********************************************************************************************* * * BRhattantrasAra by KRSnAnanda AagamavAgIza * * Edited by chaTTopAdhyAya * * Published in Calcutta, 1896 * * Revision 0 Sept. 19, 2007 * * Copyright (c) Muktabodha Indological Research Institute * * THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY * * Harvard-Kyoto transliteration * ********************************************************************************************* || zrIgaNezAya namaH || bRhat tantrasAraH prathamaH paricchedaH atha maGgalAcaraNaM granthasUcanA ca natvA kRSNapadadvandvaM brahmAdisuravanditam | guruJca jJAnadAtAraM kRSNAnandena dhImatA || 1 || tattadgranthagatAdvAkyAnnArthaM pratipadya ca | saukaryArthaJca saMkSepAttantrasAraH pratanyate | ucyate prathamaM tantra lakSaNaM guruziSyayoH || 2 || atha gurulakSaNam : zAntodAntaH kulInazca vinItaH zuddhavezavAn | zuddhAcAraH supratiSThaH zucirdakSaH subuddhimAn || 3 || AzramI dhyAnaniSThazca tantramantravizAradaH | nigrahAnugrahe zakto gururityabhidhIyate || 4 || AgamasaMhitAyAm : uddharttuJcaiva saMharttuM samartho brAhmaNottamaH | tapasvI satyavAdI ca gRhastho gururucyate || 5 || atha gurumAhAtmyam : jJAnArNaveH gurau mAnuSabuddhintu mantre cAkSarabuddhikam | pratimAsu zilAbuddhiM kurvANo narakaM vrajet || 6 || janma hetu hi pitarau pUjanIyau prayatnataH | gururvizeSataH pUjyo dharmAdharmapradarzakaH || 7 || guruH pitA gururmAtA gururdevo gururgatiH | zive ruSTe gurustrAtA gurau ruSTena kazcana || 8 || gurorhitaM prakartavyaM vAGmanaHkAyakarmabhiH | ahitAcaraNAddevi ! viSThAyAM jAyate krimiH || 9 || zaroradaH pitA devi ! jJAnado gurureva ca | gurogurutaro nAsti saMsAre duHkhasAgare || 10 || yasya vaktrAdviniryAtaM pUrNabrahmamayaM vapuH | tArayennAtra sandeho narakArNavato dhruvam || 11 || mantratyAgAdbhaven mRtyurgurutyAgAddaridratA | gurumantraparityAgAdrauravaM narakaM vrajet || 12 || gurau sannihite yastu pUjayedanyadevatAH | sa yAti nakaraM ghoraM sA pUjA viphalA bhavet || 13 || zrIkrame : utpAdaka brahmadAtrorgarIyAnbrahmadaH pitA | tasyAnmanyetsatataM piturapyadhikaM gurum || 14 || guruvad guruputreSu guruvattatsutAdiSu | guruvatpUjanaM kArya tathA toSaNaM vAkyapAlanam || 15 || guruvadbhajanaM kArya sarvadA gurusantatau || 16 || nigamakalpadrume : avidyo vA savidyo vA gurureva ca daivatam | amArgastho'pi mArgastho gurureva sadAgatiH || 17 || AyAntamagrato gacchedagacchantaM tamanuvrajet | Asane zayane vA'pi na tiSThedagrato guroH || 18 || anujJAM prApya tiSThettu naivaM zApamavApnuyAt || 19 || tathA kriyAsAre : gururmAtA pitA svAmI bAndhavAH sahradaH zivaH | ityAdhAya manonityaM bhajet sarvAtmanA gurum || 20 || atha nindyagurulakSaNam : kriyAsAra samuccyaye : zvitrI cai galatkuSTho netrarogI ca vAmanaH | kunakhI zyAvadantazca strIjitazcAdhikAGgakaH || 21 || hInAGgaH kapaTo rogI bahvAzI bahujalpakaH | etairdoSairvinirmukto (vihInaH pAThAntara) yaH sa guruH ziSyasammataH || 22 || yAmale : abhizaptamaputraJca kadaryaM kitavaM tathA kriyAhInaM zaThaJcApi vAmanaM gurunindakam || 23 || jalaraktavikrAraJca varjayenmatimAn sadA | sadA matsarasaMyuktaM guruM tantreNa varjayet || 24 || vaizampAyana saMhitAm : aputromRtaputrazca kuNThI ca vAmanastathA | ityAdyapi bodhyamiti || 25 || atha ziSyalakSaNam : zAnto vinItaH zuddhAtmA zraddhAvAn dhAraNAkSamaH | samarthazca kulInazca prAjJaH saccarito yatiH | evamAdi guNairyuktaH ziSyo bhavati nAnyathA || 26 || anyaccaH puNyavAn dhArmikaH zuddho gurubhakto jitendriyaH | ziSya yogyo bhavet so hi dAnadhyAnaparAyaN || 27 || atha niSiddha ziSyalakSaNam : pApine krUraceSTAya zaThAya kRpaNAya ca | dInAyAcArazUnyAya yantradveSaparAya ca || 28 || nindakAya ca mUrkhAya tIrthadveSaparAya ca | gurubhaktivihInAya na deyA malinAya ca || 29 || AgamasAre : alasA malinAH klinnA dAmbhikAH kRpaNAstatathA | daridrA rogiNo ruSTA rAgiNo bhogalAlasAH || 30 || asUyamatsaragrastAH sadA puruSavAdinaH H | anyAyopArjitadhanAH paradAraratAzca ye || 31 || viduSAM vairiNazcaiva tyAjyAH paNDitamAninaH | bhraSTAcArAzca ye kaSTavRttayaH pizunAH khalAH || 32 || vahavAzinaH krUraceSTA durAtmanazca ninditAH | ityevamAdayo'nyepi pariSThAH puruSAdhamAH | evaM bhUtAH parityAjyAH ziSyatvenopakalpitAH || 33 || atha gurutAziSyatAvidhiH gurusannidhau sarttavyAkarttavyanirupaNaJca : gurutA ziSyatA vApi tayorvatsaravAsataH || 34 || tathA coktaM sAraraMgrahe : sadguruH svAzritaM ziSyaM varSamekaM parIkSayet (pratIkSayet) || 35 || svapne tu na kAlaniyamaH | svapne tU niyamo na hIti nAradavacanAt || 36 || tatraiva : rAjJi cAmAtmyajo doSaH patnIpApaM svabharttari | tathA ziSyArjjitaM pApaM guruH prApnoti nizcitam || 37 || varSaikeNa bhavedyogyo viproguNasamanvitaH | varSadvayena rAjanyo vaizyastu vatsaraistribhiH | caturbhirvatsaraiH zUdraH kathitA ziSyayogyatA || 38 || tArApradIpe : AgamoktavidhAnena kalau devAn yajetsudhIH | na hi devAH prasIdanti kalau cAnya vidhAnataH || 39 || tathA : kRte zrutyuktamArgaH syAt tretAyAM smRtisambhavaH | dvApare tu purANoktaH kalAvAgamasammataH || 40 || azuddhAH zUdrakarmANo brAhmaNAH kalisambhavAH | teSAmAgamamArgeNa siddhirna zrautavartmanA || 41 || mantrarNA devatA jJeyA devatA gururUpiNI | teSA bhidA na karttavyA yadIcchecchubhamAtmanaH || 42 || devyAgame zivavAkyam : guruzayyAsanaM yAnaM pAdukopAnatpIThakam | snAnodakaM tathAcchAyAM laGghanaM naiva kArayet || 43 || guroragre pRthak pUjAmauddhatyaJca vivarjayet | dIkSAvyAkhyAM prabhutvaJca guroragre parityajet || 44 || rudrayAmale : RNadAnaM tathAdAnaM vastunAM krayavikrayam | na kuryAdguruNA sArddhaM ziSyo bhUtvA kadAcana || 45 || atha guruzabdArtha : tantrArNave : gakAraH siddhidaH prokto rephaH pApasyadAhakaH | ukAraH zambhurityuktastritayAtmAH guruH paraH || 46 || gakArAjjJAnasampatti rephaH pApasya dAhakaH | ukArAcchivatAdAtmyaM dadyAditi guruH smRtaH || 47 || guzabdastvandhakAraH syAdruzabdastannirodhakaH | andhakAranirodhitvAdgururityabhidhIyate || 48 || atha AzramAdibhedena gurunirNayaH dUratvAdUratvabhedena guruM prati karttavyaJca : kulacuDAmaNau : udAsIno hyudAsInAM vanastho vanavAsinaH | yatInAJca yatiH prokto gRhasthAnAM gururgRhI || 49 || vaiSNave vaiSNavo grAhyaH zaive zaivastathA punaH | zaktike tritayaM vidyAddikSAsvAmI na saMzayaH || 50 || gururapi gRhastha eva kulArNave sarvazAtrArthavettA ca gRhastho gururucyate || 51 || tathA ca kalpe : kalatraputravAn vipro dayAluH sarvasammataH | daive pitre'rimitre ca gRhastho deziko bhavet || 52 || kulacuDAmaNau : pitA mAtA tathA bhrAtA pitRvyo mAtulastathA | yenopadiSTastantre'smin taM guruM samupAsayet || 53 || na ca vAlo na vRddhazca na khaJjo na kRzastathA | iti hayazIrSAt || 54 || tathA ca nityAnande : guruM na martyaM budhyet yadi budhyeta tasya tu | na kadAcidbhavet siddhirna mantrairdaivapUjanaiH || 55 || tathA : ekAgramasthitaH ziSyastrisandhayaM praNamedgurum | krozamAtra sthito bhUtvA guruM pratidinaM namet || 56 || ardhayojanataH ziSyaH praNamet paJcaparvasu | ekayojanamArabhya yojana – dvAdazAvadhi | dUra – dezasthitaH ziSyo bhaktyA tatsannidhiM gataH | tatra yojanasaMkhyoktamAsena praNamed gurum || 57 || yadi dUre ca cArvAGgi ! svagurornagaraM bhavet | varSe varSe ca karttavyaM gurozcaraNavandanam || 58 || etacca ekadhA dakSiNAyane ekadhA uttarAyaNe karttavyam || 59 || atha pitrAdito dIkSAniSedhaH : yoginItantre piturmantraM na gRhNIyAt tathA mAtAmahasya ca | sodarasya kaniSThasya vairipakSAzritasya vA || 60 || gaNeza – vimarSiNyAm : yaterdIkSA piturdIkSA dIkSA ca vanavAsinaH | viviktAzramiNo dIkSA na sA kalyANadAyikA || 61 || rudrayAmale : na patnIM dIkSayedbhartA na pitA dIkSayet sutAm | na putraJca tathA bhrAtA bhrAtaraM na ca dIkSayet || 62 || siddhamantro yadi patistadA patnIM sa dIkSayet | zaktitvena varArohe ! na ca sA putrikA bhavet || ityAdi – niSedhavacanAdebhyo mantraM na gRhNIyAt ityarthaH idantu siddhetaraviSayam | siddhamantre na dUSyatIti vacanAt || 63 || yaterapi dIkSoktA zaktiyAmale : tIrthAcArayuto mantrI jJAnavAn susamAhitaH | nityAniSTho yatiH khyAto guruH syAdbhautike'pi ca || 64 || tathA ca siddhayAmale: yadi bhAgyavazenaiva siddhividyAM labhet priye | tadaiva tAntu dIkSeta tyaktvA guruvicAraNam || 65 || tathA : pramAdAcca tathA'jJAnAt piturdIkSAM samAcaret | prAyazcittaM tataH kRtvA munerdIkSAM (punardIkSAM) samAcaret || piturityupalakSaNa tathA mAtAmahAdInAmapi | prAyazcattantu ayutasAvitrIjapaH sarvatra darzanAt || 66 || zaGkha : dazasAhasryajApena sarvakalmaSanAzinI || 67 || tathA matsyasUkte : nirvIryaJca piturmantraM zaive zAkte na dUSyatIti vacanaM kaulikamantradIkSAparam || atra hetuH yoginItantre : zaktyAdividyAmadhikRtya dIkSAniSedhAt (tathA ca viSNumantrastu pitrAdibhyo gRhItavyaH ityarthaH) yadvA zAkte tArAdividyAyAM matsyasUkte tAmadhikRtya tathApratipAdanAt | tathA ca nijakulatilakAya jyeSThaputrAya dadyAdityAdi || 68 || zrIkrame'pi : manurvimRSya dAtavyo jySThaputrAya dhImate | mahAtrIrthaM uparAge sati sarvatra na doSaH || 69 || tathA ca viSNumantramadhikRtya : sAdhu pRSTaM tvayA vipra vakSyAmi sakalantava | brahmaNA kathitaM pUrvaM vasiSThAya mahAtmane || 70 || vasiSTho'pi svaputrAya matpitre dattavAna svayam | prasannahRdayaH svacchaH pitA me karuNAnidhiH || 71 || kurukSetre mahAtIrthaM sUryaparvaNi dattavAn | ityAdi vaizampAyanasaMhitAyAM zaunakaM prati vyasavacanAm || 72 || yoginItantre : nirvIryaJca piturmantraM tathA mAtAmahasya ca | svapnalabdhaM striyAdattaM saMskAreNaiva zudhyati || 73 || yattu : sAdhvI caiva sadAcArA gurubhaktA jitendriyA | sarvamantrArthatattvajJA suzIlA pUjate ratA | guruyogyA bhavet sA hi vidhavA parivarjitA | striyA dIkSA zubhA proktA mAtuzcASTaguNAH smRtAH || idastu gurorupAsitamantraparam || 74 || tathA bhairavotantre : svIyamantropadeze tu na kuryAdgurucintanam || 75 || mAturityupAsite'STaguNam | anupAsite zubhaphaladamityarthaH | siddhamantraviSayaM vA iti kecit | vastutastu yoginItantre strIpadaM vidhavAparaM ekavAkyatAbalAt || 76 || vidhavAyAH sutAdezAt kanyAyAH piturAjJayA | nAdhikAro yato nAryyAH sadhavA bhartturAjJayA | nAdhikAra iti svAtantryeNAdhikArasya || 77 || strINAM garbhavatInAJca dIkSAyAM naiva dUSaNam | na kuryAddazame mAsi kRtvA ca nArakI bhave || 78 || svapnalabdhamantre yadi sadguruM prApnoti tadA tata eva tanmantraM gRhNIyAt, nacet jalapUrNakalase guroH prANapratiSThAM vidhAya vaTapatre kuMkumena likhitaM mantraM tatkalase prakSipya uttolya mantraM gRhNIyAdityarthaH || 79 || tathA hi : svapnalabdhe ca kalase guroH prANAna nivezayet | vaTapatre kuMkumena likhitvA grahaNe zubham | tataH siddhimavApnoti cAnyathA viphalaM bhavet | idandu sadgurorAbhAve tasmAdeva mantraM gRhNIyAt | svapne tu niyamo na hIti nAradavacanAt | tatra siddhAdiniyamo nAsti || 80 || tathA vidyAdharAcAryaghRtaM jAvAlavacanam : madhyadezakurukSetra- naTakoGkaGasambhavAH | antarvedipratiSThAnA AvantyAzca gurUttamAH || madhyadeza AryAvartaH || 81 || gauDAH zAlvAH surAzcaiva mAgadhAH keralAstathA | kozalAzca dazArNAzca guruvaH sapta madhyamAH | karNATanarmadA – rASTrakacchatIrodbhavAstathA kAlindAzca kalambAzca kAmbojAzcAdhamA matAH || 82 || atha dIkSAvicArAdi – nirNayaH dIkSAM vinA japasya duSTatvAt prathamaM sA nirUpyate | divyaM jJAnaM yato dadyAt kuryAtpApasya saMkSayam | tasmAddIkSati sA proktA munibhistantravedibhiH || 83 || atha sarvAzrameSu dIkSAyA Avazyakatvam : tathA ca : dIkSAmUlaM japaM sarvaM dIkSAmUlaM paraM tapaH | dIkSAmAzritya nivasedyatra kutrAzrame vasan || 84 || adIkSitA ye kurvanti japapUjAdikAH kriyAH | na bhavati priye ! teSAM zilAyAmuptavIjavat || 85 || devi ! dIkSAvihInasya na siddhirna ca sadgatiH | tasmAt sarvaprayatnena guruNA dIkSito bhavet || 86 || adIkSito'pi maraNe rauravaM narakaM vrajet | adIkSitasya maraNe pizAcatvaM na muJcati | tasmAddIkSAM prayatnena sadA kurvIttAntrikAt || 87 || tathA ca navaratnezvare : sarvAsAmapi dIkSANAM muktiH phalamakhaNDitam | avirodhAdbhavantyeva prAsaGgikyastubhuktayaH || 88 || upapAtakalakSANi mahApAtakakoTayaH kSaNAddahati devezi ! dIkSA hi vidhinA kRtA || 89 || kalpe dRSTvA tu mantraM vai yo gRhNAti narAdhamaH | manvantarasahasreSu niSkRtinaiva jAyate || 90 || nAdIkSitasya kAryA syAt tapobhiniyamavrataiH | na tIrthagamanenA'pi na ca zarIrayantraNaiH || 91 || matsyasUkte : adIkSitAnAM marttayAnAM doSaM zRNu varAnane ! | annaM viSThAsamaM tasya jalaM mUtrasamaM smRtam || 92 || tatkRtaM tasya vA zrAddhaM sarvaM yAti hyadhogagim || 93 || tataH : sadgurorAhitA dIkSA sarvakarmANi sodhayet | atha zUdrasya niSiddhamantrA : tantrAntare : praNavAdyaM na dAtavyaM mantraM zUdrAya sarvathA | AtmamantraM gurormantraM mantraJcAjapasaMjJakam || 94 || svAhApraNavasaMyuktaM zUdre mantraM dadaddvijaH | zUdro nirayamApnoti brAhmaNo yAtyadhogatim || 95 || zrutirapi : sAvitrIM praNavaM yajurlakSmIM strIzUdro yadi jAnIyAt sa mRto'dhogacchati || 96 || vizeSamAha vArAhIye : gopAlasya manurdeyo mahezasya ca pAdaje | tatpatnyAzcApi sUryasya gaNezasya manustathA | eSA dIkSAdhikArI syAdanyathA pApabhAgbhavet || 97 || atha mantrANAM siddhAdivicAra : tatrApyanukUlaM mantraM dIkSayet | mananAttrAyate yasmAttasmAnmantraH prakIrtitaH || 98 || tathA ca : svatArarAzikoSThAnAmanukUlAn bhajenmanUn || 99 || siddhasArasvate : nRsiMhArkavarANANAM prAsAdapraNavasya ca | sapiNDAkSaramantrANAM siddhAdInnaiva zodhayet || 100 || vArAhItantre : tArAcakraM rAzicakraM nAmacakraMtathaiva | tata cet saguNo mantro nAnyacakraM vicintayet | iti tu pradhAnatayA voddhavyam || 1 || tathA ca : dhanimantraM na gRhNIyAdakulaJca tathaiva ca | ityAdau tathA darzanAttattaccakravicArasyAvaszyakatvAt prathamaM tannirUpyate | svapnalabdhe striyA datte mAmAmantre ca tryakSare | kAlI – tArAmaNau mantrI tathA chinnamanAvapi | vaidikeSu ca sarveSu siddhAdInnaiva zodhayet || 2 || mAlAmantrastu vArAhIye : viMzatyarNAdhikA mantrA mAlAmantrAH prakIrtitAH || 3 || napuMsakasya mantrasya siddhAdinnaiva zodhayet | haMsasyASTAkSarasyApi tathA paJcAkSarasya ca | eka – dvi – tryAdibijasya siddhAdInnaiva zodhayet | tathA : ekAkSarasya mantrasya mAlAmantrasya pArvati | vaidikasya ca mantrasya siddhAdInnaiva zodhayet || 4 || puM-mantrA huMphaDantAH syudviSThAntAstRstriyo matAH | napuMsakA namo'ntAH syurityuktA manavastridhA | etatzUnyA mahAvidyA mahAzabdena nIyate || 5 || mAlinIvijaye : atha vakSyAmyahaM yA yA mahAvidyA mahItale | doSajAlairasaMspRSThAstAH sarvA hi phalaiH saha | kAlI nIlA mahAdUrgA tvaritA chinnamastakA | vAgvAdinI cAnnapUrNA tathA pratyaGgirA punaH | kAmAkhyAvAsinI bAlA mAtaGgI zailavAsinI | ityAdyAH sakalA devyAH kalau pUrNaphalapradAH || 6 || siddhamantratayA nAtra yugasevAparizramaH | tathA caitA mahAvidyAH kalidoSAnna vAdhitAH || 7 || tathA ca muNDamAlAtantre : kAlI tArA mahAvidyA SoDazI bhuvanezvarI | bhairavI chinnamastA ca vidyA dhUmAvatI tathA | vagalA siddhavidyA ca mAtaGgI kamalAtmikA | etA daza mahAvidyAH siddhavidyAH prakIrtitAH | nAtra siddhAdyapekSAsti nakSatrAdivicAraNA | kAlAdizodhanaM nAsti nArimitrAdidUSaNam | siddhividyAtayA nAtra yugasevAparizramaH | nAsti kiJcinmahAdevi ! duHkhasAdhyaM kadAcana | ityAdivacanAdeSu vicAro nAsti | vastutastu idaM prazaMsAparam | sarvatra vicArasyAvazyakatvaM duradRSTavazAt kadAcidvairimantrasya svapnAdau prAptyA taddoSasya dRSTatvAditi sAmpradAyikAH || 8 || atha kulAkulacakra : (dekhiye citra 1) kulAkulasya bhedaM hi vakSyAmi mantriNAmiha | tathA nibandhe – vAyvagni – bhU – jalAkAzAH paJcAzallipayaH kramAt | paJcahrasvAH paJca dIrghA vindvantAH sandhisambhavAH | kAdayaH paJcazaH yakSalasahAntAH prakIrtitAH | tathA ca – a A e ka ca Ta ta pa ya SA mArutAH | i I ai kha cha Tha tha pha ra kSA AgneyAH | u U A ga ja Da da ba la lAH pArthivAH | R RR au gha jha Ta dha bha va sA vAruNAH lR lRR aM Ga Ja Na na ma za hA nAbhasAH | sAdhakasyAkSaraM pUrva mantrasyApi tadakSaram | yadeyka bhUtadaivatyaM jAnIyAt svakulaM hitam | bhaumasya vAruNa mitraM AgneyasyApi mArutam | mArutaM pArthivAnAJca AgneyaJcAmbahsAM ripuH || 9 || pArthivAnAJceti cakArAt AgneyaM pArthivAnAM ripuH | nAbhasaM sarvamitraM syAdviruddhaM naiva zIlayet | tathA ca rudrayAmale : pArthive vAruNaM mitraM taijasaM zatrurIritam | aindravAruNayoH zatrurmArutaH parikIrtitaH | mitraM taijasaM zatrirIritam | aindravAruNayoH zatrurmArutaH parikIrtitaH | iti rAghavabhaTTaghRtavacanAt jalamArutayoH zarutA | mitre siddhiH samAkhyAtA udAsIne na kiJcana | mRtyurvyAdhiramitre ca svakule siddhi ruttamA || 9ka || atha rAzicakram : (dikhiye citra 2) yathA