################################################################################################## ################################################################################################## ## MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE ## www.muktabodha.org ## ## nàdakàrikà ## ## From the Aùñaprakaraõam edited by kçùõa ÷àstrã ## ## First published in Devasàlapuri, 1928 ## ## Data entered by the staff of Muktabodha ## under the supervision of Dr. Mark S.G. Dyczkowski ## ## ## CSXplus transliteration ## Revision 0 December 12, 2007 ## ## Copyright (c) Muktabodha Indological Research Institute ## THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY ################################################################################################## ################################################################################################## nàdakàrikà bhañña-ràmakaõñha-praõãtà aghora÷ivàcàryakçtavyàkhyàsahità buddhyasmitàmanobhyo vidyàto ràgataþ kalàyà÷ca | màyàpu§÷aktibhyo nàdo'nyo dç÷yate dhvanibhyo'pi || 1 || nàdàtãta§ ÷iva§ natvà nàdaj¤ànaprasiddhaye | ÷rãràmakaõñharacitৠvyàkhyàsye nàdakàrikàm || asmità ahaïkàraþ | tata÷ca buddhyàdãnৠmàyàntànৠtattvànৠsvakàryaireva siddheþ kàryàntarahetutve ca pramàõàbhàvàt puruùasya tacchakte÷càvikàritvena vàksamavàyàyogàd dhvanãnৠca sthålànàmutpattyapavargayogitvena kàraõàntaràpekùitvàd api÷abdena tadudbhåtànৠvarõànৠca kramabhàvitvenàbhidhàyakatvànupapattestatkàraõatvena nàdo dç÷yate, pramàõena ni÷cãyata ityarthaþ || 1 || tathà hi- ÷rotragràhyà varõà uccaritadhva§sinaþ kramasthitayaþ | aparasparopakàràdavi÷iùñà nàrthavàcakà yuktàþ || 2 || nanu padànyeva tàvatprakçtipratyayavibhàgenàrthapratãtikàraõàni bhavantu, vàkyame(va) và vi÷iùñakriyàkàràkànvaya§ (rakànvita§) taddhetutvenàstu, ata àha- na ca varõavyatirikta§ padamanyacchråyate'tha vàkya§ và | padavàkyaikade÷abhåtànৠvarõànৠkùaõavidhva§sitvena parasparopakàrakatvàbhàvasyoktatvàt, tadvyatiriktayo÷ca padavàkyayorbhedenàdar÷anànna tayorapyabhidhàyakatvamiti pratyakùaniràkçtatvenànumànenàpi na tayoþ sadbhàva ityàha – yaccàkùamiti niùiddha§ tatsaditi niùidhyate'nyato j¤àtum | etadevà÷aïkàpårvaka§ prapa¤cayati- gauriti nàmàdipada§ ÷rotragràhya§ sadasti cennaivam | na gakàraukàravisarjanãyabàhya§ yato'nyadatràsti || 4 || nàmàdãtyàdigrahaõàd raktetyàdivi÷eùaõapadam, gacchatãtyàdikriyàpada§ ca gçhyate || 4 || tata÷ca- teùৠyugapadabhàvàt paropalambhe na pårvayorbhàvaþ | pràptàdvisarjanãyàt khurakambalalakùaõà