nca tathaa lak.smiimak.saadimaalikaa.m tata.h | "ne.antaa.m h.rdayavar.naantaa.m mantre.naanena puujayet | mantrayenmuulamantre.na krame.notkramayogata.h : tathaiva maat.rkaavar.nairmantrayettantu mantravit || 6 || yoginiih.rdaye : homakarma tata.h kuryaaddevataabhaavasiddhaye | a.s.tottara"sata.m hutvaa sampaataajya.m vinik.sipet || 7 || homakarma.nya"sakta"sceddvigu.na.m japamaacaret | naanyamantra.m japenmantrii kampayenna vidhuunayet || 8 || kampanaat siddhihaani.h syaadadhuunana.m bahudu.hkhadam | "sabde jaate bhavedroga.h karabhra.s.taa vinaa"sak.rt || 9 || chinne suutre bhavenm.rtyustasmaadyatnaparo bhavet || 10 || japaante kar.nade"se vaa uccade"se.athavaa nyaset | .o tva.m maale sarvadevaanaa.m sarvasiddhipradaa mataa | tena satyena me siddhi.m dehi maatarnamo.astu te ityuktaa paripuujyaartha gopayedyatnato g.rhii || 11 || kaamanaabhede a.m"guliiniyamamaaha gautamiiye : tarjanya.mgu.s.thayogena "satruucaa.tanakarma.ni | a.mgu.s.thamadhyamaayogaat sarvasiddhi.h suni"scitaa || 12 || a.mgu.s.thaanaamikaa yogaaduccaa.tocchaadane mate | jye.s.thaakani.s.thaayogena "satru.naa.m naa"sana.m matam || 13 || vai"sampaayena sa.mhitaayaam : a.mgu.s.thamadhyamaabhyaa~nca caalayenmadhyamadhyata.h | tarjanyaa na sp.r"sedenaa.m muktido ga.nanakrama.h || 14 || jiir.ne suutre puna.h suutra.m grathayitvaa "sata.m japet | pramaadaat patitaa hastaat "satama.s.tottara.m japet | japenni.siddhasa.mspar"sa.m k.saalayitvaayathoditam || 15 || chinne.api a.s.tottara"satajapa.h kaarya.h | tadukta.m kubjikaatantre : chinne suutre puna.h suutra.m grathayitvaa "sata.m japediti | karabhra.s.ta – chinnayostulyaphalakatvaat || 16 || prakaaraantaramaagamakalpadrume : bhuuta"suddhyaadikaa.m puujaa.m samaapya tatra puujayet | ga.ne"sa – suurya – vi.s.navii"saana durgaa"scaavaahya mantravit || 17 || pa~ncagavye tata.h k.siptvaa hesaurmatre.na mantravit | tasmaaduttolya.m taa.m maalaa.m svar.napaatre nidhaaya ca || 18 || payo – dadhi – gh.rta – k.saudra – "sarkaraadyairanukramaat | toyadhuupaantarai.h k.rtvaa pa~ncaam.rtavidhi.m budha.h || 19 || kramaadatraiva sa.msthaapya snaapayet "siitalairjalai.h | tata"scandanagandhena kastuurii – ku.mkumaadibhi.h | taamaalipya hesormantrama.s.tottara"sata.m japet || 20 || tasyaa.m navagrahaa.m"scaiva dikpaalaa.m"sca prapuujayet | tata.h sampuujya ca guru.m g.rh.niiyaanmaalikaa.m "subhaam || 21 || atha pura"sca.nam : yoginiih.rdaye : guroraaj~naa.m samaadaaya "suddhaanta.hkara.no nara.h | tata.h puraskriyaa.m kuryaanmantrasiddhikaamyayaa || 22 || tasya nityataamaaha : jiivahiino yathaa dehii sarvakarmasu na k.sama.h pura"scara.nahiino.api tathaa mantra prakiirtita.h | tasmaadaadau svaya.m kuryaadguru.m vaa kaarayedbudha.h || 23 || gurorabhaave vipra.m vaa sarvapraa.nihite ratam | snigdha.m "saastravida.m mitra.m naanaagu.nasamanvitam | striya.m vaa sagu.nopetaa.m suputraa.m viniyojayet || 24 || atha pura"scara.ne sthaananir.naya.h yoginiih.rdaye : aadau puraskriyaa.m karttu.m sthaananir.naya ucyate || 25 || pu.nyak.setra.m nadiitiira.m guhaa parvatamastakam | tiirthaprade"saa.h sindhunaa.m sa"ngama.h paavana.m vanam || 26 || udyaanaani viviktaani vilvamuula.m ta.ta.m gire.h | tulasii – kaanana.m go.s.tha.m v.r.sa"suunya.m "sivaalayam || 27 || a"svatthaamalakiimuula.m go"saalaa jalamadhyata.h | devataayatana.m kuula.m samudrasya nijaalayam | saadhane ca pra"sastaani sthaanaanyetaani mantri.naam || 28 || suuryasyaagnergurorindordiipasya ca jalasya ca | vipraa.naa~nca gavaa~ncaiva saniidhau "sasyate japa.h || 29 || athavaa nivasettatra yatra citta.m prasiidati || 30 || tathaa : g.rhe "satagu.na.m vidyaadgo.s.the lak.sagu.na.m bhavet | ko.tirdevaalaye pu.nyamananta.m "sivasannidhau || 31 || brahmayaamale : japamekagu.na.m gehe go.s.the da"sagu.na.m sm.rtam | vanaantare "satagu.na.m ta.daage ca sahasrakam || 32 || nadiitiire lak.sagu.na.m nagaagre ko.tisammitam | "sivaalaye ko.ti"satamananta.m gurusannidhau || 33 || tathaa : g.rhe go.s.thavanaaraama – nadii – naga – "sivaalaye | gurorvaa sannidhau yatra sa japa.h paramo mata.h || 34 || mleccha – du.s.ta – m.rgavaala – "sa"nkavivarjite | ekaantapaavane nindaarahite bhaktisa.myute || 35 || sude"se dhaarmike de"se subhik.se nirupadrave | ramye bhaktajanasthaane nivasettapasa.h priye || 36 || guruu.naa.m sannidhaane ca cittaikaagrasthale tathaa | e.saamanyatamasthaanamaa"sritya japamaacaret || 37 || yatra graame japenmantrii tatra kuurma.m vicintayet || 38 || gautamiiye : parvate sundhutiire vaa pu.nyaara.nye nadiita.te | yadi kuryaat pura"scaryaa tatra kuurma.m na cintayet || 39 || graame vaa yadi vaastau g.rhe ta~nca vicintayet || 40 || atha pura"scara.ne bhak.syaadiniyama : gautamiiye : pura"scara.nak.rnmantrii bhak.syaabhak.sya.m vicaarayet | anyathaa bhojanaaddo.saat siddhihaani.h prajaayate || 41 || "sastaanna~nca sama"sniiyaanmantrasiddhisamiihayaa | tasmaannitya.m prayatnena "sastaannaa"sii bhavennara.h || 42 || agastyasa.mhitaayaam : dadhik.siira.mgh.rta.mgavyam aik.sava.m gu.davarjitam | tilaa"scaiva sitaa mudgaa.h kanda.h kemukavarjita.h || 43 || naarikelaphala~ncaiva kadalii lavalii tathaa aamramaalaka~ncaiva panasa~nca hariitakii | vrataantare pra"sasta~nca havi.sya.m manyate budhai.h | vrataarambha iti vaa paa.tha.h || 44 || haimantika.m sitaa svinna.m dhaanya.m mudgaastilaa yavaa.h | kalaayaka.mkuniivaaraa vaastuka.m hilamocikaa | .sa.s.tikaakaala"saaka~nca muulaka.m kemuketarat | lava.ne saindhavasaamudre gavye ca dadhisarpi.nii | payonuddh.rtasaara~nca panasaamrahariitakii | pippalii jiiraka~ncaiva naagara"nga~nca tinti.dii | kadalii lavalii dhaatrii phalaanyagu.damaik.savam atailapakva.m munaye havi.syaanna.m pracak.sate || 45 || bhu~njaano vaa havi.syaanna.m "saaka.m yaavakameva vaa | payaa muula.m phala.m vaapi yatra yatropalabhyate || 46 || rambhaaphala.m tinti.diika.m kamalaanaagara"ngakam | phalaanyetaani bhojyaani ebhyo.anyaani vivarjayet || 47 || yattu yoginiitantre : ci~ncaa~nca naalikaa"saaka.m kalaaya.m lakuca.m tathaa | kadamba.m naarikela~nca vrate ku.smaa.n.daka.m tyajet | tattu vrataantare bodhyam | atha pura"scara.ne varjyaani : vivarjayenmadhu k.saaralava.na.m tailameva ca | taambuula.m kaa.msyapaatra~nca divyabhojanameva ca || 49 || tathaa : k.saara~nca lava.na.m maa.msa.m g.r~njana.m kaa.msyabhojanam | maa.saa.dhakiimasuuraa.m"sca kodravaa.m"sca.nakaanapi | anna.m paryu.sita~ncaiva nisneha.m kii.taduu.sitam || 50 || raamaarcanacandrikaayaam : maithuna.m tatkathaalaapa.m tadgo.s.thii.m parivarjayet | .rtukaala.m vinaa mantriisvastriya.m naabhisa.msp.r"set || 51 || lava.na~ncaiva yatk.saara.m tathaa k.saudra.m rasaantaram | kau.tilya.m k.sauramabhya"ngamaniveditabhojanam || 52 || asa.mkalpitak.rtya~nca varjayenmardanaadikam | snaayaacca pa~ncagavyena kevalaamalakena vaa || 53 || mantra.m japtvaannapaaniiyai.h snaanaacamanabhojanam | kuryaadyathoktavidhinaa trisandhyaa.m devataarcanam || 54 || trisandhyamekasandhya.m vaa na mantra.m kevala.m japet | "saktyaa tri.sava.na.m snaanama"saktau dve sak.rcca vaa || 55 || asnaatasya phala.m naasti na caatarpayata.h pit.Rn | apavitrakaro nagna.h "sirasi prav.rtto.api vaa | pralapan prajapedyaavattaavanni.sphalamucyate || 56 || naaradiiye : m.rdu so.s.na.m supakva~nca kuryaadvai laghu bhojanam | nendriyaa.naa.m yathaa v.rddhistathaa bhu~njiita saadhaka.h || 57 || kulaar.nave : yasyaannapaanapu.s.taa"nga.h kurute dharmasa~ncayam | annadaatu.h phalasyaarddha karttu"scaarddha.m na sa.m"saya.h | tasmaat sarva prayatnena paraanna.m varjayet sudhii.h || 58 || pura"scara.nakaale tu sarvakarmasu "sa"nkari | jihvaa dagdhaa paraannena karau dagdhau pratigrahaat || 59 || mano dagdha.m parastriibhi.h katha.m siddhirvaraanane | paraanna.m bhik.saalabdhetaravi.sayam | bhik.saayaa.m svaatvotpaadanaat || 60 || tathaa ca : vaidikaacaarayuktaanaa.m "suciinaa.m "sriimataa.m sataam | satkulasthaanajaatanaa.m bhik.saa"sii caagrajanmanaam || 61 || vaamake"svaratantre : vihaaya vahni.m na hi vastu ki~ncidgraahya.m parebhya.h sati sambhave ca | asambhave tiirthavahirvi"suddhaat parvaatirikte patig.rhya japaat : tatraasamartho.anudina.m vi"suddhaadyaaceta yaavaddinamaatrabhak.syam | g.rh.naati raagaadadhika.m na siddhi.h prajaayate | kalpa"satairamu.sya || 62 || sak.rduccarite "sabde pra.nava.m samudiirayet | prokta.m paarasave "sabde praa.naayaama.m sak.rccaret || 63 || bahupralaapii caacamya nyaasyaa"ngaani tato japet | k.sute.apyeva.m tathaa.asp.r"syasthaanaanaa.m spar"sane.api ca | evamaadii.m"sca niyamaan pura"scara.nak.rccaret || 64 || vi.nmutrotsarga"sa"nkaadiyukta.h karma.m karoti ya.h japaarcanaadika.m sarvamapavitra.m bhavet priye || 65 || malinaambarake"saadimukhadaurgandhyasa.myuta.h | yo japetta.m dahatyaa"su devataa guptisa.msthitaa || 66 || aalasya.m j.rmbha.na.m nidraa.m k.suta.m ni.s.thiivana.m bhayam | niicaa"ngaspar"sana.m kopa.m japakaale vivarjayet || 67 || evamuktavidhaanena vilamba.m tvarita.m vinaa | uktasa.mkhyaa.m japa.m kuryaat pura"scara.nasiddhaye || 68 || devataagurumantra.naamaikya.m sambhaavayan dhiyaa | japedekamanaa.h