Agamakalpadrume : rekhAdvayaM pUrvapareNa kuryAttanmadhyato yAmyakuverabhedAt | ekaikamIzAnanizAkare tu hutAzavAyavyorvilikhettator'rNAn | vedAgni – vahniyugala – zravaNAkSisaMkhyAn paJceSuvANazarapaJcacatuSTayArNAn | meSAditaH pravilikhet sakalAstu varNAn kanyAgatAn pravilikhedatha pAdivarNAn || 10 || zAradAyAma vAlaM gauraM khuraM zonaM zamIzobheti rAziSU krameNa bheditA varNAH kanyAyAM zAdayaH smRtAH | tena a A i I meSaH | u U R vRSaH | RR lR lRR mithunam | e ai karkaTaH | o au siMhaH | aM aH za Sa sa ha la kSaH kanyA | kavartastulA | cavargo vRzcikaH Tavargo dhanuH | tavargo makaraH | pavargaH kumbhaH | yavargo mInaH | svarAzInAmanUklaM mantraM bhajet | tathA ca svatArarAzikoSThAnAmanukUlAn bhajenmanUtini nAradavacanAt | rAzInAM zuddhatA jJeyA tyajecchakraM mRtiM vyayam | svarAzermantrarAzyantaM gaNanIyaM vicakSaNaiH | yadA tusvarAzerajJAnaM tadA sAdhanAmAdyakSarasambandhinaM rAziM gRhItvA gaNayet || nArAyaNIye : ajJAte rAzinakSatre nAmAdyakSaradarzanAt sAdhyasyAkSararAzyantaM gaNayet sAdhakAkSarAditi rAmArcanacandrikAdhRtatvAcca || 11 || tantrarAje : tena mantrAdyavarNena nAmnazcAdyakSareNa ca | gaNayedyadi SaSThaM vASyaSTamaM dvAdazantu vA | ripurmantrAdyavarNa syAttena tasyAhitaM bhavet || 12 || rAmArcanacandrikAyAm : ekapaJca – navabAndhavAH smRtA dvau ca SaSThadazamAzca sevakAH | vahnirudramunayastu poSakA dvAdazAsTacaturastu ghAtakAH | caturastu ghAtakA iti viSNuviSayam | rAmArcanAcandrikAghRtatvAcca || 13 || zaktayAdau SaSThaM varjanIyam | SaSThASTamadvAdazAni varjanIyAni yatnataH iti vacanAt | tantrarAjaghRtatvAcca || 14 || tantrAntare : dvAdazarAzInAmiyaM saMjJA nAmAnurUpaM phalam | lagnaM dhanaM bhAtRbandhuputrazatrukalatrakam | maraNaM dharmakarmAyavyayA dvAdazarAzayaH | nAmAnurUpameteSA zubhAzubhaphalaM labhet | vaiSNave tu bandhusthAne zatruH zatrusthAne banduriti pAThaH || 15 || lagne siddhistathA nityaM ghane dhanasamRddhiHdam | bhrAtari bhrAtRvRddhiH syAdvAndhave vAndhavapriyaH | putre putravivRddhiH syAcchatrau zatruvivarddhanam | kalatre madhyamA proktA maraNe maraNaM bhavet | dharmadharmavivRddhiH syAt | siddhidaH karmasaMsthitaH | Aye ca dhanasampattirvyaye ca saJcitavyayaH || 16 || atha nakSatracakram : (dekhiye citra 3) a A azvinI devaH | i bharaNI mAnuSaH | I u U kRttikA rAkSasaH | R RR lR lRR rohiNI mAnuSaH | e mRgaziro devaH | ai ArdrA mAnuSaH | o au punarvasurdevaH | ka puSyA devaH | kha ga azleSA rAkSasaH | gha Ga maghA rAkSasaH ca pUrvaphalguno mAnuSaH | cha ja uttaraphalgunI mAnuSaH | jha Ja hastA devaH | Ta Tha citrA rAkSasaH | Da svAtI devaH | Dha Na vizAkhA rAkSasaH | ta tha da anurAdhA devaH | dha jyeSThA rAkSasaH | na pa pha mUlA rAkSasaH | ba pUrvASADhAmAnuSaH | bha uttarASADhA mAnuSaH | ma zravaNA devaH | ya ra ghaniSThA rakSasaH | la zatabhiSA rAkSasaH | va za pUrvabhAdrapadA mAnuSaH | Sa sa ha uttarabhAdrapadA mAnuSaH | aM aH la kSa revato devaH | vRhacchrIkrame : uttarAddakSiNAgrAM tu rekhAM kuryAccatuSTayIm | dazarekhAH pazcimagrAH karttavyA vIravandite | azvinyAdikrameNaiva vilikhettArakAH punaH || 17 || akArAdi – kSakArAstAn dvicandravahnivedakAna | bhUmIndu netracandrAkSNi azleSAntaM khagau priye | dvibhUnetra – netrayugmAMzcendunetrAgni candrakAn | maghAdijyeSThAparyantaM dvitIyaM navatArakam | vahnibhUmInducandrAMzca yugmendunetra – vahnikAn | vedena bheditAn varNAn revatyaMzagatAn kramAt || 18 || tathA ca nibandhe : pUrvottara – trayaJcaiva bharaNyArdrAtha rohiNI | imAni mAnuSAnyAhurnakSatrANi manISiNaH || 19 || jyeSThA zatabhiSA – mUlA dhaniSThAzleSakRttikAH | citrA – maghA – vizAkhAH syustArA rAkSasadevatAH || 20 || azvinI revatI puSyA svAto hastA punarvasuH | anurAdhA mRgazirA zravaNA devatArakAH || 21 || tathA : svajAtau paramA prItirmadhyamA bhinnajAtiSu | rakSomAnuSayornAzo vairaM dAnavadevayoH || 22 || janma – sampadvipatkSema – pratyariH sAdhako vadhaH | mitraM paramamitraJca janmAdIni punaH punaH || 23 || janma tRtIya paJcama saptamAni nakSatrANi varjanIyAni || 24 || tathA ca rAghavabhaTTa : rasASTanavabhadrANi yugayugmagatAni ca | itarANi na bhadrANi tattyajyAni manISiNA ityAdi | tatra svanakSatrAdeva nakSatraM gaNanIyam | svanakSatrAjJAne svanAmAdyakSarasambandhinakSatrAdeva nakSatraM gaNanIyam || piGgalAtantre : prakaTaM yasya janmarkSaM tasya janmarkSato bhavet | pranaSTaM janmabhaM yasya tasya nAmarkSato bhavet | iti vacanAt | tathA ca prAdakSiNyena gaNayet sAdhakAdyakSarAt sudhIH | iti vacanAt | prakArAntaraM nibandhe : prApAlAbhAt paTuprAhyaM rudrasyAdrirUruH karam | lokalopapaTuprAyaH khalo gho bheSu bheditAH || 25 || pakSaikatryaddhirUpAvanibhujazaziyugmendupakSAH | yugmaikadviyugmanetrendu – pakSAgnicandrakAn | trayazazibhUrekapakSendunetrAgnivedAH | varNAH karamAt svarAzyantyau revatyaMzagatAvubhau | japturnakSatrAdatha parigaNayet janma – sampatkrameNa sudhoriti vacanAt || 26 || atha akathaha vakram : (dekhiye citra 4) caturasre likhedvarNAn catuHkoSThasamanvite | catuHkoSThe catuzcatukoSThe SoDaza koSTha iti yAvat || 27 || vizvasAre : caturasraM likhet koSThaM catuHkoSThasamanvitam | punazcatuSkaM tatrApi likheddhImAn krameNa tu | tataH SoDazakoSTheSu akArAdivarNAn prAdakSiNyena likhet | tatra krama : indvAgni – rudra – nava – netra – yugArka – dikSu - RtvaSTa - SoDaza – caturdazabhautikeSu | pAtAla – paJcadaza – vahnihimAMzukoSThe varNAllikhellipibhavAn kramazastu dhImAn || nAmAdyakSaramArabhya yAvanmantrAdimAkSaram | caturbhikoSTherekaikamiti koSThevatuSTayam | punaH koSThaga – koSTheSu savyato nAmna AditaH | siddhaH sAdhyaH susiddho'riH kramAjjJeyA vicakSaNaiH | savyato dakSiNataH | kalpadrume : pUrvAparAyataM kRtvA paJcasUtraM | tathaiva dakSiNodIcyakrameNa paJcasUtrakam | yathA soDazakoSThAni sampadyante tathA likhet || 29 || vizvasAre : akArAdi – hakArAntaM mUlAkoSThAditaH sudhIH | dakSiNAvartayogena koSThe varNAn likhet sudhIH | yenaiva likhanaM kuryAttenaiva gaNanaM smRtam || 30 || siddhaH sAdhyaH susiddho'riH kramAjjJeyo vicakSaNaiH | siddhaH lsiddhyati kAlena sAdhyastu japahomataH | susiddho grahaNAdeva ripurmUlaM nikRntati || 31 || tantrAntare : siddhArNA bAndhavAH proktAH sAdhyAstu sevakAH smRtAH | susiddhAH poSakA jJeyAH zatravo ghAtakAH smRtAH || 32 || japena bandhuH siddhaH syAt sevako'dhikasevayA | puSNAti poSako'bhISTaM ghAtako nA zayed – dhruvam || 33 || siddhisiddho yathoktena dviguNAt siddhasAdhyakaH | siddha – susiddho'rddhajapAt siddhArirhanti bAndhavAn || 34 || sAdhya – siddho dviguNakaH sAdhya – sAdhyo nirarthakaH | taM susiddho dviguNajapAt sAdhyArirhanti gotrajAn || 35 || susiddhasiddho'rddhajapAt tatsAdhyo dviguNAdhikAt | tatsiddho grahAdeva susiddhAriH svagotrahA || 36 || arisiddhaH sutAn hanyAt arisAdhyastu kanyakAH | tatsusiddhastu patnIghnastadarirhanti sAdhakam || 37 || atha vairimantraparityAgapramANamAha tantre : gavA kSIre droNamite japenmantrazatASTakam | pItvA kSIraM jale tadvat samuccArya tyajettathA | anenaiva vidhAnena vairimantrAdvimucyate || 38 || arimantra viditvA tu na punaH prajepecca tat | santyajya tat devatAyAstasyA anyaM bhajenmanum || 39 || droNaparimANa yathA tantrAntare : paladvayantu prasRtiH kuDavaM taccatuSTayam | caturbhiH kuDavaiH prasthaH prasthAzcatvAra ADhakam | caturbhirADhakairdroNaH kathito mAnavedibhiH || 40 || prakArAntaramAha rudrayAmale : vaTapatre likhitvAri – mantraM srotasi nikSipet | evaM mantravimuktiH syAdityAha bhagavAna zivaH || 41 || atha akaDama – cakram : (dekhiye citra 5) rekhAdvayaM pUrvapareNa kuryAttanmadhyato yAmyakuberabhedAt | mahezarakSodhipatikrameNa tiryak tathA vAyuhutAzanena || 42 || akArAdikSakArAntAn klIvahInAna likhettataH | R RR varNadvayaM lR lRR taddhi klIvaM pracakSate || 43 || ekaikakramato lekhyAn meSAdiSu vRSAntakAn | gaNayet kramazo bhadre | nAmAdi varNa pUrvakAn | meSAdito'pi mInAntaM gaNayet kramazaH sudhIH || 44 || japtuH svanAmato mantrI yAvanmantrAdimAkSaram || ratnAvalyAm : dvAdazAkhye rAzicakre kUTaSaNDavivarjitAn | AdihantAd likhedvarNAn puratoyAvadIzvaram | siddha – sAdhya – susidhArIn punaH siddhAdayaH punaH | navaikapaJcame siddhaH sAdhyaH SaDdazayugmake | susiddhastrisaptake rudre vedASTadvAdaze ripuH etatte kathitaM devi | akaDamAdikamuttamam | idaM tu gopAlaviSayakameva | gopAle'ka'kaDamaH smRta iti vacanAt || 45 || zivaviSaye'pi : vaiSNavaM rAzisaMzuddhaM zaivaJcAkaDamaM smRtam | iti yAmalIyAt || 46 || tathA ca vArAhotantre : tArAzuddhirvaiSNavAnAM koSThazuddhiH zivasya ca | rAzizuddhistraipure ca gopAle'kaDamaH smRtaH || 47 || atha RNi – dhani cakram : (dekhiye citra 6) tadyathA : koSThAnyekAdazAnyeva vedena pUritAni ca | akArAdihakArAntAn likhet koSTheSu tattvavit || 48 || prathamaM paJcakoSTheSu hrasvadIrghakameNa tu | dvayaM dvayaM likhettatra vicAre khalu sAdhakaH | zeSeSvekaikazo varNAn kramazastu likhet sudhIH || 49 || tathA dvau dvau svarau paJcasu koSThakeSu zeSAn svarAna SaTsu SaDekamekam | kAdIna hazeSAn vilikhettatorNAn ekaikamekAdaza – koSThakeSu | SaTkAla – kAla – viyadagni – samudra – veda – khAkAza – zUnya – dahanAH khalu sAdhyavarNAH | yugma – dvi – paJca viyadanvara -Suk zazAGka – vyomAddhi – vedazazinaH khalu sAdhakArNAH | nAmAjjhalA dakaThavAd – gajabhuktazeSaM jJAtvobhayoradhikazeSamRNaM dhanaM syAt || 50 || asyArtha : sAdhyavarNAn svara – vyaJjana – bhedena pRthakkRtAni SaTkAlAdyaMkairguNitAni kRtvA tathA sAdhakanAmAkSarANi svaravyaJjanarUpeNa pRThak kRtAn yugmAdyairaGkarguNitAn kRtvA aSTasaMkhyAbhirhRtvA ubhayoH sAdhyasAdhakayoryadadhikaM tadRNaM yannyUnaM taddhanam | evaM jJAtvA mantraM dadyAt | mantrazcedRNI bhavati tadA mantraH zbhado bhavati dhanI cenna || 51 || tathA ca tantrAntare : mantro yadyadhikAMkaH syAttadAH mantraM japet sudhIH | same'pi ca japenmantraM na japettu RNAdhike | zUnye mRtyuM vijAnIyAstasmAcchUnyaM parityajet | RNAdhike dhane || 52 || tathA : indrarkSa netra ravi – paJcadazarttu vedavahnyAyUdhASTanavAbhirguNitAMzca sAdhyAn | digbhU – giri – zruti – gajAgni – munISu – vedaSaDvahnibhistu guNitAnatha sAdhakArNAn | SaTkAletyAdikantu viSNuviSayaM rAmArcanacandrikAdhRtatvAditi kecit | vastutastu pUrvasyaiva vivaraNamidam || 53 || tathA ca indrarkSanetra ItyAdyabhidhAya nAmArNakoSThAMkamathAbhihanyAdekAdi – rudrAkagataM krameNa iti || 54 || vyaktaM rudrayAmale : sAdhyAMkAn sAdhAkAMkAMzca pUrayedgrahasaMkhyayA | guNite hRte'STAbhiryaccheSaM jAyate sphuTam | tadaGkaM kathayAmyatra ekAdazagRhaM sthitam | ItyuktvA SaTkAla – kAla ityuktam || 55 || tantrArNave : mantrastvRNI zubhaphalo'pyazubho dhanI ca tulyaM yadA samaphalaH kathito mUnIndraiH || 56 || anyatra : zUnye mRtyumavApnoti dhane ca viphala bhavet | RNe tu prAptimAtreNa sarvasaddhistu jAyate || 57 || prakArAntaram : nAmAdyakSaramArabhya yAvanmantrAdimAkSaram | tridhA kRtvA svarairbhinnaM tadanyadviparItakam | asyArthaH sAdhakAnAmAdyakSarato gaNanayA yAvanmantrAdyakSaraM tatsaMkhyaM tridhA kRtvA saptabhihRtvA adhikaM RNaM zeSaM dhanaM syAt | anyaditi mantrAdyakSaramArabhya yAvat sAdhakanAmAdyakSaraM bhavet tAvatsaMkhyAM saptaguNaM kRtvA tribhirharet || 58 || anyacca piGgalAmate : sAdhyanAmadviguNitaM sAdhakena samanvitam | aSTAbhizca hareccheSaM tadanyadviparItakam | asyArthaH : sAdhyanAma svaravyaJjanabhedena dviguNIkRtya sAdhakanAmAkSareNa svaravyaJjanabhedena saMyojya aSTArbhirhRtvA RNaM dhanaM jJeyam | anyaditi sAdhakanAmAkSaraM svaravyaJjanabhedena dviguNIkRtya sAdhyAkSareNa svaravyaJjana bhedena saMyojya aSTArbhirhRtvA adhikaM RNaM zeSaM dhanaM jJeyaM || 59 || nAmagrahaNaprakAramAha sanatkumAroye : pitRmAtRkRtaM nAma tyaktvAzarmAdi – devakAn | zrIvarNaJca tato hitvA cakreSu yojayet kramAt || 60 || nAmagrahaNaprakAramAha piGgalAyAm : prasiddhaH yadbhavennAma kaMvAsya janmanAma ca | yatInAM puSpapAtena gurNA yat kRtaM bhavet || 61 || tantrAntare : lokaprasiddhamathavA mAtrA pitrA tathA kRtam || 62 || rudrayAmale : supto jAgartti yenAsau dUrasthaH pratibhASate | vadatyanyamanasko'pi tannAma grAhyameva ca || 63 || devatAbhedena cakravicArasyAvazyakatA vArAhItantre yAmalAdau ca : tArAzuddhirvaiSNavAnAM koSThazuddhiH zivasya ca | rAzizuddhistraipure ca gopAle'kaDamaH smRtaH || 64 || akaDamo rAmacandre gaNeze haracakrakam | koSThacakraM varAhasya mahAlakSmyAH kulAkulam || 65 || nAmAdicakraM sarveSAM bhUtacakraM tathaiva ca | traipuraM tArake cakre zuddhaM mantraM japedbudhaH || 66 || tathA : vaiSNavaM rAzisaMzuddhaM zaivaJcAkaDamaM smRtam | kAlikAyAzca tArAyAstArAcakraM zubhAvaham || 67 || caNDikAyAstArakoSThe gopAle'kaDamaM smRtam haracakre sarvamantraM dhanAdhikye na cAzrayet || 68 || RNAdhikye zubhaM vidyAdghanAdhikye ca no vidhiH | doSAn saMzodhya gRhNIyAnmadhyadezodbhavasya ca || 69 || RNI mantraH zubhaphalo dhanI mantro'zubhapradaH | tulyaM yadA zubhaphalaM kathito munisattamaiH || 70 || anyatrApi zUnye mRtyumavApnoti dhane ca viphalaM bhavet | RNe ca prAptimAtreNa sarvAsiddhistu jAyate || 71 || atha dIkSAprakaraNam : gurudIkSApUrvadine svaziSyamabhimantrayet | darbhazayyAM pariSkRtya ziSyaM tatra nivezayet || 72 || svApamantreNa mantrajJaH zizoH zikhAM prabandhayet | tanmantraM svApasamaye paThedvAratrayaM zizuH || 73 || zrI guroH pAdukAM dhyAtvA upavAsI jitendriyaH | tAro hilidvayaM zUlapANaye dviTha Iritam || 74 || vAratrayaM paThitvA tu upavAsI jitendriyaH | zrI guroH pAdukAM dhyAtvA zayIta kuzazAyane || 75 || mantrAntaram : svapamAnasya mantro'yaM zambhunA parikIrtitaH | namo jaya trinetrAya piGgalAya mahAtmane | rAmAya vizvarUpAya svapnAdhipataye namaH | svapne kathaya me tathyaM sarvakAryeSvazeSataH | kriyAsiddhiM vidhAsyAmi tvatprasAdAnmahezvara | iti mantreNa sacchiSyo devaM prArthya svapecca vA | svapne zubhAzubhaM dRSTaM pRcchetprAtaH zizuM guruH | kanyAM chatraM rathaM dIpaM prAsAdaM kamalaM nadIm | kuJjaraM vRSabhaM mAlyaM samudraM phaNinaM drumam | parvataM turagaM medhyamAmamAMsaM surAsavam | evamAdIni sarvANi dRSTvA siddhimavApnuyAt | iti mantrasiddhijJApanArthaM ziSyAbhimantraNam || 76 || atha dIkSAyAM kAlanirNaya : gautamIye : mantrArambhastucaitre syAt samastapuruSArthadaH | vaizAkhe ratnalAbhaH syAt jyaiSThe tu maraNaM bhavet | ASADe bandhunAzaH syAt pUrNAyuH zrAvaNe bhavet | prANanAzo (prajAnAzo) bhavedbhAdre Azvine ratnasaJcayaH || 77 || kArtike mantrasiddhiH syAt mArgazIrSe tathA bhavet | pauSe tu zatru – pIDA syAt mAghe medhAvivarddhanam || 78 || phAlgune sarvakAmAH syurmalamAsaM vivarjayet || 79 || caitre tu gopAlaviSayaM gautamIye uktatvAt || 80 || madhumAse bhaveddIkSA duHkhAya maraNAya ca | iti yoginItantrAt nAnyatra || 81 || tathA : jyaiSThe mRtyupradA vidyA ASADhe sukhasampadaH | iti yoginIhRdayAdASADhe zrIvidyAyAM na doSaH | tatra mAsaH saura eva | saure mAsi zubhA dIkSA na cAndre na ca tArake iti gautamIyAt | vaizampAyana – saMhitAyAn : mantrasyArambhaNaM meSe dhandhAnyapradaM bhavet | vRSe maraNamApnoti mithuse'patyanAzanam | karkaTe mantrasiddhiH syAt siMhe medhavinAzanam | kanyA lakSmIpradA nityaM tulAyAM sarvasiddhayaH vRzcike svarNalAbhaH syAt dhanurmAnavinAzakam | makaraH puNyadaH proktaH kumbhoH dhanasamRddhidaH | mIno duHkhaprado nityamevaM mAsavidhikramaH || 82 || atha dIkSAyAM vAranirNayaH ravivAre bhavet vittaM some zAntirbhavet kila | AyuraGgArako hanti tatra dIkSAM vivarjayet || 83 || budhe saundaryamApnoti jJAnaM syAttu bRhaspatI | zukre saubhAgyamApnoti yazohAniH zanaizcare || 84 || atha dIkSAyAM tithinirNaya : Agamakalpadrume : pratipadi kRtA dIkSA jJAnanAzakrI matA | dvitIyAyAM bhavejjJAnaM tRtIyAyAM zucirbhavet || 85 || caturthyAM vittanAzaH syAt paJcamyAM buddhivarddhanam | SaSThyAM jJAnakSayaH saukhyaM labhate saptamIdine || 86 || aSTamyAM buddhinAzaM syAnnavamyAM vapuSaH kSayaH || 87 || dazamyAM rAjasaubhAgyekAdazyAM zucirbhavet || 88 || dvAdazyAM sarvazuddhiH syAt trayodazyA daridratA || 89 || tiryagyonizcaturdazyAM hAnirmAsAvasAnake | pakSAnte dharmavRddhiH syAdasvAdhyAyaM vivarjayet || 90 || asvAdhyAyamAha : sandhyAgarjitanirghoSabhUkampollakAnipAtanam || 91 || etAnanyAMzca divasAn zrutyuktAn parivarjayet || 92 || dvitIyA paJcamI caiva SaSThI caiva vizeSataH || 93 || dvAdazyAmapi karttavyaM trayodazyAmathApi vA || 94 || iti yat SaSThItrayodazIvidhAnaM tadviSNuviSayaM rAmArcanacandrikAghRtatatvAt || 95 || paJcamI saptamI SaSThI dvitIyA pUrNimA tathA || 96 || trayodazI ca dazamI prazastA sarvakamadA | iti sanatkumAravacanAt SaSThIvidhAnamapi | zivaviSaye dazamIsaptamyorniSedhamAha : zuklapakSasya dazamI saptamI ca vizeSataH | nindyA sadaiva SaSThI syAditi zaivAgamAntare || 97 || atha dIkSAyAM nakSatra