na cidvyaktiþ || 5 || cidvyaktirarthasa§vidudayaþ | kevalàd visarjanãyàt sàsnàdipratipattau a÷vaþ, puruùaþ ityàdàvapi syàditi bhàvaþ || 5 || nanvastu kevalàd visarjanãyànnàrthabuddhiþ, pårvavarõajanitasa§skàrayuktàttu bhavedeva, yato varõànৠkùaõavidhva§se'pi na tatsa§skàranà÷aþ, kàlàntare smçtidar÷anàdityà÷aïkate- atha ced visarjanãyàt pårvàkùarajàtasa§skçtisahàyàt | iùñaiva vàcyabuddhiravi÷iùñàd yà na sa§bhavati || 6 || pariharati- naitat sa§skàrà api yairbuddhau pårvamàhitàsteùu | vij¤ànahetavaþ syurna tato'rthe dhãþ prakalpyate yena || 7 || sa§skàrà hi yaireva pårvànubhåtairarthairbuddhàvàropitàþ, teùveva ghañàdiùu smçtihetavo dçùñàþ, nànanubhåteùu ghañàdiùu | tato'tràpi yairvarõaiste buddhàvàhitàsteùveva j¤ànahetavo yuktàþ, nàrtha iti padasya vàkyasya và nàrthapratipàdakatva§ sa§bhavati | yadàhuþ – sa§skàràþ khalu yadvasturåpaprakhyàprabhàvitàþ | vij¤ànahetavastatra tato'rthe dhãrna kalpyate || iti | smaryamàõànubhåyamànavarõasamåhàtmaka§ padamabhidhàyakamiti cet, tanna, smaryamàõànৠpradãpànàmarthaprakà÷akatvàdar÷anàt | nanåktavadvarõànàmarthapratipàdakatvàsa§bhavàt tadanyathànupapattyà tadabhivyaïgyo'nya evàvinirbhakto màyåràõóarasavadanekavarõàvabhàsakaþkrama eva padàtmà padavyatirikta÷ca vàkyasvabhàvaþ samastasya jagato yugapatkrameõa và'rthapratãtihetutvàd vyàpako nitya÷ca sphoño'bhyupagantavyaþ, yataþ sa eva vyavahartéõàmartha§ sphuñayatãti vaiyàkaraõàþ | tadetannopapadyate, tathàhi – tatra yattàvadukta§ varõavyatiriktaþ sphoña iti, tadayuktam, na varõavyatirekeõa tasya sphoñasya tadgràhakayormadhye sthitirupapadyate | yataþ sa hi varõebhyo bhinno và syàdabhinno và ? na tàvadbhinnaþ, varõavyatirekeõa tasyopalabdhilakùaõapràptasyànupalabdheþ, ÷a÷aviùàõàderiva | na cànumànàt sthitirupapadyate, tasya pratyakùaniràkçtatvàt | na copalabdhipràptatva§ tasyàsiddhamiti vaktavyam, j¤àpakatvàt | kàrako hãndriyàdiþ ÷aktyaivàj¤àto'pi kàrya§ jànàti karoti, sa§skàravadbãjàdivacca | j¤àpakasyàkùinikocàderiva j¤àpakatvasyàsa§bhavànnànumànàdanavasthà | nàj¤àpaka÷ca sphoño'bhyupagantavyaþ, akùinikocàdivadagrataþ sa§bandhasyàj¤àpakatvàditi kathamasàvindriyàdivadanupalabhyo vikalpayitu§ ÷akyate | yadà'bhinnaþ, tadà varõa eva sphoñaþ, na tu tebhyo bhedenàvasthita iti hastaþ kara itivat sphoño varõa iti samà ÷rutiþ, ekàrthàbhidhànàt | tato na tadbhedàdatràrthabhedaþ | tena càrthabuddhirupapadyate | yadapyukta§ varõavyaïgya iti, tadapyayuktam, sphoño hi bahubhirvarõairabhivyakto'rthapratãtihetuþ, syàt, ekaikena