praata.hkaalaanmadhyandinaavadhi || 69 || yatsa.mkhyayaa samaarabdha.m tatkarttavyamaharni"sam | yadi nyuunaadhika.m kuryaadvratabhra.s.to bhavennara.h || 70 || gautamiiye : na viik.set patita.m vraatya.m pi"suna.m devanindakam | tathaa.anaa"sramina.m vipra.m tathaa vi"svavinindakam || 71 || mu.n.damaalaayaam : yatsa.mkhyayaa samaarabdha.m tajjaptavya.m dine dine | nyuunaadhika.m na karttavyamaasamaapta.m sadaa japet | prajapeduktasa.mkhyaayaa"scaturgu.najapa.h kalau || 72 || anyatraapi : k.rte japastu kalpoktastretaayaa.m dvigu.no japa.h | dvaapare trigu.na.m prokta"scaturgu.najapa.h kalau || 73 || kulaar.nave.api : nyuunaatiriktakarmaa.ni na phalanti kadaacana | yathaavidhi k.rtaanyeva tatkarmaa.ni phalanti hi || 74 || bhuu"sayyaa brahmacaaritva.m mauna~ncaacaaryasevitaa | nityaa.m tri.sava.na.m snaana.m k.sudrakarmavivarjanam | nityapuujaa nityadaana.m devataastutikiirtanam | naimittikaarcana~ncaiva vi"svaaso gurudevayo.h | japani.s.thaa dvaada"saite dharmaa.h syurmantrasiddhidaa.h || 75 || strii"suudrapatitavraatyanaastikyecchi.s.tabhaa.sa.nam | asatyabhaa.sa.na~ncaiva j.rmbha.na.m parivarjayet | satyenaapi na bhaa.seta japahomaarcanaadi.su | anyathaanu.s.thita.m sarva.m bhavatyeva nirarthakam || 76 || pura"scara.nakaale tu yadi syaanm.rtasuutakam | tathaapi k.rtasa"nkalpovrata.m naiva parityajet || 77 || yoginiih.rdaye : "saayita ku"sa"sayyaayaa.m "sucivastradhara.h sadaa | pratyaha.m k.saalayet "sayyaamekaakii nirbhaya.h svapet || 78 || asatyabhaa.sa.na.m vaacya kau.tilya.m parivarjayet | varjayedgiitavaadyaadi"srava.na.m n.rtyadar"sanam || 79 || abhya"nga.m gandhalepa~nca pu.spadhaara.nameva ca | tyajedu.s.nodakasnaanamanyadevaprapuujanam || 80 || tatraiva naikavaasaa japenmantra.m bahuvastraakulo.api vaa || 81 || vai"sampaayanasa.mhitaayaam : viparyaasa.m na kuryaacca kadaacidapi mohata.h | uparyadho bahirvastre pura"scara.nak.rnnara.h viniyogavidhaane na bhavedaniyama.h kvacit || 82 || patitaanaamaantyajaanaa.m dar"sane bhaa.sa.ne "srute | k.sute.adhovaayugamane j.rmbha.ne japamuts.rjet || 83 || tathaacamya ca tatpraaptau praa.naayaama.m .sa.da"ngakam | k.rtvaa samyagjapecche.sa.m yadvaa suuryaadidar"sanam aadisadaavahni.m braahma.na~nca || 84 || tatraantare : mana.hsa.mhara.na.m "sauca.m mauna.m mantraarthacintanam | avyagratvamanirvedo japasampattihetava.h | u.s.ni.sii ka~ncukii nagno muktake"so ga.naav.rta.h | apavitrakaro.a"suddha.h pralapanna japet kvacit || 85 || anaasana.h "sayaano vaa gacchan bhu~njaana eva vaa | apraav.rtakarau k.rtvaa "sirasi praav.rtto.api vaa | cintaavyaakulacitto vaa k.subdho bhraanta.h k.sudhaanvita.h rathyaayaama"sivasthaane na japettimiraav.rte | upaanadaguu.dhapaado vaa yaana"sayyaagatastathaa | prasaarya na japet paadaavutka.taasana eva vaa | na yaj~nakaa.s.the paa.saa.ne na bhuumau naasane sthita.h | maarjaara.m kukku.ta.m kro~nca.m "svaana.m "suudra.m kapi.m kharam | d.r.s.tvaacaamyajapecche.sa.m sp.r.s.tvaasnaana.m vidhiiyate | sarvatra jape aya.m niyama.h | maanasetu niyamo naastyeva || 86 || tathaa ca : a"sucirvaapi "sucirvaapi gaccha.msti.s.than svapannapi | mantraika"sara.no vidvaan manasaiva sadaabhyaset | na do.so maanase jaapye sarvade"se.api sarvadaa || 87 || "syaamaadividyaajape tu tatprakara.ne vi"se.so dra.s.tavya.h || 88 || atha japaphalam : "sivadharme : japani.s.tho dvija"sre.s.tho.akhilayaj~naphala.m labhet | sarve.saameva yaj~naanaa.m jaayate.asau mahaaphala.h || 89 || japena devataa nitya.m stuuyamaanaa prasiidati | prasannaa vipulaan kaamaan dadyaanmukti~nca "saa"svatiim || 90 || yak.sarak.sa.h pi"saacaa"sca grahaa.h sarpaa"sca bhii.sa.naa.h | jalpina.m nopasarpanti bhayabhiitaa.h samantata.h || 91 || padmanaaradoyayo.h : yaavanta.h karmayaj~naa.h syu.h prati.s.thaaditapaa.msi ca | sarve te japayaj~nasya kalaa.m naarhanti .so.da"siim || 92 || maahaatmya.m vaacikasyaitajjapayaj~nasya kiirtitam | tasmaacchatagu.nopaa.m"su.h sahasro maanasa.h sm.rta.h || 93 || maanasa.h siddhakaamaanaa.m pu.s.tikaamairupaa.m"suka.h | vaaciko maara.ne caiva pra"sasto japa iirita.h || 94 || gautamiiye : "saktyaa tri.savar.na snaanama"sakto dvi.h sak.rcca vaa | trisandhya.m prajapenmantra.m puujana~nca sama.m bhavet | sandhyaatraye puujaa"ngatvaatjapama.s.tottara"satamityartha.h || 95 || ekadaa vaa bhavetpuujaa japettatpuujana.m vinaa | japaante vaa bhavetpuujaa puujaante vaa japenmanum || 96 || praata.hkaale samaarabhya japenmadhyandinaavadhi | (madhyandinaavadhiiti na niyamapara.m kintvadhikakaala vyavacchedaparam | anyathaa tatsamayajapaniyame kadaacitjihvaayaa jaa.dyaajaa.dyena pratiniyatajapasa.mkhyaayaa apuur.natve adhikatve vaa niyamabha"nga.h syaat) || 97 || mana.h sa.mh.rtya vi.sayaanmantraarthagatamaanasa.h | na druta.m na vilamba~nca japenmauktikahaaravat || 98 || atha japaniruupa.nam : japa.h syaadak.saraav.rttirmaanasopaa.m"suvaacikai.h | dhiyaa yadak.sara"sre.nii.m var.nasvarapadaatmikaam | uccaredarthamuddi"sya maanasa.h sa japa.h sm.rta.h || 99 || jihvo.s.thau caalayetki~nciddevataagatamaanasa.h | ki~ncit"srava.nayogya.h syaadupaa.m"su.h sa japa.h sm.rta.h || 100 || vi"suddhe"svaratantre : nijakar.naagocaro.aya.m sa japo maanasa.h sm.rta.h | upaa.m"surnijakar.nasya gocara.h parikiirtita.h || 1 || mantramuccaarayedvaacaa sa japo vaacika.h sm.rta.h | uccairjapaadvi"si.s.ta.h syaadupaa.m"surda"sabhirgu.nai.h || 2 || jihvaajapa.h "satagu.na.h sahasro maanasa.h sm.rta.h || 3 || tantraantare : uccairjapo.adhama.h prokta upaa.m"surmadhyama.h sm.rta.h | uttamo maanaso devi ! trividha.h kathito japa.h | jihvaajapa.h savij~neya.h kevala.m jihvayaa budhai.h | atihrasvo vyaadhiheturatidiirgho vasuk.saya.h | ak.saraak.sara sa.myukta.m japenmauktikahaaravat || 5 || manasaa yatsmaretstotra.m vacasaa vaa manu.m smaret | ubhaya.m ni.sphala.m yaati bhinnabhaa.n.dodaka.m yathaa || 6 || gautamiiye : pa"subhaave sthitaa mantraa.h proktaa var.naastu kevalaa.h | sau.sumnadhvanyuccaritaa prabhutva.m praapnuvanti te || 7 || mantraak.saraa.ni cit"saktau protaani paribhaavayet | tameva paramavyomni paramaanandav.r.mhite | dar"sayatyaatmasadbhaava.m puujaahomaadibhirvinaa || 8 || gautamiiye da"saak.sarapa.tale : muulamantra.m praa.nabuddhyaa su.sumnaamuulade"sake | mantraartha.m tasya caitanya.m jiiva.m dhyaatvaa puna.h puna.h || 9 || kulaar.nave.api : mano.anyatra "sivo.anyatra "saktiranyatra maaruta.h | na sidhyati varaarohe kalpako.ti"satairapi || 10 || jaatasuutakamaadau syaadante ca m.rtasuutakam | suutakadvayasa.myukto yo mantra.h sa na sidhyati || 11 || gurostadrahita.m k.rtvaa mantra.m yaavajjapeddhiyaa | suutakadvayanirmukta.h sa mantra.h sarvasiddhida.h || 12 || tatraiva : tasmaaddevi ! prayatnena dhruve.na pu.tita.m manum | a.s.tottara"sata.m vaapi saptavaara.m japaadita.h | japaante ca tato japyaaccaturvargaphalaaptaye | brahmabiija.m manordattvaa caadyante parame"svari | saptavaara.m japenmantra.m suutakadvayamuktaye || 13 || mantraartha.m mantracaitanya.m yonimudraa.m na vetti ya.h | "satako.ti japenaapi tasya siddhirna jaayate || 14 || luptabiijaa"sca ye mantraa na saasyanti phala.m priye | mantraa"scaitanyasahitaa.h sarvasiddhikaraa.h sm.rtaa.h || 15 || caitavya rahitaa mantraa.h proktaa var.naastu kevalaa.h | phala.m naiva prayacchanti lak.sako.ti "sata.mrapi || 16 || mantroccaare k.rte yaad.rk svaruupa.m prathama.m bhavet | "sate sahasre lak.se vaa ko.tijaape na tatpalam || 17 || h.rdaye granthibheda.h syaatsarvaavayavavarddhanam | aanandaa"sru.ni pulako dehaave"sa.h kule"svari | gadgadokta"sca sahasaa jaayate naatra sa.m"saya.h || 18 || sak.rduccarite.spyeva.m mantre caitavyasa.myute | d.r"syante pratyayaa yatra paarasparya.m taducyate || 19 || maasamaatra.m japenmantra.m bhuutalipyaadi sa.myutam | kramotkramaatsahasrastu tasya siddho bhavenmanu.h || 20 || tatra bhuutalipi.h : pa~ncahrasvaa.h sandhivar.naa vyomeraagnijalandharaa.h | antyamaadya.m dvitiiya~nca caturtha.m madhyama.m kramaat || 21 || pa~ncavargaak.saraa.ni tasaa0 3 syurdhaasta"svetendubhi.h saha | e.saa bhuutalipi.h dvicatvaari.m"sadak.sarai.h | eva.m japa.m puraa k.rtvaa tejoruupa.m samarpayet | devasya dak.si.ne haste ku"sapu.spaarghyavaaribhi.h || 22 || saphala.m tadvibhaavyaiva.m praa.naayaama.m samaacaret || 23 || japasyaadau japaante ca tritaya.m tritaya~ncaret || 24 || "saktivi.saye devyaa vaamahaste | tathaa ca : eva.m japa.m puraa k.rtvaa gandhaak.satak.r"sodakai.h | japa.m samarpayeddevyaa vaamahaste vicak.sa.na.h || 25 || japaante pratyaha.m devi homayettadda"saa.m"sata.h | tarpa.na~ncaabhi.seka~nca tattadda"saa.m"sato mune | pratyaha.m bhojayedvipraan nyuunaadhikyapra"saantaye | athavaa sarvasampuur.ne homaadikamathaacaret || 26 || mu.n.damaalaayaam : yasya yaavaan japa.h proktastadda"saa.m"sa japa.h kramaat | tattaddravyairjapasyaante homa.m kuryaaddine dine | athavaa lak.sasa.mkhyaayaa.m puur.naayaa.m homamaacaret || 27 || tathaa homaadya"saktau ca sanatkumaaratantre : yadyada"nga.m bhavedbha"nga.m tatsa.mkhyaadvigu.no japa.h | homaabhaave japa.h kaaryo homasa.mkhyaacaturgu.na.h || 28 || vipraa.naa.m k.satriyaa.naa~nca rasasa.mkhyaagu.na.h