nirNaya : azvinyAM sukhamApnoti bharaNyAM maraNaM dhruvam | kRttikAyAM bhavedduHkhI rohiNyAM vAkpatirbhavet || 98 || mRgazIrSe sukhAvAptirArdrAyAM bandhunAzanam | punarvasau dhanADhyaH syAt puSye zatruvinAzanam || 99 || azleSAyAM bhavenmRtyurmaghAyAM duHkhamocanam | saundaryaM pUrvaphalgunyAM prAnoti ca na saMzayaH || 100 || jJAnIJcottaraphalgunyAM hastAyAJca dhanI bhavet | citrAyAM jJAnasiddhiH syAt svAtyAM zatruvinAzanam || 1 || vizAkhAyAM sukhaM cAnurAdhAyAM bandhuvarddhanam | jyeSThAyAM sutrahAniH syAnmUlAyAM kIrtivarddhanam || 2 || pUrvASADhottarASADhe bhavetAM kIrttidAyike | zravaNAyAM bhaveduHkhI dhaniSThAyAM daridratA || 3 || buddhiH zatabhiSAyAM syAt pUrvabhAdre sukhI bhavet | saukhyaJcottarabhAdre ca revatyAM kIrtivarddhanam || 4 || ArdrAkRttikayorniSedhastu zivavahnItaraviSaye tathA ca : ArdrAyAM kRttikAyAJca mantrArambhaH prazasyate | yadIzasya kRzAnorvA mantrArambho yathAkramam || 5 || tantrAntare : azvinI – bharaNI – svAtI – vizAkhAhastabheSu ca | jyeSThottarAtrayeSvevaM tasA0 2 kuryAnmantrAbhiSecanam | iti jyeSThAbharaNyoryadvidhAnaM tatrAmaviSayamagastyasaMhitoktatvAt || 6 || atha yoganirNaya : vizvAsAre : zubhaH siddhastathAyuSmAn dhruvayogastataH param | prItisaubhAgyayogazca buddhiyogastataH param | harSaNazca tathA yogaH sarvatrantre zubhAvahAH || 7 || ratnAbalyAm : yogAH syuH prItirAyuSmAn saubhAgyaH zobhano dhRtiH | vRddhirdhruvaH sukarmA ca sAdhyaH zukrazca harSaNaH | varIyAMzca zivaH siddho brahma aindrazca SoDaza || 8 || atha karaNanirNaya : vava – bAlava – kaulava – taitilA vaNijastadanantaram | karaNAni zubhAnyeva sarvatantreSu bhASitam || 9 || atha lagnanirNaya : vRSe siMhe ca kanyAyAM dhanurmInakhyalagnake | candratArAnukUle ca kuryAddIkSApravarttanam || 10 || tathA : sthiralagnaM viSNumantre zivamantre caraH zubham | dvisvabhAvataM lagnaM zaktimantre prazasyate || 11 || agastyasaMhitAyAm : triSaDAyagatAH pApAH zubhAH kendratrikoNagAH | dIkSAyAstu zubhAH sarve vakrasthAH sarvanAzakAH || 12 || atha pakSanirNaya : zuklapakSe zubhA dIkSA kRSNe'pyApaJcamaddinAt || 13 || agastyasaMhitAyAm : zuklapakSe tu kRSNe vA dIkSA sarvatra zobhanA || 14 || kAlottare tu : bhUtikAmaiH site sadA muktikAmaiH kRSNapakSe iti zeSaH | niSiddhAmAseSu tattadvizeSo munibhiruditaH | ratnAvalyAm : SaSThI bhAdrapade mAsi ISe kRSNAcaturdazI | kArtike navamI zuklA mArge zuklA tRtIyakA | pauSe tu navamI zuklA mAghe zuklA caturthikA | phAlgune navamI zukalA caitre kAmacaturddazI | trayodazIti kecit || 15 || vaizAkhe cAkSayA caiva jyaiSThe dazaharA tithiH | ASADhe paJcamI zuklA zrAvaNe kRSNapaJcamI || 16 || etAni devaparvANi tIrthakoTiphalaM labhet | atra dIkSA prakarttavyA na mAsaJca na parIkSayet || 17 || na vAraM na ca nakSatraM na tithyAdikadUSanam | na yogakaraNaJcaiva zaGkareNa ca bhASitam || 18 || anyacca matam : caitre trayodazI zuklA vaizAkhaikAdazI sitA | jyeSThe caturdazI kRSNA ASADhe nAgapaJcamI || 19 || zrAvaNaikAdazI bhadre rohiNIsahitASTamI | Azvine ca mAhApunyA mahASTamyapyabhISTadA || 20 || kArtike navamI zuklA mArgazIrSe tathA sitA | SaSThI caturdazI pauSe mAghe'pyekAdazI sitA | phAlgune ca sitA SaSThI ceti kAlavinirNayaH || 21 || yoginItantre : ayane viSuve caiva grahaNe candrasUryayoH | ravisaMkrAntidivase yugAdyAyAM surezvari || 22 || manvantarAsu sarvAsu mahApUjAdineSu ca | caturthI paJcamI caiva caturdazyaSTamI tathA || tithayaH zubhadAH proktA dIkSAgrahaNakarmaNi | idyAdivacanAccaturdazyaSTamIti zaktiviSayam || 23 || caturthIti gaNezaviSayaM tattatkalpoktatvAt || 24 || ninditeSvapi mAseSu dIkSoktA grahaNa zubhA | sUryagrahaNakAlasya samAno nAsti bhUtale | vizeSato mahAdevi dIkSAgrahaNakarmaNi | tatra yadyatkRtaM sarvamanantaphaladaM bhavet | ravisaMkramaNe caiva sUryasya grahaNe tathA | tatra lagnAdikaMkiJcinna viparya kathaJcana | ravisaMkramaNe caiva nAnyadanveSitaM bhavet | na vAratithimAsAdizodhanaM sUryaparvaNi | evaM candragrahaNe'pi || 25 || tathA ca rudrayAmale : na kuryAt zAktikIM dIkSAmuparAge vibhAvasau | na kuryyAdvaiSNavIM tAntu yadi candramaso grahaH | etacca gopAla – zrIvidyetara – viSayam || 26 || anyeSu parvayogeSu grahaNe candrasUryayo | iti gautamIyAt || 27 || prazastA sakalA dIkSA sva sva vAre tadA bhavet | sUryagrahaNakAle tu nAnyadanveSitaM bhavet | iti yoginIhRdayAcca || 28 || tArAdau tu vizeSo yathA : dIkSAkAlAM pravakSyAmi nIlataMtrAnusArataH | kRSNapakSasya cASTamyAM zubhe lagne zubhe kSaNe || 29 || pUrvabhAdrapadAyuge mitratArAdisaMyute | athavApyanurAdhAyAM revatyAM vA prazasyate || 30 || jAnIyAcchobhanaM kAlaM mantrasya grahaNaM prati | ISe caiva vizeSeNa kArtike ca vizeSataH || 31 || sUryagrahaNe vizeSamAha ratnAvalIdhRtayAmale : zrIparA – kAli bIjAni lopAdaurgazca yo manuH | sUryasya grahaNe labdho nRNAM muktiphalapradaH || 32 || amAvasyA somavAre bhaumavAre caturdazI | saptamI ravivAre ca sUryaparvazartaH samAH || 33 || kulArNave : saptamo ravivAre ca some darzastathaiva ca | caturthI kujavAre ca aSTamI ca vRhaspatau | devaparvasamA jJeyA tAsu dIkSAM samAcaret || 34 || yAmale : puSyatIrthe kurukSetre devIpIThacatuSTaye | prayAge zrIgirau kAzyAM kAlAkAM na zodhayet || 35 || viSNuyAmale : devIbodhaM samArabhya yAvat syAnnavamI tithiH | kRtA tAsu budhairdIkSA sarvAbhISTaphalapradA || 36 || zuklapakSe vizeSeNa tatrApi tithiraSTamI | tatrApi zAradI durgA yatra devo gRhe gRhe | tatra dIkSA prakarttavyA mAsarkSAdIn na zodhayet || 37 || tathA : bodhane caiva durgAyAH kAlAkAlaM na zodhayet | azokAkhyASTamI yatra rAmAkhyA navamI tathA | lagne vApyathavA'lagne yatra tatra tithAvapi | gurorAjJAnurUpeNa dIkSA kAryA vizeSataH || 38 || caturthyaGgAravAre ca divase tridinaspRzi | tatra lagnAdikaM kiJcinna vicArya kathaJcana || 39 || samayAtantre : yugAdyAnAM janmadine vivAhadivase tathA | viSuvAyanayordvandve naiva kiJcidvicArayet || 40 || tathA : ziSyAnAhUya guruNA kRpayA yadi dIyate | tadA lagnAdikaM kiJcinna vicArya kadAcan || 41 || sarve vArA grahAH sarve nakSatrANi ca rAzayaH | yAsminnahani mantrajJo guruH sarve zubhAvahAH || 42 || yoginItantre : grahaNe ca mahAtIrthe nAsti kAlasya nirNayaH || 43 || atha vakSyAmi dIkSAyAH sthAnaM tantrAnusArataH | gozAlAyAM gorurgehe devAgAre ca kAnane | puNyakSetre tathodyAne nadItIre ca mantravit | dhAtrI bilvasamIpe ca parvatAgre guhAsu ca | gaGgAyAstu taTe vApi koTikoTiguNaM bhavet || 44 || niSiddhasthAnamAha : gayAyAM bhAskarakSetre viraje candraparvate | caTule ca mataGge ca tathA kanyAzrameSu ca | na gRhNIyAttato dIkSA tIrthaSveteSu pArvati || 45 || vArAhItantre : zukro'sto yadi vA vRddhI gurvAdityo bhavedyadi | meSavRzcika – siMheSu tadA doSo na vidyate | mahAvidyAsu sarvAsu kAlAdi – vicAro nAsti taduktaM muNDamAlAtantre : kAlAdizodhanaM nAsti na cAmitrAdidUSaNam || 46 || atha mAlAnirNaya : sanatkumArasaMhitAyAM : tarjanI madhyamAnAmA kaniSThA ceti tAH kramAt | tisroM'gulyastriparvANo madhyamA caikaparvikA | parvadvayaM madhyamAyAM merutvenopakalpayet || 47 || tatra kramamAha satkumArasaMhitAyAm : anAmA – madhyamArabhya kaniSThAdita eva ca | tarjanImUlaparyantaM dazaparvasu saMjapet || 48 || tathA : anAmAmUlamArabhya kaniSThAdita eva ca | tarjanImadhyaparyantamaSTaparvasu saMjapet | etadvacanantu aSTottarazataviSayam viSNuviSayaJca || 49 || zaktiviSaye punaH : anAmikAtrayaM parva kaniSThA ca triparvikA | madhyamAyAzca tritayaM tarjanImUlaparvaNi | tarjanya'gre tathA madhye yo japet sa tu pApakRt | iti zrIkrama vacanAt || 50 || tathA haMsapAramezvare : parvarayamanAmAyAH parivartena vai kramAt | parvatrayaM madhyamAyAstarjanyekaM samAharet | parvadvayaJca tarjanyA meruM tadvidvi pArvati | zaktimAlA samAkhyAtA sarvatantrapradIpikA || 51 || tathA : anAmAmUlamArabhya prAdakSiNyakrameNa ca | madhyamAmUla paryantamaSTaparvasu saMjapet | idamapyaSTottarazatAdiviSayam || 52 || zrI vidyAviSaye punaH : anAmAmadhyamAyAzca mUlAgraJca dvayaM dvayam | kaniSThAyAzca tarjanyAstrayaM parva surezvari | anAmAyA madhyamAyAzca meruH syAddvitayaM zubham | prAdakSiNakramAddevi | japettripurasundarIm | iti yAmalavacanAt || 53 || kaniSTha;amUlamArabhya prAdakSiNyakrameNa ca | tarjanImUlaparyantamaSTaparvasu saMjapet | idamapyaSTottarazataviSayam || 54 || muNDamAlAtanre : anAmikAdvayaM parva kaniSThAdikrameNa tu | tarjanImUlaparyantaM karamAlA prakIrtitA || 55 || aMgulirna viyuJjIta kiJcidAkuJcite tale | aMgulInAM viyogAcca chidre ca sravate japaH || 56 || anyatrApi : aMgulyagreSu yajjaptaM yajjaptaM merulaGghane | parvasandhiSu yajjaptaM tatsarvaM niSphalaM bhavet || 57 || gaNanAvidhimullaMghya yo japettajjapaM yataH | gRhNanti rAkSasAstena gaNayet sarvathA budhaH || 58 || vizvasAre : japasaMkhyA tu karttavyA nAsaMkhyAtaM japet sudhIH | asaMkhyAkArakasyAsya sarvaM bhavati niSphalam || 59 || tantre : hRdaye hastamAropya niryyaka kRtvA karAMgulIH | AcchAdya vAsasA hastau dakSiNena japet sadA || 60 || atha japasaMkhyAdhAraNe niSiddhAniSiddhAni | nAkSatairhastaparvairvA na dhAnyairna ca puSpakaiH | na candanairmRttikayA japa saMkhyA na kArayet | lAkSA – kusIda – sindUraM gomayaJca karISakam | viloDya gulikAM kRtvA japasaMkhyAntu kArayet | kuSIdaM raktacandanaM karISaM zuSkagomayabhasma | idantu purazcaraNaviSaye jJeyam | japane yAdRzI mAlA saMkhyAne'pi ca tAdRzI || 61 || atha varNamAlA : sanatkumArIye : kramotkramagatairmAlA mAtRkArNaiH kSamerukaiH | savindikaiH sASTavargairantaryajanakarmaNi Adi ku cu Tu tu pu yu zavoSTau prakIrtitAH || 62 || tatrAyamarthaH : akArAdivarNAn pratyekaM savindu kRtvA anuloma vilomakrameNa zataM saMjapya akArAdInAM varNAnAM kavargAdInAJcAntyavarNa sAnusvAraM kRtvA pUrvamuccArya pazcAt mantrajapaH karttavyaH | anena prakAreNASTottarazatasaMkhyajapo bhavati | antaryajana ityupalakSaNam || 63 || tathA ca : sabindu varNamuccArya pazcAnmantraM japedbudhaH | akArAdi kSakArAntaM binduyuktaM vibhAvya ca | varNAmAlA samAkhyAtA anuloma vilomikA | iti nAradavacanAt || 64 || prakArAntaraM vizuddhezvare : anulomavilomena vargASTakavibhedataH | mantreNAntaritAn varNAn varNenAntaritAn manUn | kuryAdvarNamayIM mAlAM sarvatantraprakAzinIm | caramArNaM merurUpaM laGghanaM naiva kArayet || 65 || tathA mAlinIvijaye sUtraniyama : antarvidrUmabhAsamAnabhujagIM suptottharNojjvalAm | Aroha – pratirohataHzatamayIM vargASTakASTottaram || 66 || atha vaizampAyanasaMhitAyA : pralayAnalataH pUrvaM rudrarUpeNa mUrtinA | uddhRtaM pRthIvIbIjamato'nte taM niyojayet | pralayoddharitaM bIjaM lakAramanalAt punaH | dvilakAravidhAvatra punarante niyojayet etena lakAradvayaM jJeyamiti || 67 || atha mAlAyAM maNinirNayaH padmabIjAdibhirmAlA bahiryoge zRNusva tAH | rudrAkSa – zaGkha – padmAkSajAvaputraka – mauktikaiH | sphATikairmaNiratnaizca sauvarNairvidrumaistathA | rAjataiH kuzamUlaizca gRhasthasyAkSamAlikA || 68 || atha mAlAphalam : aMgulyAgaNanAdekaM parvaNASTaguNaM bhavet | putrajIvairdazaguNaM zataM zaGkhaiH sahasrakam || pravAlairmaNiratnaizca dazasAhasrikaM smRtam | tadeva sphATikaiH proktaM mauktikairlakSamucyate | padmAkSairdazalakSaM syAt sauvarNaiH koTirucyate | kuzagranthyA koTizataM rudrAkSeH syAdanantakam | sarvairviracitA mAlA nRNAM muktiphalapradA || 69 || kAlikApurANe : rudrAkSairyadi japyate indrAkSaiH sphATikaistathA | nAnyamadhye prayoktavyaMputrajIvAdikaJca yat | yadyanyattu prayuJjIta mAlAyAM japakarmaNi | tasya kAmaJca mokSaJca na dadAti priyaMkarI || 70 || muNDamAlAyAm : zmazAnadhustUrairmAlA jJeyA dhUmAvatIvidhau | narAMgulyasthibhirmAlA prathitA sarvakAmadA | nADyo saMgrathanaM kAryaM raktena vAsasA tathA | sadA gopyA prayatnena jananyA jAravat priye || 71 || kAmanAbhede tu : padmAkSairvihitA mAlA zatruNAM nAzinI matA | kuzagranthimayI mAlA sarvapApapraNAzinI | putrajIvaphalaiH klRptA kurute putrasampadam | nirmitA raupyamaNirbhirjapamAlepsitapradA | pravAlairvihitAH mAlA prayacchedvipulaM dhanam || 72 || bhairavAvidyAM tu vArAhItantre : suvarNamarNibhirmAlAM sphATikIM zaGkhanirmitAm | pravAlaireva vA kuryAt putrajIvaM vivarjayet | padmAkSaJcaiva rudrAkSaM bhadrAkSaJca vizeSataH || 73 || tripurAmantrajapAdau tu raktacandanabIjAdibhiratiprazastA | tathA ca tantre : raktacandanamAlA tu bhogamokSapradA bhavet || 74 || tathA : vaiSNave tulasImAlA gajadantairgaNezvare | tripurAyA jape zastA rudrAkSaM raktacandanaiH || 75 || muNDamAlAyAm : mahAzaGkhamayI mAlA nIlasArasvate vidhau || 76 || mahAzaGkhastu tantre : mRlalATAsthikhaNDena racitA japamAlikA | mahAzaGkhamayI mAlA tArAvidyAjape priye | karNanetrAntarasthAsthi mahAzaGkhaH prakIrtitaH || 77 || maNiniyamastu munDamAlAyAm : anyonyasamarUpANi nAtisthUlakRzAni ca | kITAdibhiraduSTAni na jIrNAni navAni vai || 78 || atha gautamIye : paJcAzallipirmAlA vihitA sarva karmasu | akArAdikSakArAntA akSamAlA prakIrtitA | kSavarNaM merumukhaM tatra kalpayenmunisattama | anayA sarvamantrANAM japaH sarvasamRddhidaH | cAmuNDAtantre : nityaM japaM kare kuryAnna tu kAmyamabodhanAt | japamapi kare kuryAnmAlAbhAve tu sundari | kAmanAbhede tu gautamIye : vizeSeNAkSasUtrasya vidhAnamiha lakSyate | paJcaviMzatibhirmokSaM triMzadbhardhanasiddhaye | sarvArthAH saptaviMzatyA paJcadazyAbhicArike | paJcAzadbhiH kAmyasiddhiH syAttathA caturottaraiH | aSTottarazataiH sarvasiddhiruktA manISibhaH || 79 || atha AsanabhedAH haMsamAhezvare : kabamlaM komalaM kauzaM dAravaM karmasAdhanam | zuklaM vA yadi vA kRSNaM vizeSAt raktakambalamiti | eteSAmAsanaM zuddhaM carmAsanaM surezvari ! || 80 || lomni caiva yadAsInastadA sarvaM vinazyati | lomasparzanamAtreNa siddhihAniH prajAyate || 81 || kAmyArtha kambalaJcaiva zreSThaJca raktakambalam | kRSNAjine jJAnasiddhirmokSaH zrIrvyAghracarmaNi || 82 || kuzAsane mantrasiddhirnAtra kAryA vicAraNA | dharaNyAM duHkhasambhUtirdaurbhAgyaM dArujAsane || 83 || vaMzAsane daridraH syAt pASANe vyAdhipIDanam | tRNAsane yazohAniH pallave cittavibhramaH | japadhyAnatapohAniM vastrAnaM karoti hi || 84 || ata eva vastrAsanaM kevalameva viruddhaM vastrAsanaM rogaharamityAdivacanenaviziSTasya phalajanakatvAt | celAjinakuzottaramiti bhagavadvacanAcca || 85 || tathA ca gautamIye : tathA mRdvAsane mantrI paTAjinakuzottara iti || 86 || yoginIhRdaye : nAdIkSito vizejjAtu kRSNasArAjine gRhI | vizedyatirvanasthazca brahmacArI ca bhikSukaH || 87 || Agamanakalpadrume : meSavyAghragajoSTra RkSoragatvacastu SaTkarmasu pratyekaM vihitAsanAni || 88 || atha mAlAsaMskAra : yAmale : apratiSThitamAlAbhirmantraM japati yo naraH | sarva tanniSphalaM vidyAt kruddhA bhavati devatA || 89 || sanatkumAre : kArpAsasambhavaM sUtraM dharmakAmArthamokSadam | tacca vipendrakanyAbhirnirmitaJca suzobham || 90 || zvetaM raktaM tathA kRSNaM paTTasUtramAthApi vA | zAntivazyAbhicAreSu mokSaizvaryajayeSu ca | zuklaM raktaM tathA pItaM kRSNaM varNeSu ca kramAt | sarveSAmeva varNAnAM raktaM sarvepsitapradam || 91 || triguNaM triguNIkRtya grathayet zilpazAstrataH | maNiratnapramANasya sUtraM kruyAdvicakSaH || 92 || ekaikaM mAtRkAvarNaM satAraM prajapet sudhIH | mAlAmAdAya sUtreNa grathayenmadhyamadhyataH || 93 || brahmagranthiM vidhAyetthaM meruJca granthisaMyutam | grathayitvA puro mAlAM tataH saMskAramArabhet || 94 || kasyacinmate mUlavidyayA grathayet | tathA ca ekavIrAkalpe : mAtRkAvarNato granthiM vidyayA vAtha kArayet | suvarNAdiguNairvApi grathayet sAdhakottamaH | brahmagranthi tato dadyAnnAgapAzamathApi vA | kavacenAtha vadhnIyAnmAlAM dhyAnaparAyaNaH sarvazeSaM tato meruM sUtradvayasamanvitam | grathayettArayogena badhnIyAt sAdhakottamaH | evaM niSpAdya devezi pratiSThAJca samAcaret || 95 || gautamIye : mukhe mukhantu saMyojya pucche pucchaM niyojayet | gopucchasadRzI mAlA yadvA sarpAkRtiH zubhA || 96 || mukhapucchaniyamastu chandaHsAreH rudrAkSasyonnataM proktaM mukhaM pucchantu nimnagam | kamalAkSasya sUkSmAMzaM savindudvitayaM mukhaM | savindukasya sthUlAMzaM pucchaM zlakSamiti smRtam | evaM jJAtvA mukhaM pucchaM rudrAkSAmbhoruhAkSayoH tvaM sajAtIyamekAkSaM merutvenAgrato nyaset || 97 || ekaikaM maNimAdAya brahmagranthiM prakalpayet | ekaikaM mAtRkAvarNaM grathanAdau tu saMjapet || 98 || granthiniyamastatraiva : trirAvRttigranthikena tathArddhena vidhIyate | sArddhadvayAvarttanena granthiM kuryAt yathA dRDham | ityetAbhyAmicchA vikalpaH || 99 || kAlikApurANeH : brahmagranthiyutaM kuryAt pratibIjaM yathAsthitam | athavA granthirahitaM dRDharajjusamanvitam | evaM nirmAya mAlAM vai zodhayenmunisattama || 100 || azvatthapatranavakaiH padmAkArantu kalpayet | tanmadhye sthApayenmAlAM mAtRkAmUlamuccaran | kSAlayet paJcagavyena sadyojAtena sajjalaiH || 1 || sadyojAtamantrastu : oM sadyojAtaM prapadyAmi sadyojAtAya vai namaH | bhave bhavenAdibhave bhajasva mAM bhavedbhavAya vai namaH | candanAguru – gandhAdyairvAmadevena gharSayet | vAmadevamantrasu : oM vAmadevAya namo jyeSThAya namo rudrAya namaH kAlAya namaH kalavikaraNAya namo balavikaraNAya namo bala pramathanAya namaH sarvabhUtadamanAya namo manonmathanAya | dhUpayettAmaghoreNa | aghoramantrasu : oM aghorebhyo'tha ghirebhyo ghoraghoratarebhyaH sarvataH sarvasarvebhyo namaste'stu rudrarUpebhyaH | lepayettatpuruSeNa tu | tatpuruSamantrastu : oM tatpuruSAya vidmahe mahAdevAya dhImahi tatro rudraH pracodayAt | mantrayet paJcamenaivaM pratyekantu zataM zatam | meruJca mantrayecaiva mUlena ca zataM zatam | muNDamAlAyam : paJcamenaiva mantreNa pratyekantu zataM zatam | meruJca paJcamenaiva tathA mantreNa mantraye | pratyekantu sakRt sakRditi vA | tatraiva : pratyekaM mantrayenmantrI paJcamena sakRt sakRditi | tathA ca gautamIye samudAyamAlAmadhikRtya : paJcamenaiva sUktena zatAnyUnena mantrayediti darzanAnmAlAyAM vA zatajapaH kAryaH | paJcamantrastu : oM IzAnaH sarvavidyAnAmIzvaraH sarvabhUtAnAM brahmAdhipatirbrahmaNo'dhipatiH brahmA zivo me'stu sadAzivom | pratyekantu sakRt sakRditi vA | tathA ca tatraiva : pratyekaM mantrayenmantrI paJcamena sakRt | tatrA bAhya yajeddevaM yathAvibhavavistaraiH || 3 || mAlAyAH prANapratiSThAnantaraM devatAM pUjayet | tathA ca sanatkumAratantre : saMskRtyaivaM budho mAlAM tatprANANAMstatra yojayet mUlamantreNa tAM mAlAM pUjayed dvijasattamaH || 4 || vArAhItantre : mAle mAle mahAmAle sarvatattvasvarUpiNi caturvargasatvayi nyastastasmAnme siddhidA bhava | mAyAbIjAdikaM kRtvA raktapuSpaiH samarcayet | iti zaktiviSayam || 5 || viSNu – viSaye tu yAmale : vAgbhavaJca tathA lakSmImakSAdimAlikAM tataH | Ge'ntAM hRdayavarNAntAM mantreNAnena pUjayet | mantrayenmUlamantreNa krameNotkramayogataH : tathaiva mAtRkAvarNairmantrayettantu mantravit || 6 || yoginIhRdaye : homakarma tataH kuryAddevatAbhAvasiddhaye | aSTottarazataM hutvA sampAtAjyaM vinikSipet || 7 || homakarmaNyazaktazceddviguNaM japamAcaret | nAnyamantraM japenmantrI kampayenna vidhUnayet || 8 || kampanAt siddhihAniH syAdadhUnanaM bahuduHkhadam | zabde jAte bhavedrogaH karabhraSTA vinAzakRt || 9 || chinne sUtre bhavenmRtyustasmAdyatnaparo bhavet || 10 || japAnte karNadeze vA uccadeze'thavA nyaset | oM tvaM mAle sarvadevAnAM sarvasiddhipradA matA | tena satyena me siddhiM dehi mAtarnamo'stu te ityuktA paripUjyArtha gopayedyatnato gRhI || 11 || kAmanAbhede aM"gulIniyamamAha gautamIye : tarjanyaMguSThayogena zatrUcATanakarmaNi | aMguSThamadhyamAyogAt sarvasiddhiH sunizcitA || 12 || aMguSThAnAmikA yogAduccATocchAdane mate | jyeSThAkaniSThAyogena zatruNAM nAzanaM matam || 13 || vaizampAyena saMhitAyAm : aMguSThamadhyamAbhyAJca cAlayenmadhyamadhyataH | tarjanyA na spRzedenAM muktido gaNanakramaH || 14 || jIrNe sUtre punaH sUtraM grathayitvA zataM japet | pramAdAt patitA hastAt zatamaSTottaraM japet | japenniSiddhasaMsparzaM kSAlayitvAyathoditam || 15 || chinne'pi aSTottarazatajapaH kAryaH | taduktaM kubjikAtantre : chinne sUtre punaH sUtraM grathayitvA zataM japediti | karabhraSTa – chinnayostulyaphalakatvAt || 16 || prakArAntaramAgamakalpadrume : bhUtazuddhyAdikAM pUjAM samApya tatra pUjayet | gaNeza – sUrya – viSNavIzAna durgAzcAvAhya mantravit || 17 || paJcagavye tataH kSiptvA hesaurmatreNa mantravit | tasmAduttolyaM tAM mAlAM svarNapAtre nidhAya ca || 18 || payo – dadhi – ghRta – kSaudra – zarkarAdyairanukramAt | toyadhUpAntaraiH kRtvA paJcAmRtavidhiM budhaH || 19 || kramAdatraiva saMsthApya snApayet zItalairjalaiH | tatazcandanagandhena kastUrI – kuMkumAdibhiH | tAmAlipya hesormantramaSTottarazataM japet || 20 || tasyAM navagrahAMzcaiva dikpAlAMzca prapUjayet | tataH sampUjya ca guruM gRhNIyAnmAlikAM zubhAm || 21 || atha purazcaNam : yoginIhRdaye : gurorAjJAM samAdAya zuddhAntaHkaraNo naraH | tataH puraskriyAM kuryAnmantrasiddhikAmyayA || 22 || tasya nityatAmAha : jIvahIno yathA dehI sarvakarmasu na kSamaH purazcaraNahIno'pi tathA mantra prakIrtitaH | tasmAdAdau svayaM kuryAdguruM vA kArayedbudhaH || 23 || gurorabhAve vipraM vA sarvaprANihite ratam | snigdhaM zAstravidaM mitraM nAnAguNasamanvitam | striyaM vA saguNopetAM suputrAM viniyojayet || 24 || atha purazcaraNe sthAnanirNayaH yoginIhRdaye : Adau puraskriyAM karttuM sthAnanirNaya ucyate || 25 || puNyakSetraM nadItIraM guhA parvatamastakam | tIrthapradezAH sindhunAM saGgamaH pAvanaM vanam || 26 || udyAnAni viviktAni vilvamUlaM taTaM gireH | tulasI – kAnanaM goSThaM vRSazUnyaM zivAlayam || 27 || azvatthAmalakImUlaM gozAlA jalamadhyataH | devatAyatanaM kUlaM samudrasya nijAlayam | sAdhane ca prazastAni sthAnAnyetAni mantriNAm || 28 || sUryasyAgnergurorindordIpasya ca jalasya ca | viprANAJca gavAJcaiva sanIdhau zasyate japaH || 29 || athavA nivasettatra yatra cittaM prasIdati || 30 || tathA : gRhe zataguNaM vidyAdgoSThe lakSaguNaM bhavet | koTirdevAlaye puNyamanantaM zivasannidhau || 31 || brahmayAmale : japamekaguNaM gehe goSThe dazaguNaM smRtam | vanAntare zataguNaM taDAge ca sahasrakam || 32 || nadItIre lakSaguNaM nagAgre koTisammitam | zivAlaye koTizatamanantaM gurusannidhau || 33 || tathA : gRhe goSThavanArAma – nadI – naga – zivAlaye | gurorvA sannidhau yatra sa japaH paramo mataH || 34 || mleccha – duSTa – mRgavAla – zaGkavivarjite | ekAntapAvane nindArahite bhaktisaMyute || 35 || sudeze dhArmike deze subhikSe nirupadrave | ramye bhaktajanasthAne nivasettapasaH priye || 36 || gurUNAM sannidhAne ca cittaikAgrasthale tathA | eSAmanyatamasthAnamAzritya japamAcaret || 37 || yatra grAme japenmantrI tatra kUrmaM vicintayet || 38 || gautamIye : parvate sundhutIre vA puNyAraNye nadItaTe | yadi kuryAt purazcaryA tatra kUrmaM na cintayet || 39 || grAme vA yadi vAstau gRhe taJca vicintayet || 40 || atha purazcaraNe bhakSyAdiniyama : gautamIye : purazcaraNakRnmantrI bhakSyAbhakSyaM vicArayet | anyathA bhojanAddoSAt siddhihAniH prajAyate || 41 || zastAnnaJca samaznIyAnmantrasiddhisamIhayA | tasmAnnityaM prayatnena zastAnnAzI bhavennaraH || 42 || agastyasaMhitAyAm : dadhikSIraMghRtaMgavyam aikSavaM guDavarjitam | tilAzcaiva sitA mudgAH kandaH kemukavarjitaH || 43 || nArikelaphalaJcaiva kadalI lavalI tathA AmramAlakaJcaiva panasaJca harItakI | vratAntare prazastaJca haviSyaM manyate budhaiH | vratArambha iti vA pAThaH || 44 || haimantikaM sitA svinnaM dhAnyaM mudgAstilA yavAH | kalAyakaMkunIvArA vAstukaM hilamocikA | SaSTikAkAlazAkaJca mUlakaM kemuketarat | lavaNe saindhavasAmudre gavye ca dadhisarpiNI | payonuddhRtasAraJca panasAmraharItakI | pippalI jIrakaJcaiva nAgaraGgaJca tintiDI | kadalI lavalI dhAtrI phalAnyaguDamaikSavam atailapakvaM munaye haviSyAnnaM pracakSate || 45 || bhuJjAno vA haviSyAnnaM zAkaM yAvakameva vA | payA mUlaM phalaM vApi yatra yatropalabhyate || 46 || rambhAphalaM tintiDIkaM kamalAnAgaraGgakam | phalAnyetAni bhojyAni ebhyo'nyAni vivarjayet || 47 || yattu yoginItantre : ciJcAJca nAlikAzAkaM kalAyaM lakucaM tathA | kadambaM nArikelaJca vrate kuSmANDakaM tyajet | tattu vratAntare bodhyam | atha purazcaraNe varjyAni : vivarjayenmadhu kSAralavaNaM tailameva ca | tAmbUlaM kAMsyapAtraJca divyabhojanameva ca || 49 || tathA : kSAraJca lavaNaM mAMsaM gRJjanaM kAMsyabhojanam | mASADhakImasUrAMzca kodravAMzcaNakAnapi | annaM paryuSitaJcaiva nisnehaM kITadUSitam || 50 || rAmArcanacandrikAyAm : maithunaM tatkathAlApaM tadgoSThIM parivarjayet | RtukAlaM vinA mantrIsvastriyaM nAbhisaMspRzet || 51 || lavaNaJcaiva yatkSAraM tathA kSaudraM rasAntaram | kauTilyaM kSauramabhyaGgamaniveditabhojanam || 52 || asaMkalpitakRtyaJca varjayenmardanAdikam | snAyAcca paJcagavyena kevalAmalakena vA || 53 || mantraM japtvAnnapAnIyaiH snAnAcamanabhojanam | kuryAdyathoktavidhinA trisandhyAM devatArcanam || 54 || trisandhyamekasandhyaM vA na mantraM kevalaM japet | zaktyA triSavaNaM snAnamazaktau dve sakRcca vA || 55 || asnAtasya phalaM nAsti na cAtarpayataH pitRRn | apavitrakaro nagnaH zirasi pravRtto'pi vA | pralapan prajapedyAvattAvanniSphalamucyate || 56 || nAradIye : mRdu soSNaM supakvaJca kuryAdvai laghu bhojanam | nendriyANAM yathA vRddhistathA bhuJjIta sAdhakaH || 57 || kulArNave : yasyAnnapAnapuSTAGgaH kurute dharmasaJcayam | annadAtuH phalasyArddha karttuzcArddhaM na saMzayaH | tasmAt sarva prayatnena parAnnaM varjayet sudhIH || 58 || purazcaraNakAle tu sarvakarmasu zaGkari | jihvA dagdhA parAnnena karau dagdhau pratigrahAt || 59 || mano dagdhaM parastrIbhiH kathaM siddhirvarAnane | parAnnaM bhikSAlabdhetaraviSayam | bhikSAyAM svAtvotpAdanAt || 60 || tathA ca : vaidikAcArayuktAnAM zucInAM zrImatAM satAm | satkulasthAnajAtanAM bhikSAzI cAgrajanmanAm || 61 || vAmakezvaratantre : vihAya vahniM na hi vastu kiJcidgrAhyaM parebhyaH sati sambhave ca | asambhave tIrthavahirvizuddhAt parvAtirikte patigRhya japAt : tatrAsamartho'nudinaM vizuddhAdyAceta yAvaddinamAtrabhakSyam | gRhNAti rAgAdadhikaM na siddhiH prajAyate | kalpazatairamuSya || 62 || sakRduccarite zabde praNavaM samudIrayet | proktaM pArasave zabde prANAyAmaM sakRccaret || 63 || bahupralApI cAcamya nyAsyAGgAni tato japet | kSute'pyevaM tathA'spRzyasthAnAnAM sparzane'pi ca | evamAdIMzca niyamAn purazcaraNakRccaret || 64 || viNmutrotsargazaGkAdiyuktaH karmaM karoti yaH japArcanAdikaM sarvamapavitraM bhavet priye || 65 || malinAmbarakezAdimukhadaurgandhyasaMyutaH | yo japettaM dahatyAzu devatA guptisaMsthitA || 66 || AlasyaM jRmbhaNaM nidrAM kSutaM niSThIvanaM bhayam | nIcAGgasparzanaM kopaM japakAle vivarjayet || 67 || evamuktavidhAnena vilambaM tvaritaM vinA | uktasaMkhyAM japaM kuryAt purazcaraNasiddhaye || 68 || devatAgurumantraNAmaikyaM sambhAvayan dhiyA | japedekamanAH prAtaHkAlAnmadhyandinAvadhi || 69 || yatsaMkhyayA samArabdhaM tatkarttavyamaharnizam | yadi nyUnAdhikaM kuryAdvratabhraSTo bhavennaraH || 70 || gautamIye : na vIkSet patitaM vrAtyaM pizunaM devanindakam | tathA'nAzraminaM vipraM tathA vizvavinindakam || 71 || muNDamAlAyAm : yatsaMkhyayA samArabdhaM tajjaptavyaM dine dine | nyUnAdhikaM na karttavyamAsamAptaM sadA japet | prajapeduktasaMkhyAyAzcaturguNajapaH kalau || 72 || anyatrApi : kRte japastu kalpoktastretAyAM dviguNo japaH | dvApare triguNaM proktazcaturguNajapaH kalau || 73 || kulArNave'pi : nyUnAtiriktakarmANi na phalanti kadAcana | yathAvidhi kRtAnyeva tatkarmANi phalanti hi || 74 || bhUzayyA brahmacAritvaM maunaJcAcAryasevitA | nityAM triSavaNaM snAnaM kSudrakarmavivarjanam | nityapUjA nityadAnaM devatAstutikIrtanam | naimittikArcanaJcaiva vizvAso gurudevayoH | japaniSThA dvAdazaite dharmAH syurmantrasiddhidAH || 75 || strIzUdrapatitavrAtyanAstikyecchiSTabhASaNam | asatyabhASaNaJcaiva jRmbhaNaM parivarjayet | satyenApi na bhASeta japahomArcanAdiSu | anyathAnuSThitaM sarvaM bhavatyeva nirarthakam || 76 || purazcaraNakAle tu yadi syAnmRtasUtakam | tathApi kRtasaGkalpovrataM naiva parityajet || 77 || yoginIhRdaye : zAyita kuzazayyAyAM zucivastradharaH sadA | pratyahaM kSAlayet zayyAmekAkI nirbhayaH svapet || 78 || asatyabhASaNaM vAcya kauTilyaM parivarjayet | varjayedgItavAdyAdizravaNaM nRtyadarzanam || 79 || abhyaGgaM gandhalepaJca puSpadhAraNameva ca | tyajeduSNodakasnAnamanyadevaprapUjanam || 80 || tatraiva naikavAsA japenmantraM bahuvastrAkulo'pi vA || 81 || vaizampAyanasaMhitAyAm : viparyAsaM na kuryAcca kadAcidapi mohataH | uparyadho bahirvastre purazcaraNakRnnaraH viniyogavidhAne na bhavedaniyamaH kvacit || 82 || patitAnAmAntyajAnAM darzane bhASaNe zrute | kSute'dhovAyugamane jRmbhaNe japamutsRjet || 83 || tathAcamya ca tatprAptau prANAyAmaM SaDaGgakam | kRtvA samyagjapeccheSaM yadvA sUryAdidarzanam AdisadAvahniM brAhmaNaJca || 84 || tatrAntare : manaHsaMharaNaM zaucaM maunaM mantrArthacintanam | avyagratvamanirvedo japasampattihetavaH | uSNiSI kaJcukI nagno muktakezo gaNAvRtaH | apavitrakaro'zuddhaH pralapanna japet kvacit || 85 || anAsanaH zayAno vA gacchan bhuJjAna eva vA | aprAvRtakarau kRtvA zirasi prAvRtto'pi vA | cintAvyAkulacitto vA kSubdho bhrAntaH kSudhAnvitaH rathyAyAmazivasthAne na japettimirAvRte | upAnadagUDhapAdo vA yAnazayyAgatastathA | prasArya na japet pAdAvutkaTAsana eva vA | na yajJakASThe pASANe na bhUmau nAsane sthitaH | mArjAraM kukkuTaM kroJcaM zvAnaM zUdraM kapiM kharam | dRSTvAcAmyajapeccheSaM spRSTvAsnAnaM vidhIyate | sarvatra jape ayaM niyamaH | mAnasetu niyamo nAstyeva || 86 || tathA ca : azucirvApi zucirvApi gacchaMstiSThan svapannapi | mantraikazaraNo vidvAn manasaiva sadAbhyaset | na doSo mAnase jApye sarvadeze'pi sarvadA || 87 || zyAmAdividyAjape tu tatprakaraNe vizeSo draSTavyaH || 88 || atha japaphalam : zivadharme : japaniSTho dvijazreSTho'khilayajJaphalaM labhet | sarveSAmeva yajJAnAM jAyate'sau mahAphalaH || 89 || japena devatA nityaM stUyamAnA prasIdati | prasannA vipulAn kAmAn dadyAnmuktiJca zAzvatIm || 90 || yakSarakSaH pizAcAzca grahAH sarpAzca bhISaNAH | jalpinaM nopasarpanti bhayabhItAH samantataH || 91 || padmanAradoyayoH : yAvantaH karmayajJAH syuH pratiSThAditapAMsi ca | sarve te japayajJasya kalAM nArhanti SoDazIm || 92 || mAhAtmyaM vAcikasyaitajjapayajJasya kIrtitam | tasmAcchataguNopAMzuH sahasro mAnasaH smRtaH || 93 || mAnasaH siddhakAmAnAM puSTikAmairupAMzukaH | vAciko mAraNe caiva prazasto japa IritaH || 94 || gautamIye : zaktyA triSavarNa snAnamazakto dviH sakRcca vA | trisandhyaM prajapenmantraM pUjanaJca samaM bhavet | sandhyAtraye pUjAGgatvAtjapamaSTottarazatamityarthaH || 95 || ekadA vA bhavetpUjA japettatpUjanaM vinA | japAnte vA bhavetpUjA pUjAnte vA japenmanum || 96 || prAtaHkAle samArabhya japenmadhyandinAvadhi | (madhyandinAvadhIti na niyamaparaM kintvadhikakAla vyavacchedaparam | anyathA tatsamayajapaniyame kadAcitjihvAyA jADyAjADyena pratiniyatajapasaMkhyAyA apUrNatve adhikatve vA niyamabhaGgaH syAt) || 97 || manaH saMhRtya viSayAnmantrArthagatamAnasaH | na drutaM na vilambaJca japenmauktikahAravat || 98 || atha japanirUpaNam : japaH syAdakSarAvRttirmAnasopAMzuvAcikaiH | dhiyA yadakSarazreNIM varNasvarapadAtmikAm | uccaredarthamuddizya mAnasaH sa japaH smRtaH || 99 || jihvoSThau cAlayetkiJciddevatAgatamAnasaH | kiJcitzravaNayogyaH syAdupAMzuH sa japaH smRtaH || 100 || vizuddhezvaratantre : nijakarNAgocaro'yaM sa japo mAnasaH smRtaH | upAMzurnijakarNasya gocaraH parikIrtitaH || 1 || mantramuccArayedvAcA sa japo vAcikaH smRtaH | uccairjapAdviziSTaH syAdupAMzurdazabhirguNaiH || 2 || jihvAjapaH zataguNaH sahasro mAnasaH smRtaH || 3 || tantrAntare : uccairjapo'dhamaH prokta upAMzurmadhyamaH smRtaH | uttamo mAnaso devi ! trividhaH kathito japaH | jihvAjapaH savijJeyaH kevalaM jihvayA budhaiH | atihrasvo vyAdhiheturatidIrgho vasukSayaH | akSarAkSara saMyuktaM japenmauktikahAravat || 5 || manasA yatsmaretstotraM vacasA vA manuM smaret | ubhayaM niSphalaM yAti bhinnabhANDodakaM yathA || 6 || gautamIye : pazubhAve sthitA mantrAH proktA varNAstu kevalAH | sauSumnadhvanyuccaritA prabhutvaM prApnuvanti te || 7 || mantrAkSarANi citzaktau protAni paribhAvayet | tameva paramavyomni paramAnandavRMhite | darzayatyAtmasadbhAvaM pUjAhomAdibhirvinA || 8 || gautamIye dazAkSarapaTale : mUlamantraM prANabuddhyA suSumnAmUladezake | mantrArthaM tasya caitanyaM jIvaM dhyAtvA punaH punaH || 9 || kulArNave'pi : mano'nyatra zivo'nyatra zaktiranyatra mArutaH | na sidhyati varArohe kalpakoTizatairapi || 10 || jAtasUtakamAdau syAdante ca mRtasUtakam | sUtakadvayasaMyukto yo mantraH sa na sidhyati || 11 || gurostadrahitaM kRtvA mantraM yAvajjapeddhiyA | sUtakadvayanirmuktaH sa mantraH sarvasiddhidaH || 12 || tatraiva : tasmAddevi ! prayatnena dhruveNa puTitaM manum | aSTottarazataM vApi saptavAraM japAditaH | japAnte ca tato japyAccaturvargaphalAptaye | brahmabIjaM manordattvA cAdyante paramezvari | saptavAraM japenmantraM sUtakadvayamuktaye || 13 || mantrArthaM mantracaitanyaM yonimudrAM na vetti yaH | zatakoTi japenApi tasya siddhirna jAyate || 14 || luptabIjAzca ye mantrA na sAsyanti phalaM priye | mantrAzcaitanyasahitAH sarvasiddhikarAH smRtAH || 15 || caitavya rahitA mantrAH proktA varNAstu kevalAH | phalaM naiva prayacchanti lakSakoTi zataMrapi || 16 || mantroccAre kRte yAdRk svarUpaM prathamaM bhavet | zate sahasre lakSe vA koTijApe na tatpalam || 17 || hRdaye granthibhedaH syAtsarvAvayavavarddhanam | AnandAzruNi pulako dehAvezaH kulezvari | gadgadoktazca sahasA jAyate nAtra saMzayaH || 18 || sakRduccariteSpyevaM mantre caitavyasaMyute | dRzyante pratyayA yatra pArasparyaM taducyate || 19 || mAsamAtraM japenmantraM bhUtalipyAdi saMyutam | kramotkramAtsahasrastu tasya siddho bhavenmanuH || 20 || tatra bhUtalipiH : paJcahrasvAH sandhivarNA vyomerAgnijalandharAH | antyamAdyaM dvitIyaJca caturthaM madhyamaM kramAt || 21 || paJcavargAkSarANi tasA0 3 syurdhAstazvetendubhiH saha | eSA bhUtalipiH dvicatvAriMzadakSaraiH | evaM japaM purA kRtvA tejorUpaM samarpayet | devasya dakSiNe haste kuzapuSpArghyavAribhiH || 22 || saphalaM tadvibhAvyaivaM prANAyAmaM samAcaret || 23 || japasyAdau japAnte ca tritayaM tritayaJcaret || 24 || zaktiviSaye devyA vAmahaste | tathA ca : evaM japaM purA kRtvA gandhAkSatakRzodakaiH | japaM samarpayeddevyA vAmahaste vicakSaNaH || 25 || japAnte pratyahaM devi homayettaddazAMzataH | tarpaNaJcAbhiSekaJca tattaddazAMzato mune | pratyahaM bhojayedviprAn nyUnAdhikyaprazAntaye | athavA sarvasampUrNe homAdikamathAcaret || 26 || muNDamAlAyAm : yasya yAvAn japaH proktastaddazAMza japaH kramAt | tattaddravyairjapasyAnte homaM kuryAddine dine | athavA lakSasaMkhyAyAM pUrNAyAM homamAcaret || 27 || tathA homAdyazaktau ca sanatkumAratantre : yadyadaGgaM bhavedbhaGgaM tatsaMkhyAdviguNo japaH | homAbhAve japaH kAryo homasaMkhyAcaturguNaH || 28 || viprANAM kSatriyANAJca rasasaMkhyAguNaH smRtaH | vaizyAnAM vasusaMkhyAkameSAM strINAmayaM vidhiH || 29 || yaM varNamAzritaH zUdraH sa ca tasya vidhiJcaret | anAzritasya zUdrasya diksaMkhyAkaH samIritaH || 30 || zUdrasya viprabhabhaktasya tatpatnyAH sadRzo japaH || 31 || yoginIhRdaye : homakarmaNyazaktAnAM viprANAM dviguNo japaH | ita reSAntu varNAnAM sarveSAM triguNAdiH samIritaH | triguNa iti triguNAdirhomasaMkhyAtriguNajapaH kSatriyeNa kAryaH | vaizyena caturguNaH zUdreNa paJcaguNaH || 32 || taduktaM kulaprakAze : yadyadaGgaM vihInaM syAttatsaMkhyAdviguNo japaH | kurvIta tricatuHpaJca yathAsaMkhyaM dvijAtayaH | etena strIzUdrANAM homAdhikAraH || 33 || tathA ca zUdrANAM tryasramIritamiti kuNDaprakaraNe zAradayAma strINAM homAdhikArazca | tatraiva : lAjaistrimadhuropetairhomaM kanyA pracacchati | anena vidhinA kanyA varamApnoti vAJchitam | ata eva strINAM homAdhikAraH sa ca brAhmaNadvArA || 34 || tathA ca tantrAntare : oMkAroccAraNAddhomAtzAlagrAmazilArcanAt | brAhmaNIgamanAJcaiva zUdrazcANDAlatAM vrajet | iti sAkSAnniSedhAt || tathA : strINAmapi sarvatravaidikakarmasu zUdratulyatvapratipAdanAt | strIzUdrakarasaMsparzo vajrapAto mamopari iti bhagavadvacanAt || 35 || nRsiMhatApanoye'pi : sAvitrIM praNavaM yajurlakSmIM strIzUdrayornecchanti sa mRto'dhogacchati necchantIti paryantaM parAzarabhASye'pi govindabhaTTa dhRtam | svAhApraNavasaMyuktaM zUdre mantraM dadadvijaH | zUdro nirayamApnoti brAhmaNo yAtyadhogatim | yajurvedaH | lakSmIH zrIbIjamityarthaH || 36 || tathA nArAyaNakalpe'pi : aSTAkSaro mahAmantraH saptArNaH zUdrayoSitoH | praNavAdizca yo mantro na strIzUdre prazasyate | iti sarvatra strINAM zUdravadvyavahAraH | zUdrasyApi svakarttRkahoma iti kecit || 37 || tathA ca vArAhItantre : yadi kAmI bhavatyatra zUdro'pi homamarmaNi | vahnijAyAM parityajya hRdayAntena homayet || 38 || sarveSAM dviguNajapaH || tathA ca vasiSThe : yadyadaGgaM vihIyeta tatsaMyAdviguNo japaH | karttavyazcAGgasiddhArthaM tadazaktena bhaktitaH || 38 || na cedaGgaM vhIyeta tadviziSTamavApnuyAt | viprabhojanamAtreNa vyaGgaM sAGgaM bhaveddhruvam | yadyadbhuGkte dvijaH sAkSAttatadbhuGktehariH svayam || 40 || tathAgastyasaMhitAyAm : yadi home'pyazaktaH syAtpUjAyAM tarpaNe'pi vA tAvatsaMkhyAjapenaiva brAhmaNArAdhanena ca | bhavedaGgadvayenaiva purazcaraNamArya vai || 41 || vIrAtantre : niyamaH puruSe jJeyA na yoSitsu kathaJcacana | nyAso yoSitAmatra na dhyAnaM na ca pUjanam | kevalaMjapamAtreNa mantrAH sidhyanti yoSitAm | AcAryamate viprabhojane'pyanukalpaH || 42 || tathA ca muNDamAlAyAm : yadi pUjAdyazaktazceddravyabhAvena sundari | kevalaM japamAtreNa purazcaryA vidhIyate | atra brAhmaNabhojanamAvazyakameva | sarthathA bhojayeddvijAnkRtasaGkalpasiddhaye | viprArAdhanamAtreNa vyaGgaM sAGgaM bhaveddhruvam || 43 || kulArNave : dIkSAhInAnpazUnyastu bhojayedvA svamandire | sa yAti paramezAni narakAnekaviMzatim || 44 || evaM yaH kurute devi ! purazcaraNakaM priye | sarvapApavinirmukto devIsAyujyamApnuyAt || 45 || tathA : taddazAMzena viprAMzca kaulikAnatha bhojayet | kSIrakhaNDAdya bhojyaizca bahumAnapuraHsaram || 46 || tatazca : guruve dakSiNAndadyAdbhojanAcchAdanAdibhiH | gurusantoSamAtreNa mantrasiddhirbhaveddhruvam | gurorabhAve tatputrAya tatpatnyai vA nivedayet | tayorabhAve devezi brAhmaNebhyo nivedayet || 47 || samyak siddhaikamantrasya paJcAGgopAsanena ca | sarve mantrAzca sidyanti tatprasAdAt kulezvari || 48 || gurumUlamidaM sarvamityAhustantravedinaH | ekagrAme sthito nityaM gatvA vandeta vai gurum | gurureva paraM brahma tasmAdau tamarcayet | tadante mahatIM pUjAM kuryAsAdhakasattamaH | suvAsinIM kumArIJca bhuSaNairapi bhUSayet | miSThAnnaM bahuzaM kAryaM bhuJjIta bandhubhiH saha | evaM siddhamanurmantrI sAdhayetsakalepsitAn || 49 || matAntare purazcaraNavidhiH tantre : athavAnyaprakAreNa purazcaraNamucyate | grahaNe'rkasya cendorvA zuciH pUrvomupositaH | nadyAM samudragAminyAM nAbhimAtrodake sthitaH | sparzAdvimuktiparyantaM japenmantramananyadhIH || 50 || yadi nakrAdidUSitA nadI bhavati tadA yatkarttavyaM tadAha rudrayAmale : api zuddhodake snAtvA zucau deze samAhitaH | grAsAdvimuktiparyantaM japenmantramananyadhIH | iti kRtvA na sandeho japasya phalabhAgbhavet || 51 || nadyabhAve : yadvA puNyodake snAtvA zuciH pUrvamupoSitaH | grahaNA divimokSAntaM japenmantraM samAhitaH || 52 || upavAsAsamarthe tu tatraiva : athavAnyaprakAreNa paurazcAraNikovidhiH | candrasUryoparAge ca snAtvA prayatamAnasaH | sparzanAdi vimokSAntaM japenmantraM samAhitaH | japAddazAMzato homaM tathA homAttutarpaNam | tarpaNasya dazaMzena cAbhiSekaM samAcaret | abhiSekadazAMzena kuryAdbrAhmaNabhojanam | evaM kRtvA tu mantrasya jAyate siddhiruttamA || 53 || gopAla mantra tarpaNe tu homasaMkhyatvam | yathA : iha gopAlamantrANAM tarpaNaM homasaMkhyayA ityAdi || 54 || dRSTA snAtvA sasaGkalpo vimokSAntaM japaM caret | tAvadyajJAdikaM kuryAd grahaNAnte zuciH pumAn | evaM japAnmantrasiddhirbhavatyeva na saMzayaH | grahaNe japasyAvazyakatvam || 55 || zrAddhAderanurodhena yadi japaM tyajennaraH | sa bhaveddevatAdrohI pitRRna sapta nayatyadhaH | iti sanatkumAravacanAt | vastutastu AraddhapurazcaraNaviSayamidam | tathA hi : AraddhepurazcaraNe yadi ca grahaNaM bhavettadA zrAddhAdyanurodhena japaM naiva tyajet | ityekavAkyatvAt : (sarvasvenApi karttavya zrAddhaM vai rAhudarzane : akurvANantu tacchrAddhaM paGke gauriva sIdati | iti pratikUlavAkyaparAhatatvAcca ityadhikapAThaH AgamatattvavilAse |) evaM rAtrAvapi purazcaraNavizeSe boddhavyam | iti sarvasamaJjasam || 56 || yoginIhRdaye : kalpoktavidhinA mantro kuryAddhomAdikaM tataH | athavA taddazAMzena homAdIMzca samAcaret || 57 || tathA : anantaraM dazAMzena kramAddhImAdikaJcaret | tadante mahatIM pUjAM kuryAdbrAhmaNatoSaNam | tato mantrasya siddhyarthaH guruM sampUjya toSayet | evaJca mantrasiddhiH syAddevatA ca prasIdati || 58 || kriyAsAre : dIkSAhInAnpazUnyastu bhojayedvA svamandire | sa yAti paramezAni narakAnekaviMzatim || 59 || yadyapi purazcaraNapadaM paJcAGgaparaM tathA ca : japahomau tarpaNaJcAbhiSekau viprabhojanam | paJcAGgopAsanaM loke purazcaraNamucyate | tathApi grahaNAdau purazcaraNapadaM gauNaM japamAtraparam | sUryodayAtsamArabhya yAvatsUryodayAvadhi tAvajjapto mahezAni purazcaraNamiSyate | ityAdau tathA darzanAt || 60 || tatrahomAderabhAvAttarhi kathaM grahaNapurazcaraNe homadiriti cedvacanAdeva jAyate | na ca purazcaraNasya paJcAGgatvAtsarvatra tadeva syAditi vAcyaM grahaNe tadvidhAnamanarthakaM syAt | kintu grahaNe homAdiniyamAnnAnyatra homAdiH | gRhaNapurazcaraNe homAdividhAnantu prakRtIbhUtapaJcAGgapurazcaraNatulyatvabodhanAya | ata eva grahaNe pAJcaGgasvarUpapurazcaraNe kRte mukhyaprayoge'pyadhikAra iti prakaSTikRtam | tadakaraNe punaH kevalajapamAtrapurazcaraNe kRte nAdhikAra iti sarvasammatam || 61 || purazcaraNakAlastu vArAhItantre : candratArAnukUle ca zuklapakSe zubhe'hani | Arabheta purazcaryAM harau supte na cAcaret || 62 || pratiprasavastu rudrayAmale kArtikAzvina – vaizAkhe – mAghe'ya mArgazIrSake | phAlgune zrAvaNe dIkSA purazcaryA prazasyate | grahaNe ca mahAtrIrthe na kAlamavadhArayet || 63 || grasAnte grastodaye dIkSApurazcaraNayorniSedhamAha tantrAntare : grasAste hyudite naiva kuryAddIkSAjapaM priye | kRte nAzo bhavedAzu hyAyuH zrIsutasampadAm || 64 || tatra tAvadbhUmeH parigrahaM kRtvA purazcaNaprAk tRtIyadivase kSaurAdikaM vidhAya vedikAyAzcaturdikSu krozaM krozadvayaM vA kSetraM caturasraM AhArAdirvihArArthaM parikalpya tatra kUrmacakrAnurUpaM maNDapaM vidhAya ekabhaktaM kuryAt | tataH paradine snAnAdikaM vidhAya zuddhaH san vedikAyAzcaturdikSu azvatthoDumbaraplakSANAmanyatamasya vitastimAtrAndazakIlAn oM sudarzanAya astrAya phaT iti mantreNASTottarazatAbhimantri tAnvedikAyA dazadikSu oM ye cAtra vighnakartAro bhuvi divyantarikSagAH | vighanabhUtAzca ye cAnye mama mantrasya siddhiSu | mamaitatkIlitaM kSetraM parityajya vidUrataH | apasarpantu te sarve nirvighnaM siddhirastu me | ityanena nikhanya teSu oM sudarzanAya astrAya phaT iti astraM sampUjya teSu pUrvAdikrameNa indradilokapAlAnpUjayet | yathA : bhUrbhuvaH svaH indralokapAla ihAgaccha ityAvAhya | paJcopacAraiH pUjayet | evaMkrameNa anyAnapi pUjayet || 65 || tathA ca muNDamAlAyAm : puNyakSetrAdikaM gatvA kuryAdbhUmiparigraham | tathA hyamukamantrasya purazcaraNasiddhye | mayeyaM gRhyate bhUmirmantro'yaM sidhyatAmiti | tathA ca : grAme krozamitaM sthAnaM nadyAdau svecchayA matam | nagarAdAvapi krozaM krozayugmamathApi | (kSetraM vA yAvadiSTantu vihArArtha prakalpayet) | AhArAdi vihArArthaM tAvatIM bhUmimAkramet | kSIrivRkSodbhavAnkIlAn astramantrAbhimantritAn | nikhaneddazadigbhAge teSvastraJca prapUjayet | lokapAlAnpunasteSuM gandhAdyaiH pUjayetsudhIriti || 66 || tato madhyasthAne kSetrapAlaM vAstvIzaJca sampUjya sarvavighnavinAzArthaM gaNapatiM pUjayet | yathA : oM adyetyAdi amukagotrI'mukadevazarmA matkarttavyAmukadevatAmukamantrapurazcaraNakarmaNi sarvavighnavinAzArthaM gaNezapUjAmahaM kariSye | iti saMkalpya vedikAmadhye paJcopacArairgaNezaM pUjayet || 67 || taduktam : kSetrapAlAdikaM tatra pUjayedvidhivattataH | kSetrezaM vAstunAmAnaM vighnarAjaM samarcayet | dikpAlebhyo baliM dadyAttataH | kSetraM samAvizet | tato mAsabhaktAdinA pUjitadevatAbhyo baliM dadyAt | tataH : oM ye raudrA rodrakarmANo raudrasthAnanivAsinaH | mAtaro'pyugrarUpAzca gaNAdhipatayazca ye | vighnabhUtAzca ye cAnye digvidikSu samAzritAH | sarve te prItamanasaH pratigRhvantimaMbalim | ityanena dazadikSu bhUtebhyo baliM dadyAt tato gAyatrIM japet | tathA ca : prAtaH snAtvA tu gAyatryAH sahasraM prayato japet | jJAtAjJAtasya pApasya kSayArthaM prathamaM tataH iti vidyAdharAcAryaH : viprAnsantarpaMyedarthatoSaNAcchAdanAsanaiH | bahubhirvastrabhUSAbhiH sampUjya gurumAtmanaH | Arabheta japaM pazcAttadanujJApuraHsaramiti | gAyatrI punastattaddevatAyAH yathA govindavRndAvane : japAtpUrvaM japetkRSNagAyatrIM sarvapApahAm | ayutaikapramANena enaso nyUnahetave : iti kRSNAgAyatrIsvarasAdanyatrApi tathA ata eva strIzUdre sAdhAraNamiti mAdhavAcAryaH | yattu prAtaH snAtvA tu sAvitryA ayutaM prayato japediti tatpunaratyantapApazaGkayA | oM adyetyAdi amukagotraH zrI amukadevazarmA jJAtAjJAtapApakSayakAmaH aSTottarasahasrasAvitrIjapamahaM kariSye | iti saGkalpya japet ayutaM vA kuryAt | tata upavAsathaviSyaM kuryAt | paradine uSasi snAnAdikaM kRtvA svastivAcanapUrvakaM saGkalpaM kuryAt || 68 || oM adyetyAdi amukagotraH zrI-amuktadevazarmA amukadevatAyA amukamantrasiddhipratibandhakAzeSaduratakSayapUrvaka – tanmantrasiddhikAmo'dyArabhya yAvatA kAlena setsyati tAvatkAlaM amukamantrasya iyat – saMkhyaka japa – taddazAMzahoma – taddazAMzahoma – taddazAMzatarpaNa – taddazAMzAbhiSeka – taddazAMza – brahmaNabhojana – rUpapurazcaraNamahaM kariSye | iti saGkalpya bhUtazuddhiprANAyAmAdikaM kRtvA svasvamudrAM badhvAsvasvapaddhatyukta krameNa devatAM sampUjya dIpe prajvalitAkArAM devatAM hRdaye kRtvA prAtaHkAlamArabhya madhyandinaM yAvatjapaM kuryAt | tato homastatastarpaNam || 69 || kulArNave : tarpaNantu tataH kuryAttIrthodakaizcandramizritaiH | jale devaM samAvAhya pAdyAdyairudakAtmakaiH | sampUjya vidhivadbhaktyA parivArasamanvitam | ekaikamaJjaliM toyaM parivArAnpratarpayet | tato homadazAMzena tarpayetparadevatAm | sampUrNAyAntu saMkhyAyAM punarekaikamaJjalim tarpaNavAkyantu snAnaprakaraNe vaktavyam || 70 || athAbhiSekavAkyam : namo'ntaM mUlamuccArya amukadevatAmahamabhiSiJcAmi iti kalasamudrayA svamUrdhni abhiSecayet | tathA ca gautamIye : namo'ntaM mUlamuccAryaM tadante devatAbhidhAm | dvitIyAntAmahaM pazcAdabhiSiJcAmyanena tu | abhiSiJcatsvamUrddhAnaM toyaiH kumbhAkhyamudrayA || 71 || zakti viSaye nIlatantre : mUlAnte nAma coccArya siJcAmIti namaH pAdamiti | tato brAhmaNAn bhojayitvA dakSiNAM kuryAt : oM adyetyAdi kRtai tadamukadevatAyA amukamantra purazcaraNakarmaNaH | sAGgatArthaM dakSiNAmidaM kAJcanaM vahnidaivataM amukagotrAya gurave tubhyamahaM sampradade tato'cchidrAvadhAraNaM kuryAt || 72 || atha grahaNapurazcaraNasaGkalpaH : tadyathA : oM adyetyAdi rAhugraste divAkare nizAkare vA amukagotraH zrI amukadevazarmA amukadevatAyA amukamantrasiddhikAmo grAsAdvimukti paryantaM amukadevatAmukamantrajaparUpa – purazcarNamahaM kariSye | iti saGkalpya japet | tatastaddine tatparadine vA snAnaM vidhAya oM adyetyAdi amukamantrasya kRtaitadamukagrahaNa – kAlIna- amukadevatAmukamaMtreyatsaMkhyaka – japataddazAMzahoma – taddazAMza – tarpaNa – taddazAMzAbhiSeka – taddazAMza – brAhmaNabhojanakarmANyahaM kariSye | iti saGkalpya homAdikaM karma kRtvA pUrvavaddakSiNAdikaM kuryAditi purazcaraNaprayogaH || 73 || atha kUrmacakram : (dekhiye citra 7) dIpasthAnaM samAzritya kRtaM karmaM phalapradam | puruSo dIpyate yatra dIpasthAnaM taducyate || 74 || caturasrAM bhuvaM bhittvA koSThAnAM navakaM likhet | pUrvakoSThAdi vilikhetsaptavargAnanukramAt | lakSmIze madhyakoSThe svarAn yugmakramAllikheddikSu pUrvAdito yatra kSetrAdyakSarasaMsthitiH | mukhantattasya jAnIyAthastAvubhayataH sthitau yatra kSetrAdyakSarasaMsthitiH | mukhantatasya jAnIyAthastAvubhayataH sthitau | koSThe kukSau ubhe pAdau dve ziSTaM pucchamIritam | krameNAnena vibhajenmadhyasthamapi bhAgataH || 75 || mukhastho labhate siddhim karasthaH svalpajIvanaH | udAsInaH kukSisaMsyaH pAdasyo duHkhamApnuyAt || 76 || pucchasthaH pIDyate mantrI bandhanoccATanAdibhiH | kUrmacakramidaM proktaM mantriNAM siddhidAyakam || 77 || piGgalAyAma : kUrmacakramavijJAya yaH kuryAjjapayajJakam | tasya yajJaphalaM nAsti sarvAnarthAya kalpate || 78 || atha mantrANAM dazasaMkArAH gautamIye : jananaM jIvanaM prazcAttADanaM bodhanaM tathA | athAbhiSeko vimalIkaraNApyAyane punaH | tarpaNe dIpanaM guptirdazaitA mantrasaMskriyAH || 79 || svarNAdipAtre saMlikhya mAtRkAyantramuttamam | kAzmIracandane'pi bhasmanA vAtha suvrate | kAzmIraM zakti – saMskAre candanaM vaiSNave manau | zaive bhasma samAkhyAtaM mAtRkAyantralekhane || 80 || atha mAtRkAyantram (dekhiye citra 8, 9) vyomendvaurasanArNakarNikamacAM dvandvai : sphuratkezaram, vargollAsi vasucchadaM vasumatIgehena saMveSTitam | AzAsvastriSu lAntalAGgaliyujA kSauNipUreNAvRtaM, yantraM varNatanoH paraM nigaditaM saubhAgyasampatkaram || yantrasya dikSu vaM vidikSu ThaM likhet || 81 || tathA ca gautamIye : kAdimAntAnpaGkavargAndikSu pUrvAdito nyaset | yAdivAntAH zAdihAntAH lakSmamIze pravinyaset | caturasraM caturdvAraM dikSu vaM ThaM vidikSu ca | iti mAtRkAyantram || 82 || atha mantrANAM dazasaMkArA : mantrANAM mAtRkAyantrAduddhAro jananaM smRtam | paMktikrameNa vidhinA munibhistatranizcitam | prANavAntaritAnkRtvA mantravarNAJjapetsudhIH | pratyekaM zatavAraM tu jIvanaM tadudAhRtam | dazasaMkhyo vA japaH || 83 || vizvasAre : pRthakzataM vA dazadhA mantravarNAJjapetsudhIriti | mantravarNAnsamAlikhya tADayeccandanAmbhasA | pratyekaM vAyubIjena pUrvavattADanaM matam | tADanaM zatadhA vA || 84 || tathA ca tantrAntare : tADanaM tADayedvarNAnakhilAMzcandanAmbhasA | zataM vA dazadhA vApi bodhayettumanuM tataH || 85 || vizvasAre : dazadhA zRNu devezi tADanaM parikIrtitam | vilikhya mantravarNAstu prasUnaiH karavIrajaiH | tanmantravarNasaMkhyAkairhanyAdrepheNa bodhanam || 86 || tantrAntare : vilikhyAkSarasaMkhyAkaiH puSpai raktahayAribhiH | mantravarNAnvahninaikamabhimantrya sakRtsakRt | tattanmantrokta – vidhinA abhiSekaH prakIrtitaH | azvatthapallavaiH siJcenmantrI mantrArNasaMkhyayA || 87 || saJcintya manasA mantraM suSumnAmUlamadhyataH | jyotirmantreNa vidhivaddahenmalatrayaM yatiH || 88 || tAraM vyomAgnimanuyugdaNDI jyotirmanurmataH | tAraM praNavaH | vyomo hakAraH | agnirephaH | manurokAraH | daNDI anusvAraH | tena oM hrau/ || 89 || svarNena kuzatoyena puSpatoyena vA tathA | tena mantreNa vidhivadApyAyanavidhiH smRtaH || 90 || mantreNa vAriNA mantre tarpaNaM tarpaNaM matam || 91 || madhunA zaktimantre tu vaiSNave cendumajjalaiH | zaive ghRtena dugdhena tarpaNaM samyagIritam | abhiSeka'pi tathA || 92 || tAramAyA – ramAyoge manordIpanamucyate | japyamAnasya mantrasya gopanaM tvaprakAzanam || 93 || saMskArAH daza samproktAH sarvatantreSu gopitAH | yAna kRtvA sAmpradAyena mantrI vAJchitamApnuyAt | malatrayamiti AnavyaM mAyikaM kArmaNaJceti || prapaJcasAre : mAyikaMnAma yoSolvaM pauruSaM kArmaNaM malam | AnavyaM taddvayaM proktaM niSiddhaM tanmalatrayam || 95 || tAramAyAramAyoge iti tAramAyAramAbIjapuTitaM mantramaSTottarazataM japedityarthaH | tathA ca vizvasAre : tAramAyAramAbIjapuTitena japenmanum | zatamaSToraJcaiva dIpayetsAdhakottamaH || 96 || atha kalAvatIdIkSAprayogaH ziSyaH pUrvamupoSitaH kRtanityakriyaH svastivAcanapUrvakaM saGkalpaM kuryAt || tadyathA : oM adyetyAdi amukagotraH zrI-amukadevazarmA dharmArthakAmamokSaprAptikAmaH amukadevatAyA amukAkSaramantradIkSAmahaM kariSye iti saGkalpya guruM vRNuyAt | oM sAdhu bhavanAstAm oM sAdhvahamAse iti prativacanam | oM arcayiSyAmo bhavantam, oM arcaya iti prativacanam | tato gandhapuSpavastrAlaGkArAdibhirgurumabhyarcya dakSiNaM jAnu dhRtvA paThet | oM adyetyAdi amuka gotraH zrI amukadevazarmA amukadevatAyA matkarttRkAmukamantradIkSAkarmaNi amukagotraM zrI amukadevazarmANamebhiH gandhAdibhirabhyarcya gurutvena bhavantamahaM vRNe, oM vRto'smItyuttaram | oM yathAvihitaM gurukarma kuru, yathA jJAnataH karavANIti prativacanam | tato gururAcamya dvAradeze sAmAnyArghyaM kuryAt | tadyathA : svavAme trikoNavRtta bhUbimbaM vilikhya, oM AdhArazaktaye namaH iti sampUjya, phaDiti mantreNa arghyapAtraM prakSAlya, sAdhAraM zaGkhaM tatra nidhAya, namaH iti mantreNa jalenApUrya, aMkuzamudrayA oM gaGge cetyAdinA sUryamaNDalAttIrthamAvAhya praNavena gandhAdInnikSipya, dhenumudrAM pradarzya, omityaSTadhA dazadhA vA japet || 97 || tathA ca : trikoNabhUvRttavimbamaNDalaM racayettataH | AdhArazakti sampUjya tatrAdhAraM vinikSipet | astreNa pAtraM saMzodhya hRnmantreNa prapUrayet | nikSipettIrthamAvAhya gandhAdInpraNavena tu | darzayeddhenumudrAM vai sAmAnyArghyamidaM smRtam | iti gautamIyavacanAt aSTadhA praNavajapaH | vizeSArghyo tathAdarzanAt | zyAmAdau tu dazadhA tadarghya tathAdarzanAt | pAtraM toyaiH prapUryAtha praNavaM dazadhAjapet | iti bhairavIyAt || 98 || tataH phaDiti tajjapena dvAramabhyukSya dvArapUjAM kuryAt | tadyathA : UrddhoDusvare oM vighnAya namaH, oM ahAlakSmyai namaH, oM sarasvatyai namaH | dakSiNAzakhayAM oM vighnAya namaH | vAmazAkhAyAM oM kSetrapalAya namaH | tayoH pArzve oM gaGgAyai namaH | oM yamunAyai namaH | dehalyAM oM astrAya namaH | iti puSpavAribhiH pUjayet | nibandhe : dvAramastrAmbubhiH prokSya dvArapUjAM samAcaret | UrddhoDumbarake vighnaM mahAlakSmIM sarasvatIm | tato dakSiNazAkhAyAM vighnaM kSetrezamanyataH | tayoH pArzvadvaye gaGgAyamune puSpavAribhiH | dehalyAmarcayedastraM prati dvAramiti kramAt | azaktazceddvAradevatAbhyo namaH ityetAvanmAtram || 99 || tripurAdipUjAdiSu svatantratantre : gaNezaM kSetrapAlaJca yogninI vaTukaM tathA | gaGgAJca yamunAJcaiva lakSmIM vANIM tato japet | iti vizeSaH || 100 || vaiSNave tu : nandaH sunandazcaNDazca pracaNDo bala eva ca | prabalo bhadranAmA ca subhado vighnavaiSNavAH | praNavAdi namo'ntena nAmnA mantreNa pUjayet || 1 || tato dakSiNapAdaprakSepapuraHsaraM vAmazAkhAM spRzaM dakSiNAGgaM saGkocayanmaNDapAntaH pravizya nai-RtyAM oM vAstupuruSAya namaH oM brahmaNe namaH iti pUjayet | tato deyamantreNa divyadRSTyAvalokanAddivyAnvighnAnutsArya astrAya phaT iti mantreNa jalenAntarIkSagAnvighnAnutsArya vAmapArSNighAtatrayeNa bhaumAnvighnAnutsArya phaDitisaptajaptAnvikArA nAdAya : oM apasarpantu te bhUtA ye bhUtA bhUvi saMsthitAH ye bhUtA vighnakarttAraste nazyantu zivAjJayA | iti tAnvikiret || 2 || lAjacandanasiddhArthabhasmadUrvAkuzAkSatAH vikirA iti sandiSTAH sarvAvighnaughanAzakAH || 3 || tathA : anantaraM dezikendro vidyadRSTyAvalokanaiH | divyAnutsArayedvighnAt astrAdbhizcAntarIkSagAn | pArSNighAtaistribhibhaumAn | iti vighnAnnivArayet || 4 || tato'kSatAnsamAdAya dakSe nArAcamudrayA | prakSipedastramantreNa gRhAntarvighnazAntaye | apasarpantu te iti mantreNa cAdarAt | iti zAradIyAt || 5 || sammohanatantre : vikirAnvikarettatra saptajaptAnzarAnunA iti | tato hrIM AdhArazaktikamalAsanAya namaH ityAsanaM saMpUjya dhRtvA paThet | Asanamantrasya merupRSTha-RSiH sutalaM chandaH kUrmo devatA Asanaparigrahe viniyogaH | oM pRthvi tvayA dhRtA lokA devi tvaM viSNunA dhRtA | tvaJca dhAraya mAM nityaM pavitraM kuru cAsanam | iti paThitvA svastikAdyAH sanenopavizet, upavizya vighnAnutsArayet || 6 || tantrAntare : Adau vighnAnsamutsAyaM pazcAdAsanakalpanam | athavA cAsane sthitvA vighnAnutsArayetsudhIH || 7 || tataH paJcagavyena mUlena maNDapaM zodhayet | tatpramANantu gautamIye : paJcagavyena tadgehaM maNDapaJca vizodhayet || 8 || paJcagavyapramANantu tatraiva : palamAtraM dugdhabhAgaM gomUtraM tAvadiSyate | ghRtaJca palamAtraM syAdgomayaM tolakadvayam | dadhi prasRtimAtraM syAtpaJca gavyamidaM smRtam || 9 || athavA : paJcagavyAnAM samAno bhAga iSyate | mUlamantreNa sammantrya tenaiva parizodhayet | tena sarvavizuddhiH syAtsarvapApanikRntanam || 10 || tato dakSiNabhAge pUjAdravyANi vAmabhAge suvAstitAmbupUrNa kumbhaM hastakSAlanArthaM pAtrAntaraM pRSThadeze sthApayet, sarvadikSu ghRtapradIpAMstu sthApitvA puTAJjalirbhUtvA vAme oM gurubhyo namaH oM paramagurubhyonamaH oM parAparagurubhyo namaH dakSiNe oM gaNezAya namaH madhye oM amukadevatAyai namaH | tathA ca : kRtAJjalipuTo bhUtvA vAme gurutrayaM yajet | guruJca paramAdiJca parAparaguruM tathA | dakSiNe ca gaNezaJca mUrdhniM devaM vibhAvayet || 11 || tataH phaDiti mantreNa gandhapuSpAbhyAM karau saMzodhya UrdhvordhatAlatrayaM dattvA choTikAbhirdazadigbandhanaM kuryAt | tato ramiti jaladhArayA vahniprAkAraM vicintrayet || 12 || tato bhUtazuddhi | tato mAtRkAnyAsaH | tataH prANAyAmaH | tataH pISThanyAsaH | tato RSyAdinyAsaH | tato mantranyAsaH | tato mudrApradarzanam | tato dhyAnam | tato mAnasapUjA | tato'rghyasthApanam || 13 || tadyathA : arghyasya trINi pAtrANi pAdyasya'pi trayaM bhavet | tathaivAcamanIyAdipAtrANi ca vibhAgazaH | tathA karaNadaurbalyAdekameva prazasyate | SaDAcamanapAtrANi iti AgamAntare pASThaH || 14 || purazcaraNacandrikAyAm : ekasminnathavA pAtre pAdyAdIni prakalpayet | ityatyantAzaMviSayam | kintu sAmAnyArghyavizeSArghyadvayasyAvazyakatvam || 15 || tathA ca navaratnezvare : ekapAtraM na karttavyaM yadi sAkSAnmahezvaraH | mantrAH parAGmukhA yAnti Apadastu pade pade | ihaloke daridraH syAnmRte ca pazutAM vrajet || 16 || tathA rAghavabhaTTadhRtacacanam : sarvatraiva prazasto'jaH zivasUryArcanaM vinA | ajaH zaGkhaH || 17 || arghyapAtrasya mAnamAha laiGge : SaTtrizadaMgulaM pAtramuttamaM parikIrtitam | madhyamantu tribhAgonaM kanIyo dvAdazAMgulam || 18 || svavAme trikoNamaNDalaM kRtvA, tadupari tripadikAmAropya, phaDiti zaGkhaM prakSAlya tadupari saMsthApya | namaH iti mantreNa gandhapuSpAkSatadUrvAdi tatra nikSipya vimalajalena | vilomamAtRkayA mUlena ca pUjayet | yathA : kSaM laM haM saM SaM zaM vaM laM raM yaM maM bhaM baM phaM paM naM dhaM daM thaM taM NaM DhaM DaM ThaM TaM JaM jhaM jaM chaM caM GaM ghaM gaM khaM kaM aH aM auM oM aiM eM lRRM lRM RRM RM UM uM IM iM AM aM ityanena || 19 || maM vahnimaNDalAya dazakAtmane namaH iti tripadikAyAM, aM sUryamaNDalAya dvAdazakalAtmane namaH iti zaGkhe, uM somamaNDalAya SoDazakalAtmane namaH iti jale sampUjya, oM gaGge ca yamune caiva godAvari sarasvati | marmade sindhukAveri jale'sminsannidhiM kuru | ityanenAMkuzamudrayA sUryamaNDalAttIrthANyAvAhya amuki ihAvaha iha tiSTha iti svahRdayAddevatAM tatrAvAhya, huM iti tarjanIbhyAmavaguNThya, vaSaDiti gAlinImudrAM pradarzya, vauSaDiti tajjalaM vIkSya, punaraGgamantraiH sakalIkRtya, gandhapuSpAbhyAM namaH iti tatra devatAM sampUjya, tadupari matsyamudrayA AcchAdya, mUlamantramaSTadhA japet || 19 ka || tathA ca gautamIye : gandhapuSpaiH samabhyarcya kRSNAkhyaM tatra yojayet | aSTakRtvo japenmantraM zikhayA gAlinIM nyaset | atra kRSNapadaM tattaddevatAparam || 20 || tato vamiti mantreNa dhenumudrAM pradarzyAstreNa saMrakSya tasmAtkiJcijjalaM prokSaNIpAtre nikSipya tenodakenAtmAnaM pUjopakaraNaJca mUlena trirabhyukSya pIThanyAsakrameNa zarIre dharmAdInpUjayet || 21 || tadyathA : dakSiNaskandhe oM dharmAya namaH | vAme oM jJAnAya namaH, vAmorI oM vairAgyAya namaH, dakSiNorau oM aizvaryAya namaH, mukhe oM adharmAya, vAmApArzve oM ajJAnAya, nAbhau oM avairagyAya, dakSiNapArzve oM anaizvaryAya, sarvatra prANavAdinamo'ntena pUjayet || 22 || tathA ca zAradAyAm : aMsoruyugmayorvidvAna prAdakSiNyena dezikaH | dharma jJAnaJca vairAgyamaizvaryAJcApyanukramAt | mukha – pArzva – nAbhipArzveSvadharmAdInprakalpayet || 23 || hRdaye oM anantAya, oM padmAya, oM arkamaNDalAya dvAdazakalAtmane, oM somamaNDalAya SoDazakalAtmane, maM vahnimaNDalAya dazakalAtmane namaH | evaM saM sattvAya, raM rajase, taM tamase, AM Atmane, aM antarAtmane, paM paramAtmane, hrIM jJAnAtmane, praNavAdi – namo'ntena pUjayet || 24 || zarAdAyAm : nyAsakrameNa deheSu dharmAdInpUjayedatha | puSpAdyaiH pIThamanvantaM tasmiMzca paradevatAm || 25 || tato hRtpadmasya pUrvAdikezareSu pISthazaktiM sampUjya madhye pIThamanu yajet | tatra hRdaye mUladevatAM naivedyaM vinA gandhAdyaiH pUjayet || 26 || tathA ca nibandhe : vinA naivedyaM gandhAdyairupacAraiH samarcayet | tata uttamAGgaM - hRdayamUlAdhArapAdasarvAGgeSumUlena paJcapuSpAJjaliM datvA yathAzakti mantraM japtvA oM guhyAtiguhyagoptrItvamityAdinA japaM samarpayet || 27 || tathA ca nibandhe : paJcakRttastataH kuryAtpuSpAJjalimananyadhIH | uttamAGgahRdAdhArapAdasarvAGgakaM nyaset | sarvametatprokSaNIpAtrasthavAriNA vidadhyAt || 28 || tataH prokSaNyAstoyaM visRjya pUrvavadApUrya vahiHpUjjAmArabhet | tatraH vakSyamANazAradoktasarvatobhadramaNDalAdyanyatamaM vidyAya tatra pUjayet | oM maNDalAya namaH iti maNDalaM sampUjya, zAlibhiH tatra pUjayet | oM maNDalAya namaH iti maNDalaM sampUjya, zAlibhiH karNikAmApUrya, tadupari taNDulAnvikIrya, teSu darbhAnAstIrya, viSTaraM cAkSatasaMyuktaM tadupari nyaset : tato maNDale etAH pUjayet | tadyathA : pIThamadhye oM AdhArazaktaye namaH, oM kUrmAya namaH ityAdi pIThamanvantaM tattatpaTalokta – pIThapUjAM kuryAt | tato maNDale prAdakSiNyena etAH pUjayet : oM ya dhUmArviSe namaH ityAdivakSyamANavahnerdazakalA vinyasya pUjayet | tato hemAdiracitaM kumbhaM phaDiti prakSAlya, candanAgurukarpUrairdhUpayitvA triguNatantunA saMveSTya, oM kumbhAya namaH iti gandhapuSpAbhyAM sampUjya, viSTarAkSatanavaratnAni ca prakSipya, praNavamuccarankumbhapIThayoraikyaM vibhAvya, pIThe sthApyet || 29 || gautamIye kumhavidhAnantu : haimaM raupyaM tathA tAmraM mArtikaM vA svazaktitaH | vittazAThyaM na kurvIta kRte niSphalamApnuyAt || 30 || SaTtriMzadaMgulaM kumbhavistAronnatizAlinam | SoDazaM dvAdazaM vApi tato nyUnaM na kArayet || 31 || tataH kumbhe prAdakSiNyena sUryAsya oM kaM bhaM tapinyai namaH iti dvAdazakalA vinyasya pUjayet | tataH kSIridrumakaSAyeNa palAzatvagbhavena vA tIrthodakairvA gandhapuSpasuvAsita jalervA AtmAbhedena mAtRkAM pratilomato deyamantraJca japanpUjayetkumbhaM devatAdhiyA | tatazcandrasyAmRtAdiSoDazakalA jale prAdakSiNyena vinyasya, oM aM amRtAyai namaH ityAdinA sampUjya, zaGkhAntaraM kSIridrumakaSAyAdidravyairApUrya gandhASTakaM viloDya tasmiJjale sakalAH kalA AvAhya pUjayet || 32 || zarAdAyAm : gandhASTakaM tu trividhaM zaktiviSNuzivAtmakam | candanAgurukarpUracorakuMkumarocanAH | jaTAmAMsI kapiyutA zaktergandhASTakaM viduH || 33 || candanAguruhrIverakuSThakuMkumasevyakAH | jaTAmAMsI suramiti viSNorgandhASTakaM smRtam || 34 || candanAgurukarpUratamAlajalakuMkumam | kuzIdaM kuSThasaMyuktaM zaivaM gandhASTakaM smRtam || 35 || asyArthaH : candanAguru karpUra kRSNazaThI kuMkuma rocanA jaTAmAMsI gAThiyAlA zaktergandhASTakam | candanAguru bAlA kuDa kuMkuma zvetavIraNa mUla jaTAmAMsI devadaru iti viSNoH | candanAguru karpUra tamAla bAlA kuMkuma raktacandana kuDa iti zivasya || 36 || tatrAdau vahnerdazakalAH pUjayet | yathA : vahnerdhUArcirAdidazakalA ihAgacchata ihAgacchata iha tiSThata tiSThata iha sannihitA bhavata ityAvAhayet | tato mUlamantraM pratilomato japanmantrasya devatAM manasA dhyAyan AsAM prANapratiSThAM kuryAt | tadyathA : AM hrIM krauM haM saH dhUmArcirAdivahnidazakalAnAM prANAH iha prANAH evaM AmityAdi dhUmArcirAdivahnidazakalAnAM jIva iha sthitaH evaM AmityAdi dhUrcirAdivahnidazakalAnAM sarvendriyANi evaM AmityAdi dhUmArcirAdivahnidazakalAnAM vAGmanazcakSuH zrotra – ghrANa – prANA ihAgatya sukhaM ciraM tiSThantu svAhA iti prANAnpratiSThApya gandhAdibhiH pUjayet | oM dhUmArcirAdibhya eSa gandho namaH | ityAdinA paJcopacAraiH pUjayet | tataH pratyekena pUjayet || 37 || tadyathA : yaM dhUmArciSe namaH | raM uSmAyai namaH | laM jvalinyai namaH | vaM jvAlinyai namaH | zaM visphuliGginyai namaH | yaM suzriyai namaH | saM surUpAyai namaH | haM kapilAyai namaH | laM havyavAhanAyai namaH | kSaM kavyavAhanAyai namaH | zaktazcetpratyekamAvAhya pAdyAdibhiH pUjayet | tataH sUryAsya tapinyAdi dvAdazakalAH pUrvavatprANapratiSThAvAhanAdikaM kRtvA pUjayitvA ca pratyekantu pUjayet | dvAdazakalA yathA : tapinI dhUmrA marIcirjvalino ruciH | suSumnA bhogadA vizvA bodhinI dhAriNI kSamA | etAH kalAstu sUryAsya sUryamaNDalasaMsthitAH | tadyathA : kaM bhaM tapinyai namaH | khaM baM tApinyai namaH | gaM phaM dhUmrAyai namaH | ghaM paM marIcyai namaH | GaM naM jvalinyai namaH | caM dhaM rucyai namaH | chaM daM suSumnAyai namaH | jaM khaM bhogadAyai namaH | jhaM taM vizvAyai namaH | JaM NaM bodhinyai namaH | TaM DhaM dhAriNyai namaH | ThaM DaM kSamAyai namaH | iti pUjayet | zaktazcetpratyekamAvAhya pratyekaM pAdyAdibhiH pUjayet | tathA nibandhe : kabhAdyA vasudAH saurAH ThaDAntA dvAdazeritAH || 37 ka || tatazcandrasyAmRtAdiSoDazakalAH prANapratiSThAdikaM kRtvA pUrvavatpUjayet | tadyathA : aM amRtAyai namaH | AM mAnadAyai namaH, iM pUSAyai namaH | IM tuSTyai namaH | uM puSTyai namaH | UM ratyai namaH | RM dhRtyai namaH | RRM zazinyai namaH | lRM candrikAyai namaH | lRRM kAntyai namaH | eM jyotsnAyai namaH | aiM zriye namaH | oM prItyai namaH | auM aGgadAyai namaH | aM pUrNAyai namaH | aH sRSTyAdi – paJcAzatkalAH pUjayet | yathA : sRSTyAdikavargacavargadazakalAH pUrvavatprANapratiSThAdikaM kRtvA pratyekaM pUjayet | pratyekapUjanantu : kaM sRSTyai namaH, khaM Rddhyai namaH, gaM smRtyai namaH, ghaM medhAyai namaH | GaM kAntyai namaH, caM lakSmyai namaH, chaM dhRtyai namaH, jaM sthirAyai namaH, jhaM sthityai namaH, JaM siddhyai namaH | zaktazcetpratyekamAvAhya pAdyAdibhiH pUjayet | tatra oM haMsaH sucisadvasurantarIkSasaddhotA vediSadatirthirduronasannRSadvarasadRtasadvayoma sadajA gojA RtajA adrijA RtaM vRhaditi japtvA AvAhya zaGkhe pUjayet | tato javAdiTatapa – vargardazakalAH pUrvavatprANapratiSThAdikaM kRtvA pUjayet || 38 || yathA : TaM javAyai namaH, ThaM pAlinyai namaH, DaM zAntyai namaH, DhaM aizvaryai namaH, NaM ratyai namaH, tai kAmikAyai namaH, thaM varadAyai namaH, daM hlAdinyai namaH, dhaM prItyai namaH, naM dIrghAyai namaH, sarvatra zaktazcetpratyekamAvAhya pUjayet | tataH oM pratadviSNustavate vIryeNa mRgo na bhImaH kucaro giriSThA yasyoruSu triSu vikramaNeSadhikSiyantI bhuvanAni vizvA iti japtvA AvAhya pUjayet | tatastIkSNAdipayavargadazakalAH pUrvavatprANapratiSThAdikaM kRtvA pUjayet | yathA – paM tIkSNAyai namaH, phaM raudrAyai namaH, baM bhayAyai namaH, bhaM nidrAyai namaH, maM trantryai namaH, yaM kSudhAyai namaH, raM krodhinye namaH, laM kriyAyai namaH, vaM utkAriNyai namaH, zaM mRtyave namaH | sarvatra zaktazcetpratyekamAvAhya pAdyadibhiH pUjayet | tato oM tryambakaM yajAmahe sugandhiM puSTivarddhanam | urvArukamiva bandhanAnmRtyormukSoyamAmRtAt iti japtvA vAhya pAdyAdibhiH pUjayet | tataH pItadiSavargapaJcakalAH pUrvavatprANapratiSThAdikaM