và ? yadi bahubhirabhivyaïgyaþ, tadà teùàmuccaritadhva§sitvena visarjanãyakàle gakàraukàràbhàvànna visarjanãyamàtràt tadabhivyaktiriti pårvokto doùaþ | atha pårvasa§skàrasahito'ntyo varõastadvya¤jaka iùyate, tatràpi sa eva doùa iti kena hetunà'tyantàprasiddhaþ sphoñaþ kalpyate | atha dvitãyaþ, gakàràdinà gogavayagaganàdisphoñànৠbahånàmabhivyaktito vi÷eùàbhàvàdanekàrthapratipattiprasaïgaþ | ki¤ca, vibhutve càsyaikapuruùoccàritairvarõairabhivyaktimattve sati vi÷eùàbhàvàd de÷àntare'pi pramàtçõàmarthapratipattiþ syàt, tathà kàlàntare'pi nityatvenàdheyàvi÷eùatvàt | na ca tathàpyucyate | tato na vibhårnityo và ka÷cidarthapratipàdako yuktaþ, nitaràmeva sphoña iti || 7 || prakàràntareõa paràbhipràyamàha- tadbuddhyadhirohapada§ kramavçttasya krameõa vij¤ànam | vàcakamiùñamaduùña§ hetu÷cet sthåla÷abdajàtasya || 8 || vyakta§ hi tàvat khurakambalàdilakùaõamartha§ buddhyà'dhyavasya tadanuguõa§ gaurityàdipada§ cintayaivànusandhàya tataþ sthåla÷abda§ prayuïkte | tata÷ca buddhyadirohitapadabuddhyàdhiråóhagavàdipadasahakçta§ vivakùitatattadgogavayàdyarthakrameõa tattadarthàkàramutpadyamàna§ tattatsthåla÷abdoccàraõakàraõa§ tattadbuddhivçttyàtmakameva vij¤àna§ krameõa vàsya gavàderarthasyàduùñamabhidhàyakamiùyatàmiti || 8 || etadapi niràkaroti- astvittha§ vàcakatà vàcyebhyo naiva bhidyate yena | tadvastu nirava÷eùamavi÷eùeõaiva buddhyupàrohi || 9 || ittha§ paràmar÷aj¤ànasyàntarasya vàcakatà'stu | eva§ sati vàcyavàcakayorabhedaþ | ubhayorapi sàsnàdiråpatvenaikakàraõatvàt tatsàsnàdiråpa§ vastu nirava÷eùa§ bàhyàkàravi÷eùeõa buddhyupàråóha§ yataþ || 9 || atra bhedamà÷aïkate- vàcakataiva vi÷eùo vàcyàccet tadvimar÷aråpatvàt | asya vimç÷yà vàcyà bhedàbhedairida§ ca sat kintu || 10 || ayamevàsya buddhyàkàrasya vàcakasya vàcyàdvàhyàkàràd-vi÷eùo yadvàhyàkàraparàmar÷aråpatvàdvàcakatvam | tata÷ca vàcakaiþ paràmar÷aj¤ànabhedairgavàdilakùaõà bàhyàkàrabhedà vimç÷yamànà vàcyà bhavantãti vi÷eùaþ | atrocyate- ida§ ca sat kintviti || 10 || råparasagandha÷abdàdyarthà yenàvamç÷yatৠnãtàþ | so'ntaþsa§jalpàtmà nàdaþ siddho na viùayabhàvena || 11 || satyamastyeveda§ vàcyàd bhinnamàntara§ vimar÷àtmaka§ vij¤ànam | tattu nàkàraõamutpadyate, kàdàcitkatvàt | etadukta§ bhavati- viddhirhi tàvadvàhye cakùuràdinà viùayãkçta evàrthe'dyavasàyinã dçùñà, nàviùayãkçte, atiprasaïgàt | tata÷càntare buddhiþ kenàpi viùayãkçta evàrthe paràmar÷a§ karoti, anyathà sarvadà sarvàrthaparàmar÷aprasaïgàt | tasmàd råparasàdayo'rthà yena vaktçbuddheþ paràmç÷yatৠnãtàþ, sa evàtra