sm.rta.h | vai"syaanaa.m vasusa.mkhyaakame.saa.m strii.naamaya.m vidhi.h || 29 || ya.m var.namaa"srita.h "suudra.h sa ca tasya vidhi~ncaret | anaa"sritasya "suudrasya diksa.mkhyaaka.h samiirita.h || 30 || "suudrasya viprabhabhaktasya tatpatnyaa.h sad.r"so japa.h || 31 || yoginiih.rdaye : homakarma.nya"saktaanaa.m vipraa.naa.m dvigu.no japa.h | ita re.saantu var.naanaa.m sarve.saa.m trigu.naadi.h samiirita.h | trigu.na iti trigu.naadirhomasa.mkhyaatrigu.najapa.h k.satriye.na kaarya.h | vai"syena caturgu.na.h "suudre.na pa~ncagu.na.h || 32 || tadukta.m kulaprakaa"se : yadyada"nga.m vihiina.m syaattatsa.mkhyaadvigu.no japa.h | kurviita tricatu.hpa~nca yathaasa.mkhya.m dvijaataya.h | etena strii"suudraa.naa.m homaadhikaara.h || 33 || tathaa ca "suudraa.naa.m tryasramiiritamiti ku.n.daprakara.ne "saaradayaama strii.naa.m homaadhikaara"sca | tatraiva : laajaistrimadhuropetairhoma.m kanyaa pracacchati | anena vidhinaa kanyaa varamaapnoti vaa~nchitam | ata eva strii.naa.m homaadhikaara.h sa ca braahma.nadvaaraa || 34 || tathaa ca tantraantare : o.mkaaroccaara.naaddhomaat"saalagraama"silaarcanaat | braahma.niigamanaa~ncaiva "suudra"scaa.n.daalataa.m vrajet | iti saak.saanni.sedhaat || tathaa : strii.naamapi sarvatravaidikakarmasu "suudratulyatvapratipaadanaat | strii"suudrakarasa.mspar"so vajrapaato mamopari iti bhagavadvacanaat || 35 || n.rsi.mhataapanoye.api : saavitrii.m pra.nava.m yajurlak.smii.m strii"suudrayornecchanti sa m.rto.adhogacchati necchantiiti paryanta.m paraa"sarabhaa.sye.api govindabha.t.ta dh.rtam | svaahaapra.navasa.myukta.m "suudre mantra.m dadadvija.h | "suudro nirayamaapnoti braahma.no yaatyadhogatim | yajurveda.h | lak.smii.h "sriibiijamityartha.h || 36 || tathaa naaraaya.nakalpe.api : a.s.taak.saro mahaamantra.h saptaar.na.h "suudrayo.sito.h | pra.navaadi"sca yo mantro na strii"suudre pra"sasyate | iti sarvatra strii.naa.m "suudravadvyavahaara.h | "suudrasyaapi svakartt.rkahoma iti kecit || 37 || tathaa ca vaaraahiitantre : yadi kaamii bhavatyatra "suudro.api homamarma.ni | vahnijaayaa.m parityajya h.rdayaantena homayet || 38 || sarve.saa.m dvigu.najapa.h || tathaa ca vasi.s.the : yadyada"nga.m vihiiyeta tatsa.myaadvigu.no japa.h | karttavya"scaa"ngasiddhaartha.m tada"saktena bhaktita.h || 38 || na ceda"nga.m vhiiyeta tadvi"si.s.tamavaapnuyaat | viprabhojanamaatre.na vya"nga.m saa"nga.m bhaveddhruvam | yadyadbhu"nkte dvija.h saak.saattatadbhu"nktehari.h svayam || 40 || tathaagastyasa.mhitaayaam : yadi home.apya"sakta.h syaatpuujaayaa.m tarpa.ne.api vaa taavatsa.mkhyaajapenaiva braahma.naaraadhanena ca | bhaveda"ngadvayenaiva pura"scara.namaarya vai || 41 || viiraatantre : niyama.h puru.se j~neyaa na yo.sitsu katha~ncacana | nyaaso yo.sitaamatra na dhyaana.m na ca puujanam | kevala.mjapamaatre.na mantraa.h sidhyanti yo.sitaam | aacaaryamate viprabhojane.apyanukalpa.h || 42 || tathaa ca mu.n.damaalaayaam : yadi puujaadya"sakta"sceddravyabhaavena sundari | kevala.m japamaatre.na pura"scaryaa vidhiiyate | atra braahma.nabhojanamaava"syakameva | sarthathaa bhojayeddvijaank.rtasa"nkalpasiddhaye | vipraaraadhanamaatre.na vya"nga.m saa"nga.m bhaveddhruvam || 43 || kulaar.nave : diik.saahiinaanpa"suunyastu bhojayedvaa svamandire | sa yaati parame"saani narakaanekavi.m"satim || 44 || eva.m ya.h kurute devi ! pura"scara.naka.m priye | sarvapaapavinirmukto deviisaayujyamaapnuyaat || 45 || tathaa : tadda"saa.m"sena vipraa.m"sca kaulikaanatha bhojayet | k.siirakha.n.daadya bhojyai"sca bahumaanapura.hsaram || 46 || tata"sca : guruve dak.si.naandadyaadbhojanaacchaadanaadibhi.h | gurusanto.samaatre.na mantrasiddhirbhaveddhruvam | gurorabhaave tatputraaya tatpatnyai vaa nivedayet | tayorabhaave deve"si braahma.nebhyo nivedayet || 47 || samyak siddhaikamantrasya pa~ncaa"ngopaasanena ca | sarve mantraa"sca sidyanti tatprasaadaat kule"svari || 48 || gurumuulamida.m sarvamityaahustantravedina.h | ekagraame sthito nitya.m gatvaa vandeta vai gurum | gurureva para.m brahma tasmaadau tamarcayet | tadante mahatii.m puujaa.m kuryaasaadhakasattama.h | suvaasinii.m kumaarii~nca bhu.sa.nairapi bhuu.sayet | mi.s.thaanna.m bahu"sa.m kaarya.m bhu~njiita bandhubhi.h saha | eva.m siddhamanurmantrii saadhayetsakalepsitaan || 49 || mataantare pura"scara.navidhi.h tantre : athavaanyaprakaare.na pura"scara.namucyate | graha.ne.arkasya cendorvaa "suci.h puurvomuposita.h | nadyaa.m samudragaaminyaa.m naabhimaatrodake sthita.h | spar"saadvimuktiparyanta.m japenmantramananyadhii.h || 50 || yadi nakraadiduu.sitaa nadii bhavati tadaa yatkarttavya.m tadaaha rudrayaamale : api "suddhodake snaatvaa "sucau de"se samaahita.h | graasaadvimuktiparyanta.m japenmantramananyadhii.h | iti k.rtvaa na sandeho japasya phalabhaagbhavet || 51 || nadyabhaave : yadvaa pu.nyodake snaatvaa "suci.h puurvamupo.sita.h | graha.naa divimok.saanta.m japenmantra.m samaahita.h || 52 || upavaasaasamarthe tu tatraiva : athavaanyaprakaare.na paura"scaara.nikovidhi.h | candrasuuryoparaage ca snaatvaa prayatamaanasa.h | spar"sanaadi vimok.saanta.m japenmantra.m samaahita.h | japaadda"saa.m"sato homa.m tathaa homaattutarpa.nam | tarpa.nasya da"sa.m"sena caabhi.seka.m samaacaret | abhi.sekada"saa.m"sena kuryaadbraahma.nabhojanam | eva.m k.rtvaa tu mantrasya jaayate siddhiruttamaa || 53 || gopaala mantra tarpa.ne tu homasa.mkhyatvam | yathaa : iha gopaalamantraa.naa.m tarpa.na.m homasa.mkhyayaa ityaadi || 54 || d.r.s.taa snaatvaa sasa"nkalpo vimok.saanta.m japa.m caret | taavadyaj~naadika.m kuryaad graha.naante "suci.h pumaan | eva.m japaanmantrasiddhirbhavatyeva na sa.m"saya.h | graha.ne japasyaava"syakatvam || 55 || "sraaddhaaderanurodhena yadi japa.m tyajennara.h | sa bhaveddevataadrohii pit.Rna sapta nayatyadha.h | iti sanatkumaaravacanaat | vastutastu aaraddhapura"scara.navi.sayamidam | tathaa hi : aaraddhepura"scara.ne yadi ca graha.na.m bhavettadaa "sraaddhaadyanurodhena japa.m naiva tyajet | ityekavaakyatvaat : (sarvasvenaapi karttavya "sraaddha.m vai raahudar"sane : akurvaa.nantu tacchraaddha.m pa"nke gauriva siidati | iti pratikuulavaakyaparaahatatvaacca ityadhikapaa.tha.h aagamatattvavilaase |) eva.m raatraavapi pura"scara.navi"se.se boddhavyam | iti sarvasama~njasam || 56 || yoginiih.rdaye : kalpoktavidhinaa mantro kuryaaddhomaadika.m tata.h | athavaa tadda"saa.m"sena homaadii.m"sca samaacaret || 57 || tathaa : anantara.m da"saa.m"sena kramaaddhiimaadika~ncaret | tadante mahatii.m puujaa.m kuryaadbraahma.nato.sa.nam | tato mantrasya siddhyartha.h guru.m sampuujya to.sayet | eva~nca mantrasiddhi.h syaaddevataa ca prasiidati || 58 || kriyaasaare : diik.saahiinaanpa"suunyastu bhojayedvaa svamandire | sa yaati parame"saani narakaanekavi.m"satim || 59 || yadyapi pura"scara.napada.m pa~ncaa"ngapara.m tathaa ca : japahomau tarpa.na~ncaabhi.sekau viprabhojanam | pa~ncaa"ngopaasana.m loke pura"scara.namucyate | tathaapi graha.naadau pura"scara.napada.m gau.na.m japamaatraparam | suuryodayaatsamaarabhya yaavatsuuryodayaavadhi taavajjapto mahe"saani pura"scara.nami.syate | ityaadau tathaa dar"sanaat || 60 || tatrahomaaderabhaavaattarhi katha.m graha.napura"scara.ne homadiriti cedvacanaadeva jaayate | na ca pura"scara.nasya pa~ncaa"ngatvaatsarvatra tadeva syaaditi vaacya.m graha.ne tadvidhaanamanarthaka.m syaat | kintu graha.ne homaadiniyamaannaanyatra homaadi.h | g.rha.napura"scara.ne homaadividhaanantu prak.rtiibhuutapa~ncaa"ngapura"scara.natulyatvabodhanaaya | ata eva graha.ne paa~nca"ngasvaruupapura"scara.ne k.rte mukhyaprayoge.apyadhikaara iti praka.s.tik.rtam | tadakara.ne puna.h kevalajapamaatrapura"scara.ne k.rte naadhikaara iti sarvasammatam || 61 || pura"scara.nakaalastu vaaraahiitantre : candrataaraanukuule ca "suklapak.se "subhe.ahani | aarabheta pura"scaryaa.m harau supte na caacaret || 62 || pratiprasavastu rudrayaamale kaartikaa"svina – vai"saakhe – maaghe.aya maarga"siir.sake | phaalgune "sraava.ne diik.saa pura"scaryaa pra"sasyate | graha.ne ca mahaatriirthe na kaalamavadhaarayet || 63 || grasaante grastodaye diik.saapura"scara.nayorni.sedhamaaha tantraantare : grasaaste hyudite naiva kuryaaddiik.saajapa.m priye | k.rte naa"so bhavedaa"su hyaayu.h "sriisutasampadaam || 64 || tatra taavadbhuume.h parigraha.m k.rtvaa pura"sca.napraak t.rtiiyadivase k.sauraadika.m vidhaaya vedikaayaa"scaturdik.su kro"sa.m kro"sadvaya.m vaa k.setra.m caturasra.m aahaaraadirvihaaraartha.m parikalpya tatra kuurmacakraanuruupa.m ma.n.dapa.m vidhaaya ekabhakta.m kuryaat | tata.h paradine snaanaadika.m vidhaaya "suddha.h san vedikaayaa"scaturdik.su a"svattho.dumbaraplak.saa.naamanyatamasya vitastimaatraanda"sakiilaan .o sudar"sanaaya astraaya pha.t iti mantre.naa.s.tottara"sataabhimantri taanvedikaayaa da"sadik.su .o ye caatra vighnakartaaro bhuvi divyantarik.sagaa.h | vighanabhuutaa"sca ye caanye mama mantrasya siddhi.su | mamaitatkiilita.m k.setra.m parityajya viduurata.h | apasarpantu te sarve nirvighna.m siddhirastu me | ityanena nikhanya te.su .o sudar"sanaaya astraaya pha.t iti astra.m sampuujya te.su puurvaadikrame.na