kRtvAvAhya pAdyAdibhiH pUjayet | yathA : yaM pItAyai namaH, saM zvetAyai namaH, haM aruNAyai namaH, laM asitAyai namaH, kSaM anantAyai namaH | zaktazcetpratyekamAvAhya pUjayet | tataH oM tadviSNoH paramaM padaM sadA pazyanti sUrayaH | divIva cakSurAtatam iti japtvA viSNuM smaret | tato vivRttyAdi SoDazakalA pUrvavatprANapratiSThAdikaM kRtvA AvAhya pAdyAdibhiH pUjayet | yathA : aM nivRttyai namaH, AM pratiSThAyai, IM vidyAyai, IM zAntyai, uM gandhikAyai, UM dIpikAyai, RM recikAyai, RRM mocikAyai, lRM parAyai, lRM sUkSmAyai, eM sUkSmAmRtAyai, aiM jJAnAmRtAyai, oM ApyAyinyai, auM vyApinyai, aM vyomarUpAyai, aH anantAyai namaH | zaktazcetpratyekamAvAhya pAdyAdibhiH pUjayet | oM tadviprAso vipaNyavo jAgRvAMsaH samindhate viSNoryatparamaM padaM viSNuryoniM prakalpayatu tvaSTA rUpANi piMSatu | asiJcatu prajApatirdhAtA garbhaM dadhAtu te | oM garbhaM dehi sinIvAli garbhaM dehi sarasvati | garbhante Azvinau devAvAdhattAM puSkarasrajAviti japtvAvAhya pUjayet | tataH kalAtmakaM tatzaGkhasthaM kvAthaM kumbhe nikSipet || 38 ka || tato'zvatthapanasacUtpallavairindravallIveSTitaiH kalpavRkSabuddhyA kuMbhavaktraM pidhAya, tasminkumbhavaktre saphalAkSataM caSakaM kalpavRkSaphalabuddhyA sthApayet | tataH kumbhaM nirmalena kSaumayugmena saMveSTya, mUlena kumbhe mUrtiM saGkalpya, yathoktarUpeNa devatAM dhyAtva, tatrAvAhanaM kRtvA pUjayet || 39 || tasA0 4 athA : mUlamantramuccaran amuka ihAgaccha ihAgaccha iha tiSTha iha tiSTha iha sannidhehi iha sannidhehi iha sannirudhyasva ityAvAhanAdikaM kRtvA, huM ityavaguNThya, devatAGge SaDaGganyAsaM kRtvA, vamiti dhenumudrayA amRtIkRtya, paramIkaraNamudrayA paramIkuryAt | tataH prANapratiSThAM kRtvA SoDazopacAraiH pUjayet || 39 ka || yathA : mUlamuccArya idamAsanaM amukadevatAyai namaH, amukadeva svAgatante iti svAgatam | tato mUlamuccArya etatpAdyaM amukadevatAyai namaH iti pAdAmbuje dadyAt | etatzyAmAdUrvAbjaviSNukrAntAbhirItam | arghyaM amukadevatAyai svAhA iti gandhapuSpAkSatayavakuzAgratilasarSapadUrvAtmakamarghyaM zirasi dadyAt | vaiSNave tu arghyAdikrameNaiva deyamiti vadanti | tato mUlamuccArya idamAcamanIyaM amukadevatAyai svadhA iti jAtIlavaGgakakkolAtmakamAcamanIyaM vadane dadyAt | svadhAmantreNa vadane dadyAdAcamanIyakaM ityatrasudhApAThaM kurvantaH sudhAzabdasyAmRtavAcakatvAdamRtavAcakazabdAdya jalavAcakatvAdidamAcamanIyaM vamiti vadanti || 40 || tathA ca : madhuparkaM tato dadyAjjalamantreNa dezikaH iti vacanAt | na ca madhuparkamAtraviSayamidaM | svadhAnunA tataH kuryAnmadhuparkaM mukhAmbuje | tenaiva manunA kuryAdadbhirAcamanIyakam || iti vacanAt | tathA : vAruNena ca mantreNa dadyAdAcamanIyakam ityAdivacanavirodhAt | etadvacanaM zUdraviSayakamiti kecit | vastutastu icchAvikalpaH | maithilAstu svadhA iti pAThaM kurvanti na sudheti vakArasya tyAgAbodhakatvAt | kiJca tyAgArthakasvAhAzabdenArghyadAnavidhAnAt, tatsamabhivyAhRtAcamanIyadAne tyAgArthabodhakatvena svadhAmantro yujyate na tu sudhetyAhuH || 41 || tathA : svadhetyAcamanIyaJca trivAraM mukhapaGkaje | svadheti madhuparkaJca punarAcamanIyakamiti somazambhudhRtavacanAt | eke punarjalamantreNa dezikaH | vAruNena ca bIjena ityatra sahArthe tRtIyAM vadantaH idamAcamanIyaM amukadevatAyai vaM svadheti manyante | tato madhuparkaH svadhA iti madhuparkaM dadyAt || 42 || AjyaM dadhimadhUnmizraM madhuparkaM vidurbudhAH | evaM punarAcamanIyaM svadheti | tataH snAnIyaM nivedayAmi, tato vastrayajJopavItAni dadyAt | tataH AbharaNaM namaH, eSa gandhe namaH, sa ca gandhazcandanakarpUrakAlAgurubhirItaH || 43 || tato mantrapuTitamAtRkAvarNena tattannyAsasthAnAni pUjayitvA etAni puSpANi vauSaT iti | sarvatra dAne mUlamantroccAraNam || 44 || tataH AvaraNapUjA || 45 || tato guggulvagurUzIrazarkarAmadhucandanadhRtAtmakaM dhUpaM dadyAt || tayA ca zAradAyAm : guggulvagurUzIrazarkarAmadhucandanaiH dhUpayedAjyasammizrairnIcairdevasya dezikaH || 46 || vizeSastu tatraiva : sitAjya – madhusammizraM guggulvagurucandanam | SaDaGgaM dhUpayetattu sarvadevapriyaM sadA | rogarogahararogadakezAH suratarujatulaghupatra vizeSAH | vakravivarjitavArijamudrA dhUpavartiriha sundari bhadrA || asyArthaH : kuDa – harItakI – guDa – jaTAmAMsI – devadAru – jatu – aguru – tejapatra sarala – nakhI muthAH || 47 || tathA : guggulaM saralaM dAru patraM malayasambhavam | hrIveramaguruM kuSThaM guDaM sajjarasaM ghanam | harItakIM nakhIM lAkSAM jaTAmAMsIJca zailajam | SoDazAGgaM vidurdhUpaM daive paitre ca karmaNi | madhu mustaM ghRtaM gandho guggulvaguru zailajam | saralaM zihlasiddhArthaM dazAGgo dhUpa ucyate || 48 || tataH karpUragarbhiNyA vartikayA dIpaM dadyAt || tathA ca : varttyA karpUragarbhiNyA sarpiSA tilajena vA | Aropya darzayeddIpAnuccaiH saurabhazAlinaH | iti zAradAdhRtam || 49 || vizeSastu : tatra tatra jalaM dadyAdupacArAntarAntare | madhuparke ca vastre ca dayAdAcamanIyakam | tato naivedyAni dadyAt || 50 || gandhAdidAne vizeSastu tantrAntare : madhyamAnAmikAMguSThairaMgulyagreNa pArvati | dadyAcca vimalaM gandhaM mUlamantreNa sAdhakaH || 51 || aMguSThatarjanIbhyAntu cakre puSpaM nivedayet | yathA gandhaM tathA devi dhUpaM dadyAdvicakSaNaH || 52 || madhyamAnAmikAbhyAntu madhyaparvaNi dezikaH | aMguSThAgreNa devezi dhRtvA dhUpaM nivedayet || 53 || uttolanaM tridhA kRtvA gAyatryA mUlayogataH | tattvAkhyamudrayA devi naivedyantu nivedayet || 54 || mUlenA camanaM dadyAttAmbUlaM tattvamudrayA | dhUpabhAjanamantreNa prokSyAbhyarcya hRdAmunA || 55 || astreNa pUjitAM ghaNTAM vAdayangugguluM dahet | tataH samarpayeddhUpaM ghaNTAvAdyajayasvanaiH || 56 || tathA : jayadhvani tathA mantramAtaH svAhetyudIryate | abhyarcya vAdayedghaNTAM sudhUpairdhUpayettataH || 57 || tantre : na bhUmau vitareddhUpaM nAsane na ghaTe tathA || 58 || tathA ca gautamIye : uttArya dRSTiparyantaM ghaNTAM vAmadizi sthitAm | vAdayanvAmahastena dakSahastena cArpayet || evaM dIpadAne'pi ghaNTAvAdanam || 59 || yAmale : nivedayetpurobhAge gandhaM puSpaJca bhUSaNam | dIpaM dakSiNato dadyAtpurato vA na vAmataH || 60 || vAmatastu tathA dhUpamagre vA na tu dakSiNe | naivedyaM dakSiNe vAme purato vA na pRSThataH || 61 || vAmadakSiNabhAgastu devatAyA eva na tu sAdhakasya | dhUpadIpau subhojyaJca devatAgre nivedayet iti darzanAt || 62 || ghRtayuktaM dakSiNe tailayuktaM vAme | evaM sitA vartizceddakSiNe raktA cedvAme | sammukhe tu na niyamaH | pakvaJca devatAvAme AmAnnaJcaiva dakSiNe || 64 || tathA ca purazcaraNacandrikAyAm : dakSiNantu parityajya vAme caiva nidhApayet | abhojyaM tadbhaveddannaM pAnIyaJca suropamam | iti sAmpradAyikAH || 65 || tathA ca yAmale : dIpaM ghRtayutaM dakSe tailayuktaJca vAmataH | dakSiNe ca sitAvartiM vAmato raktavartikam | pakvApakvavidhAnena naivedyeSviti tatsthitiH | purato niyamo nAsti dIpanaivedyayoH kvacit || 66 || tato vandanaM | tato'STottarasahasraM zataM vA saMjapya guhyAtItyAdinA japaM samarpayet || 67 || atha mantrasya dazasaMskArAnpUrvoktena prakAreNa kRtvA guruH ziSyamAnIya vauSaDitimantreNa ziSyanetraM vastreNAcchAdya ziSyAJjaliM puSpaiH pUrayitvA guruH svayameva mantramuccaran kalase puSpAJjaliM devatAprItyai kSepayet | tato netrabandhanaM dUrIkRtya darbhAstare ziSyaM upavezya svakRtpUjAkramAd- bhutazuddhyAdikaM vidyAya tattanmantroktanyAsAn ziSyadehe kuryAt | kumbhasthAM devatAM punaH paJcopacAraiH sampUjya alaMkRtaM ziSyamanyasminnupavezayet | tato maGgalAcArapUrvakaM kumbhaM samuddhRtya, tanmukhasthAnsuradrumarUpAnpallavAMziSyasya zirasi nidhAya, mAtRkAM manasA japaM mUlena sAdhitaistoyairvasiSThasaMhitoktAbhiSekamantraistamabhiSiJcet || 68 || tataH ziSyaH avaziSTajalenAcamya, vAsasI paridhAya, guroH sannidhAvupavizet | tatastAmeva gururAtmano devatAM ziSyasaMkrAntAM tayoraikyaM sambhAvayana, gandhAdibhiH pUjayet | tataH oM sahasrAre hu/ phaDiti mantreNa ziSyazikhAM badhvA saMrakSya ziSyazarIre kalAnyAsaM kuryAt | tadyathA : kuzatrayeNa pAdatalAjjAnuparyantam oM nivRttyaiM namaH | jAnunornAbhiparyantam oM pratiSThAyai namaH | nAbherAkaNTham oM vidyAyai namaH | kaNThAdAlalATam oM zAntyai namaH | lalATAdbrahmarandhrAntam oM zAntyatItAyai namaH | punarbrahmarandhrAdAlalATam oM zAntyatIyai namaH | lalATAdAkaNTham oM zAntyai namaH | kaNThAnAbhiparyantam oM vidyAyai namaH | nAbherjAnuparyantam | oM pratiSThAyai namaH | jAnunoH pAdaparyantam oM nivRttyai namaH || 69 || tataH ziSyasya zirasi hastaM dattvA, deyamantramaSTottarazataM japtvA, amukamantraM te'haM dadAmiti ziSyahaste jalaM dadyAt tato dadasveti ziSyo bruyAt | tathA ca vAsiSThe : tatastatzirasi svahastaM dattvA zataM japet | aSTottaraM tato mantraM dadyAdudakapUrvakam | Avayostulyaphalado bhavatvevamudIrayet || 70 || tataH RS.yAdisaMyuktaM mantraM gururdakSiNakarNe triH zrAvayitvA vAmakarNe sakRtzrAvayet | tathA ca gautamIye : nyAsajalaM taya dehe guruH saMnyasya yatnataH | dakSarNe vadenmantraM trivAraM pUrNamAnasaH | dakSakarNe iti dvijAtiviSayam || 71 || tathA ca tanre : dakSakarNe trizo vidyAM ekoccAreNa coccaret | eSa vidhidvijAtInAM strIzUdrANAJca vAmataH || 72 || rudrayAmale : gurustu prAGmukho bhUtvA ziSyAM pratyaGmukhasthitam | trivAraM dakSiNe karNevAme caiva tathA sakRtphaviparItaM tato jJeya strIzUdrANAJca vAmataH || 73 || tato gurucaraNe patita eva tiSThet | tvatprasAdAdahaM deva kRtakRtyo'smi sarvataH | mAyAmRtyumahApAzAdvimukto'smi zivo'smi ca | iti vadet || 74 || tato guraH : uttiSTha vatsa ! mukto'si samyagAcAravAn bhava | kIrtizrIkAntiputrAyurbalArogyaM sadA'stu te | iti utthApayet || 75 || vizvasAre : dakSakarNe vadenmantraM RSyAdikasamanvitam | tathA tasminkSaNe devi japenmantraM zatASTakam || 76 || zAradAyAm : gurolabdhAM parAM vidyAmaSTakRtvo japetsudhIH | gurumantradevatAnAmaikyaMsambhAvayan dhiyA | etadvacanaM tattadbhAvanAparajapaviSayaM bhAvanAzUnye tu sahasram || 77 || guruH svazaktirakSArthaM sahasraM zataM vA japet | tantrAntare : zataM japettadagre tu nikaTe tridinaM vaset | nocetsaJcAriNIzaktirgurumeti na saMzayaH || 78 || vizvasAre : aSTAdhikasahasraM zataM vA'pi vidhAnataH | svazaktirakSaNArthAya gururmantraM tadA japet || 79 || yAmale : datvA mantraM japeddevi zatamoSTottaraM tataH || 80 || tataH ziSyaH kuzatilajalAnyAdAya oM adya kutaitat amukadevatAyA amuktamantragrahaNapratiSThArthaM | dakSiNAmidaM suvarNaM kAJcanaM vA vahnidaivataM amuktagotrAyAmuktadevazarmaNe gurave tubhyamahaM sampradade || 81 || zarIramarthaM prANAMzca sarvaM tasmai nivedayet | tataH prabhRti kurvIta guroH priyamananyadhIH | yadyadiSTatamaM loke mukhe tannivedayet || 82 || svatantratantre dakSiNAniyamo yathA : gurave dakSiNAM dadyAtpratyakSAya zivAtmane | sarvasvaM vA tadardhaM vA tadardhaM vA tadAjJayA | nocetsaJcAriNI zaktiH kathamasya bhaviSyati || 83 || kulAmRte : vittazASThyaM parityajya sarvakarmaNi sAdhayet | vittazADhyaM nihantyAzu putrAnAyuryazodhanam || 84 || gurudevaM paJcayitvA yaH kuryAddhanasaJcayam | tena tadbhujyate naiva hrIyate rAjataskaraiH || 85 || AsanaM gurave dadyAdraktakambalameva ca | hArAdyAbharaNaM dadyAdgAJca dadyAtpayasvinIm || 86 || bhumiM vRttikarIM dadyAtputrapautrAnugAminIm || 87 || tathA : gurave dakSiNAMdadyAtsvarNaM vastrasamanvitam | gurusantoSamAtreNa duSTamantro'pi sidhyati || 88 || anyathA naiva siddhaH syAdabhicArAya kalpate | dIkSAgrahaNasAmagrIM gurave'tha nivedayet | anyAMzca brAhmaNAMstatra yatnataH paritoSayet | tato miSThAnnapAnAdinA brAhmaNAnparitoSya svayaM bhuJjIta || 89 || tathA ca nibandhe : brAhmaNAnbhojayetpazcAtvidhivaddikSito naraH | viprebhyo dakSiNAM dadyAtsvayaM bhuJjIta vAgyataH || 90 || dIkSAdivase guruziSyorupavAse diSamAha yoginItantre : mantraM dattvA guruzcaivamupavAsaM yadAcaret | mahAndhakAre narake kRmirbhavati nAnyathA || 91 || dIkSAM kRtvA yadA mantrI copavAsaM samAcaret | tasya devaH sadA ruSTaH zApaM dattvA vrajetpuram || 92 || yadyatra homaH kriyate tadA tadvidhAnaM vakSyAmaH | iti kalAvatIdIkSAprayogaH || 93 || atha paJcAyatanI dIkSA : yAmale : bhavAnIntu yadA madhye aizAnyAmacyutaM yajet | AgneyAM pArvatInAthaM nai-RtyAM gaNanAyakam | vAyavyAM tapanaJcaiva pUjAkrama udAhRtaH || 94 || yadA tu madhye govindamaizAnyAM zaGkaraM yajet | AgneyAM gaNanAthaJca nai-RtyAM tapanantathA || 95 || vAyavyAmambikAJcaiva bhogamokSaikabhUmikAm | zaGkaraJca yadA madhye aizAnyAmacyutaM yajet || 96 || AgneyAM tapanaJcaiva nai-RtyAM gaNanAyakam | vAyavyAM pArvatIJcaiva svargamokSapradAyinIm || 97 || AdityAJca yadA madhye aizAnyAM saGkaraM yajet | AgneyAM gaNanAthaJca AdityAJca yadA madhye aizAnyAM zaGkaraM yajet | AgnyeyAM gaNanAthaJca nai-RtyAM kezavaM tathA || 98 || vAyavyamambikAM devIM svargasAdhanabhUmikAm | gaNanAthaM yadA madhye aizAnyAM kezavaM yajet || 99 || AgneyAmIzvaraJcaiva nai-,rtyAM tapanantathA | vAyavyAM pArvatIJcaiva pUjayenmokSasAdhinIm | svasthAnavarjitA devA duHkhazokabhayapradAH || 100 || tathA ca gaNezavimarSiNyAm : zambhau madhyagate harInaharabhUdevyo harau zaGkare bhAsyenAgasutA ravau haragaNezAjambikAH sthApitAH | devyAM viSNuharaikadantaravayo lambodare'jezvare nAryAH zaGkarabhAgato'tisuhadA vyAstAstu te hAnidAH || 1 || rAmArcanacandrikAyAM gautamIye ca : yadA tu madhye govindamAgneyAM gaNanAyakam | nai-RtyAM hasamabhyarcya vAyavyAmarcayecchivAm || 2 || aizAnyAM zaGkaraJcaiva bhogamokSaphalAptaye | iti yadaGgadevatAyAH pUjane AgneyAdau gaNezAdipUjanamuktaM tadrAmagopAlaviSayamiti kecit | vastuto vaikalpikamiti sAmpradAyikAH || 3 || eteSAMpUjanantu gautamIye : gandhAdibhirathAbhyarcya SaDaGgArcanameva ca | viMzakRtvo japenmantraM namaskRtya samApayet || 4 || aGgadevatApUjAkAlastu pISthadevatApUjAnantaram || tathA ca sanatkumAratantre : pISThasyArcanamaGgadevayajanaM prANapratiSThA tataH, AhvAnaM nijamudrikaviracanaM dhyAnaM prabhoH pUjanam || 5 || yattuH deve puSpAJjaliM datvA aGgadevAnsamarcayet | tattu pratiSThitaprati mAdiyantrAdiviSayam || 6 || yantrAtiriktAdhAre pUjane tu kulAvalyAm : ekapIThe pRthakpUjAM vinA yantraM karoti yaH | aGgAGgitvaM parityajya devatAzApamApnuyAt || 7 || evaJca : AvAhya devatAmanyAcarcayaMstvanyadevatAm | ubhAbhyAM labhate zApaM mantrI bhavati durmatiH | iti tu aGgAtiriktaparam | sarveSAmaGgamantrANAM siddhAdivicAro nAsti || tathA ca : siddhAdizodhanaM naiSAmaGgatve sati rAjavat || 8 || zyAmAdau tu paJcAyatanAbhAvaH || tathA ca rudrayAmale : syAmAmAyAM bhairavItArAcchinnamastAtu bhairavi | maMjughoSaM tathA raudre paJcAGga neSyate budhaiH || 9 || upavidyAsu sarvAsu SaTkarmAdiSu sAdhane | nAtra dIkSAdyapekSAstu nAtrAGgAGgi – prapUjanam || 10 || tattvasAre : upavidyAsu sarvAsu tathA prayogasAdhane | dIkSAM vinaiva karttavya upadezaH sadaiva hi || 11 || atha saMkSepadIkSA : muhUrte sarvatobhadre nava kumbhaM nidhAya ca | sodakaM gandhapuSpAbhyAmarcitaM vastrasaMyutam | sarvauSadhinavaratnapaJcapallavasaMyutam | tato devArcanaM kRtvA hunedaSTottaraM zatam | paJcapallavamiti panasAmrAzvatthavaTavakulAni || 12 || tathA ca vAsiSTe : panasAmraM tathAzvatthaM vaTaM vakulameva ca | paJcapallavamityuktaM munibhistantravedibhiH || 13 || navaratnAni : muktAmANikyavadUryagomedAnvajravidrumau | padmarAgaM marakataM nIlaJceti yathAkramAt || 14 || nibandhe : ziSyaM svalaMkRtaM vedyAmupAgnimupavezayet | mantritaH prokSaNItoyaiH zAntikumbhajalaistathA || 15 || mUlamantreNASTazatairmantritairabhiSecayet | aSTazataiH aSTottarazataH || 16 || atha sampAdayenmantraM hastaM zirasi dhArayan | namo'stvityakSatAn dadyAttataH ziSyo'rcayedgurum || 17 || yadvA dIkSAntaraM zaGkhamabhyarcya sAkSataM tadambunAbhiSicyASTavAraM mUlena zirasi karaM nidhAyASTau vArAn karNe japet | tathA ca tatrApyazaktaH kazciccedabjamabhyarcya sAkSatam | tadambunAbhiSicyASTavAraM mUlena kevalam | nidhAyASTau japetkarNe upadeze tvayaM vidhiH | iti saMkSepadIkSA || 18 || upadezAntaramAha vizvasAre : candrasUryagrahe tIrthe siddhakSetre zivAlaye | mantramAtraprakathanamupadezaH sa ucyate || 19 || vizvasAre : mahAdIkSA tathA dIkSA upadezastataH param | yuge yuge ca karttavya upadezaH kalau yuge || 20 || atha sarvatobhadramaNDalam : (dekhiye citra 10) zAradAyAm : caturasre catuSkoSThe karNasUtrasamanvite | caturSvapi ca koSTheSu koNasUtracatuSTayam | madhye madhye tathA matsyA bhaveyu pAtayettathA pUrvAparAyate dve dve mantrI yAmyottarAyate pAtayetteSu matsyeSu samaM sUtracatuSTayam | pUrvavatkoNakoSTheSu karNasUtrANi pAtaet | tadudbhuteSu matsyeSu dadyAtsUtracatuSTayam | tataH koSTheSu matsyAH syusteSu sUtrANi pAtayet | yAvacchatadvayaM mantrI SaTpaJcAzatpadAnyapi | tAvattenaiva vidhinA tatra sUtrANi pAtayet || 21 || SaTtriMzatA padairmadhye likhetpadmaM salakSaNam | bahiHpaktyA