#*************************************************************************************** # # kālikākulapa¤ca÷atikā also known as devãpaīca÷atikā # edited by Mark S. G. Dyczkowski # ## Copyright (c) Mark S.G. Dyczkowski ## THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY. # # This edition has been made on the basis of three manuscripts. #In the near future Dr. Dyczkowski will be publishing this text in print with the manuscript variations. # # All of the manuscripts are Nepalese. They are: # # MS K: NAK MS no: 5-5183 ÷aivatantra 157; NGMPP reel no: A 150/6. # No. of folios: 14; size: 32.5 x 12.5 cm; material: paper; script: devanagari # # Remarks: this is part of a MS containing several kālãkrama texts. # The entire MS consists of just 35 folios of which these are the first 14. # # MS Kh: called kālikākulapa¤ca÷atakaū # National Archives Kathmandu MS no.: 5-358 (bauddhatantra) 11; # Nepal-German Manuscript Preservation Project: reel no. B 30/26. # Number of folios: 88; size: 20.5 x 5 cm; material: palmleaf; script: nevārã Complete. # # The following folios are missing: # 1) folios 49b-57b (= 4/51-5/49); # 2) folio 59 (= 5/61cd-71c). # # MS G: This the first half of a manuscript called kālãkulakramārcana # NAK MS no. 1 - 252 ÷aivatantra 150; NGMPP reel no. A 182/6 # No. of folio 23 (numbered 19b-42); material: paper and script nevārã. # # This text, is quoted extensively by Jayaratha in his commentary on the section # in the fourth chapter of the tantrāloka dealing with the twelve kālãs. # He calls it the devãpaīca÷atikā, the name by which it is know generally to scholars. # The verses are as follows: # comm. tā 4/148 = dp 5/23cd-25ab; comm. tā 4/149 = dp 5/29-30ab; # comm. tā 4/150 = dp 5/25cd-27ab; comm. tā 4/151 = dp 5/33; # comm. tā 4/152 = dp 5/27cd-28; comm. tā 4/154 = dp 5/35cd-36; # comm. tā 4/158ab = dp 5/37-38; comm. tā 4/163 = dp 5/41ab-42ab; # comm. tā 4/165-167 = dp 5/39-40; comm. tā 4/168 = dp 5/42cd-44ab; # comm. tā 4/170 = dp 5/44cd-45; comm. tā 4/171-172 = dp 5/46-47; # comm. intro to comm. tā 29/43 = dp 3/15cd-17ab # # CSX+ encoding # # Last revision date: 04-Aug-2006 #****************************************************************************************************** Kālikākulapa¤ca÷atikā prathamaū paņalaū k 1a) kh 24a) g 19b) o§ namaū [k: namo] ÷rãmaīgalāyai yā sāntakāgnikuharotthitabhāsvaråpā [k: -svaråpo; kh: -kuharo * * * * * * (?); g: -svaråpā] somārkavahnitripathodaramadhyasa§sthā [k: -sa§sthā§; kh: * * * (?) vahnitri-] | ciccetyacittaviųayākųavilãnabhāvā [k: -bhāvā§; kh; -viųayākųa * * * (?)-] sadbhāvabhāvakikalā§ [k: svabhāva-; g: -lā] praõamāmi kālãm || 1-1 || svakalāntasukhāsaktā§ [k, kh, g: -÷aktā§] kālāntakalanākalām [g: -kalanãkalā§] | khakalā§ kamalāråķhā§ naumi ÷rãkālisa§j¤itām || 1-2 || ÷rãmaduttarapãņhasya [k: ÷rãmaduttara§-] ÷ma÷āna§ karavãrakam | påjita§ devadevena ÷ivena paramātmanā [k, kh: paramātmane; g: paramātmano] || 1-3 || mahācityagnisa§tapta§ mahāyoginisevitam [k, kh, g: -ųevitam] | mahābhåtasamākãrõa§ mahāmātįbhiū [k: -mātįbhi§; kh, g: -mātįbhi] sevitam || 1-4 || mahāyogai÷ca nicita§ mahāsiddhairnamaskįtam | kh 24b) mahāmaņhakasa§juųņa§ [k, kh, g: mahāmaņaka-] mahāphetkāranāditam || 1-5 || mahāsiddhipradātāra§ mahābhairavasa§kulam | mahāghorātighorogra§ mahātejopabį§hitam || 1-6 || g 20a) tatrasthā bhairavã bhãmā sthålasåkųmānuvartinã [kh, g: -÷åkųmānu-] | pãņhe÷varãbhiū sa§yuktā siddhai÷ca parivāritā || 1-7 || mahānandasamāviųņā mahāghorogranā÷inã [k: -na÷inã; kh, g: -nā÷anã] | atitejaū [kh: -te * ] subį§hantã [kh: * * hantã] hyati÷āntā [g: kųati÷āntā] parā ÷ivā || 1-8 || aųņābhiraųņakairyuktā bhairavāųņakasa§yutā | pādau jagrāha devyāstu bhairavo [kh: bha * *(?)] bhairave÷varaū [kh: * * * * *(?)] || 1-9 || praõamya [kh: * * * (?)] ÷irasā devã§ stutipårva§ vaco'bravãt [g: varovrãvit] | kh 25a) namaū ÷ånyāti÷ånyasthe nama÷cidacidojjhite [kh: nama÷cida * * * *(?)] || 1-10 || namo [kh: * *(?)] vij¤ānavibhave [kh: * * * (?) vibhave] namaū sa§hārakāriõi | namo vi÷ve÷avibhave namaū sa§sāratāriõi [k, kh: * * ratāriõi; g: sa§hāratārini] || 1-11 || namo nirā÷rayāntasthe namaū kālāntakāriõi | namaū kule÷i kaule÷i kaulikānandadāyini || 1-12 || akule [k, kh, g: akulā] kularåpasthe [g: -råpastha] råpātãte [g: -tãta] namo'stu te | g 20b) eva§ stutipada§ kįtvā bhåyeda§ vākyamabravãt [g: -mavravravãt] || 1-13 || ÷rãbhairava uvāca devi devi mahādevi sa§sārabhayanā÷ini [k, kh: -nā÷anã] | ÷rutāni sarva÷āstrāõi tvayā nigaditāni ca || 1-14 || kulācāravidhāna§ tu kaulācāramaneka÷aū | kh 25b) yoginãnā§ ca vi÷vāsa§ [g: vi÷yāsa§] nirvikalpa§ mayā ÷rutam || 1-15 || ÷ānta§ [g: ÷ānta] ghora§ tathā gåķha§ ÷āmbhava§ [g: ÷ā§ķava§] ÷āktamāõavam | nirantara§ mahādevi prakaņãkuru bhairavi || 1-16 || yatra cchadyamavi÷vāsa§ yatra garvo [k, kh: garbha§; g: ga§rbha] na vidyate | vi÷vāso labhyate yena tadupāya§ vadasva me || 1-17 || mukhāgamavidhānena vaktrād vaktrakrameõa tu | guptācāreõa bhāvena hyatiguptatareõa [k: gupta§-; kh: gu * * * *(?)] ca || 1-18 || ādarāt kathayasva [k, kh, g: kathayatva§] me ÷āstropāyeųu varjitam | mukhakaula§ mukhāvastha§ [g: muthovastha§] cārācāravivarjitam || 1-19 || g 21a) yad [kh: ya *(?)] guhya§ [kh: * * (?)] sarvaguptānā§ [kh: * * * * * (?); g: sarvva * hyānā§] yad [kh: * (?)] guhya§ [kh: * *(?)] khecarãkule | yena prāptena sahasā pumān sarvasa§kalpavarjitaū [k, kh: * * sa§-, g: * * ya§kalpa-] || 1-20 || kh 26a) prāpnoti siddhayo [kh: * * *(?)] divyā [k, g: divyo; kh: * *(?)] adhamottamavarjitāū [k g: madhyamottama-; kh: * * * * * (?) varjjitāū] | ? a÷ocyo [g: a÷ovyo] yena sa§sāre bhavet trida÷apåjitaū [k, g: -te; kh: -påji *(?)] || 1-21 || na [kh: *(?)] bhåyo yāti [k g: yā§ti] gahane duūkhatrayasamākule [g: -sāmākule] | yena ca smįtamātreõa [g: -mātrena] siddhirbhavati [g: siddhibhavati] cottamā || 1-22 || yatra sā sa§sthitā kālã mįtyukālāntapātinã [k: mįtyukākālāntaū-; kh, g: -kālāntaū-] | yā påjyā sarvapãņheųu yasyā§ sarva§ laya§ gatam [k, kh, g: yayau] || 1-23 || tā§ [k: vā§] mamākhyāhi tattvena bhavabhaīganisådani [g: bhavabhava§gani-] | kula§ tu kãdį÷a§ bråhi kasmin sthāne vyavasthitam || 1-24 || tasyāvatārakān [k: tasyāvatāra§-] devi yugādipravibhāga÷aū [g: -yugāde] | kh 26b) āgatā sā katha§ sįųņiravatārastu kãdį÷aū || 1-25 || g 21b) sa§hārastu tathā devi krameõa kathayasva me | caturdhā kālikāmnāya§ mukhānmukhagata§ priye || 1-26 || etat sarvama÷eųeõa vada me'nugraho yadi | yadadyāpi [k, kh: padadyāpi; g: yadavyāpi] na vij¤āta§ khecarãbhiū kadācana || 1-27 || yena [g: yeõa] vij¤ātamātreõa vrajāmi padamavyayam | sa§sārabhayabhãtasya trātā nānyo'sti bhairavi || 1-28 || tvadįte [kh: tva * *(?); g: tve-] sa§÷ayasyāsya nānyo [k: nānyā] vimokųaõakųamaū [k kh g: vaimokųa-] | ÷rãbhairavyuvāca kaųņa§ kaųņa§ mahārudra pra÷na§ [k, kh, g: pra÷ne] pra÷neųu