indradilokapaalaanpuujayet | yathaa : bhuurbhuva.h sva.h indralokapaala ihaagaccha ityaavaahya | pa~ncopacaarai.h puujayet | eva.mkrame.na anyaanapi puujayet || 65 || tathaa ca mu.n.damaalaayaam : pu.nyak.setraadika.m gatvaa kuryaadbhuumiparigraham | tathaa hyamukamantrasya pura"scara.nasiddhye | mayeya.m g.rhyate bhuumirmantro.aya.m sidhyataamiti | tathaa ca : graame kro"samita.m sthaana.m nadyaadau svecchayaa matam | nagaraadaavapi kro"sa.m kro"sayugmamathaapi | (k.setra.m vaa yaavadi.s.tantu vihaaraartha prakalpayet) | aahaaraadi vihaaraartha.m taavatii.m bhuumimaakramet | k.siiriv.rk.sodbhavaankiilaan astramantraabhimantritaan | nikhanedda"sadigbhaage te.svastra~nca prapuujayet | lokapaalaanpunaste.su.m gandhaadyai.h puujayetsudhiiriti || 66 || tato madhyasthaane k.setrapaala.m vaastvii"sa~nca sampuujya sarvavighnavinaa"saartha.m ga.napati.m puujayet | yathaa : .o adyetyaadi amukagotrii.amukadeva"sarmaa matkarttavyaamukadevataamukamantrapura"scara.nakarma.ni sarvavighnavinaa"saartha.m ga.ne"sapuujaamaha.m kari.sye | iti sa.mkalpya vedikaamadhye pa~ncopacaarairga.ne"sa.m puujayet || 67 || taduktam : k.setrapaalaadika.m tatra puujayedvidhivattata.h | k.setre"sa.m vaastunaamaana.m vighnaraaja.m samarcayet | dikpaalebhyo bali.m dadyaattata.h | k.setra.m samaavi"set | tato maasabhaktaadinaa puujitadevataabhyo bali.m dadyaat | tata.h : .o ye raudraa rodrakarmaa.no raudrasthaananivaasina.h | maataro.apyugraruupaa"sca ga.naadhipataya"sca ye | vighnabhuutaa"sca ye caanye digvidik.su samaa"sritaa.h | sarve te priitamanasa.h pratig.rhvantima.mbalim | ityanena da"sadik.su bhuutebhyo bali.m dadyaat tato gaayatrii.m japet | tathaa ca : praata.h snaatvaa tu gaayatryaa.h sahasra.m prayato japet | j~naataaj~naatasya paapasya k.sayaartha.m prathama.m tata.h iti vidyaadharaacaarya.h : vipraansantarpa.myedarthato.sa.naacchaadanaasanai.h | bahubhirvastrabhuu.saabhi.h sampuujya gurumaatmana.h | aarabheta japa.m pa"scaattadanuj~naapura.hsaramiti | gaayatrii punastattaddevataayaa.h yathaa govindav.rndaavane : japaatpuurva.m japetk.r.s.nagaayatrii.m sarvapaapahaam | ayutaikapramaa.nena enaso nyuunahetave : iti k.r.s.naagaayatriisvarasaadanyatraapi tathaa ata eva strii"suudre saadhaara.namiti maadhavaacaarya.h | yattu praata.h snaatvaa tu saavitryaa ayuta.m prayato japediti tatpunaratyantapaapa"sa"nkayaa | .o adyetyaadi amukagotra.h "srii amukadeva"sarmaa j~naataaj~naatapaapak.sayakaama.h a.s.tottarasahasrasaavitriijapamaha.m kari.sye | iti sa"nkalpya japet ayuta.m vaa kuryaat | tata upavaasathavi.sya.m kuryaat | paradine u.sasi snaanaadika.m k.rtvaa svastivaacanapuurvaka.m sa"nkalpa.m kuryaat || 68 || .o adyetyaadi amukagotra.h "srii-amuktadeva"sarmaa amukadevataayaa amukamantrasiddhipratibandhakaa"se.saduratak.sayapuurvaka – tanmantrasiddhikaamo.adyaarabhya yaavataa kaalena setsyati taavatkaala.m amukamantrasya iyat – sa.mkhyaka japa – tadda"saa.m"sahoma – tadda"saa.m"sahoma – tadda"saa.m"satarpa.na – tadda"saa.m"saabhi.seka – tadda"saa.m"sa – brahma.nabhojana – ruupapura"scara.namaha.m kari.sye | iti sa"nkalpya bhuuta"suddhipraa.naayaamaadika.m k.rtvaa svasvamudraa.m badhvaasvasvapaddhatyukta krame.na devataa.m sampuujya diipe prajvalitaakaaraa.m devataa.m h.rdaye k.rtvaa praata.hkaalamaarabhya madhyandina.m yaavatjapa.m kuryaat | tato homastatastarpa.nam || 69 || kulaar.nave : tarpa.nantu tata.h kuryaattiirthodakai"scandrami"sritai.h | jale deva.m samaavaahya paadyaadyairudakaatmakai.h | sampuujya vidhivadbhaktyaa parivaarasamanvitam | ekaikama~njali.m toya.m parivaaraanpratarpayet | tato homada"saa.m"sena tarpayetparadevataam | sampuur.naayaantu sa.mkhyaayaa.m punarekaikama~njalim tarpa.navaakyantu snaanaprakara.ne vaktavyam || 70 || athaabhi.sekavaakyam : namo.anta.m muulamuccaarya amukadevataamahamabhi.si~ncaami iti kalasamudrayaa svamuurdhni abhi.secayet | tathaa ca gautamiiye : namo.anta.m muulamuccaarya.m tadante devataabhidhaam | dvitiiyaantaamaha.m pa"scaadabhi.si~ncaamyanena tu | abhi.si~ncatsvamuurddhaana.m toyai.h kumbhaakhyamudrayaa || 71 || "sakti vi.saye niilatantre : muulaante naama coccaarya si~ncaamiiti nama.h paadamiti | tato braahma.naan bhojayitvaa dak.si.naa.m kuryaat : .o adyetyaadi k.rtai tadamukadevataayaa amukamantra pura"scara.nakarma.na.h | saa"ngataartha.m dak.si.naamida.m kaa~ncana.m vahnidaivata.m amukagotraaya gurave tubhyamaha.m sampradade tato.acchidraavadhaara.na.m kuryaat || 72 || atha graha.napura"scara.nasa"nkalpa.h : tadyathaa : .o adyetyaadi raahugraste divaakare ni"saakare vaa amukagotra.h "srii amukadeva"sarmaa amukadevataayaa amukamantrasiddhikaamo graasaadvimukti paryanta.m amukadevataamukamantrajaparuupa – pura"scar.namaha.m kari.sye | iti sa"nkalpya japet | tatastaddine tatparadine vaa snaana.m vidhaaya .o adyetyaadi amukamantrasya k.rtaitadamukagraha.na – kaaliina- amukadevataamukama.mtreyatsa.mkhyaka – japatadda"saa.m"sahoma – tadda"saa.m"sa – tarpa.na – tadda"saa.m"saabhi.seka – tadda"saa.m"sa – braahma.nabhojanakarmaa.nyaha.m kari.sye | iti sa"nkalpya homaadika.m karma k.rtvaa puurvavaddak.si.naadika.m kuryaaditi pura"scara.naprayoga.h || 73 || atha kuurmacakram : (dekhiye citra 7) diipasthaana.m samaa"sritya k.rta.m karma.m phalapradam | puru.so diipyate yatra diipasthaana.m taducyate || 74 || caturasraa.m bhuva.m bhittvaa ko.s.thaanaa.m navaka.m likhet | puurvako.s.thaadi vilikhetsaptavargaananukramaat | lak.smii"se madhyako.s.the svaraan yugmakramaallikheddik.su puurvaadito yatra k.setraadyak.sarasa.msthiti.h | mukhantattasya jaaniiyaathastaavubhayata.h sthitau yatra k.setraadyak.sarasa.msthiti.h | mukhantatasya jaaniiyaathastaavubhayata.h sthitau | ko.s.the kuk.sau ubhe paadau dve "si.s.ta.m pucchamiiritam | krame.naanena vibhajenmadhyasthamapi bhaagata.h || 75 || mukhastho labhate siddhim karastha.h svalpajiivana.h | udaasiina.h kuk.sisa.msya.h paadasyo du.hkhamaapnuyaat || 76 || pucchastha.h pii.dyate mantrii bandhanoccaa.tanaadibhi.h | kuurmacakramida.m prokta.m mantri.naa.m siddhidaayakam || 77 || pi"ngalaayaama : kuurmacakramavij~naaya ya.h kuryaajjapayaj~nakam | tasya yaj~naphala.m naasti sarvaanarthaaya kalpate || 78 || atha mantraa.naa.m da"sasa.mkaaraa.h gautamiiye : janana.m jiivana.m pra"scaattaa.dana.m bodhana.m tathaa | athaabhi.seko vimaliikara.naapyaayane puna.h | tarpa.ne diipana.m guptirda"saitaa mantrasa.mskriyaa.h || 79 || svar.naadipaatre sa.mlikhya maat.rkaayantramuttamam | kaa"smiiracandane.api bhasmanaa vaatha suvrate | kaa"smiira.m "sakti – sa.mskaare candana.m vai.s.nave manau | "saive bhasma samaakhyaata.m maat.rkaayantralekhane || 80 || atha maat.rkaayantram (dekhiye citra 8, 9) vyomendvaurasanaar.nakar.nikamacaa.m dvandvai : sphuratke"saram, vargollaasi vasucchada.m vasumatiigehena sa.mve.s.titam | aa"saasvastri.su laantalaa"ngaliyujaa k.sau.nipuure.naav.rta.m, yantra.m var.natano.h para.m nigadita.m saubhaagyasampatkaram || yantrasya dik.su va.m vidik.su .tha.m likhet || 81 || tathaa ca gautamiiye : kaadimaantaanpa"nkavargaandik.su puurvaadito nyaset | yaadivaantaa.h "saadihaantaa.h lak.smamii"se pravinyaset | caturasra.m caturdvaara.m dik.su va.m .tha.m vidik.su ca | iti maat.rkaayantram || 82 || atha mantraa.naa.m da"sasa.mkaaraa : mantraa.naa.m maat.rkaayantraaduddhaaro janana.m sm.rtam | pa.mktikrame.na vidhinaa munibhistatrani"scitam | praa.navaantaritaank.rtvaa mantravar.naa~njapetsudhii.h | pratyeka.m "satavaara.m tu jiivana.m tadudaah.rtam | da"sasa.mkhyo vaa japa.h || 83 || vi"svasaare : p.rthak"sata.m vaa da"sadhaa mantravar.naa~njapetsudhiiriti | mantravar.naansamaalikhya taa.dayeccandanaambhasaa | pratyeka.m vaayubiijena puurvavattaa.dana.m matam | taa.dana.m "satadhaa vaa || 84 || tathaa ca tantraantare : taa.dana.m taa.dayedvar.naanakhilaa.m"scandanaambhasaa | "sata.m vaa da"sadhaa vaapi bodhayettumanu.m tata.h || 85 || vi"svasaare : da"sadhaa "s.r.nu deve"si taa.dana.m parikiirtitam | vilikhya mantravar.naastu prasuunai.h karaviirajai.h | tanmantravar.nasa.mkhyaakairhanyaadrephe.na bodhanam || 86 || tantraantare : vilikhyaak.sarasa.mkhyaakai.h pu.spai raktahayaaribhi.h | mantravar.naanvahninaikamabhimantrya sak.rtsak.rt | tattanmantrokta – vidhinaa abhi.seka.h prakiirtita.h | a"svatthapallavai.h si~ncenmantrii mantraar.nasa.mkhyayaa || 87 || sa~ncintya manasaa mantra.m su.sumnaamuulamadhyata.h | jyotirmantre.na vidhivaddahenmalatraya.m yati.h || 88 || taara.m vyomaagnimanuyugda.n.dii jyotirmanurmata.h | taara.m pra.nava.h | vyomo hakaara.h | agnirepha.h | manurokaara.h | da.n.dii anusvaara.h | tena .o hrau/ || 89 || svar.nena ku"satoyena pu.spatoyena vaa tathaa | tena mantre.na vidhivadaapyaayanavidhi.h sm.rta.h || 90 || mantre.na vaari.naa mantre tarpa.na.m tarpa.na.m matam || 91 || madhunaa "saktimantre tu vai.s.nave cendumajjalai.h | "saive gh.rtena dugdhena tarpa.na.m samyagiiritam | abhi.seka.api tathaa || 92 || taaramaayaa – ramaayoge manordiipanamucyate | japyamaanasya mantrasya gopana.m tvaprakaa"sanam || 93 || sa.mskaaraa.h da"sa samproktaa.h sarvatantre.su gopitaa.h | yaana