bhavetpIThaM paMktiyugmena vIthikAm | dvArabhobhopazobhAsrAM ziSTAbhyAM parikalpayet | zAstroktavidhinA mantrI tataH padmaM samAlikhet | padmakSetrasya saMtyajya dvAdazAMzaM bahiH sudhIH | tanmadhyaM vibhajedvRttaistribhiH samavibhAgataH | AdyaM syAtkarNikAsthAnaM kezarANAM dvitoyakam | tRtIyaM padmapatrANAM kuktAMzena dalAgrakam | vAhyavRttAntarA lasya mAnena vidhinA sudhIH | nidhAya kezarAgreSu parito'rddhanizAkarAn | likhitvA sandhisaMsthAni tatra sUtrANi pAtayet | dalAgrANAJca yanmAnaM tanmAnaM vRttamAlikhet || 21 ka || tadaMtarAle tanmadhyasUtrasyobhayataH sudhIH | AlikhedvAhyahastena dalAgrANi samantataH | dalamUleSu yugazaH kezarANi prakalpayet | etatsAdhAraNaM proktaM paGkajaM tantravedibhiH | padAni trINi padArthaM pIThekoNeSu mArjayet | avaziSTaiH padairvidvAna pIThagAtrANi parikalpayet | padAni vIthisaMsthAni mArjayetpaktyabhedataH | dikSu dvArANi racayedvicatuSkoSThakaistataH | padaistribhirathaikena zobhAH syurdvArapArzvayoH | upazobhAH syurekena tribhiH koSThairanantaram | avaziSTaiH padaiH SaDbhiH koNAnAM syAccatuSTaya | raJjayetpaJcabhirvarNirmaNDalaM tanmanoharam || 21 kha || pItaM haridrAcUrNaM syAtsitaM taNDulasambhavam | kusumbhacUrNamaruNaM kRSNaM dagdha pulAkajam | bilvAdipatrajaM zyAmamityuktaM varNapaJcakam || 22 || aMgulotsedhavistArAH somArekhAH sitAH zubhAH | karNikAM pItavarNena kezarANyaruNena ca | zuklavarNAni patrANi tatsandhiH zyAmalena ca | rajasA raJjayenmantrI yadvA pItaiva karNikA | kezarAH pItavarNAktAH aruNAni dalAni ca | sandhayaH kRSNavarNAH syuH pItenApyasitena vA | raJjayetpIThagarbhANi pAdAH syuraruNaprabhAH | gAtrANi tasya zuklAni vIthISu ca catasRSu | AlikhetkalpalAtakAM dala – puSpa – samanvitAH | varNairnAnAvidhaizcitrAH sarvadRSTimanoharAH | dvArANi zvetavarNAni zobhA raktAH samIritAH | upasobhAH pItavarNAH koNAnyasitabhAMsi ca | tisro rekhA vahiH kAryA sitaraktAsitAH kramAt | maNDalaM sarvatobhadrametsAdhAraNaM matam || 23 || atha svalpasarvatobharamaNDalam : (dekhiye citra 11) caturasrAM bhuvaM bhitvA digbhyo dvAdazadhI sudhIH | pAtayettatra sUtrANi koSThAnAM dRzyate zatam | catuzcatvAriMzadADhyaM pazcAtSaTtriMzatAmbujam | koSThaiH prakalpayetpIThaM paMktyA naivAtra vIthikA || 24 || dvArazobhe yathApUrvamupazobhA na dRzyate | avaziSTaiH padaiH kuryAtSaDbhiH koNAni tantravit | vidadhyAtpUrvavaccheSaM evaM vA maNDalaM smRtam || 24 ka || atha navanAbhamaNDalam : (dekhiye citra 12) caturasre catuHSaSTipadAnyAracayetsudhIH | pAdaizcaturbhiH padmaM syAnmadhye tatparitaH punaH | vIthIzcatasraH kurvIta maNDalAntAvasAnikAH | diggateSu catuSkeSu paGkAjAni (paJcAjAni) samAlikhet | vidiggatacatuSkAni bhittvA SoDazadhA sudhIH | mArjayetsvastikAkAraM zvetapItAruNAsitaiH | rAjobhiH pUrayettAni svastikAni zivAditaH | prAkproktenaiva mArgeNa zeSamanyatsamApayet | navanAbhamidaM proktaM maNDalaM sarvasiddhidam || 25 || atha paJcAbjamaNDalam : (dekhiye citra 13) paJcAbjamaNdalaM proktametatsvastikavarjitam | dIkSAyAM devapUjArthaM maNDalAnAM catuSTayam | sarvatantrAnusAreNa proktaM sarvasamRddhidam || 26 || atha trilauhomudA : atha mantriNAM hitArthAya trilauhImudrA nirUpyate | somasUryAgnirUpAH syurvarNA lauhatrayaM tathA | raupyaminduH smRto hema sUryastAmro hutAzanaH || 27 || lauhabhAgAH samuddiSTAH svarAdyakSarasaMkhyayA | tairlohaiH kArayenmudrAmasaGkalitasaGgatAm || 28 || eSu svarAH smRtAH saumyAH sparzAH saurAH zubhodayAH | AgneyA vyApakAH sarve somasUryAgnidevatAH || 29 || svarAH SoDaza vikhyAtAH sparzAste paJcaviMzatiH | vyApakA daza te kAmadhanadharmapradAyinaH || 30 || sASTaM sahasraM saMjapya spRSTvA tAM juhuyAttataH | tasyAM sampAtayenmantrI sarpiSA pUrvasaMkhyayA || 31 || nikSipya kumbhe tAM mudrAmabhiSekoktavartmanA AvAhya pUjayeddevImupacarairvidhAnataH || 32 || abhiSicya vinItAya dadyAtAM mudrikAM guruM guruH | iyaM mudrA kSudrarogaviSajvaravinAzinI || 33 || vyAlacauramRgAdibhyo rakSAM kuryAdvizeSataH | yuddhe vijayamApnoti dhArayenmanujezvaraH || 34 || mantrasiddhikarIM puMsAM caturvargaphalapradAm | dhArayenmanujo nityaM devatulyo bhavedbhuvi || 35 || abhiSicyeti pUrvoktadIkSA paddhatyuktakrameNa ghaTaM saMsthApya tattatkalpoktadevatAmAvAhya yathoktadIkSA paddhatyuktakrameNa ghaTaM saMsthApya tattatkalpoktadevatAmAvAhya yathopacArataH sampUjya sAdhyamabhiSicya tasmai dadyAdityarthaH | tato gurave dakSiNAM datvA mahAntamutsavaM kuryAt || 36 || iti mahAmahopAdhyAyazrIkRSNAnandAgamavAgIzaviracite tantrasAre prathamaH paricchedaH || 1 || dvitIyaH paricchedaH atha sAmAnyapUjApaddhatiH tatra brAhmyemuhUrte utthAya muktasvApaH rAtrivAsastyaktvA zirasi sahasradalakamalakarNikA sthitaM zvetavarNa guruM dvibhujaM varAbhayakaraM zvetamAlyAnulepanaM svaprakAzarUpaM svavAmasthitasuraktazaktyA svaprakAzarUpayA sahitaM vibhAvya mAnasopacArairArAdhya namaskuryAt | yathA: akhaNDamaNDalAkAraM vyAptaM yena carAcaram | tatpadaM darzitaM yena tasmai zrI gurave namaH | ajJAnatimirAndhasya jJAnAJjanazalAkayA | cakSurunmIlitaM yena tasmai zrI guruve namaH | tato mUlAdibrahmarandhrAntaM mUlavidyAM vibhAvayet | mUlavidyAM kuNDalinIm || tathA ca yoginIhRdaye: vidyA kuNDalinIrUpA maNDalatrayabhedinI || 1 || anyatrApi: dhyAyetkuNDalinIM sUkSmAM mUlAdhAranivAsinIm | tAmisTa – devatArUpAM sArddhatrivalayAnvitAm | koTisaudAminIbhAsAM svayambhuliGgaveSTitAm | tAmutthAya mahAdevIM prANamantreNa sAdhakaH | udyaddinakaradyotAM yAvacchvAsaM dRDhAsanaH | azeSAzubhazAntyarthaM samAhitamanAH zivam | tatprabhApaTalavyAptaM zarIramai cintayet || 2 || etatsya nityatvamAha gautamIye: idAnIM pUrvakRtyaJca prasaGgAtkathayAmi te | yatkRtvAdhikAritAM yAti mantrayantrArcanAdiSu | yena vinA na siddhH syAnnarakaJca prapadyate || 3 || yAmale ca: prAtaHkRtyamakRtvA tu yo devIM bhaktito'rcayet | niSphalA tasya pUjA syAcchaucahInA yathA kriyA || 4 || lakSmIkulArNave'pi: sandhyayA tu vihIno yo na dIkSAphalamApnuyAt | iti vacanAttasyAvazyakatvaM || 5 || vaidikasandhyAnantaraM tAntrikasandhyA karttavyA | tadukm: vaidikI tAntrikI sandhyA yathAnukramayogataH || 6 || atha sandhyAprayogaH : tatra zaktiviSaye: oM AtmatattvAya svAhA, oM vidyAtattvAya svAhA, oM zivatattvAya svAhA ityAcAmet | anyatrAcamanamAtram || tathA ca svatantratantre: AtmavidyAzivaistattvairAcAmetsAdhakAgraNIH | vahnijAyAM tato dattvA zuddhena pAthasA priye || mAlinItantre: AcAmedAtmatattvAdyaiH praNavAdyairdviThAntakairiti | tato jale gaGge cetyAdinA tIrthamAvAhya mUlena kuzena trivAraM bhUmau jalaM kSipet | tajjalena saptadhA mUrddhAnamabhiSiJcet | tataH prANAyAmaSaDaGganyAsau kRtvA vAmahastatale jalaM nidhAya dakSiNahastena jalamAcchAdya haM yaM vaM laM raM iti trivAramabhimantrya, mUlamuccarangalitodakavindubhistattvamudrayA mUrddhani saptadhAbhyukSaNaM kRtvA, zeSajalaM dakSiNahaste samAdAya, tejorUpaM dhyAtvA, iDayAkRSya, dehAntaHpApaM prakSAlya, kRSNavarNaM tajjalaM pAparUpaM dhyAtvA, piGgalayA virecya, puraHkalpitavajrazilAyAM phaDiti mantreNa pApapuruSasvarUpaM tajjalaM kSipedityaghamarSaNam | gaGge cetyAdimantraM tIrthe'pi paThet, tIrthe tadadviguNaphalamiti smRteH | tathA ca gautamIye: Acamya vidhivanmatrI zucau deze ca saMvizet | jale saMyojya tIrthAni trivAraM mUlamantrataH | kSipedbhUmau kuzAgreNa saptadhA mUrdhni secayet || tantrAntare: punarAcamya vinyasya SaDaGgamapi dharmavit | vAmahaste jalaM gRhya galitodakavindubhiH | saptadhA prokSaNaM kRvA mUrdhni mantraM samuccaran | avaziSTodakaM dakSahaste saMgRhya buddhimAn | iDayAkRSya dehAntaH kSAlitaM pApasaJcayam | kRSNavarNaM tadudakaM dakSanADyA virecayet | dakSahaste tu tanmantrI pAparUpaM vicintya ca | purato vajrapASANe nikSipedastramuccaran || 7 || anyatrApi: SaDaGganyAsamAcarya vAmahaste jalaM tataH | gRhItvA dakSiNenaiva sampuTaM kArayedbudhaH | ziva – vAyu – jala – pRthvIvahnibIjaistridhA punaH | abhimantrya ca mUlena saptadhA tattvamudrayA | nikSipya tajjalaM mUrdhni zeSaM dakSe nidhAya ca | zarIrAntaHsthitaM pApaM kSAlayetsAdhakAgraNIH || 8 || tatohastaM prAkSAlyAcamya hrIM haM saH oM ghRNi sUrya Aditya iti mantreNa vA sUryAyArghyaM dadyAt || tathA sammohanatantre: zivabIjaM vahnisaMsthaM vAmanetravibhUSitam | vindu nAdAtmakaM devi haMsaH padamatho likhet | anena manunA mantro bhAskarasya priyeNa tu | arghyaM dadyAditi zeSaH | vizeSastu snAnaprakaraNe vaktavyaH || 9 || tataH oM sUryamaNDalasthAyai amukadevatAyai namaH, ityanena tadgAyatryA vA trivAraM jalaM nikSipya tattaddevatAyA gAyatrIM japet || 10 || tathA cArghyAnantaraM jJAnArNave: tatazca prajapeddhImAngAyatrIM paramAkSarIm | gAyatrI tu snAna prakarane vaktavyA || 11 || nandikezvarasaMhitAyAm: yAvanna dIyate cArghyaM bhAskarAya mahAtmane | tAvanna pUjayedviSNuM zaGkaraM vA mahezvarIm || 12 || gautamIye: evaM te kathitA mantrasandhyA mantraphalAptaye | na kuryAdyadi mohena na dIkSAphalamApnuyAt || 13 || sandhyAtrayaM tathA kuryAdbrAhmaNo vidhipUrvakam | tantroktavidhipUrvantu zUdraH sandhyAM samAcaret | saMkSepasandhyAmathavA kuryAnmantrI hyazaktitaH | sAyaM prAtazca madhyAhne devaM dhyAtvA manuM japet | sandhyAyAM patitAyAntu gAyatrIM dazadhA japet || 14 || atha snAna vidhiH nadyAdau datvA vaidikasnAnaM kRtvA tAntrikasnAnamAcaret || 15 || tathA ca gautamIyatantre: atha snAnaM tathA kuryAdyathAzAstravidhAnataH malaprakSAlanaM snAnaM svazAkhoktaM samAcaret | mantrasnAnaM tataH kuryAtkarmaNA siddhihetave || 16 || tadyathA: oM adyetyAdi amukadevatAprItaye snAnamahaM kariSye iti saGkalpaM kuryAt || 17 || tathA ca kulacuDAmaNau: tAmrapAtraM sadUrvaJca satilaM sajalaM tathA | gRhItvAmukadevasya prItaye snAnAmAcaret || 18 || tataH SaDaGganyAsa: prANAyAmau kRtvA oM gaGge ca yamune caiva godAvari sarasvati | narmade | sindhukAveri jalesmin sannidhiM kuru | ityenenAMkuzamudrayA sUryamaNDalAttIrthamAvAhya, vamiti dhenumudrayA amRtIkRtya, kavacenAvaguNThya, asteNa saMrakSya, mUlenaikAdazadhAbhimantrya, sUryAbhimukhaM dvAdazavAridhArAM nikSipya, tasminniSThadevatAcaraNAravindaniHsRte jale trirnirmajya, devatAM dhyAyanmUlamantraM yathAzakti japan, udakena trivArajapena kalazamudrayA trivAramAtmAnamabhiSicya, vaidikasandhyAtaparNaM kRtvA, sUryArghyaM dattvA, tAntrikAghamarSaNAdi vAridhArAntaM karma kuryAt || 19 || tathA ca yAmale: dhyAtvA jalAJjalIn kSiptA tarpayediSTadevatAm || 20 || tatra kramamAha: oM devAMstarpayAmi, oM RSIstaryayAmi, oM pitRRMstarpayAmi, iti santarpyaguruM paramaguruM parAparaguruM parameSThiguruJca tarpayet || tathA ca: devAn RSIn pitRRMzcaiva taM kalpoktavidhAnataH | gurupaMki purA tarpya tarpayediSTadevatAm || 21 || viSaNave tu vizeSaH | nAradaM parvataM jiSNuM nizaThodghavadArukaM | vizvaksenaJca zaineyaM guruJca tarpayetrizaH | vAkyantu: oM nAradaM tarpayAmi ityAdikrameNa prayogaH || 22 || tato mUlamuccArya amukadevatAM tarpayAmi namaH iti viSNuviSayam | tathA ca gautamIye: Adau mantraM samuccArya zrIpUrvaM kRSNamityapi | tarpayAmipadaJcoktvA namontaM tarpayettataH || 23 || anyatra mUlamuccAryaM amuktadevatAM tarpayAmi | tathA ca tantrAntare: tarpayAmipadaM yojyaM mantrAnteSveSu nAmasu | dvitIyAnteSu cetyevaM tarpaNasya manuH smRtaH || 24 || zaktiviSaye punaH | mUlaccArya amukadevIM tarpayAmi svAhA | homatarpaNayoH svAheti tattanmantravacanAt || 25 || tathA ca nIlatanre: mantrAnte nAma uccArya tarpayAmi tataH param | svAhAntaM tarpayantvevam ityAdi || 26 || vizuddhezvare: vidyAM pUrvaM samuccArya tadante devatAbhidhAm | tarpayAmIti samproktvA svAhAntastarpaNe mataH | paJcaviMzatisaMkhyA vA dazadhA vA tridhApi vA | mUlamantraM samuccArya zrIkRSNaM tarpayetsudhIH iti gautamIyavacanAtpaJcaviMzativAraM dazadhA tridhA vA santarpayet || 27 || atra zrIkRSNamityupalakSaNam | zaktiviSaye tridhA tarpaNam | snAnakarmaNi samprApte mUrdhni mantrI jalAJjalim | vidyayAtha trizaH kuryAtpUtAstu triH payaH pibet || tarpaNaJca tridhA bhUyastridhA ca prokSaNaM tenoriti kulAmRtavacanAt || 28 || tatazca tadAvaraNadevatAnAM pratyekena sakRttarpayet | tathA ca kulArNave: ekaikamaJjaliM toyaM parivArAn pratarpayet | tatrAzaktazcenmUlamantramuccArya iSTadevatAmAtraM tarpayet || 29 || tathA ca: azaktau mUlamuccArya devImAtraM pratarpayet || 30 || tato jalAdutthAya dhaute vAsasI paridhAyAcamya hrIM haMsaH idamarghyaM svAhA | tArAdau tu hrIM haMsaH mArttaNDabhairavAya prakAzazaktisahitAya idamarghyaM svAhA | tantrAntare: sUryamantraM samuccArya mArttaNDabhairavAya ca | prakAzazaktisahitAya idamarghyaM tataH paThet | svAhAntaM mantramuccAryaM arghyaM datvA japenmanum || 31 || zrIvidyAviSaye tu: aiM hrIM zrIM hrAM hrIM saH mArttaNDabharavAya prakAzazaktisahitAya graharAzinakSatratithiyogakaraNaparivArasahitAya idamarghyaM svAhA idamarghyaM dattvA, tattaddevatA gAyatrIM zatadhA vA japet || 32 || tathA ca tantrAntare: aSTotarazatAvRttyA gAyatrIM prajapetsudhIH | mahApAtakayukto'pi prajapeddazadhA yadi | satyaM mahAdevi mukto bhavati tatkSaNAt | iti dazadhA zaktAzaktabhedena || 33 || gAyatrIjapAnantaraM sarpaNaM vA | tathA ca: sUryamaNDalavAsinyai devatAyai tataH param | arghyamaJjalimAdAya gAyatryA vA trirutkSipet | yathAzakti japeddevIM gAyatrIM tadanantaram | tarpaNArthaM samAcamya prANAnAyamya sAdhakaH | dhyAtvA jalAJjali kSiptvA tarpayediSTadevatAm | iti yAmalavacanAt || 34 || gAyatrI tu: trailokyamohanAya vidmahe kAmadevAya dhImahi tanno viSNuH pracodayAt | iti viSNugAyatrI | nArAyaNAya vidmahe vAsudevAya dhImahi tanno viSNu pracodayAt | iti nArAyaNagAyatrI | vajranakhAya vidmahe tIkSNadaMSTrAya dhImahi tanno narasiMhaH pracodayAt | iti nRsiMhagAyatrI | vAgIzvarAya vidmahe hayagrIvAya dhimahi tanno haMsaH pracodayAt | iti hayagrIvagAyatrI | gopAlagAyatri tu: kRSNAya vidmahe dAmodarAya dhImahi tanno viSNuH pracodayAditi | dazarathAya vidmahe sItAvallabhAya dhImahi tanno rAmaH pracodayAt | iti rAmagAyatrI | tatpuruSAya vidmahe mahAdevAya dhImahi tanno rudraH pracodayAt | iti zivagAyatrI | tatpuruSAya vidmahe vakratuNDAya dhImahi tanno dantI pracodayAt | iti gaNezagAyatrI | dakSiNAmUrttaye vidmahe dhyAnasthAya dhImahi tanno dhIzaH pracodayAt | iti dakSiNAmUrtigAyatrI | AdityAya vidmahe mArttaNDAya dhImahi tannaH sUryaH pracodayAt | iti sUryagAyatrI | kAmadevAya vidmahe puSpavANAya dhImahi tanno'naGgaH pracodayAt | iti kAmadevagAyatrI | sarvasammohinyai vidmahe vizvajananyai dhImahi tannaH zaktiH pracodayAt | iti zaktigAyatrI | tvaritAyai vidmahe mahAnityAyai dhimahi tanno devI pracodayAt | iti tvaritAgAyatrI | aiM vAgIzvaryai vidmahe klIM kAmezvaryai dhImahi saustanaH zaktipracodayAt | kAlabhairavI gAyatrI | aiM tripurAdevyai vidmahe klIM kAmezvarya dhImahi saustanaH klinne pracodayAt | iti tripurAsundarI gAyatrI | tripurAyai vidmahe bhairavyai dhImahi tanno devI pracodayAt | iti bhairavIgAyatrI | mahAdevyai vidmahe durgAyai dhImahi tanno devI pracodayAt | iti durgAgAyatrI | nArAyaNyai vidmahe durgAyai dhImahi tanno gaurI pracodayAt | iti jayadurgAgAyatrI | mahAlakSmyai vidmahe mahAzriyai dhImahi tannaH zrIH pracodayAt | iti lakSmIgAyatrI | vAgdevyai vidmahe kAmarAjAya dhImahi tanno devI pracodayAt | iti sarasvatI gAyatrI | nArAyaNyai vidmahe bhuvanezvaryai dhImahi tanno devI pracodayAt | iti bhuvanezvarI – gAyatrI | bhagavatyai vidmahe mAhezvaryai dhImahi tanno'nnapUrNe pracodayAt | iti annapUrNAgAyatrI | mahiSamardinyai vidmahe durgAyai dhImahi tanno ghore pracodayAt | iti mahiSamardinIgAyatrI | vairocinye vidmahe chinnamastAyai dhImahi tanno devI pracodayAt | iti chinnamastAgAyatrI | kalikAyai vidmahe zmazAnavAsinyai dhimahi tanno devo pracodayAt | iti kAlikAgAyatrI | tArAyai vidmahe mahogrAyai dhImahi tanno devI pracodayAt | iti tArAgAyatrI | garuDAya vidmahe suparNAya dhImahi tanno garuDaH pracodayAt | iti garuDagAyatrI || 35 || dhyAnantu: prAtaH, udyadAdityasaGkAzAM pustakAkSakarAM smaret | kRSNAjinadharAM brAhmIM dhyAyettArakite'mbare || madhyAhne: zyAmavarNA caturbAhuM zaGkhacakralasatkarAm | gadApadmadharAM devIM sUryAsana – kRtAzrayAm || 36 || sAyAhne varadAM devIM gAyatrIM saMsmaredyatiH | zuklAM zuklAmbaradharAM vRSAsanakRtAzrayAm | trinetrAM varadAM pAzaM zUlaJca nRkaroTikAm | sUryamaNlamadhyasthAM dhyAyan devIM samabhyaset || 37 || tripurAdau dhyAnavizeSo yathA: prAtarAdhArakamale hutabhGmaNlopari | vAgbIjarUpAM vidyAyA vidyutpaTalabhAsvarAm | puSpabANekSukodaNDapAzAMkuzalasatkarAm | svecchAgRhItavapuSIM guru vidyAkSarAtmikAm || 38 || madhyAhne hRdayAmbhojakarNike sUryamaNDale | kAmabIjAtmikAM devImalaktakarasAruNAm | prasUnavANapuNDrekSu – cApapAzAMkuzAnvitAm | paritaH svAtmamukhyAbhiH SaTtriMzattattvazaktibhiH || 39 || sAyamAjJAsarojasthe ca