nàdaþ | antaþ sa§jalpàtmeti | àntaraþ sa§jalpo bindvàkàrà''tmà kàryatvena vidyate yasya sa tàdçgvidhaþ | tasyàpi paràmar÷aj¤ànasya kàraõa§ vàcakatvena siddho na tu viùayàkàratayà pariõataþ sthåla÷abda iti | katha§ punarvaktçgato nàdaþ pratipatturvàcyabuddhi§ janayatãti cet, taduccaritasthåla÷abdàabhivyaktaþ pratipattçgato nàdastasyà'pi vàcyabuddhi§ janayatãti vakùyati kàrikopasa§hàre || 11 || viùayãkurvan sarvàn ÷abdàrthàneùa vàcako nànyaþ | dçùña§ sadapyasat tad yasmàdetena sadà paràmçùñam || 12 || taduktam – na so'sti pratyayo loke yaþ ÷abdànugamàdçte | anuviddhamiha j¤àna§ sarva§ ÷abdena jàyate || (và0 pa0 1|115) iti | katha§ punaþ ÷rãmatparàkhye – pårvavarõajasa§skàrayukto'ntyo'rõo'bhidhàyakaþ ityuktam, nàdàbhivya¤jakatvenopacàràdityadoùaþ || 12 || ittha§ nàdasya vàcakatva§ prasàdhya pårvapratij¤àta§ buddhyàdãnৠtatkàraõatvamàha- buddhyàkàro nàsmànna mano'haïkàrayoþ kçtiryena | tatkàrya÷arãrendriyavikçteþ pçthagevamavyaktam || 13 || yadetadvàcakatva§ tadasmàdevoktàt kàraõànna buddhyàkàra ityuktam | na ca mano'haïkàrayoþ pçthagbhåtam | evamavyaktamapi na vàcakatveneùñamiti ÷eùaþ, tasya guõakàraõatvenaiva siddheþ, kàryàntarahetutve ca pramàõàbhàvàditi || 13 || aya§ ca- avyaktatvànnàdaþ såkùmaþ ÷abdastu vàcakatvena | vàkyapade pravibhinnaþ padàrthabuddherasaïkaro yasmàt || 14 || yasmàt pratipattçùu padàrthabuddherasaïkaro dç÷yate, tasmàt pratipuruùa§ teùu vàkyeùu padeùu ca vàcakatvena bhinnaråpo'ya§ nàdo'vyaktatvena såkùma÷abdavàcyo vàcakatvena sthåla÷abdavàcya iti || 14 || ittha§ nàdasvaråpamuktvà tatkàraõabhåtৠmahàmàyৠpratipàdayitumàha- sa§vedyate na tadvaccàgopàlàïganàdipa÷uvçndaiþ | bàlairbhinnà nàdà utpattyapavargayoginastena || 15 || iha hi ekapuruùavimar÷akàle sarveùৠtadudayàdar÷anàt parasparabhinnasvabhàvaiþ pa÷vàtmabhirhetubhåtaiþ pratyavasthàbhinnà eva nàdàþ sa§vedyante, padàrthabuddhyanyathànupapattyà ÷àstrata÷copalabhyante | yaduktam- àgopàlàïganà bàlà mlecchàþ pràkçtabhàùiõaþ | antarjalagatàþ sattvàste'pi nitya§, bruvanti te || iti | kimataþ ? ityata àha- utpattyapavargeti | tena kàraõena utpattivinà÷adharmitva§ kàryatvameùৠsiddhamityarthaþ || 15 || tata÷caiùৠkàryatvenopàdànakàraõa§ vàcyam | tatsiddho nàdaþ paraþ sumaïgalà màlinã mahàmàyà || 16 || samanà'nàhatabinduraghoùà vàg brahmakuõóalinãtattvam | vidyàkhya§ tattvamityukta§ taistaistadàgameùvittham || 17 || paràbhipràyamanådya dåùayati- seyamavasthà kai÷cit padavidbhirvarõyate kriyà÷akteþ | iha punaranyaivoktà puruùàsamavàyinã vàg yasmàt || 18 || yasmàt pratipuruùasya vàksamavàyàbhàvànnàdàdikrameõa ÷abdotpàdakatva§ na yuktam, pariõàmitvaprasaïgàt; tasmànnaiveyamatroktà || 18 || etadeva prapa¤cayati- avikàryatràtmoktastacchakti÷càpyato na yogyau tau | bahudhà sthàtu§ yadvà caitanyavinàkçtau vikàritvàt || 19 || tatpu§÷akterbhinno nàdopàdànakàraõatvena | tasmàt pratipuruùàttacchakte÷ca bhinnàkuõóalinã nàdakàraõa§ siddheti || 19 || yadyeva§ màyaiva pariõàminã nàdopàdànakàraõamiùyatàm, ata àha- acidapi ÷uddhatvànmàyàto'pyanyà tadårdhvagà kathità || 20 || yaduktam – màyopari mahàmàyà (rau0 sa§0 4|28) iti || 20 || àgamapramàõasiddhà ceya§ ÷uddhàdhvopàdànabhåtà mahàmàyetyàha- ÷uddha§ vidyàtattva§ vidye÷ànৠca bhogada§ bhuvanam | adhvanyukta§ cànyaiþ sadàgamaiþ ÷reyase ca taddhetuþ || 21 || vàgbrahmaõi niùõàta÷cidbrahmàpnoti yena kathayanti | yadàhuþ- ÷abdabrahmaõi niùõàtaþ para§ brahmàdhigacchati (mai0 u0 6|22 ) iti || 21 || ki¤ca- siddhirmukti÷ca parà nàdaj¤ànakriyà ca saphaleti || 22 || kathayantãti pårvakriyànuùaïgaþ || 22 || yadyeva§ nàdaj¤ànàdeva paramuktisiddheþ katha§ dãkùaiva mocinãti ÷rãmatsvàya§bhuvàdàvuktam | j¤ànasyàpi dãkùàïgatvenaiva mokùasàdhanatvànna kevalasyeti vakùyàmaþ | api ca, sthålasya pà÷aråpasya màyãyasya ÷abdasya ÷ivàdi÷uddhavastupratipàdakatvàsa§bhavàt ÷uddhasya mantratantràtmanaþ ÷abdasya kàraõatvenà'pyeùà siddhetyàha- mantràdikàraõatvàd tata÷càïgàrasthànãyeùveùu ÷abdeùvabhivyaktà agnisthànãyàþ såkùmà mantra÷abdàþ kàryakarà bhavantãtyukta§ ÷rãmanmataïgàdau | tata÷càya§ tatkàryabhåtaþ pràgukto nàdaþ – vidyàràgàdika¤cukàd bhinnam | tatkàryamabhiùvaïgàd dçkkriyayormãlanàcca bhinna§ yat || 23 || ràgavidyàkalànৠsvakàryaireva siddheþ kàryàntarahetutve pramàõàbhàvàt, aneka tattvaparikalpanàbhàvaprasaïgàcca || 23 || sa mahàmàyàjanyo nàdaþ paramàrthavàcako yuktaþ | yena sthåla§ ÷abda§ mantra§ tantràtmaka§ pravartate vàpi || 24 || sthålasya tu tadabhivya¤jakatvàd vàcakatvamityuktam || 24 || etadevopasa§harannàha- sà pratipuruùa§ bhinnà vàk÷aktirvàcikà sthiteti tataþ | vàcakajàta§ nirmàyàntaratastad vyanakti bàhye'pi || 25 || sthålaiþ ÷abdairvyaktàþ såkùmà nàdàtmakàstato dhvanayaþ | vàcyavibhinnৠbuddhi§ kurvanto vardhayanti janayàtràm || 26 || anenaiva ca krameõa mantràþ ÷abdà api ÷ivàderarthasyàbhidhàyakà bhavantãtyuktam || 25 –26 || iti nàdasiddhimenàmakarot ÷rãbhaññaràmakaõñho'tra | nàràyaõakaõñhasutaþ kà÷mãre vçttapa¤cavi§÷atyà || 27 || ÷rãmadghora÷ivàcàryajanyayà'parasa§j¤ayà | vyàkhyàtà nàdasiddhi÷ca pràrthitena guruttamaiþ ||