k.rtvaa saampradaayena mantrii vaa~nchitamaapnuyaat | malatrayamiti aanavya.m maayika.m kaarma.na~nceti || prapa~ncasaare : maayika.mnaama yo.solva.m pauru.sa.m kaarma.na.m malam | aanavya.m taddvaya.m prokta.m ni.siddha.m tanmalatrayam || 95 || taaramaayaaramaayoge iti taaramaayaaramaabiijapu.tita.m mantrama.s.tottara"sata.m japedityartha.h | tathaa ca vi"svasaare : taaramaayaaramaabiijapu.titena japenmanum | "satama.s.tora~ncaiva diipayetsaadhakottama.h || 96 || atha kalaavatiidiik.saaprayoga.h "si.sya.h puurvamupo.sita.h k.rtanityakriya.h svastivaacanapuurvaka.m sa"nkalpa.m kuryaat || tadyathaa : .o adyetyaadi amukagotra.h "srii-amukadeva"sarmaa dharmaarthakaamamok.sapraaptikaama.h amukadevataayaa amukaak.saramantradiik.saamaha.m kari.sye iti sa"nkalpya guru.m v.r.nuyaat | .o saadhu bhavanaastaam .o saadhvahamaase iti prativacanam | .o arcayi.syaamo bhavantam, .o arcaya iti prativacanam | tato gandhapu.spavastraala"nkaaraadibhirgurumabhyarcya dak.si.na.m jaanu dh.rtvaa pa.thet | .o adyetyaadi amuka gotra.h "srii amukadeva"sarmaa amukadevataayaa matkartt.rkaamukamantradiik.saakarma.ni amukagotra.m "srii amukadeva"sarmaa.namebhi.h gandhaadibhirabhyarcya gurutvena bhavantamaha.m v.r.ne, .o v.rto.asmiityuttaram | .o yathaavihita.m gurukarma kuru, yathaa j~naanata.h karavaa.niiti prativacanam | tato gururaacamya dvaarade"se saamaanyaarghya.m kuryaat | tadyathaa : svavaame triko.nav.rtta bhuubimba.m vilikhya, .o aadhaara"saktaye nama.h iti sampuujya, pha.diti mantre.na arghyapaatra.m prak.saalya, saadhaara.m "sa"nkha.m tatra nidhaaya, nama.h iti mantre.na jalenaapuurya, a.mku"samudrayaa .o ga"nge cetyaadinaa suuryama.n.dalaattiirthamaavaahya pra.navena gandhaadiinnik.sipya, dhenumudraa.m pradar"sya, omitya.s.tadhaa da"sadhaa vaa japet || 97 || tathaa ca : triko.nabhuuv.rttavimbama.n.dala.m racayettata.h | aadhaara"sakti sampuujya tatraadhaara.m vinik.sipet | astre.na paatra.m sa.m"sodhya h.rnmantre.na prapuurayet | nik.sipettiirthamaavaahya gandhaadiinpra.navena tu | dar"sayeddhenumudraa.m vai saamaanyaarghyamida.m sm.rtam | iti gautamiiyavacanaat a.s.tadhaa pra.navajapa.h | vi"se.saarghyo tathaadar"sanaat | "syaamaadau tu da"sadhaa tadarghya tathaadar"sanaat | paatra.m toyai.h prapuuryaatha pra.nava.m da"sadhaajapet | iti bhairaviiyaat || 98 || tata.h pha.diti tajjapena dvaaramabhyuk.sya dvaarapuujaa.m kuryaat | tadyathaa : uurddho.dusvare .o vighnaaya nama.h, .o ahaalak.smyai nama.h, .o sarasvatyai nama.h | dak.si.naa"sakhayaa.m .o vighnaaya nama.h | vaama"saakhaayaa.m .o k.setrapalaaya nama.h | tayo.h paar"sve .o ga"ngaayai nama.h | .o yamunaayai nama.h | dehalyaa.m .o astraaya nama.h | iti pu.spavaaribhi.h puujayet | nibandhe : dvaaramastraambubhi.h prok.sya dvaarapuujaa.m samaacaret | uurddho.dumbarake vighna.m mahaalak.smii.m sarasvatiim | tato dak.si.na"saakhaayaa.m vighna.m k.setre"samanyata.h | tayo.h paar"svadvaye ga"ngaayamune pu.spavaaribhi.h | dehalyaamarcayedastra.m prati dvaaramiti kramaat | a"sakta"sceddvaaradevataabhyo nama.h ityetaavanmaatram || 99 || tripuraadipuujaadi.su svatantratantre : ga.ne"sa.m k.setrapaala~nca yogninii va.tuka.m tathaa | ga"ngaa~nca yamunaa~ncaiva lak.smii.m vaa.nii.m tato japet | iti vi"se.sa.h || 100 || vai.s.nave tu : nanda.h sunanda"sca.n.da"sca praca.n.do bala eva ca | prabalo bhadranaamaa ca subhado vighnavai.s.navaa.h | pra.navaadi namo.antena naamnaa mantre.na puujayet || 1 || tato dak.si.napaadaprak.sepapura.hsara.m vaama"saakhaa.m sp.r"sa.m dak.si.naa"nga.m sa"nkocayanma.n.dapaanta.h pravi"sya nai-.rtyaa.m .o vaastupuru.saaya nama.h .o brahma.ne nama.h iti puujayet | tato deyamantre.na divyad.r.s.tyaavalokanaaddivyaanvighnaanutsaarya astraaya pha.t iti mantre.na jalenaantariik.sagaanvighnaanutsaarya vaamapaar.s.nighaatatraye.na bhaumaanvighnaanutsaarya pha.ditisaptajaptaanvikaaraa naadaaya : .o apasarpantu te bhuutaa ye bhuutaa bhuuvi sa.msthitaa.h ye bhuutaa vighnakarttaaraste na"syantu "sivaaj~nayaa | iti taanvikiret || 2 || laajacandanasiddhaarthabhasmaduurvaaku"saak.sataa.h vikiraa iti sandi.s.taa.h sarvaavighnaughanaa"sakaa.h || 3 || tathaa : anantara.m de"sikendro vidyad.r.s.tyaavalokanai.h | divyaanutsaarayedvighnaat astraadbhi"scaantariik.sagaan | paar.s.nighaataistribhibhaumaan | iti vighnaannivaarayet || 4 || tato.ak.sataansamaadaaya dak.se naaraacamudrayaa | prak.sipedastramantre.na g.rhaantarvighna"saantaye | apasarpantu te iti mantre.na caadaraat | iti "saaradiiyaat || 5 || sammohanatantre : vikiraanvikarettatra saptajaptaan"saraanunaa iti | tato hrii.m aadhaara"saktikamalaasanaaya nama.h ityaasana.m sa.mpuujya dh.rtvaa pa.thet | aasanamantrasya merup.r.s.tha-.r.si.h sutala.m chanda.h kuurmo devataa aasanaparigrahe viniyoga.h | .o p.rthvi tvayaa dh.rtaa lokaa devi tva.m vi.s.nunaa dh.rtaa | tva~nca dhaaraya maa.m nitya.m pavitra.m kuru caasanam | iti pa.thitvaa svastikaadyaa.h sanenopavi"set, upavi"sya vighnaanutsaarayet || 6 || tantraantare : aadau vighnaansamutsaaya.m pa"scaadaasanakalpanam | athavaa caasane sthitvaa vighnaanutsaarayetsudhii.h || 7 || tata.h pa~ncagavyena muulena ma.n.dapa.m "sodhayet | tatpramaa.nantu gautamiiye : pa~ncagavyena tadgeha.m ma.n.dapa~nca vi"sodhayet || 8 || pa~ncagavyapramaa.nantu tatraiva : palamaatra.m dugdhabhaaga.m gomuutra.m taavadi.syate | gh.rta~nca palamaatra.m syaadgomaya.m tolakadvayam | dadhi pras.rtimaatra.m syaatpa~nca gavyamida.m sm.rtam || 9 || athavaa : pa~ncagavyaanaa.m samaano bhaaga i.syate | muulamantre.na sammantrya tenaiva pari"sodhayet | tena sarvavi"suddhi.h syaatsarvapaapanik.rntanam || 10 || tato dak.si.nabhaage puujaadravyaa.ni vaamabhaage suvaastitaambupuur.na kumbha.m hastak.saalanaartha.m paatraantara.m p.r.s.thade"se sthaapayet, sarvadik.su gh.rtapradiipaa.mstu sthaapitvaa pu.taa~njalirbhuutvaa vaame .o gurubhyo nama.h .o paramagurubhyonama.h .o paraaparagurubhyo nama.h dak.si.ne .o ga.ne"saaya nama.h madhye .o amukadevataayai nama.h | tathaa ca : k.rtaa~njalipu.to bhuutvaa vaame gurutraya.m yajet | guru~nca paramaadi~nca paraaparaguru.m tathaa | dak.si.ne ca ga.ne"sa~nca muurdhni.m deva.m vibhaavayet || 11 || tata.h pha.diti mantre.na gandhapu.spaabhyaa.m karau sa.m"sodhya uurdhvordhataalatraya.m dattvaa cho.tikaabhirda"sadigbandhana.m kuryaat | tato ramiti jaladhaarayaa vahnipraakaara.m vicintrayet || 12 || tato bhuuta"suddhi | tato maat.rkaanyaasa.h | tata.h praa.naayaama.h | tata.h pii.s.thanyaasa.h | tato .r.syaadinyaasa.h | tato mantranyaasa.h | tato mudraapradar"sanam | tato dhyaanam | tato maanasapuujaa | tato.arghyasthaapanam || 13 || tadyathaa : arghyasya trii.ni paatraa.ni paadyasya.api traya.m bhavet | tathaivaacamaniiyaadipaatraa.ni ca vibhaaga"sa.h | tathaa kara.nadaurbalyaadekameva pra"sasyate | .sa.daacamanapaatraa.ni iti aagamaantare paa.s.tha.h || 14 || pura"scara.nacandrikaayaam : ekasminnathavaa paatre paadyaadiini prakalpayet | ityatyantaa"sa.mvi.sayam | kintu saamaanyaarghyavi"se.saarghyadvayasyaava"syakatvam || 15 || tathaa ca navaratne"svare : ekapaatra.m na karttavya.m yadi saak.saanmahe"svara.h | mantraa.h paraa"nmukhaa yaanti aapadastu pade pade | ihaloke daridra.h syaanm.rte ca pa"sutaa.m vrajet || 16 || tathaa raaghavabha.t.tadh.rtacacanam : sarvatraiva pra"sasto.aja.h "sivasuuryaarcana.m vinaa | aja.h "sa"nkha.h || 17 || arghyapaatrasya maanamaaha lai"nge : .sa.ttri"sada.mgula.m paatramuttama.m parikiirtitam | madhyamantu tribhaagona.m kaniiyo dvaada"saa.mgulam || 18 || svavaame triko.nama.n.dala.m k.rtvaa, tadupari tripadikaamaaropya, pha.diti "sa"nkha.m prak.saalya tadupari sa.msthaapya | nama.h iti mantre.na gandhapu.spaak.sataduurvaadi tatra nik.sipya vimalajalena | vilomamaat.rkayaa muulena ca puujayet | yathaa : k.sa.m la.m ha.m sa.m .sa.m "sa.m va.m la.m ra.m ya.m ma.m bha.m ba.m pha.m pa.m na.m dha.m da.m tha.m ta.m .na.m .dha.m .da.m .tha.m .ta.m ~na.m jha.m ja.m cha.m ca.m "na.m gha.m ga.m kha.m ka.m a.h a.m au.m o.m ai.m e.m l.R.m l.r.m .R.m .r.m uu.m u.m ii.m i.m aa.m a.m ityanena || 19 || ma.m vahnima.n.dalaaya da"sakaatmane nama.h iti tripadikaayaa.m, a.m suuryama.n.dalaaya dvaada"sakalaatmane nama.h iti "sa"nkhe, u.m somama.n.dalaaya .so.da"sakalaatmane nama.h iti jale sampuujya, .o ga"nge ca yamune caiva godaavari sarasvati | marmade sindhukaaveri jale.asminsannidhi.m kuru | ityanenaa.mku"samudrayaa suuryama.n.dalaattiirthaa.nyaavaahya amuki ihaavaha iha ti.s.tha iti svah.rdayaaddevataa.m tatraavaahya, hu.m iti tarjaniibhyaamavagu.n.thya, va.sa.diti gaaliniimudraa.m pradar"sya, vau.sa.diti tajjala.m viik.sya, punara"ngamantrai.h sakaliik.rtya, gandhapu.spaabhyaa.m nama.h iti tatra devataa.m sampuujya, tadupari matsyamudrayaa aacchaadya, muulamantrama.s.tadhaa japet || 19 ka || tathaa ca gautamiiye : gandhapu.spai.h samabhyarcya k.r.s.naakhya.m tatra yojayet | a.s.tak.rtvo japenmantra.m "sikhayaa gaalinii.m nyaset | atra k.r.s.napada.m tattaddevataaparam || 20 || tato vamiti mantre.na dhenumudraa.m pradar"syaastre.na sa.mrak.sya tasmaatki~ncijjala.m prok.sa.niipaatre nik.sipya tenodakenaatmaana.m