cottamam [k: cottamaū] || 1-29 || atighorātighora§ [g: ati * * * ghoran] tu pra÷namukta§ tvayā hara | tvadįte'nugrahaū [k, kh, g: -ha§] kasya buddhikau÷alyabhāvitaū [k: -nā; kh: -bhāvatā; g: - bhāvitā] || 1-30 || kh 27a) na kenacidaha§ [k, kh: * *; g: * ha] rudra pįcchitā kālikākramam | g 22a) durbodha§ sarvasiddhānā§ vyome÷ãnā§ mahe÷vara || 1-31 || tat krameõa pravakųyāmi mukhapāra§parāgatam [kh: -pārāgata§] | yanna devairna gandharvairnāsurairmunibhistathā [g: * ndharvvairnnāsurairmmuni-] || 1-32 || na khecarãbhiū [kh, g: -bhis] siddhai÷ca na j¤āta§ paramārthataū | adįųņavigrahācchāntācchivāt paramakāraõāt || 1-33 || a÷arãrādida§ vākya§ ÷ruta§ me kālikākramam [g: rkālikā-] | tadaha§ kathayiųyāmi [g: kathayikųyāmi] akathya§ parame÷vara || 1-34 || yā sā vyome÷varã ghorā kaulamārgāvalambinã | ÷ivamārge sthitā sāntatālumārgordhvalā§cchitā [k, kh: -lumārgārddhalā§cchitā; g: - lumārggārddhalānkitā] || 1-35 || kh 27b) nāsā dehe praviųņā sā madhye [k: madhya] hįccakravartinã | tayā ca ÷råyate ÷abda§ sphoņa§ kįtvā anāhatam || 1-36 || vidārya [g: -ryya] karõau tatrastha§ ÷rutimārga§ [g: -rgga] sukhāvaham | ÷rutvā rasātala§ yātā yatra hāņaka ã÷varaū || 1-37 || g 22b) tatra cakre praviųņāha§ kaulaj¤ānamanuttamam | tadvaktrād devadevasya kulakaula§ vinirgatam || 1-38 || a÷eųakramasadbhāva§ kālikākhya§ caturvidham | sa§caranta§ [k, kh: mukhānmukha; g: mukhānmukha§] mukhānmukha§ [k, kh, g: sa§caranta§] vāme÷ãnā§ mahe÷vara || 1-39 || tadakathya§ mahādeva j¤āta§ me nikhila§ hara | kathayāmi ÷įõu tva§ hi yathā ta§ [k, kh, g: ha§] prāptavānaham || 1-40 || a÷eųakālikābhāva§ sa§caranta§ mukhānmukham | kh 28a) akathya§ [k: aka§thya§] ca mahādeva kimartha§ kathayāmi te || 1-41 || kathyamānena deve÷a mįtyupā÷ava÷ā [k, kh, g: -÷a§] gatiū | mįtyupā÷ava÷a§ gacchet kimartha§ [g: kimartha] kathayāmi te || 1-42 || bhaktastva§ [k, kh: bhaktastva] mama nitya§ hi tva§ [kh: tva] ca hįtsukhakārakaū [k, kh: hįnmukhakārakaū] | tvameva vallabho deva tvamevāndhakanā÷anaū || 1-43 || tva§ prabhuū sarvasiddhānā§ brahmaviųõvã÷varādinām [k: -viųõavã÷varādi÷ām; kh: - di÷ām; g: -viųõã÷varādi÷ā§] | tvadvinā÷e [g: svadvinā÷e] samutpanne sarvameva praõa÷yati || 1-44 || g 23a) tvatsakā÷ādida§ vi÷va§ punarnaųņa§ tvadicchayā | mayaitad [g: mayitad] gopita§ kaula§ brahmaviųõvã÷varādiųu [k: -viųõavã÷varādiųu; g: - viųõã÷varādiųu] || 1-45 || yadi tvadicchā [g: tvadiccho] deve÷a dãkųā§ [g: dãkųyā] bhaja kulāgame | kh 28b) yena dãkųitamātreõa kaulaj¤ānāruho bhavet || 1-46 || gaccha ÷rã-uttara§ pãņha§ yatra cāsti mukhāgamam | tadāj¤ā vartamānasya bhaviųyati phalapradā [k, kh, g: -pradam] || 1-47 || kālāntara§ tatra gatamanyatkālaū pravartate [k, kh: pravartite] | ? tadā kramāgata§ j¤āna§ niū÷eųa§ kālikākramam || 1-48 || kālikākramapårva§ tu sāra§ kaula§ kulottaram | anastamitasatsāra§ [k: -mitaya§t-; kh, g: -mitayat-] kaulaj¤āna§ mahādbhutam || 1-49 || mukhakaula§ mukhaj¤āna§ [g: muųaj¤āna§] niū÷eųa§ kulasa§bhavam | yoginãvaktramārgeõa [g: -mārggena] sa§caratyeva bhairava || 1-50 || kaulaj¤ānena deve÷a piõķasthairya§ bhaviųyati | g 23b) sthairya§ piõķagata§ deva vacmi te ÷įõu yatnataū || 1-51 || kh 29a) sthairyabhåto [k, kh, g: sthair * bhåto] bhavet [k, kh, g: bhavā§] deva dhairyatvamavalambate [kh, g: -lamvase] | piõķasthairye'pi sa§prāpte divyakāyo naro bhavet || 1-52 || piõķasthairya§ sadā dhairya§ sā÷raya§ [kh: sā÷raya] ca bhavecchiva | dhairyatvāt kālikāj¤āna§ ca¤calatvavivarjitam [k: nāsti; g: ca¤calatva * varjjita§] || 1-53 || avyaya§ [g: avyaya] ni÷cala§ bhāva§ yena vyāptamida§ sadā | [k: nāsti] dhairyatva§ [k: nāsti] kaulika§ [k: nāsti] j¤āna§ [k: nāsti] padamanyat tu [k, kh, g: padamanyatra] varjitam || 1-54 || tasmāt sarvaprayatnena kaulavãryāruho [k: kāla-] bhava | iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [g: ÷rãmadutura-] ÷rã÷rãnāthāvatārite ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate [k, kh: ÷rãkālikākule-; g: ÷rãkālakākule-] prathamaū paņalaū || 1 || dvitãyaū paņalaū ÷rãbhairava uvāca ÷ruto'ya§ tava vaktrābjanirgataū ÷āstrasa§grahaū | kh 29b) durbodha§ dustara§ [g: dustala§] caiva naiva jānāmi [g: j¤ānāti] bhairavi || 2-1 || kãdį÷a§ dhairyabhāva§ tu kaulaj¤ānasya ni÷cayam | yenāha§ caiva jānāmi niū÷eųa§ kalpanāpaham || 2-2 || g 24a) ÷rãbhairavyuvāca [g: ÷rãbhairava uvāca] sādhu sādhu mahādeva kaulaj¤ānasya bhājana [k, kh: -naū] | vakųyāmi kaulabhāva§ tu ÷įõuųvekamano [k, kh, g: -manā] hara || 2-3 || yat [g: yan] tad [g: tud] brahma para§ ÷uddha§ vyomavyāpi [g: vyomevyāmi] nirāmayam [g: nirāmaya] | nistattva§ [g: nitratva§] tattvagahana§ ÷ā÷vata§ ca nira¤janam || 2-4 || hānādānavinirmukta§ [g: mahādāna-] heyopādeyavarjitam | avyakta§ puruųātãta§ aja§ ca parama§ dhruvam || 2-5 || kh 30a) niūsvabhāvasvabhāva§ ca dvaitādvaitavivarjitam | na coccārya§ [g: covvārya§] na lekhya§ ca [g: lekhā¤ca] gamāgamavivarjitam || 2-6 || kųarākųaravinirmukta§ svaravarõapadojjhitam | niūsaīga§ [g: niūsaīga] niraha§kāra§ [g: -kāla§] sarvavāīmayavarjitam [g: sarvvavāgmaya-] || 2-7 || na hrasva§ na ca vā dãrgha§ na sthåla§ na kį÷a§ [k, kh: kįųa§] tathā | na vedya§ [g: vadya§] naiva coccārya§ [g: covāryya§] na tantra§ [k, kh, g: mantra§] mantrasa§yutam | na brahmā na ca vai viųõurna [g: viųõunna] rudro ne÷varaū ÷ivaū || 2-8 || g 24b) na sandhiū [g: sarndhiū] ÷arvarã [k: sarvarã] naiva na dina§ parva naiva ca | na cordhva§ [kh, g: corddha§] na ca vā madhya§ na cādhaū kakubho na ca || 2-9 || årdhva§ [kh: årddha§; g: årddha] ÷ånyamadhaū ÷ånya§ madhya÷ånya§ tįtãyakam | ÷ånyā÷ånyatara§ sarva§ jāyate [g: j¤āyate] dhairyasa§j¤itam || 2-10 || kh 30b) ãdį÷a§ dhairyamāsādya svaråpa§ kathayāmyaham | ÷rãbhairava uvāca vande ÷rãnāthapādābjau ÷irasā dhārayāmi yau || 2-11 || nirmuktagirisa§bandhā§ [g: -sa§mvatvā] vande [k, kh: vade; g: pade] tā§ kulake÷arãm | punaū pįcchāmi tatsarvamādya§ [k: sādya§] pra÷namanuttamam [g: -manurttama§] || 2 12 || vada tva§ parame÷āni yadyasti madanugrahaū | yadyaha§ kulakaulārthã [g: kulu-] yogyo devi kulāgame || 2-13 || tadā svaråpavij¤āna§ vada me surasundari [g: parame÷varã] | g 25a) ÷rãbhairavyuvāca ÷įõuųveda§ rahasya§ yad gopayed bhujagāīgaga [k, kh, g: -da] || 2-14 || ? adbhuta§ [g: atuta§] kathayiųyāmi sārabhåta§ parantapa [kh: parantape; g: paratapa] | kaulaj¤ānārõavasyevamarhastva§ [kh: -vasyaiva-; g: j¤ānārõapasyaivamahastva§] hi kapāladhįk || 2-15 || kh 31a) sarvendriyanirādhāra§ sarvavāīmayavarjitam [g: sarvvavāgmaya-] | sarvastimitabhāvena [k, kh: sarvāstamita-] vacmi ta§ ki§ prayojanam || 2-16 || prāhurbhagavatāmeųa paramātmā sanātanaū | na ÷ākta§ [k, kh, g: ÷aktaū] sarvathā deva pra÷nasyottaranirõayam [k, kh, g: pra÷na§ cottaranirõaya§] || 2-17 || ? tamobhåtātmavij¤āna§ [kh: tamodbhåtātma-; g: tamādbhåtātma-] sākāro yatra lãyate | tanmadhyavartinã [k, kh, g: tanmadhvavartinya] parā vij¤eyā kramapaddhatiū || 2-18 || ÷ånya§ sarva§ [g: sarvva] nirālambamida§ vi÷va§ [g: * ÷va§] carācaram [g: carāvana§] | nirādhāramida§ samyak j¤eya§ brahma sanātanaū [k, kh, g: -tana] || 2-19 || tena protamida§ sarva§ avatārakara§ tava || 2-19 || g 25b) samyagj¤ānamida§ [k: samyakįj¤ānemida§; g: samya-] deva katha§ vācāvadhāryate | tatrāntargarbhaga§ [k, kh, g: -ge] kaula§ kaula¤ca [k, kh, g: kaulā÷ca] kulanirõayam [k, kh, g: -yaū] || 2-20 || kh 31b) kaula§ nāma mahāj¤āna§ [g: -j¤āna] yoge÷ãnā§ mukhe sthitam | akathyamaprameya§ ca kalanākālavarjitam || 2-21 || tatsāmarthyasvaråpeõa avyakta§ [k, kh, g: avyaktā] vyaktamiųyate | yathā marãcinicayo [g: -vinicayo] bhānorākā÷asa§sthitaū || 2-22 || dį÷yate'vyaktabhedena tathā jvālāgninā hara | sā ca taddharmiõã ÷uddhā khamårtiū sā parā kalā || 2-23 || sā dvaitādvaitamāyā sā [k, kh, g: tā] paramānandaråpiõã | tasyā vyaktiū [g: vyaktaū] samutpannā svecchayā parame÷vara || 2-24 || årdhvādho [kh, g: årddhādho] vyāptibhedena tamojyotã [k, kh, g: tamajyotã] vyavasthitau | tama÷ca ÷arvarã [k, kh, g: sarvarã] j¤eyā jyotiruktā divākarã || 2-25 || g 26a) jyotiū [g: jyoti] sa§hārakã ÷aktistamaū sįųņimayã sthitiū | kh 32a) tamaū somastu vij¤eyo [g: -yā] jyotirbhāno'stu [k, kh,g: jyotibhā-] sa§bhavaū || 2-26 || arkasthaū [kh, g: arkastha] sa [kh: ssa; g: sya] ca vahni÷ca ÷a÷igarbhaū kalāmįtaū | sįųņisa§hārayormadhye kulapiõķa§ [g: -piõķas] taducyate || 2-27 || årdhve [kh, g: årddhe] sįųņi§ [kh, g: sįųņi] vijānãyādadhaū [g: rvvijā-] sa§hāra ucyate | ubhayorgarbhavahnitva§ [g: -nva§] kulapiõķa§ taducyate || 2-28 || kula§ [g: kula] kauõķalinã j¤eyā kauõķalã sā parā kalā | tatramadhye parā ÷aktiū sthitijanmalaya§karã || 2-29 || sā eva paramā÷aktistattvagrasanalolupā | a÷arãrā ÷arãrasthā svabhāvāntaragarbhiõã || 2-30 || akulāt [k, kh: akulā] tu kula§ yātā kaulikānandadā sadā | kh 32b, g 26b) sā ÷aktiū kulasa§j¤eti ÷āstre'smin [g: -smit] sa§pragãyate [g: sapragãyate] || 2-31 || etat kulama÷eųeõa veditavya§ kule÷vara | sthāna§ tasya nirādhāra§ akula§ [g: akįla§] ÷ånyasa§j¤itam || 2-32 || ÷ånyā÷ånyatara§ deva bhāvābhāvapadojjhitam | sthāna§ kulasya cotpatti§ vidurvãrendranāyaka [k, kh: rvãrendu- -kaū] || 2-33 || etad rahasya§ parama§ kula§ j¤āta§ na kenacit | ÷aivād bāhyamida§ deva pa¤casrotovivarjitam [k, kh, g: -÷rotra-] || 2-34 || da÷āųņāda÷abhedasya ÷aivasya parame÷vara | antarlãnamida§ [k, kh, g: antalã-] j¤āna§ na j¤āta§ trida÷e÷varaiū || 2-35 || sarvatra sa§sthita§ deva sugåķhe [g: sugåķhai] kulamuttamam | puųpe [g: puųpai] gandha ivāsakta§ [k: -÷akta§; kh g: -÷akta] taila§ [k: mela§; kh: staila§; g: staira§] yadvat tilādiųu || 2-36 || kh 33a, g 27a) tathaiva sarva÷āstrāõā§ [k, kh: -õa§; g: -sāstrānā§] kulamante pratiųņhitam | kulātmaka§ mahāj¤āna§ lokayātrāvivarjitam || 2-37 || svātmasa§vittiviųaya§ prāõāyāmavivarjitam [g: -taū] | labhyate [k, kh, g: labhante] puõyakarmaõā [k, kh, g: karmāõo] j¤āna§ paramadurlabham || 2-38 || yena [k, kh, g: yasya] janmasahasrāõi kųaya§ [g: kųaya] yānti kule÷vara | sa§sāravāsanā ghorā niū÷eųā galitā yadā [k: parā] || 2-39 || tadāsau ÷uddhadehātmā vindati [k, kh, g: vindanti] j¤ānamuttamam | yāvannānugraho [kh: -nugrahau; g: -nugrahā] deva bhairaveõa [g: vena] svaya§ kįtaū || 2- 40 || athavā parayā ÷aktyā ÷aktipātena vā punaū | tāvat prāptiū [g: prāpti§] kutastasya kulaj¤āne trilocana || 2-41 || kulāt kaule pradhānatve kaulāt kramacatuųņayam [g: -vatuųņaya§] | kh 33b) tasmāt sarvaprayatnena kulamādau [g: kulu-] ÷rayed [k, kh, g: ÷riye] ÷iva || 2-42 || g 27b) ÷rãbhairava uvāca ÷ruta§ me kula÷āstrasya nirõaya§ parame÷vari | j¤ānacakųustvayā [k: -cekųaistvayā(?); g: -cakųu§ stvayā] devi vada caitat sphuņa§ mama || 2-43 || a÷eųasa§÷ayasyāsya [g: -sa§÷ayāsyāsya] cchettā tva§ parame÷vari || 2-44 || adyāpi naiva [g: * * ] jānāmi gåķha§ vaktrāgame sthitam | pāramparyakrama§ samyagāyāta§ surasundari [g: sure-] || 2-45 || vaktrād vaktrakrameõaiva rahasya§ paramādbhutam [g: -dbhåta§] | sįųņikarté÷ca [k: -kartį÷ca] nāthā§÷ca [g: nāthā§ ca] patnã teųā§ ca bhairavi || 2-46 || ? yugādipravibhāgena [k, kh: -*(?)] caturthe [g: catuthe] kalisa§j¤ite | kh 34a) vistara§ vada deve÷i krãķana§ pārame÷vari || 2-47 || sįųņiprayogasa§yogamavatāra§ tathaiva ca | sa§hāra§ vada me devi tathā kālikrama§ param || 2-48 || g 28a) mantroddhāra§ [g: -rddhāra§] sunipuõa§ påjā§ teųā§ kramāgatām | kālikākula÷āstrasya kulāmnāyasya ni÷cayam || 2-49 || prasādād [g: pra÷ādād] bråhi sarva§ me'nugraha§ kuru [g: kulu] bhairavi | ÷rãbhairavyuvāca ÷įõu rudra mahāprāj¤a bhaktastva§ mama nitya÷aū || 2-50 || vacmi te kālisadbhāva§ pāramparyakramoditam | brahmaviųõvindrarudrāõāmã÷varādidivaukasām [g: brahmaviųõundra-] | sudåramapi deve÷a bhāvyate kālikākramam [text missing in MSs Kh from kramaū ... up to 2-60] || 2-51 || na j¤āta§ tat [g: tathais] tathā deva bhavapā÷anikįntanam | mahāmāyākhyajālena veųņitāste sthitā yataū || 2-52 || tadekāgramano [k, g: -manā] bhåtvā ÷įõu sa§kųepato'dhunā [g: *kųepato-] | yā sā ÷aktiū parā såkųmā [k: ÷ånyā; g: ÷åkųmā] ÷ivasya va÷avartinã [g: - varntinã] || 2-53 || g 28b) sarvagā ÷āntaråpā hi [k, g: vi] nirācāreti kãrtitā | bãjavyāptiprabhedena sā nayenaiva [k: sānatye-; g: sānantye ne *] dhāryate [g: paryate] || 2-54 || ? saivaikā [k: saivekā] koņibhedena sarva§ [k, g: * *] vyāpyānusa§sthitā [g: vyāptyānusasthitā; k: vyādhyānu-] | ? lolãbhåtā parā÷aktã ravisomakalodayam | [k: nāsti] prakā÷ānandayorantā [kh: -nta; g: -rantar] ekākāratayā sthitā | [k: nāsti] pāra§paryakramāyātā varõabhede vyavasthitā | [k: nāsti] advaitā [g: advautā] dvaitasa§sthā [k: dvaitayaūsthā; g: dvaitasasthā] tu sāmarasyapadapradā [k: -prabhā] || 2-55 || tadāmnāyamida§ [k: ya ã *; g: ya i *] rudra sārabhåta§ trilocana | tacca deva kulāmnāyama÷eųakramasantatiū || 2-56 || sįųņikramastu prathamo dvitãya÷cāvatārakaū | sa§hārastu tįtãyaū syāt [g: syād] vaktrād vaktre caturthakaū || 2-57 || khecarãhįdayābjastha§ pāramparyakramoditam | g 29a) vyome÷ãbindubhāvastha§ [k: vyomanã-; g: vyoma÷ã-] khecarãbhirarādhitam [k, g: - raninditam] || 2-58 || tasyānukramayogena kramāstrãõi [k: kramāt strãpi] samasthitāū | kramā÷ca kaulasa§sthāstu [k: -sa§sthā tu; g: -sasthā tu] kaula§ [k, g: -laū] syācca [g: syāvva] kulākulam || 2-59 || tasyopādhikrama§ yacca tad bravãmi a÷eųataū [g: hya÷eųataū] | tat pravakųyāmyaha§ rudra sthiratanu [k: -* nuū; g: -* tuū] ÷įõuųva me || 2-60 || kh 34b) ÷rãpãņhe madhyame vātha kāmaråpe'thavā hara | kā÷mãre ķāhale vātha kollagiryā§ ca gauķake [g: gautrake] || 2-61 || eųu sthāneųu deve÷a ÷ma÷āne mātįmaõķale | susame [g: susume] bhåprade÷e tu nimnonnatavivarjite [g: nimnonnata * varjite] || 2-62 || darpaõodarasa§kā÷e [g: darpanodara-] tusake÷āsthivarjite [kh, g: tuųake÷ā-] | mahodakena sa§lipte kuīkumodakasa§yute || 2-63 || g 29b) puųpaprakarasa§kãrõe nānādhåpasamanvite | gururānandito [k: gururānandino; kh: gururānandi *(?)] bhåtvā yoge÷anātha [k, g: - vārtha; kh: -÷ã * *(?)] bhairava || 2-64 || sudhãro [k, kh, g: sudhãrā] nirvikalpa÷ca [k, kh, g: -kalpā÷ca] advaitācārapāragaū [k, kh, g: -gāū] | kulāgamavidhānaj¤aū [k, kh, g: -j¤ā] sarvāgamarataū [k: -ratāū; kh: *(?) rvāgamaratāū; g: gurvāgamaratāū] sadā || 2-65 || niū÷aīkācārasa§yuktaū [k, kh, g: nistri§÷ācāra- -yuktāū] prapa¤carahito [k, kh, g: - tā] yadi | kh 36a) ācāryo vātha deve÷a dåtãyukto [k, kh, g: -yuktā] mahāmatiū || 2-66 || kulavid [k, kh: * lavin] sādhakairyuktaū kramavij¤ānapāragaū | cintayet paramā§ ÷akti§ sthålasåkųmānuvartinãm [kh: sthåla * * (?)kųmānuvartãnā§; g: -÷åkųmā-] || 2-67 || såkųmā [kh, g: ÷åkųmā] kulasvaråpasthā sthålā bāhyoditā sthitā | vi÷varåpā§ [kh: visva-] mahālakųmã§ vi÷vagrāsaikalampaņām || 2-68 || kālāgnicakrāduditā§ [g: -vakrāduditā§] taķitkoņisamaprabhām | g 30a) tridhāmadhāmamadhyasthā§ dhāmādharapade sthitām || 2-69 || ųaķaīgayoganirmuktā§ svayogānucarā§ sadā | sarvāstamitatejaskā§ kevalā§ yogavartinãm || 2-70 || tāmeva bāhye deve÷ã§ såkųmā§ [k: såkųmā; kh: ÷åkųmā; g: ÷åkųmā§] sthålena bhairavãm | kh 36b) såkųmā§ [kh: ÷åkųmā§; g: ÷åkųmā§] kulasvaråpasthā§ sthålā§ bāhyoditā§ sthitām || 2-71 || påjayet [k, kh, g: påjayen] mānasaiū puųpairbhakųyabhojyairaneka÷aū [g: puųpaibhakųabhojya§-] | mā§sai÷ca pānakairdivyaiū pa÷ubhi÷cottamādhamaiū [g: pa÷ubhiū÷cottama-] || 2-72 || mandārakusumai÷caiva [k, kh: māndāra-] nānādhåpaiū sugandhibhiū | etad yāgapada§ cintya§ ÷obhana§ kulagocare || 2-73 || dakųiõābhimukho bhåtvā khaņikākarasa§yutaū | tatrālikhet parā§ devã§ ÷uųkā§ ÷uųkānanā§ ÷ivām || 2-74 || g 30b) dvibhujāmekavaktrā§ ca [g: dvibhåjāmekavakrā¤ca] mā§sa÷oõitavarjitām | snāyvasthikį÷avāpuųã§ [k: snāyvasthikįųõava-; kh, g: snāsvasthikįųõava-] narāntrādipriyā§ [k: narāccādi-; g: narāstrādi-; k, kh, g: + priyā§] sadā [k: sa *; kh: sa *(?)] || 2-75 || rudramuõķāsanāråķhā§ muõķadvayapadārpitām [g: -padarpitā§] | kh 37a) vāmake vaiųõava§ muõķa§ savye [g: savya] muõķa§ viri¤cijam || 2-76 || pratyālãķhe [g: -ķha] ca karaõe [k: * raõe; kh: *(?)raõe] sthitā [g: sthita] sādyā [kh: sādyāū; g: sārghā] prapåraõã | aghorā ghorada§ųņrā [g: daųņrān] tu [g: ta] mahāphetkāranādinã || 2-77 || årdhvake÷ã [kh, g: årddhake÷ã] trinetrā ca mahāpātradharã ÷ivā | ÷uųkastanā kį÷odarã ÷i÷ukarõāvalambinã || 2-78 || mahāhnyābharaõā [k, kh, g: mahāhyā-] raudrā muõķamālāvibhåųitā [g: - vibhåųaõā] | eva§ råpadharā§ likhya mātįkā§ [g: -kā] tatra påjayet || 2-79 || pa÷cāt sa§påjayet tā§ tu yathāvibhavavistaraiū | g 31a) cakra§ tu kārayet tatra [g: tātra] pānagoųņhyā parasparam || 2-80 || tato varõān ca [k, kh: varõā§÷ca; g: varõā÷ca] sa§yojya yoge÷yaīgeųu [k: yoge÷yaīkeųu; g: yoge÷e§geųu] bhairava | ācāryeõātisudhiyā [k, g: -suyādhi] yathā vacmi tathā ÷įõu || 2-81 || kh 37b) sa§hāramāditaū kįtvā vinyased varõamātįkām | vãre÷ākhya§ ÷ikhāyā§ ca mårdhānte [k: måddhānte; g; muddhnānte] surasundarãm [k, kh, g: -ri] || 2-82 || nãra§ ca pārthiva§ tårye [k: turya§] citrabhānu§ ÷iroruhe [g: -ruha§] | ųoķa÷ānta§ ca ÷irasi jādiķhāntāsthibhåųaõe [g: jādiõantāsthi-] || 2-83 || dvijihvamårdhvanayane praj¤ā§ [k, kh, g: praj¤ā] vāme u [g: ķa] madhyake | ātmatattva§ nāsikāyā§ tripa¤ca [g: tripa§ca§] vaktramaõķale || 2-84 || pårõā§ [k: pårõā] tįtãyadvida÷a§ da§ųņrayorubhayorapi [kh, g: daųņrayo-] | bhãųaõa§ vācamārge [k, kh: cāvamārge; g: rāvamārge] tu a÷vārõa§ vāmakarõake || 2-85 || g 31b) tathātra bhåųaõe yojya§ candrārkakįtakuõķale | dakųiõe ÷ravaõe cāpa§ kįtānta§ bhåųaõa§ nyaset || 2-86 || cāpa§ ÷arayuta§ kaõņhe yojanãya§ kapāladhįk | kh 38a) krårānta§ dakųiõe skandhe varõānta§ vāmato nyaset || 2-87 || spandanārõa§ narāntreųu [k, kh: narānteųu] kālānta§ bhujage nyaset | marmādya§ ca stane [g: stune] vāme samãrānta§ [g: -ntra§] tu dakųiõe || 2-88 || yakųe÷a§ [kh, g: pa-] dakųiõe bāhau vāme nyasya dvipa§ hara | årdhve [k: årdhva; kh, g: årddha] rāva§ vāmakare tasyādya§ dakųiõe kare || 2-89 || pātre caikāda÷āntastha§ ÷aktyādya§ hįdaye nyaset | vargānta§ sānunāsa§ ca vāmadakųiõapār÷vayoū || 2-90 || g 32a) pakųã÷asyādyaga§ jãve [g: jãva] nābhistha§ [g: nāķistha§] dāritānanam | nitambe cāmįtārõa§ tu vāgbhavānta§ [g: -ntu§] ca yonigam || 2-91 || turyānta§ [g: -ntu§] guhyasa§sthāne [g: - sasthāne] yojya§ bhasmavilepanam [k, kh, g: - vilepana] | kh 38b) napu§sakādyau dvau varõau årusavyāpasavyake [kh, g: urå-] | sįųņistha§ dakųiõa§ jānu [k: jānu§] tadanta§ [g: -ntu] vāmato nyaset || 2-92 || napu§sakāntau dvau varõau pādau dakųiõavāmagau | praõava§ viųõumuõķe tu vāmapādāsana§ viduū [kh: vinduū] || 2-93 || candra§ [k, kh, g: candrā÷] caturda÷a§ deva brahmamuõķe niyojayet | dvijihvānta§ [k: dvijihvānta] rudramuõķe kālyā [k: kālpā] āsanamuttamam || 2-94 || eva§ nyasya mahādeva ÷uųkāyā§ mātįkā§ ÷ubhām | pa÷cāt påjā prakartavyā nānākārā [g: nānākā * ] tu [k, kh, g: nāsti] susiddhidā || 2- 95 || pāyasaiū kį÷arairmi÷rairmodakairlopikādibhiū [kh: -modakai-] | ? g 32b) pānakāni vicitrāõi mā§sāni vividhāni ca || 2-96 || kh 39a) mahātailena [g: -tailana] dãpān ca [k, kh: dãpā§÷ca; g: dãpā÷ca] kandalasthān [g: -sthā] pradāpayet | ? puųpāõi [g: påųyāni] suvicitrāõi [g: suvivitrāõi] pa÷ånaųņavidhānapi || 2-97 || eva§ yaųņvā [kh: yastvā; g: yaųņva] tu deve÷ã§ vitta÷āņyavivarjitaū [k, kh, g: vitta÷āņhyavivarjitam] | pa÷cāt sa§toųayed bhaktyā guru§ paramakāraõam || 2-98 || yoginãmatha deve÷a tatpa§kti§ [k, kh: tatpa§kti; g: tatpakti] dakųayet [k, kh, g: -ye] tathā | eva§ vidhāna§ tat kįtvā kaulikaū saphala§ [k, kh: sahalam] bhavet [k: bhayet] | iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [k: -pãņhoddhįte; g: ÷rã * durttarapãņhodråte] ÷rã÷rãnāthāvatārite ÷rãkālikākulapa¤cā÷ate [k, kh: -kule pa¤ca÷ate] dvitãyaū paņalaū || 2 || tįtãyaū paņalaū ÷rãbhairavyuvāca ÷įõu bhairava rājendra kathayāmi mahādbhutam | g 33a) yanna kasyacidākhyāta§ siddhānā§ khecarãųu vā || 3-1 || kh 39b) tava snehāt pravakųyāmi siddhakramacatuųņayam | anākhyeyā [k: anākhyayā] parā niųņhā j¤ātvā mokųapradāyikām || 3-2 || prathamaū kramapårvastu siddhapårvo [g: siddhipåvvo] dvitãyakaū | sa§hārastu tįtãyaū syādanākhyeya÷caturthakaū [g: -nākhyeyā-] || 3-3 || eteųā§ kramarājānā§ [g: -cājānā§] siddhasa§j¤ā§ vadāmi te | pa÷cānmantra§ [g: pa÷cāt-] mahābhãma§ vidyā§ sa§karųaõã§ [k, kh: -õã] tathā || 3-4 || ādye yuge [k: yuga] yathāyāta§ [g: -pāta§] tretāyā§ dvāpare tathā | caturthe tu mahāghore [g: ma * ghore] samāsācchįõu bhairava || 3-5 || khagendranātho vij¤āmbāsamāyātaū [g: jij¤āmvā-; k, kh, g: -tau] kįte yuge | dvitãye [g: dvitãya] kårmanāthastu maīgalāmbāsamanvitaū [g: ma§galā§mvā- -ta§] || 3-6 || kh 40a) tįtãye meųanāthastu kāmamaīgalayā saha | g 33b) caturthe [g: catuthe] mãnanāthastu [g: nãna-] ko§kaõāmbāsamāyutaū || 3-7 || tasya ca krãķamānasya sa§jātā dvāda÷ātmajāū | teųā§ nāmāni vakųyāmi yathāmnāya§ kule÷vara || 3-8 || bhaņņo'maro mahendra÷ca varado cātha [k, kh, g: vātha] valkalaū | citra÷caiva ahãndra÷ca ali÷caiva gajendrakaū || 3-9 || vindhyo [g: vidhyā] mahãdhara÷caiva guķiko dvāda÷aū smįtaū | etat paramparāyāta§ [g: para§pārā-] siddhānā§ trida÷e÷vara || 3-10 || ? athānya§ ÷įõu sa§kųepād [g: sa§kųepā] durvij¤eya§ mahe÷vara | ebhyaū ųaķ årdhvaretaskāū [g: ųadårddhare-] sādhikārāstathāparāū [k, kh, g: -re] || 3-11 || kh 40b) teųā§ tu pravibhāga§ ca kathayāmi vįųadhvaja | bhaņņo mahendranātha÷ca valkala÷ca tįtãyakaū [k: tįtãya§kaū] || 3-12 || g 34a) ahãndra÷ca gajendra÷ca ųaųņha÷caiva [g: ųaųņha§÷caiva] mahãdharaū | ete'dhikārarahitāū [g: etedhikāra * hitāū] kathitāū surasattama || 3-13 || amaro varadeva÷ca citro'lirvindhyasa§j¤akaū | guķikapādanāthastu [k, kh, g: guķikaūpāda-] ųaųņha÷ca [g: ųaųņastu] parikãrtitaū [kh, g: -rttitaū] || 3-14 || ete ųaņkādhikārāstu kathitā bhairave÷vara | niųkriyānandanātha÷ca j¤ānadãptyā sahaikataū || 3-15 || vidyānanda÷ca [g: -nanda§÷ca] raktā ca [g: -÷ca] dvitãyaū [k, kh, g: -ya§] kathitastava [k, kh: kathita§-] | ÷aktyānando [k, kh: -nanda§; g: ÷aųtyāna§ * ] mahānandā [k, kh, g: -nanda§] tįtãyaū siddhapåjitaū [k, kh, g: -tam] || 3-16 || kh 41a) ÷ivānando mahānandaū [k, g: -nandā; kh: -nando] samāyā÷caturthakaū [k, kh: - ta§ caturthakam; g: -ta§ samāyā§ * ] | khagendrādyādisiddhānā§ kathitā gurusantatiū || 3-17 || etaddhi kula÷āstrasya [g: kulå-] rahasya§ ÷ivanirmitam | na kasyacinmayākhyāta§ [g: -cinmahākhyātam] tvadįte parame÷vara || 3-18 || g 34b) tathānya§ ÷įõu sa§kųepād [g: sa§kųepā] durvij¤eya§ mahe÷vara | vi÷vayonirjagadyoniū [k, kh: ni§ jagadyoni§; g: -ni§japadyoni] bhavayoniū [k, kh, g: -ni§] prajāpatiū [k, kh, g: -tim] || 3-19 || pa¤camaū [k, kh, g: -ma§] kulayoni÷ca [k, kh, g: -ni§ ca] patnãsteųā§ ÷įõuųva ca [g: me] | retayonirbãjayoniū [k, kh, g: retayoni§ bãjayoni§] sįjasįųņi§ (?) tathaiva ca || 3-20 || pa¤camā [k, kh, g: -ma§] kųobhayoni÷ca [k, kh, g: -yoni§ ca] kųetraråpāstu [k, kh, g: - pastu] āgatāū [k, kh, g: -tā] | kųetra÷ca [k, kh: kųetra§ ca; g: kųentra÷ca] kųetrapāla÷ca [g: kųentra-] ÷i÷utvād [g: ÷i÷ru-] vaņukaū smįtaū || 3-21 || bhåtāni bhåtapatnã§ [g: -patnā§] ca diīmātrãrapi [g: digmātrã-] yoginãū | kh 41b) kųetrapālena balyartha§ [g: valyatva§] yajet tat parame÷vara || 3-22 || kule÷varaū kule÷varyā gaõe÷o gurusantatiū [kh: -sāntatiū] | ÷avarã kuladåtã ca [g: va] khacakra§ ÷aktipuųkalam [k, kh, g: -ram] || 3-23 || etāni påjayed deva mantreõa dvyakųareõa ca | kandacakrāntare [g: -ra] sthāne påjayet parame÷vara || 3-24 || g 35a) athavā bāhyato deva dvipa¤cadalake yajet [k, kh: kaje; g: jet] | prapåjyā yonayaū pa¤ca madhye kālāntakāriõyaū [g: kārānta-] || 3-25 || dvitãye [g: -ya] pa¤cake deva patnãsteųā§ [g: patnã teųā§] prapåjayet | siddhā dvārāgragāū påjyā ye cānye gurusantatiū || 3-26 || maõķala§ raktavarõābha§ susama§ sumanoramam [k: sumanoharamam] | kh 42a) nānyacca [k, kh, g: -nyena] rabhasā [g: rajasā] kārya§ [k: kārye] vilomānmaraõa§ bhavet || 3-27 || atra [k, kh: ana] mantra§ [k, kh, g: mantra] pravakųyāmi ÷įõu khecakranandana | [kh: aspaųņam] uddhariųyāmi deve÷a yoginãvigrahācchivāt || 3-28 || amįtārõa§ [k, kh: amįtāõa§va§; g: amįtārõava§] tu brahmārõa§ [k, kh: brahmā§ķa§] tripiõķa§ brahmasat para§ || sā devã sa ÷ivastu [k: ÷ivasta] ca [k: na; g: va] vi÷vāntasyāntavistaraū [k, kh, g: vi÷va§tasyānya-] || 3-28 || granthakoņisahasrāõāmetat [g: -sahasāõā-] sāra§ vicintayet [k: pāramvi * rbhavet; kh: pāramvicintayet] | prabhāvo'sya na ÷akyeta vaktu§ kalpāyutairapi || 3-29 || g 35b) iya§ [k, kh, g: ida§] tu niųkalavyāptiū [k, kh: niųkala§ vyāpti; g: niųka * vyāpti] sakala§ kathyate punaū [k: bhramaū] | hįdayārõa§ tu guptārõa§ [kh, g: guhyārõa§] dvāvetau ÷irasāntataū || 3-30 || yojanãyau [k, kh, g: -yo] mahādeva vāmasthakarõabhåųaõe | vāmajānuyuta§ deva dadyācca ÷ira÷ekharam [k, kh: dadyācchira÷ekhara; g: dadyācchira÷i÷ekhara] || 3-31 || kh 42b) etad bãjayuga§ [kh: -yuga] cādau madhye sa§j¤ā§ [k, kh: sa§j¤ā] prakalpayet | pa÷cāt pādeti deve÷a siddhānā§ gurusantatau || 3-32 || yathā yonau dviyonyostu [k, kh, g: -nãųu] mantrametat prakãrtitam | asmāt [k, kh, g: asyāū] paratara§ ki¤cinnāsti satya§ kulāgame || 3-33 || dakųabāhusthita§ varõa§ mahānādena sa§yutam | tasyādhaū ÷iraso'ntastha§ mahāyonisamāyutam [k, kh, g: -mahāyutam] || 3-34 || vāmajānu ÷irākrānta§ [k, kh, g: ÷iraū-] proddharet piõķanāyakam | g 36a) anena j¤ātamātreõa [g: j¤āna-] yogayuktyā mahe÷vara [g: -rã] || 3-35 || va÷ãkaroti [k: - kāroti; kh: -kārāti] vãrendro brahmādãn yoginãstathā | athānyacchįõu deve÷a [g: -÷ã] bãja§ bãjavarottamam || 3-36 || kh 43a) savya÷ravaõapāõistha§ hįdaya§ nābhisa§yutam | kevala§ vāmapār÷vastha§ [g: -stha] vāmakarõa§ [g: -rõa] samuddharet || 3-37 || adhaūsthād yojayed deva kapālārõa§ [k, kh, g: kapālārõa] tįtãyakam | nārāntra§ [k: nārā¤ca§] vāmapādādho [kh: -pādādhau] harimuõķena sa§yutam || 3-38 || jãvārõa§ yonibãjena sa§yukta§ saptama§ hara [k, kh: haram] | guhya§ ÷iroruhādhaūstha§ [k, kh, g: -dyastha§] dakųiõoru samuddharet || 3-39 || randhrasa§j¤ā mahāvidyā ÷uųkā vigrahakoddhįtā | durlabhā trida÷e÷ānā§ siddhānā§ khecarãųu ca || 3-40 || g 36b) asyāū sa§smaraõādeva [g: sasmaraõā-] merutulyo gururbhavet | bhasmasād yāti sadaiva [k, g: sa§dyaiva; kh: sadyaiva] pāpa§ yat pårvasa¤citam || 3-41 || anayā j¤ātayā [k: jātayā] deva kālikākulajātayā | kh 43b) saptasaptatikoņãnā§ vidyānā§ paramārthataū [g: pāra-] || 3-42 || adhãtā tena deve÷a kimanyairvistarai÷ca [k, kh, g: -reõa] vā | ? evameva hi yā vidyā påjayet påjakena tu || 3-43 || bhāvavãryapradātįtva§ [g: -padā-] na [k, kh, g: nā] bhaveyu÷ca siddhidāū | nānayā ca [g: va] vinā ki¤cit kimanyairvistaraiū [g: -vvistaraiū] ÷iva [k: ÷ive; g: ÷ivaū] || 3-44 || iya§ deva mahāvidyā påjyate påjakena cet [g: yet] | nānāvidhāni dravyāõi kulamārgasthitāni ca || 3-45 || nānākārāõi mā§sāni khajalasthalajāni [k: -sthalaj¤āni] ca | ÷ivanirmālyapuųpāõi [k: sivānimālya-; kh, g: ÷ivānimālya-] nānādhåpāni [g: -õi] bhairava || 3-46 || g 37a) bhakųyabhojyāni sarvāõi phalamålāni yāni ca | kh 44a) vįttai÷ca ÷ālipuųpai÷ca bhavadãpān [k; kh, g: bhaveddãpān] pradāpayet || 3-47 || naratailena [kh: naratai * na] dãpān ca [k, kh: dãpā÷ca; g: dãpā§÷ca] kandalasthān [k, kh: -sthā; g: -sthā§] tu vãrarāņ | sarva§ nivedayet [k: -ya§; kh: -ya; g: -ye] deva§ yat ki¤cid dravyasa§bhavam || 3-48 || kālãti vigraha§ manyed vi÷varåpa§ samantataū | pårõendusakalākārāmamįtormitara§giõãm [k, kh: -mamįtāsmi-; g: -õã] || 3-49 || sįųņiråpā§ ca vi÷ve'smin [k, kh, g: vi÷ve'smi§÷] citkalānandaråpiõãm [g: -õã] | dhyāyet [g: +tat] parame÷ānã§ [g: -ni§] khecaratvasya [k, kh: -tvatha; g: -tva§tha] siddhidām || 3-50 || eųa sįųņikramo nāma kathitaū kālikākule | etad rahasya§ parama§ nākhyeya§ prākįte jane || 3-51 || deya§ kulodbhavānā§ [g: -dbhāvānā§] ca vãrāõāmunnatātmanām [g: vãrānāmurnnatānmanā§] | anyathā yo dadātyeva [k: yoddātyeva] mama drohã [k, kh, g: drohaū] sa bhairava [kh, g: bhairavaū] || 3-52 || kh 44b) g 37b) iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [k: -pãņhoddhįta] ÷rã÷rãnāthāvatārite [g: ÷rã÷rãsiddhināthāvatārite] ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate [k, kh, g: -kule pa¤ca÷ate] tįtãyaū paņalaū || 3 || caturthaū paņalaū ÷rãbhairavyuvāca atha bhairava rājendra kathayāmi samāsataū | ÷įõu cānya§ [g: -ya] parārtha§ [g: padārtha§] tu avatāra§ kramasthitam || 4-1 || sāre'smin kulasadbhāve [kh: * * * (?) dbhāve] yathā j¤āsyasi tatpadam | tathā te kathayiųyāmi j¤āna§ paramadurlabham || 4-2 || årdhve [kh, g: årddhe] tu sa§sthitā [g: sasthitā] sįųņiū [g: sįųņi] paramānandaråpiõã [g: -råpãõã] | pãyåųavįųņi§ varųantã ÷āmbhavã paramā kalā || 4-3 || adhaū sa§hāro [k: ma§dāra; kh, g: sa§hāra] vij¤eyo mahānarciū [k, g: -narviū; kh: * * * * (?)] kįtāntakaū [kh: * * (?) ntakaū] | kh 45a) ghoro [k, kh, g: ghorā] jvālāvalãyukto [k, kh, g: -mukto] durdhyeryo [g: durddharųo] jyotiųā§ nidhiū || 4-4 || tayormadhye para§ teja ubhayānandasundaram [k: -ra; g: ubhayo- -sundare] | [kh: ?] g 38a) avatāraū [k: -tāro; kh: * (?)vatāraū; g: -tārā] sa [g: se] vij¤eya ubhābhyā§ vyāpakaū ÷ivaū || 4-5 || parasparasamāviųņāū [k, g: yamā-para§samaviųņa§; kh: kh: * * * * * *(?) viųņa§] candrāgniravikoņibhāū [k, g: randre-* ravi-; kh: ca§ndre * ravi; k: -koņibhau; kh, g: - kãņibhau] | candraū [kh: * * (?)] sįųņi§ [k: sįųņi] vijānãyādagniū sa§hāra ucyate || 4-6 || avatāro [k: avatāra§] raviū [k, g: ravi§; kh: ravi] prokto [k: prokte; kh: prokta§; g: proktre] madhyasthaū [k, kh, g: madhestha§] parame÷vara | manastattva§ bhaved [k, g: bhave; kh: bhavet] sįųņiraha§kįllaya [k: sįųņirahakįųõa; kh: sįųņiraha§kį *(?); g: sįųņiraha§kįųtaya] ucyate [k, kh, g: yuducyate] || 4-7 || dhãtattvamavatāra÷ca [k: dhãtatvamavatārastu] tejasa§ [k, kh: rajaūsa§; g: tejaūsa§] vyāpaka§ param | ta§ [k, kh: ta] ravi§ viddhi [k: rarvividdhi] sarvaj¤a hįdaya§ kulakaulikam || 4-8 || tat [g: tac] ÷įõvādyāvatāra§ ca [k: sįõvādyā-; kh, g: chįõcādyā-] yathārtha§ [kh: yathārtha] girijodbhavam [k: girijāvaca; kh: girijodhava; g: girijādhava] | kh 45b) yanna kasyacidākhyāta§ tava snehād vadāmyaham || 4-9 || eko dvāda÷abhirbhedaiū [g: -bhibhedaiū] sa§sįtaū [k, kh, g: sa§sįta§] parame÷vara | bhedairdvāda÷abhiryena [k, kh: -bhiryona; g: -bhiyona] vyāpta§ sarvamida§ [k, g: -mita§] jagat || 4-10 || tasmin siddhakrameõaiva [g: -sirddha-] sa§sthita§ sacarācaram | g 38a) yeųu kįtvāvatāra§ ca yat ki¤cid [kh: * * *(?)] vāīmaya§ [kh: * * *(?); g: vāgmaya§] jagat [kh: * * *(?)] || 4-11 || tenoddhįta§ mahābhāga§ siddhapatnãsamākulam [g: siddhi-] | siddhā÷ca siddhapatnã÷ca [kh: * * * * *(?)] avatāra§ [k: -ra; kh: ?] kulakramam || 4-12 || āmnāya§ kulasantatyāū kathayāmi vįųāsana | mantra§ caiva tathā [k: mantradaivatayā; [kh: mantradaiva * * (?)] vidyā§ [kh: * * (?)] påjā§ satkaulikã§ ÷ubhām [kh: * *(?)] || 4-13 || samāsānnānyamanasā [k: sabhāsācānya-; k, kh, g: +manasā] ÷įõu vij¤ānasundara | medinã varuõa§ [kh: varu * (?)] caiva tejasa§ māruta§ tathā || 4-14 || kh 46a) nabhaū ÷ravaõasa§stha§ tu tvacastha§ cakųuųa§ tathā | jihvākhya§ [g: jihvāthye§] ghrāõaka§ caiva manākhya§ buddhika§ tathā || 4-15 || ete dvāda÷a siddhā÷ca patnãn [k, kh, g: patnã] teųā§ [g: steųā§] ÷įõuųva me | gandhinã rasinã caiva råpiõã spar÷iõã [kh: sparųiõã; g: -nã] tathā || 4-16 || g 39a) ÷abdākhyā vā [k: vān] karaõyākhyā [k: karānākhyā; kh: kųarānākhyā; g: hyarānākhyā] pādinã [kh: padinã] pāyusa§j¤ikā | upasthinã aha§kārã prakįtirdvāda÷ã matā [kh: *(?)tā] | imāstā [g: imāstrā] avatārasya påjanãyāū [g: -nãyā] prayatnataū || 4-17 || atra mantra§ pravakųyāmi kulāmnāyodita§ ÷iva | hįdaya§ caiva guhyastha§ [k: guhya§stha§] ÷iroruhastathāntimam [k, kh: ÷iroruhatathāntimam; g: ÷iroruhatrathāntrima§] || 4-18 || vāmakarõabhåųaõastha§ [k, kh, g: vāmakarõād-] lā§chita§ vāmajānukam | vāmajānuyuta§ [k: -yute] kuryādete [g: kuryādata] piõķākųarāū [k, kh, g: -re] hara || 4- 19 || kh 46b) ādāvete [g: ādāve *] tataū sa§j¤ā pa÷cāt pādaprakalpanā | etadeva vidhāna§ tu siddhānā§ dåti÷ālinām || 4-20 || vidyā§ ca kathayiųyāmi mukhapāramparāgatām | hįdayastha§ [kh: hįdaya§stha§] nitambastha§ savya÷ravaõabhåųaõam || 4-21 || vāmorusthamadho nyasya vāmajānusthasa§yutam | g 39b) proddhįta§ prathama§ piõķa§ vidyābãjamanuttamam || 4-22 || bhåųaõa§ savyakarõasya hįdaya§ nābhisa§yutam | vāmapār÷vagata§ caiva vāmakarõa§ ca bhairava || 4-23 || kapālamālikāntastha§ yojyamasya mahātmanaū | madhye skandha§ kevala§ ca kaõņha§ [k: kaõķa§; g: kaõņha] kevalamuddharet || 4-24 || bhuja§gārõa§ sanābhistha§ nitamba§ kevala§ hara | kh 47a) vāmaskandha§ ca deve÷a savyada§ųņrāsamāyutam [g: -daųņrā-] || 4-25 || yoge÷varapada§ [k, kh, g: -re pada§] pa÷cād guhya§ pa÷cāt samuddharet | dakųada§ųņrāsamāyukta§ [g: -daųņrā-] uddhįta§ [k, kh: åddhįta§; g: uddhata§] parame÷vara || 4-26 || kulāstrasa§yutā [k, kh: kulāstu sa§yutā§] vidyā proktā saptada÷ākųarā | uddhįtā [g: uddhatā] devadevena ÷ivena paramātmanā || 4-27 || naitasyāū [g: -syā§] sadį÷ã [g: ÷a-] vidyā vidyate bhuvanodare | g 40a) anugraho [k, kh, g: -ha§] yadā prāptaū [k, kh, g: prāpta§] kadācit kalma÷akųayāt || 4-28 || tadeya§ [k, kh, g: tadiya§] ÷aktipātena prāpyate puõyakarmabhiū [g: puõya * * bhiū] | dvāda÷ādityaråpeõa sthitā sā paramā kalā || 4-29 || dvāda÷āre tu hįccakre påjanãyā [g: påjanãyā§] sure÷vari | kh 47b) athavā bāhyato [g: rāhyato] deva dvāda÷āre [g: -ra] tu cakrake || 4-30 || rājavartena rajasā ra¤jayet parame÷vara | siddhā§÷ca siddhapatnã§÷ca [kh, g: -patnã÷ca] udarasthān [k, kh, g: udarasthāū] prapåjayet || 4-31 || madhye tā§ kaulikã§ [k, kh: kaulikã] devã§ vidyā§ saptada÷ākųarām [g: saptā-] | påjayed vividhaiū puųpairbhakųyabhojyānnapānakaiū || 4-32 || mā§sairnānāvidhai÷cāpi dhåpairbahuvidhaistathā | phalamålāmiųai÷caiva [g: -mipai÷caiva] tarpayet parame÷vara || 4-33 || siddhapatnã punardevyā pa÷cāt pādeti yojayet | g 40b) eųa [g: eka] sa§kųepataū [g: sa§kųeųataū] proktaū so'vatārakramā÷ayaū || 4-34 || gopanãyaū sadā deva na dadyād yasya kasyacit | kh 48a) anyathā mįtyubhāgã [k, kh, g: -bhāka] syādityāj¤ā pārame÷varã || 4-35 || athātaū sa§pravakųyāmi ghoraråpa§ mahādbhutam [g: -dbhåta§] | bāhyasįųņivinā÷ārtha§ [k: -÷ārtha] sa§hāra§ [k, kh: -re; g: -ra] parame÷vara || 4-36 || brahmaviųõvindrarudrāõā§ [k: brahmaviųõivandra-; g: -viųõi * n * * drāõā§] kųaõāt sa§hārakārakam | tacchįõuųva [k, kh, g: tat-] samāsena yoginãkulanandana || 4-37 || yā sā vãre÷varã deva ghorā [g: ghora] ghoratarā parā | aghorā sā mahādeva bhedatrayatayā sthitā || 4-38 || yoge÷varã [k, kh, g: -rā] mahāraudrā bhãųaõā cātibhãųaõā | navavarõā mahākrårā punaū sā dvāda÷ākųarā || 4-39 || kālāgnikuharotthā sā vidyutkoņisamaprabhā | g 41a) grasate