puujopakara.na~nca muulena trirabhyuk.sya pii.thanyaasakrame.na "sariire dharmaadiinpuujayet || 21 || tadyathaa : dak.si.naskandhe .o dharmaaya nama.h | vaame .o j~naanaaya nama.h, vaamorii .o vairaagyaaya nama.h, dak.si.norau .o ai"svaryaaya nama.h, mukhe .o adharmaaya, vaamaapaar"sve .o aj~naanaaya, naabhau .o avairagyaaya, dak.si.napaar"sve .o anai"svaryaaya, sarvatra praa.navaadinamo.antena puujayet || 22 || tathaa ca "saaradaayaam : a.msoruyugmayorvidvaana praadak.si.nyena de"sika.h | dharma j~naana~nca vairaagyamai"svaryaa~ncaapyanukramaat | mukha – paar"sva – naabhipaar"sve.svadharmaadiinprakalpayet || 23 || h.rdaye .o anantaaya, .o padmaaya, .o arkama.n.dalaaya dvaada"sakalaatmane, .o somama.n.dalaaya .so.da"sakalaatmane, ma.m vahnima.n.dalaaya da"sakalaatmane nama.h | eva.m sa.m sattvaaya, ra.m rajase, ta.m tamase, aa.m aatmane, a.m antaraatmane, pa.m paramaatmane, hrii.m j~naanaatmane, pra.navaadi – namo.antena puujayet || 24 || "saraadaayaam : nyaasakrame.na dehe.su dharmaadiinpuujayedatha | pu.spaadyai.h pii.thamanvanta.m tasmi.m"sca paradevataam || 25 || tato h.rtpadmasya puurvaadike"sare.su pii.stha"sakti.m sampuujya madhye pii.thamanu yajet | tatra h.rdaye muuladevataa.m naivedya.m vinaa gandhaadyai.h puujayet || 26 || tathaa ca nibandhe : vinaa naivedya.m gandhaadyairupacaarai.h samarcayet | tata uttamaa"nga.m - h.rdayamuulaadhaarapaadasarvaa"nge.sumuulena pa~ncapu.spaa~njali.m datvaa yathaa"sakti mantra.m japtvaa .o guhyaatiguhyagoptriitvamityaadinaa japa.m samarpayet || 27 || tathaa ca nibandhe : pa~ncak.rttastata.h kuryaatpu.spaa~njalimananyadhii.h | uttamaa"ngah.rdaadhaarapaadasarvaa"ngaka.m nyaset | sarvametatprok.sa.niipaatrasthavaari.naa vidadhyaat || 28 || tata.h prok.sa.nyaastoya.m vis.rjya puurvavadaapuurya vahi.hpuujjaamaarabhet | tatra.h vak.syamaa.na"saaradoktasarvatobhadrama.n.dalaadyanyatama.m vidyaaya tatra puujayet | .o ma.n.dalaaya nama.h iti ma.n.dala.m sampuujya, "saalibhi.h tatra puujayet | .o ma.n.dalaaya nama.h iti ma.n.dala.m sampuujya, "saalibhi.h kar.nikaamaapuurya, tadupari ta.n.dulaanvikiirya, te.su darbhaanaastiirya, vi.s.tara.m caak.satasa.myukta.m tadupari nyaset : tato ma.n.dale etaa.h puujayet | tadyathaa : pii.thamadhye .o aadhaara"saktaye nama.h, .o kuurmaaya nama.h ityaadi pii.thamanvanta.m tattatpa.talokta – pii.thapuujaa.m kuryaat | tato ma.n.dale praadak.si.nyena etaa.h puujayet : .o ya dhuumaarvi.se nama.h ityaadivak.syamaa.navahnerda"sakalaa vinyasya puujayet | tato hemaadiracita.m kumbha.m pha.diti prak.saalya, candanaagurukarpuurairdhuupayitvaa trigu.natantunaa sa.mve.s.tya, .o kumbhaaya nama.h iti gandhapu.spaabhyaa.m sampuujya, vi.s.taraak.satanavaratnaani ca prak.sipya, pra.navamuccarankumbhapii.thayoraikya.m vibhaavya, pii.the sthaapyet || 29 || gautamiiye kumhavidhaanantu : haima.m raupya.m tathaa taamra.m maartika.m vaa sva"saktita.h | vitta"saa.thya.m na kurviita k.rte ni.sphalamaapnuyaat || 30 || .sa.ttri.m"sada.mgula.m kumbhavistaaronnati"saalinam | .so.da"sa.m dvaada"sa.m vaapi tato nyuuna.m na kaarayet || 31 || tata.h kumbhe praadak.si.nyena suuryaasya .o ka.m bha.m tapinyai nama.h iti dvaada"sakalaa vinyasya puujayet | tata.h k.siiridrumaka.saaye.na palaa"satvagbhavena vaa tiirthodakairvaa gandhapu.spasuvaasita jalervaa aatmaabhedena maat.rkaa.m pratilomato deyamantra~nca japanpuujayetkumbha.m devataadhiyaa | tata"scandrasyaam.rtaadi.so.da"sakalaa jale praadak.si.nyena vinyasya, .o a.m am.rtaayai nama.h ityaadinaa sampuujya, "sa"nkhaantara.m k.siiridrumaka.saayaadidravyairaapuurya gandhaa.s.taka.m vilo.dya tasmi~njale sakalaa.h kalaa aavaahya puujayet || 32 || "saraadaayaam : gandhaa.s.taka.m tu trividha.m "saktivi.s.nu"sivaatmakam | candanaagurukarpuuracoraku.mkumarocanaa.h | ja.taamaa.msii kapiyutaa "saktergandhaa.s.taka.m vidu.h || 33 || candanaaguruhriiveraku.s.thaku.mkumasevyakaa.h | ja.taamaa.msii suramiti vi.s.norgandhaa.s.taka.m sm.rtam || 34 || candanaagurukarpuuratamaalajalaku.mkumam | ku"siida.m ku.s.thasa.myukta.m "saiva.m gandhaa.s.taka.m sm.rtam || 35 || asyaartha.h : candanaaguru karpuura k.r.s.na"sa.thii ku.mkuma rocanaa ja.taamaa.msii gaa.thiyaalaa "saktergandhaa.s.takam | candanaaguru baalaa ku.da ku.mkuma "svetaviira.na muula ja.taamaa.msii devadaru iti vi.s.no.h | candanaaguru karpuura tamaala baalaa ku.mkuma raktacandana ku.da iti "sivasya || 36 || tatraadau vahnerda"sakalaa.h puujayet | yathaa : vahnerdhuuaarciraadida"sakalaa ihaagacchata ihaagacchata iha ti.s.thata ti.s.thata iha sannihitaa bhavata ityaavaahayet | tato muulamantra.m pratilomato japanmantrasya devataa.m manasaa dhyaayan aasaa.m praa.naprati.s.thaa.m kuryaat | tadyathaa : aa.m hrii.m krau.m ha.m sa.h dhuumaarciraadivahnida"sakalaanaa.m praa.naa.h iha praa.naa.h eva.m aamityaadi dhuumaarciraadivahnida"sakalaanaa.m jiiva iha sthita.h eva.m aamityaadi dhuurciraadivahnida"sakalaanaa.m sarvendriyaa.ni eva.m aamityaadi dhuumaarciraadivahnida"sakalaanaa.m vaa"nmana"scak.su.h "srotra – ghraa.na – praa.naa ihaagatya sukha.m cira.m ti.s.thantu svaahaa iti praa.naanprati.s.thaapya gandhaadibhi.h puujayet | .o dhuumaarciraadibhya e.sa gandho nama.h | ityaadinaa pa~ncopacaarai.h puujayet | tata.h pratyekena puujayet || 37 || tadyathaa : ya.m dhuumaarci.se nama.h | ra.m u.smaayai nama.h | la.m jvalinyai nama.h | va.m jvaalinyai nama.h | "sa.m visphuli"nginyai nama.h | ya.m su"sriyai nama.h | sa.m suruupaayai nama.h | ha.m kapilaayai nama.h | la.m havyavaahanaayai nama.h | k.sa.m kavyavaahanaayai nama.h | "sakta"scetpratyekamaavaahya paadyaadibhi.h puujayet | tata.h suuryaasya tapinyaadi dvaada"sakalaa.h puurvavatpraa.naprati.s.thaavaahanaadika.m k.rtvaa puujayitvaa ca pratyekantu puujayet | dvaada"sakalaa yathaa : tapinii dhuumraa mariicirjvalino ruci.h | su.sumnaa bhogadaa vi"svaa bodhinii dhaari.nii k.samaa | etaa.h kalaastu suuryaasya suuryama.n.dalasa.msthitaa.h | tadyathaa : ka.m bha.m tapinyai nama.h | kha.m ba.m taapinyai nama.h | ga.m pha.m dhuumraayai nama.h | gha.m pa.m mariicyai nama.h | "na.m na.m jvalinyai nama.h | ca.m dha.m rucyai nama.h | cha.m da.m su.sumnaayai nama.h | ja.m kha.m bhogadaayai nama.h | jha.m ta.m vi"svaayai nama.h | ~na.m .na.m bodhinyai nama.h | .ta.m .dha.m dhaari.nyai nama.h | .tha.m .da.m k.samaayai nama.h | iti puujayet | "sakta"scetpratyekamaavaahya pratyeka.m paadyaadibhi.h puujayet | tathaa nibandhe : kabhaadyaa vasudaa.h sauraa.h .tha.daantaa dvaada"seritaa.h || 37 ka || tata"scandrasyaam.rtaadi.so.da"sakalaa.h praa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaa puurvavatpuujayet | tadyathaa : a.m am.rtaayai nama.h | aa.m maanadaayai nama.h, i.m puu.saayai nama.h | ii.m tu.s.tyai nama.h | u.m pu.s.tyai nama.h | uu.m ratyai nama.h | .r.m dh.rtyai nama.h | .R.m "sa"sinyai nama.h | l.r.m candrikaayai nama.h | l.R.m kaantyai nama.h | e.m jyotsnaayai nama.h | ai.m "sriye nama.h | o.m priityai nama.h | au.m a"ngadaayai nama.h | a.m puur.naayai nama.h | a.h s.r.s.tyaadi – pa~ncaa"satkalaa.h puujayet | yathaa : s.r.s.tyaadikavargacavargada"sakalaa.h puurvavatpraa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaa pratyeka.m puujayet | pratyekapuujanantu : ka.m s.r.s.tyai nama.h, kha.m .rddhyai nama.h, ga.m sm.rtyai nama.h, gha.m medhaayai nama.h | "na.m kaantyai nama.h, ca.m lak.smyai nama.h, cha.m dh.rtyai nama.h, ja.m sthiraayai nama.h, jha.m sthityai nama.h, ~na.m siddhyai nama.h | "sakta"scetpratyekamaavaahya paadyaadibhi.h puujayet | tatra .o ha.msa.h sucisadvasurantariik.sasaddhotaa vedi.sadatirthirduronasann.r.sadvarasad.rtasadvayoma sadajaa gojaa .rtajaa adrijaa .rta.m v.rhaditi japtvaa aavaahya "sa"nkhe puujayet | tato javaadi.tatapa – vargarda"sakalaa.h puurvavatpraa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaa puujayet || 38 || yathaa : .ta.m javaayai nama.h, .tha.m paalinyai nama.h, .da.m "saantyai nama.h, .dha.m ai"svaryai nama.h, .na.m ratyai nama.h, tai kaamikaayai nama.h, tha.m varadaayai nama.h, da.m hlaadinyai nama.h, dha.m priityai nama.h, na.m diirghaayai nama.h, sarvatra "sakta"scetpratyekamaavaahya puujayet | tata.h .o pratadvi.s.nustavate viirye.na m.rgo na bhiima.h kucaro giri.s.thaa yasyoru.su tri.su vikrama.ne.sadhik.siyantii bhuvanaani vi"svaa iti japtvaa aavaahya puujayet | tatastiik.s.naadipayavargada"sakalaa.h puurvavatpraa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaa puujayet | yathaa – pa.m tiik.s.naayai nama.h, pha.m raudraayai nama.h, ba.m bhayaayai nama.h, bha.m nidraayai nama.h, ma.m trantryai nama.h, ya.m k.sudhaayai nama.h, ra.m krodhinye nama.h, la.m kriyaayai nama.h, va.m utkaari.nyai nama.h, "sa.m m.rtyave nama.h | sarvatra "sakta"scetpratyekamaavaahya paadyadibhi.h puujayet | tato .o tryambaka.m yajaamahe sugandhi.m pu.s.tivarddhanam | urvaarukamiva bandhanaanm.rtyormuk.soyamaam.rtaat iti japtvaa vaahya paadyaadibhi.h puujayet | tata.h piitadi.savargapa~ncakalaa.h puurvavatpraa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaavaahya paadyaadibhi.h puujayet | yathaa : ya.m piitaayai nama.h, sa.m "svetaayai nama.h, ha.m aru.naayai nama.h, la.m asitaayai nama.h, k.sa.m anantaayai nama.h | "sakta"scetpratyekamaavaahya puujayet | tata.h .o tadvi.s.no.h parama.m pada.m sadaa pa"syanti suuraya.h | diviiva cak.suraatatam iti japtvaa vi.s.nu.m smaret | tato viv.rttyaadi .so.da"sakalaa puurvavatpraa.naprati.s.thaadika.m k.rtvaa aavaahya paadyaadibhi.h puujayet | yathaa : a.m niv.rttyai nama.h, aa.m prati.s.thaayai, ii.m vidyaayai, ii.m "saantyai, u.m gandhikaayai, uu.m diipikaayai, .r.m recikaayai, .R.m mocikaayai, l.r.m paraayai, l.r.m suuk.smaayai, e.m suuk.smaam.rtaayai, ai.m j~naanaam.rtaayai, o.m aapyaayinyai, au.m vyaapinyai, a.m vyomaruupaayai, a.h anantaayai nama.h | "sakta"scetpratyekamaavaahya paadyaadibhi.h puujayet | .o tadvipraaso vipa.nyavo jaag.rvaa.msa.h samindhate vi.s.noryatparama.m pada.m vi.s.nuryoni.m prakalpayatu tva.s.taa ruupaa.ni pi.m.satu | asi~ncatu prajaapatirdhaataa garbha.m dadhaatu te | .o garbha.m dehi siniivaali garbha.m dehi sarasvati | garbhante aa"svinau devaavaadhattaa.m pu.skarasrajaaviti japtvaavaahya puujayet | tata.h kalaatmaka.m tat"sa"nkhastha.m kvaatha.m kumbhe nik.sipet || 38 ka || tato.a"svatthapanasacuutpallavairindravalliive.s.titai.h kalpav.rk.sabuddhyaa ku.mbhavaktra.m pidhaaya, tasminkumbhavaktre saphalaak.sata.m ca.saka.m kalpav.rk.saphalabuddhyaa sthaapayet | tata.h kumbha.m nirmalena k.saumayugmena sa.mve.s.tya, muulena kumbhe muurti.m sa"nkalpya, yathoktaruupe.na devataa.m dhyaatva, tatraavaahana.m k.rtvaa puujayet || 39 || tasaa0 4 athaa : muulamantramuccaran amuka ihaagaccha ihaagaccha iha ti.s.tha iha ti.s.tha iha sannidhehi iha sannidhehi iha sannirudhyasva ityaavaahanaadika.m k.rtvaa, hu.m ityavagu.n.thya, devataa"nge .sa.da"nganyaasa.m k.rtvaa, vamiti dhenumudrayaa am.rtiik.rtya, paramiikara.namudrayaa paramiikuryaat | tata.h praa.naprati.s.thaa.m k.rtvaa .so.da"sopacaarai.h puujayet || 39 ka || yathaa : muulamuccaarya idamaasana.m amukadevataayai nama.h, amukadeva svaagatante iti svaagatam | tato muulamuccaarya etatpaadya.m amukadevataayai nama.h iti paadaambuje dadyaat | etat"syaamaaduurvaabjavi.s.nukraantaabhiriitam | arghya.m amukadevataayai svaahaa iti gandhapu.spaak.satayavaku"saagratilasar.sapaduurvaatmakamarghya.m "sirasi dadyaat | vai.s.nave tu arghyaadikrame.naiva deyamiti vadanti | tato muulamuccaarya idamaacamaniiya.m amukadevataayai svadhaa iti jaatiilava"ngakakkolaatmakamaacamaniiya.m vadane dadyaat | svadhaamantre.na vadane dadyaadaacamaniiyaka.m ityatrasudhaapaa.tha.m kurvanta.h sudhaa"sabdasyaam.rtavaacakatvaadam.rtavaacaka"sabdaadya jalavaacakatvaadidamaacamaniiya.m vamiti vadanti || 40 || tathaa ca : madhuparka.m tato dadyaajjalamantre.na de"sika.h iti vacanaat | na ca madhuparkamaatravi.sayamida.m | svadhaanunaa tata.h kuryaanmadhuparka.m mukhaambuje | tenaiva manunaa kuryaadadbhiraacamaniiyakam || iti vacanaat | tathaa : vaaru.nena ca mantre.na dadyaadaacamaniiyakam ityaadivacanavirodhaat | etadvacana.m "suudravi.sayakamiti kecit | vastutastu icchaavikalpa.h | maithilaastu svadhaa iti paa.tha.m kurvanti na sudheti vakaarasya tyaagaabodhakatvaat | ki~nca tyaagaarthakasvaahaa"sabdenaarghyadaanavidhaanaat, tatsamabhivyaah.rtaacamaniiyadaane tyaagaarthabodhakatvena svadhaamantro yujyate na tu sudhetyaahu.h || 41 || tathaa : svadhetyaacamaniiya~nca trivaara.m mukhapa"nkaje | svadheti madhuparka~nca punaraacamaniiyakamiti soma"sambhudh.rtavacanaat | eke punarjalamantre.na de"sika.h | vaaru.nena ca biijena ityatra sahaarthe t.rtiiyaa.m vadanta.h idamaacamaniiya.m amukadevataayai va.m svadheti manyante | tato madhuparka.h svadhaa iti madhuparka.m dadyaat || 42 || aajya.m dadhimadhuunmi"sra.m madhuparka.m vidurbudhaa.h | eva.m punaraacamaniiya.m svadheti | tata.h snaaniiya.m nivedayaami, tato vastrayaj~nopaviitaani dadyaat | tata.h aabhara.na.m nama.h, e.sa gandhe nama.h, sa ca gandha"scandanakarpuurakaalaagurubhiriita.h || 43 || tato mantrapu.titamaat.rkaavar.nena tattannyaasasthaanaani puujayitvaa etaani pu.spaa.ni vau.sa.t iti | sarvatra daane muulamantroccaara.nam || 44 || tata.h aavara.napuujaa || 45 || tato guggulvaguruu"siira"sarkaraamadhucandanadh.rtaatmaka.m dhuupa.m dadyaat || tayaa ca "saaradaayaam : guggulvaguruu"siira"sarkaraamadhucandanai.h dhuupayedaajyasammi"srairniicairdevasya de"sika.h || 46 || vi"se.sastu tatraiva : sitaajya – madhusammi"sra.m guggulvagurucandanam | .sa.da"nga.m dhuupayetattu sarvadevapriya.m sadaa | rogarogahararogadake"saa.h suratarujatulaghupatra vi"se.saa.h | vakravivarjitavaarijamudraa dhuupavartiriha sundari bhadraa || asyaartha.h : ku.da – hariitakii – gu.da – ja.taamaa.msii – devadaaru – jatu – aguru – tejapatra sarala – nakhii muthaa.h || 47 || tathaa : guggula.m sarala.m daaru patra.m malayasambhavam | hriiveramaguru.m ku.s.tha.m gu.da.m sajjarasa.m ghanam | hariitakii.m nakhii.m laak.saa.m ja.taamaa.msii~nca "sailajam | .so.da"saa"nga.m vidurdhuupa.m daive paitre ca karma.ni | madhu musta.m gh.rta.m gandho guggulvaguru "sailajam | sarala.m "sihlasiddhaartha.m da"saa"ngo dhuupa ucyate || 48 || tata.h karpuuragarbhi.nyaa vartikayaa diipa.m dadyaat || tathaa ca : varttyaa karpuuragarbhi.nyaa sarpi.saa tilajena vaa | aaropya dar"sayeddiipaanuccai.h saurabha"saalina.h | iti "saaradaadh.rtam || 49 || vi"se.sastu : tatra tatra jala.m dadyaadupacaaraantaraantare | madhuparke ca vastre ca dayaadaacamaniiyakam | tato naivedyaani dadyaat || 50 || gandhaadidaane vi"se.sastu tantraantare : madhyamaanaamikaa.mgu.s.thaira.mgulyagre.na paarvati | dadyaacca vimala.m gandha.m muulamantre.na saadhaka.h || 51 || a.mgu.s.thatarjaniibhyaantu cakre pu.spa.m nivedayet | yathaa gandha.m tathaa devi dhuupa.m dadyaadvicak.sa.na.h || 52 || madhyamaanaamikaabhyaantu madhyaparva.ni de"sika.h | a.mgu.s.thaagre.na deve"si dh.rtvaa dhuupa.m nivedayet || 53 || uttolana.m tridhaa k.rtvaa gaayatryaa muulayogata.h | tattvaakhyamudrayaa devi naivedyantu nivedayet || 54 || muulenaa camana.m dadyaattaambuula.m tattvamudrayaa | dhuupabhaajanamantre.na prok.syaabhyarcya h.rdaamunaa || 55 || astre.na puujitaa.m gha.n.taa.m vaadayanguggulu.m dahet | tata.h samarpayeddhuupa.m gha.n.taavaadyajayasvanai.h || 56 || tathaa : jayadhvani tathaa mantramaata.h svaahetyudiiryate | abhyarcya vaadayedgha.n.taa.m sudhuupairdhuupayettata.h || 57 || tantre : na bhuumau vitareddhuupa.m naasane na gha.te tathaa || 58 || tathaa ca gautamiiye : uttaarya d.r.s.tiparyanta.m gha.n.taa.m vaamadi"si sthitaam | vaadayanvaamahastena dak.sahastena caarpayet || eva.m diipadaane.api gha.n.taavaadanam || 59 || yaamale : nivedayetpurobhaage gandha.m pu.spa~nca bhuu.sa.nam | diipa.m dak.si.nato dadyaatpurato vaa na vaamata.h || 60 || vaamatastu tathaa dhuupamagre vaa na tu dak.si.ne | naivedya.m dak.si.ne vaame purato vaa na p.r.s.thata.h || 61 || vaamadak.si.nabhaagastu devataayaa eva na tu saadhakasya | dhuupadiipau subhojya~nca devataagre nivedayet iti dar"sanaat || 62 || gh.rtayukta.m dak.si.ne tailayukta.m vaame | eva.m sitaa varti"sceddak.si.ne raktaa cedvaame | sammukhe tu na niyama.h | pakva~nca devataavaame aamaanna~ncaiva dak.si.ne || 64 || tathaa ca pura"scara.nacandrikaayaam : dak.si.nantu parityajya vaame caiva nidhaapayet | abhojya.m tadbhaveddanna.m paaniiya~nca suropamam | iti saampradaayikaa.h || 65 || tathaa ca yaamale : diipa.m gh.rtayuta.m dak.se tailayukta~nca vaamata.h | dak.si.ne ca sitaavarti.m vaamato raktavartikam | pakvaapakvavidhaanena naivedye.sviti tatsthiti.h | purato niyamo naasti diipanaivedyayo.h kvacit || 66 || tato vandana.m | tato.a.s.tottarasahasra.m "sata.m vaa sa.mjapya guhyaatiityaadinaa japa.m samarpayet || 67 || atha mantrasya da"sasa.mskaaraanpuurvoktena prakaare.na k.rtvaa guru.h "si.syamaaniiya vau.sa.ditimantre.na "si.syanetra.m vastre.naacchaadya "si.syaa~njali.m pu.spai.h puurayitvaa guru.h svayameva mantramuccaran kalase pu.spaa~njali.m devataapriityai k.sepayet | tato netrabandhana.m duuriik.rtya darbhaastare "si.sya.m upave"sya svak.rtpuujaakramaad- bhuta"suddhyaadika.m vidyaaya tattanmantroktanyaasaan "si.syadehe kuryaat | kumbhasthaa.m devataa.m puna.h pa~ncopacaarai.h sampuujya ala.mk.rta.m "si.syamanyasminnupave"sayet | tato ma"ngalaacaarapuurvaka.m kumbha.m samuddh.rtya, tanmukhasthaansuradrumaruupaanpallavaa.m"si.syasya "sirasi nidhaaya, maat.rkaa.m manasaa japa.m muulena saadhitaistoyairvasi.s.thasa.mhitoktaabhi.sekamantraistamabhi.si~ncet || 68 || tata.h "si.sya.h ava"si.s.tajalenaacamya, vaasasii paridhaaya, guro.h sannidhaavupavi"set | tatastaameva gururaatmano devataa.m "si.syasa.mkraantaa.m tayoraikya.m sambhaavayana, gandhaadibhi.h puujayet | tata.h .o sahasraare hu/ pha.diti mantre.na "si.sya"sikhaa.m badhvaa sa.mrak.sya "si.sya"sariire kalaanyaasa.m kuryaat | tadyathaa : ku"satraye.na paadatalaajjaanuparyantam .o niv.rttyai.m nama.h | jaanunornaabhiparyantam .o prati.s.thaayai nama.h | naabheraaka.n.tham .o vidyaayai nama.h | ka.n.thaadaalalaa.tam .o "saantyai nama.h | lalaa.taadbrahmarandhraantam .o "saantyatiitaayai nama.h | punarbrahmarandhraadaalalaa.tam .o "saantyatiiyai nama.h | lalaa.taadaaka.n.tham .o "saantyai nama.h | ka.n.thaanaabhiparyantam .o vidyaayai nama.h | naabherjaanuparyantam | .o prati.s.thaayai nama.h | jaanuno.h paadaparyantam .o niv.rttyai nama.h || 69 || tata.h "si.syasya "sirasi hasta.m dattvaa, deyamantrama.s.tottara"sata.m japtvaa, amukamantra.m te.aha.m dadaamiti "si.syahaste jala.m dadyaat tato dadasveti "si.syo bruyaat | tathaa ca vaasi.s.the : tatastat"sirasi svahasta.m dattvaa "sata.m japet | a.s.tottara.m tato mantra.m dadyaadudakapuurvakam | aavayostulyaphalado bhavatvevamudiirayet || 70 || tata.h .r.s.yaadisa.myukta.m mantra.m gururdak.si.nakar.ne tri.h "sraavayitvaa vaamakar.ne sak.rt"sraavayet | tathaa ca gautamiiye : nyaasajala.m taya dehe guru.h sa.mnyasya yatnata.h | dak.sar.ne vadenmantra.m trivaara.m puur.namaanasa.h | dak.sakar.ne iti dvijaativi.sayam || 71 || tathaa ca tanre : dak.sakar.ne tri"so vidyaa.m ekoccaare.na coccaret | e.sa vidhidvijaatiinaa.m strii"suudraa.naa~nca vaamata.h || 72 || rudrayaamale : gurustu praa"nmukho bhuutvaa "si.syaa.m pratya"nmukhasthitam | trivaara.m dak.si.ne kar.nevaame caiva tathaa sak.rtphavipariita.m tato j~neya strii"suudraa.naa~nca vaamata.h || 73 || tato gurucara.ne patita eva ti.s.thet | tvatprasaadaadaha.m deva k.rtak.rtyo.asmi sarvata.h | maayaam.rtyumahaapaa"saadvimukto.asmi "sivo.asmi ca | iti vadet || 74 || tato gura.h : utti.s.tha vatsa ! mukto.asi samyagaacaaravaan bhava | kiirti"sriikaantiputraayurbalaarogya.m sadaa.astu te | iti utthaapayet || 75 || vi"svasaare : dak.sakar.ne vadenmantra.m .r.syaadikasamanvitam | tathaa tasmink.sa.ne devi japenmantra.m "sataa.s.takam || 76 || "saaradaayaam : gurolabdhaa.m paraa.m vidyaama.s.tak.rtvo japetsudhii.h | gurumantradevataanaamaikya.msambhaavayan dhiyaa | etadvacana.m tattadbhaavanaaparajapavi.saya.m bhaavanaa"suunye tu sahasram || 77 || guru.h sva"saktirak.saartha.m sahasra.m "sata.m vaa japet | tantraantare : "sata.m japettadagre tu nika.te tridina.m vaset | nocetsa~ncaari.nii"saktirgurumeti na sa.m"saya.h || 78 || vi"svasaare : a.s.taadhikasahasra.m "sata.m vaa.api vidhaanata.h | sva"saktirak.sa.naarthaaya gururmantra.m tadaa japet || 79 || yaamale : datvaa mantra.m japeddevi "satamo.s.tottara.m tata.h || 80 || tata.h "si.sya.h ku"satilajalaanyaadaaya .o adya kutaitat amukadevataayaa amuktamantragraha.naprati.s.thaartha.m | dak.si.naamida.m suvar.na.m kaa~ncana.m vaa vahnidaivata.m amuktagotraayaamuktadeva"sarma.ne gurave tubhyamaha.m sampradade || 81 || "sariiramartha.m praa.naa.m"sca sarva.m tasmai nivedayet | tata.h prabh.rti kurviita guro.h priyamananyadhii.h | yadyadi.s.tatama.m loke mukhe tannivedayet || 82 || svatantratantre dak.si.naaniyamo yathaa : gurave dak.si.naa.m dadyaatpratyak.saaya "sivaatmane | sarvasva.m vaa tadardha.m vaa tadardha.m vaa tadaaj~nayaa | nocetsa~ncaari.nii "sakti.h kathamasya bhavi.syati || 83 || kulaam.rte : vitta"saa.s.thya.m parityajya sarvakarma.ni saadhayet | vitta"saa.dhya.m nihantyaa"su putraanaayurya"sodhanam || 84 || gurudeva.m pa~ncayitvaa ya.h kuryaaddhanasa~ncayam | tena tadbhujyate naiva hriiyate raajataskarai.h || 85 || aasana.m gurave dadyaadraktakambalameva ca | haaraadyaabhara.na.m dadyaadgaa~nca dadyaatpayasviniim || 86 || bhumi.m v.rttikarii.m dadyaatputrapautraanugaaminiim || 87 || tathaa : gurave dak.si.naa.mdadyaatsvar.na.m vastrasamanvitam | gurusanto.samaatre.na du.s.tamantro.api sidhyati || 88 || anyathaa naiva siddha.h syaadabhicaaraaya kalpate | diik.saagraha.nasaamagrii.m gurave.atha nivedayet | anyaa.m"sca braahma.naa.mstatra yatnata.h parito.sayet | tato mi.s.thaannapaanaadinaa braahma.naanparito.sya svaya.m bhu~njiita || 89 || tathaa ca nibandhe : braahma.naanbhojayetpa"scaatvidhivaddik.sito nara.h | viprebhyo dak.si.naa.m dadyaatsvaya.m bhu~njiita vaagyata.h || 90 || diik.saadivase guru"si.syorupavaase di.samaaha yoginiitantre : mantra.m dattvaa guru"scaivamupavaasa.m yadaacaret | mahaandhakaare narake k.rmirbhavati naanyathaa || 91 || diik.saa.m k.rtvaa yadaa mantrii copavaasa.m samaacaret | tasya deva.h sadaa ru.s.ta.h "saapa.m dattvaa vrajetpuram || 92 || yadyatra homa.h kriyate tadaa tadvidhaana.m vak.syaama.h | iti kalaavatiidiik.saaprayoga.h || 93 || atha pa~ncaayatanii diik.saa : yaamale : bhavaaniintu yadaa madhye ai"saanyaamacyuta.m yajet | aagneyaa.m paarvatiinaatha.m nai-.rtyaa.m ga.nanaayakam | vaayavyaa.m tapana~ncaiva puujaakrama udaah.rta.h || 94 || yadaa tu madhye govindamai"saanyaa.m "sa"nkara.m yajet | aagneyaa.m ga.nanaatha~nca nai-.rtyaa.m tapanantathaa || 95 || vaayavyaamambikaa~ncaiva bhogamok.saikabhuumikaam | "sa"nkara~nca yadaa madhye ai"saanyaamacyuta.m yajet || 96 || aagneyaa.m tapana~ncaiva nai-.rtyaa.m ga.nanaayakam | vaayavyaa.m paarvatii~ncaiva svargamok.sapradaayiniim || 97 || aadityaa~nca yadaa madhye ai"saanyaa.m sa"nkara.m yajet | aagneyaa.m ga.nanaatha~nca aadityaa~nca yadaa madhye ai"saanyaa.m "sa"nkara.m yajet | aagnyeyaa.m ga.nanaatha~nca nai-.rtyaa.m ke"sava.m tathaa || 98 || vaayavyamambikaa.m devii.m svargasaadhanabhuumikaam | ga.nanaatha.m yadaa madhye ai"saanyaa.m ke"sava.m yajet || 99 || aagneyaamii"svara~ncaiva nai-,rtyaa.m tapanantathaa | vaayavyaa.m paarvatii~ncaiva puujayenmok.sasaadhiniim | svasthaanavarjitaa devaa du.hkha"sokabhayapradaa.h || 100 || tathaa ca ga.ne"savimar.si.nyaam : "sambhau madhyagate hariinaharabhuudevyo harau "sa"nkare bhaasyenaagasutaa ravau haraga.ne"saajambikaa.h sthaapitaa.h | devyaa.m vi.s.nuharaikadantaravayo lambodare.aje"svare naaryaa.h "sa"nkarabhaagato.atisuhadaa vyaastaastu te haanidaa.h || 1 || raamaarcanacandrikaayaa.m gautamiiye ca : yadaa tu madhye govindamaagneyaa.m ga.nanaayakam | nai-.rtyaa.m hasamabhyarcya vaayavyaamarcayecchivaam || 2 || ai"saanyaa.m "sa"nkara~ncaiva bhogamok.saphalaaptaye | iti yada"ngadevataayaa.h puujane aagneyaadau ga.ne"saadipuujanamukta.m tadraamagopaalavi.sayamiti kecit | vastuto vaikalpikamiti saampradaayikaa.h || 3 || ete.saa.mpuujanantu gautamiiye : gandhaadibhirathaabhyarcya .sa.da"ngaarcanameva ca | vi.m"sak.rtvo japenmantra.m namask.rtya samaapayet || 4 || a"ngadevataapuujaakaalastu pii.sthadevataapuujaanantaram || tathaa ca sanatkumaaratantre : pii.s.thasyaarcanama"ngadevayajana.m praa.naprati.s.thaa tata.h, aahvaana.m nijamudrikaviracana.m dhyaana.m prabho.h puujanam || 5 || yattu.h deve pu.spaa~njali.m datvaa a"ngadevaansamarcayet | tattu prati.s.thitaprati maadiyantraadivi.sayam || 6 || yantraatiriktaadhaare puujane tu kulaavalyaam : ekapii.the p.rthakpuujaa.m vinaa yantra.m karoti ya.h | a"ngaa"ngitva.m parityajya devataa"saapamaapnuyaat || 7 || eva~nca : aavaahya devataamanyaacarcaya.mstvanyadevataam | ubhaabhyaa.m labhate "saapa.m mantrii bhavati durmati.h | iti tu a"ngaatiriktaparam | sarve.saama"ngamantraa.naa.m siddhaadivicaaro naasti || tathaa ca : siddhaadi"sodhana.m nai.saama"ngatve sati raajavat || 8 || "syaamaadau tu pa~ncaayatanaabhaava.h || tathaa ca rudrayaamale : syaamaamaayaa.m bhairaviitaaraacchinnamastaatu bhairavi | ma.mjugho.sa.m tathaa raudre pa~ncaa"nga ne.syate budhai.h || 9 || upavidyaasu sarvaasu .sa.tkarmaadi.su saadhane | naatra diik.saadyapek.saastu naatraa"ngaa"ngi – prapuujanam || 10 || tattvasaare : upavidyaasu sarvaasu tathaa prayogasaadhane | diik.saa.m vinaiva karttavya upade"sa.h sadaiva hi || 11 || atha sa.mk.sepadiik.saa : muhuurte sarvatobhadre nava kumbha.m nidhaaya ca | sodaka.m gandhapu.spaabhyaamarcita.m vastrasa.myutam | sarvau.sadhinavaratnapa~ncapallavasa.myutam | tato devaarcana.m k.rtvaa huneda.s.tottara.m "satam | pa~ncapallavamiti panasaamraa"svatthava.tavakulaani || 12 || tathaa ca vaasi.s.te : panasaamra.m tathaa"svattha.m va.ta.m vakulameva ca | pa~ncapallavamityukta.m munibhistantravedibhi.h || 13 || navaratnaani : muktaamaa.nikyavaduuryagomedaanvajravidrumau | padmaraaga.m marakata.m niila~nceti yathaakramaat || 14 || nibandhe : "si.sya.m svala.mk.rta.m vedyaamupaagnimupave"sayet | mantrita.h prok.sa.niitoyai.h "saantikumbhajalaistathaa || 15 || muulamantre.naa.s.ta"satairmantritairabhi.secayet | a.s.ta"satai.h a.s.tottara"sata.h || 16 || atha sampaadayenmantra.m hasta.m "sirasi dhaarayan | namo.astvityak.sataan dadyaattata.h "si.syo.arcayedgurum || 17 || yadvaa diik.saantara.m "sa"nkhamabhyarcya saak.sata.m tadambunaabhi.sicyaa.s.tavaara.m muulena "sirasi kara.m nidhaayaa.s.tau vaaraan kar.ne japet | tathaa ca tatraapya"sakta.h ka"sciccedabjamabhyarcya saak.satam | tadambunaabhi.sicyaa.s.tavaara.m muulena kevalam | nidhaayaa.s.tau japetkar.ne upade"se tvaya.m vidhi.h | iti sa.mk.sepadiik.saa || 18 || upade"saantaramaaha vi"svasaare : candrasuuryagrahe tiirthe siddhak.setre "sivaalaye | mantramaatraprakathanamupade"sa.h sa ucyate || 19 || vi"svasaare : mahaadiik.saa tathaa diik.saa upade"sastata.h param | yuge yuge ca karttavya upade"sa.h kalau yuge || 20 || atha sarvatobhadrama.n.dalam : (dekhiye citra 10) "saaradaayaam : caturasre catu.sko.s.the kar.nasuutrasamanvite | catur.svapi ca ko.s.the.su ko.nasuutracatu.s.tayam