sarvatattvāni bindårdhvavyāpinã [k: bindurddha-; g: vidvarddha-] hara || 4-40 || kh 48b) bindumārge prabuddhā sā sįųņisthitivinā÷inã | såryasomāvubhau madhye grasate'gnisvaråpiõã || 4-41 || eųā bhairavamadhyasthā [g: -madhyesthā] bhairavã ravasa§yutā [k, kh: saha-] | nāmabhedena vakųyāmi vãrānekāda÷ān [k: -da÷āc] ÷įõu [k: chįõu] || 4-42 || aghora§ prathama§ nāma mahāghora§ [k: maho * ra§] dvitãyakam | tįtãya§ ghoraghorogra§ caturtha§ ghoraghargharam || 4-43 || pa¤cama§ bhãmavapuųa§ ųaųņha§ ghoraparākramam | saptama§ caõķacaõķe÷a§ caõķatejastathāųņamam || 4-44 || navama§ raudraraudra§ tu da÷ama§ rudrapiīgalam | ekāda÷a§ mahāvãra§ rudrā÷caikāda÷a smįtāū || 4-45 || kh 49a) ebhyaū paratara§ nāsti vi÷ve'smin sacarācare | g 41b) sa§hārakaraõe ÷ākte bhairava [k, kh, g: bhairavo] bhairavãpriya [k, kh, g: -priye] || 4-46 || etadvãryāt samutpannā bhairavyo [k, kh, g: bhairavyo] yā mahe÷vara | tāsā§ nāmāni vakųyāmi sa§hāracakranāyikāū [k, kh, g: sa§hāre-] || 4-47 || mahābhåteti ca pada§ mahābhakųapada§ tathā | bhakųaõãti tathā devyā prathamā cakranāyikā || 4-48 || mahābhavānyeti [k, kh, g: -vānteti] pada§ mahābhakųamataū param | bhakųaõãti pada§ pa÷cād [g: pa÷cā] dvitãyā cakranāyikā || 4-49 || mahākālakalāvįttimuddharecca mahāpadam | bhakųabhakųiõã [k, kh: -õi] ca tathā tįtãyā durjayā parā || 4-50 || mahārakte÷varipada§ [k: mahāra÷ve÷varari-] [4/51a-5/50abc is missing in MS Kh] mahāraktapada§ tathā | mahābhakųabhakųaõãti caturthã [g: caturthi§] cakranāyikā || 4-51 || mahākarāli sa§likhyātãndriyāõipada§ [k, g: -nãndriyāõi-] tathā | g 42a) bhakųabhakųiõi deve÷a pa¤camã cakranāyikā || 4-52 || mahācaõķākųiviųayā mahābhakųapada§ tataū | bhakųaõãti pada§ cānte ųaųņhã sā cakranāyikā || 4-53 || mahocchuųmaprabhoddhāryā [g: mahaucchuųma-] mahājvalapada§ [k: mahādvārapada§] tathā | abhakųabhakųiõã [g: * bhakųabhakųiõi] cānte [g: tatrānte] saptamã parikãrtitā [g: palikãrttitā] || 4-54 || mahākālarātripada§ rudra§ [g: rudra] raudramahā tataū | bhakųabhakųiõisa§j¤ā ca devã j¤eyā tato'ųņamã || 4-55 || mahācaõķe÷varipada§ [g: -÷varãpada§] caõķe karmamahā tathā | bhakųabhakųaõi [k: -bhakųiõã] caivānte navamã trida÷e÷vara || 4-56 || mahābhairavi * * * vãranāyakisa§yutā [k: vãranāyiki-] | mahābhakųabhakųaõã ca da÷amã [g: da * mã] parikãrtitā || 4-57 || mahāvãrapada§ sarvagrāsavarõapada§ saha [k, g: sahā] | g 42b) bhakųabhakųiõi ca pada§ [k: pala§] proktā deva da÷ādhikā [g: pha÷ādhikā] || 4-58 || ābhiū sarvamida§ vi÷va§ [k, g: vi÷va] sa§hįta§ vi÷vasa§hįtau | atra mantra§ pravakųyāmi ÷įõu bhairavanāyaka || 4-59 || samāsena yathā kathya§ kathayāmi vįųāsana | hįdaya§ vāmacakųustha§ [g: -cakųu§stha§] vāmajānukasa§sthitam || 4-60 || devyā nāda§ tathā deva kapāla§ prathama§ hara | hato'sau [k: -so] brahmadaõķena mantra eųa [k: mantrarāųa] tridhākųaraū || 4-61 || ādyante sa§prayoktavyo [k, g: -vyau] vãrāõā§ bhairavãųu ca | athānyā§ [k, g: athābhyā§] uddhariųyāmi vidyā§ sa§hārabhairavãm || 4-62 || tryakųara§ tåddharedādau [g: proddharadādau] tathānya§ ÷įõu bhairava | dakųabāhusthita§ varõa§ nādasyādho [k, g: nādo-] vyavasthitam || 4-63 || g 43a) ÷iroruhāntasa§stha§ [g: -sasthantu] tu mahāyonisamāyutam | vāmajānuyuta§ deva proddhared bãjanāyakam || 4-64 || bhåųaõa§ dakųakarõasya hįdaya§ nābhisa§yutam | vāmapār÷vasthita§ varõa§ vāmakarõamathoddharet [k: nāma-] || 4-65 || kapālāntasamāråķha§ [g: kapālāntu-] ghoraråpa§ bhayānakam | viųõumuõķasamāsãna§ mantrārõa§ ca mahe÷vara || 4-66 || jãva§ yonisamāyukta§ guhyārõa§ girijodbhavam [k, g: girijādhava] | ÷iroruhādyasa§yuktamato'nya§ suravandita || 4-67 || dakųiõorusamāsanna§ varõa§ [k, g: varõa] tacca napu§sakam | eųā [k: rādhā] vidyā mahāvidyā vidyā [k: nāsti] vidye÷vare÷varã || 4-68 || nāma cāsyā na [k: cākhyāna] coccārya§ [g: covvārya§] sa§hārakaraõã yataū | påjayed bindumārgordhva§ [g: -mārgorddha§] mahātejaūsvaråpiõãm [k: - jasvaråpiõã, g: -õã] || 4-69 || g 43b) bhāvābhāveųu sarveųu sa§hāracakranāyikām [g: sa§hāre-] | mahātejovatã§ dãptā§ bindårdhvapadagāminãm [g: bindårddhapada-] || 4-70 || tatra påjyā prayatnena svasa§vedanatatparaiū | athavā cchurikā§ sthāpya kartarã§ vā sudāruõām || 4-71 || mahāmukuņapįųņhe [k: mahāmuku-] tu påjyā sa§hārabhairavã | rudraikāda÷asa§yuktā bhairavyekāda÷ākųarā [g: -kųalā] || 4-72 || nānāvidhāni vaståni nānādravyāõi dāpayet | tatsarvamagrato deya§ bhairavã yatra påjitā || 4-73 || saptasāgaraparyantā [k, g: -yantā§] medinã soųadhãstathā [k, g: moųadhã§stathā] | samudrā tatra sa§kalpyā [k: sa§kalpā (lpyā)] rudhireõa mahe÷vara [g: ma * ÷vara] || 4-74 || yonyudbhava§ jagat sarva§ pa÷uråpeõa [g: pa÷å-] kalpayet | divaukasa÷ca pa÷avo brahma viųõvã÷varādayaū [k: viųõavã÷va-; g: viųõã÷carādayaū] || 4-75 || g 44a) pa÷urmįtyuū [k, g: pa÷umįtyuū] pa÷uū [g: pa÷åū] kālaū pa÷urlambodarastathā | pa÷urdharmastathādharmaū [g: pa÷årvarmmastathādharmmaū] sarva§ [g: sarvva] pa÷umaya§ [g: pa÷å-] bhavet || 4-76 || eva§ mānasayāga§ tu bāhye [k: vākye] kuryād yathāvidhiū [k, g: -vidhi] | sarva§ mukuņapįųņhe [g: -pįųņe] tu dadyād [k, g: dadyā] naivedyaka§ sadā || 4-77 || vidhinā vajramudaka§ mahālohitameva vā | nārājyabãja§ [k: nārājya(nālāhya)bãje; g: nālāhyabãje] gojāta§ cchāga§ nāra§ ca mãnajam || 4-78 || jalajāū [k: jalajān; g: jalajā§n] sthalajā÷caiva [g: sthalajā§÷caiva] antarãkųagatāstathā [g: -gaõāstuthā] | sarva§ [g: sarvve] nivedayed devyāū pānakāni tathaiva ca || 4-79 || palāõķu§ la÷una§ [g: laguna§] caiva maõķåkān [g: g: maõķakān] kį÷arān [k: - rā§s; g: kį÷arās] tathā | kųãrāõi [k, g: kųãraõã] bhakųapeyāni [k: kųãraõãlakųape-; g: kųãraõãlahyape-] mitrāõi kusumāni ca || 4-80 || nānāvidhān [k: -vidhā§s] tathā dhåpān nānādãpān [k, g: -pā§÷] ca dāpayet | pa÷ån [k, g: pa÷å§÷] ca vividhān samyag [g: samyak] grāmyavāsyo [g: -sya] bahånyapi [k: vaņånyapi] || 4-81 || g 44b) sarva§ nivedayet tatra [g: tantra] vitta÷āņya§ [g: -÷ātha§] na kārayet | nitya§ påjā prakartavyā yadicchet [g: yadã-] khecarãgatim || 4-82 || ittha§ samagra§ [k, g: samagra] kathita§ kramasa§hārasa§j¤akam | gopayet prāõavad yatnādityāha parame÷varã [k, g: -ra] || 4-83 || iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [k: - pãņhoddhįte] ÷rã÷rãnāthāvatārite ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate caturthaū paņalaū || 4 || pa¤camaū paņalaū ÷rãbhairavyuvāca ÷įõu vakųyāmi tat sarva§ vakrād vatkreųu [g: vaktreųu] yat [k, g: ya] sthitam | akathya§ parama§ sāra§ vācyavācakavarjitam || 5-1 || anya÷āstropamāhãna§ durvij¤eya§ durāsadam | nādyāpi vidita§ yacca [g: yavva] siddhānā§ bodha÷ālinām [g: -sālinā§] || 5-2 || pāramparyakramāyāta§ sa§caranta§ mukhānmukham | tacchįõuųva [k, g: tat-] mahāprāj¤a yathāvat kālikākramam || 5-3 || g 45a) yat tad brahma para§ dhāma vyomātãta§ nirāmayam | niųkala§ [k: nikåla§; g: nikįla§] ca para§ ÷uddha§ [k: ÷uddhi; g: ÷åddhi] nirvikāra§ nirā÷rayam || 5-4 || kaivalya§ ca nirādhāra§ sarvavāgjālavarjitam | nistattva§ paramātmākhya§ aja§ ÷ānta§ dhruva§ [g: dhruva] ÷ivam [k, g: ÷i *] || 5-5 || bhāvābhāvapadairhãna§ [k: -padaihãna§] bhāvanāparivarjitam | dānādānapadairyukta§ [g: hānādānapadairmmukta§] sarvaga§ parame÷varam || 5-6 || ÷aktyātãta§ guõātãta§ sarvadvandvavivarjitam | akųarākųarabhāvena bhāvya§ tanna kadācana || 5-7 || na dvaita§ na ca vādvaita§ [k: nādvaita§] dvaitādvaitobhayojjhitam | kintu sarvopamāhãna§ yasya sa§vittilakųaõam || 5-8 || cittāt paratara§ vāpi ÷abdāt [k: ÷raddhāt] paratara§ sadā | tasyāvabodhāt paramā ÷aktiū ÷aktimataū parā || 5-9 || g 45b) akalā ca [g: va] kalāråpā maholkaiva [k: maholkeva; g: mahotkeva] sutejasā [g: -sã] | upamānasvaråpeõa [k: -õe; g: -råpena] bhåribhānurivoditā || 5-10 || khakalā khamayã [k, g: khabhayã] khasthā khecarãųvapi durgamā [k: durbhagā] | mahākālãkalākhyātā [k, g: -lāyātā] kalāmįtamayã ÷ubhā || 5-11 || tasyāū kavalanodyatāū (?) [k: -tā] kālya§÷āntapadānugāū [k: kālpa - -gā; g: kālpa -] | sa§hārakāraõe [k: -kālane; g: -kālaõe] yāstu sa§sthitā [g: sa-] nāyikā hara || 5-12 || tāsā§ sa§haraõārthārthamekeya§ [g: sa§haraõāthārtha-] bahudhā gatā | kālaråpāntakāriõã [k, g: -karaõã] yatra sā [g: so] ÷āntimįcchati [g: -marcchati] || 5-13 || ekaikā sā svasāmarthyāt sa§hāraharaõodyatā | ekaikā ca parā devã j¤eyā brahmasvaråpiõã || 5-14 || eva§ sā [k: syād; g: ÷ā] dvāda÷airbhedaiū [k: -dair; g: dvāda÷ai-] paramārkasvaråpiõã [k: -paramākta(rtha)-; g: paramākka-] | dvāda÷āpi tadutpannāū ÷uddhāū [g: ÷raddhāū] prakā÷anirmalāū [k: prakā÷ya-; g: prākā÷ya-] || 5-15 || g 46a) såryakoņisahasrābhā÷candrāyutanibhopamāū [k: -sahastrā- -pamā; g: -sahastrā-] | vigrahānte sarvadikkāū [k: savadikkā; g: -dikkā] ÷āntāstaddharmamāgatāū [k: -gatā] || 5-16 || sarvāstamitabhāvā sā kālã kālāntakāriõã | svabhāvapadasa§råķhā [k: -sa§råķhā§] svaprabhāvā kule÷varã || 5-17 || mahākālãti sa§j¤ā sā pāramparyakramoditā [k: -kramo§ditā] | sadasadtyaktasadbhāvā [k, g: sadasadvyakta-] paramānandanandinã || 5-18 || bindusthānācalā [g: -vācalā] nityā svecchāråpā tu sa§sthitā [g: sa-] | ekākinã caikavãrā susåkųmā [g: su÷åkųmā] cāvyayā parā || 5-19 || tāsā§ nāmāni ye deva dvāda÷a [k, g: -÷aū] ÷įõu bhairava | sarvakāraõanirmuktā icchā tu yā [g: pā] tu [g: tå] sa§sthitā || 5-20 || svasvaråpā [g: khasvaråpā] khamadhyasthā khacakre ca vyavasthitā [g: pyapasthitā] | nirāmayā cāprameyā anuccāryā guõojjhitā [g: guõojjhatā] || 5-21 || g 46b) phaņkārāntā mahāghorā grasantã bhairave÷varān | ravimadhye nirānandā cinmarãcyantabhāsikā || 5-22 || tasyā [k, g: tasya] dvāda÷adhāmnāya§ [k, g: -dvāda÷anā] nāmābhiū saha [k, g: namadena] tacchįõu | mantrodayā [k, g: mattodayā] vyomaråpā [g: vyāma-] vyomasthā vyomavarjitā [g: vyāma-] || 5-23 || samā [k: samaū; g: samas; tā: sarvā] sarvavinirmuktā vi÷ve'smin [tā: vi÷vasmin] sįųņinā÷anã | yā kalā vi÷vavibhavā sįųņyarthe [k: sįųņārthe; g: sįųtyarthe; tā: sįųņyartha] karaõakųamā || 5-24 || yasyānte [tā: yadantaū] ÷amate sā tu [k, g: samate-; tā: ÷āntimāyāti] sįųņikālã [g: pįųņiskālã] tu [tā: ti] sā smįtā | ha§sinã [tā: hāsinã] paudgalã [k, g: pau§galã] yeya§ bālāgra÷atakalpanā || 5-25 || kalpate sarvadehasthā sthitiū [k, g: sthiti] sarvasya [tā: sargasya] kāriõã | yatrotpannā [tā: yadutpannā] tu sā devã punastatraiva lãyate || 5-26 || tā§ viddhi devadeve÷a sthitikālã§ mahe÷vara | g 47a) caõķakālã ÷uddhavarõā yāmįtagrasanodyatā || 5-27 || bhāvābhāvavinirmuktā vi÷vasa§hāraråpiõã | tatra [tā: yatra] sā yāti [k: yāni] vilaya§ sā ca sa§hārakālikā || 5-28 || caiųā [k, g: ni caiųā; tā: na caiųā] cakųuųā grāhyā sā [tā: na] ca sarvendriyasthitā [k, g: ca sarva§diya-] | nirguõā [g: niguõā] niraha§kārā ra§jayet [tā: ra¤jayed] sarvamaõķalam [tā: vi÷vamaõķalam] || 5-29 || sā kalā [k, g: nta] yadutpannā [g: padu-; tā: tu yadutpannā] sā j¤eyā raktakālikā [g: raktakolikā] | mahāciteryathā [k: mahāncito-; g: mahā÷cito-] sadyaū [k, g: sadyo] årmiū [k: urmã; g: årmi] madhyājjalaukasām [g: madhyājjalakaõā§] || 5-30 || kųaya§ yāti tu tatrastho jagat sarvamida§ tathā | yā sā pralayakāle tu akramā kramayogataū || 5-31 || ahalā [k: aņņalā (?)] bhãųaõā [k: bheųaõā] raudrā kulakaulanirākulā | alakųyalakųā [k: alakųālakųa; g: alakųyālakųa] nirlakųā [g: nillakųā] sukālã nāma siddhidā || 5-32 || yamaråpasvaråpasthā råpātãtā [tā: -ta] svaråpagā | g 47b) sā kalā lãyate yasyā§ yamakālã tu sā smįtā || 5-33 || pa÷uråpā [g: pa÷å-] svaråpasthā råpātãtādyatãtagā | kharakųiõã [k: kara-; g: karajviõã] kale÷āni [g: -nã] mįtyukālāntapātinã || 5-34 || mįtyvantakā [k: mįtyuntakā; g: mįtyantakā] kalā yasya pravi÷ed dehamaõķale | tena hyeųā [g: tyeųā] kule÷ānã mįtyukālāntapātinã [k: -pātanã] || 5-35 || mįtyukālakalā yasya [tā: yasyāū] pravi÷ed vigraha.§ ÷iva | tadā sā mįtyukālãti j¤eyā girisutādhava || 5-36 || gamāgamasugamyasthā mahābodhāvalokinã | māyāmalavinirmuktā [k, g: mahābala-] vij¤ānāmįtanandinã || 5-37 || sarvalokasya kalyāõã rudrā [k, kh, g: bhadra] bhadrasukhapradā [k, g: bhadrasu *-] | yatraiva ÷āmyati purā [g: prarā; tā: kalā] bhadrakālã tu sā smįtā || 5-38 || ekākinã caikavãrā susåkųmā [g: su÷åkųmā] såkųmavarjitā [g: ÷åkųma-] | g 48a) paramātmāparāvasthā [tā: -tmapadāvasthā] parāparasvaråpiõã [g: parāpa * svaråpiõã] || 5-39 || sā kalā pararåpeõa yatra sa§lãyate ÷iva | sā kālã [tā: kalā] paramārketi j¤eyā bhasmāīgabhåųaõa || 5-40 || ÷abdabrahmapadātãtā [k, g: -parātãta] ųaņtri§÷āntanavāntagā [g: ųaņtri÷āntanavāntegā] | brahmāõķakhaõķāduttãrõā mārtaõķã mårtiravyayā || 5-41 || sā kalā lãyate yasyā§ mārtaõķã kālikocyate | varadā vi÷varåpā ca guõātãtā parā kalā || 5-42 || aghoųā [k, g: aghorā] sāsvarārāvā [k: sāsurārāva; g: ÷āsurārāva] kālāgnigrasanodyatā | nirāmayā nirākārā yasyā§ sā ÷āmyati sphuņam [g: phuņa§] || 5-43 || kālāgnirudrakālãti sā j¤eyāmaravandita | tejojjvalā [k, g: įtujvalā] mahādãptā såryakoņisamaprabhā || 5-44 || kalākalaīkarahitā kālasya kalanodyatā | g 48b) yatra sā layamāpnoti kālakālãti sā smįtā || 5-45 || [k, g: tejã (g: tejo) jvalā mahādãptā såryakoņisamaprabhā |] da÷asaptavisargasthā mahābhairavabhãųaõā | sa§hared [k: sa§hāra; g: sa§hārad] bhairavān sarvān vi÷va§ ca surapåjitam [g, tā: - påjita] || 5-45 || sāntaū [k, g: ÷āntaū] ÷āmyati [k: sāmyati] yasyā§ ca [k: yasyā÷ca; g: pasyā¤ca] sā syād [k: sā myād] bharitabhairavã | mahābhairavacaõķograghorakālã [k: -caõķoghrā-] parāparā [tā: parā ca sā] || 5-46 || påjyametad brahmapadme nirākhye ca nirāmaye | ųoķa÷ānte navānte vā cidante [k, g: cidantaū] parame÷vara || 5-47 || svasa§vittikrameõaiva bāhye [k: vākye; g: vāhya] vātha [k: nātha] trilocana | [MS Kh resumes from here] rājavartena [k, g: rājavattena; kh: rāvattena] rajasā vyomabimba§ tu [k: -vidhantu] kārayet || 5-48 || bimbadvāda÷aka§ bāhye tadråpamavatārayet | kh 57b, g 49a) lohita§ vyomarekhānta§ [kh: -rekhānta; g: -reųāntu] dadyāt sindurakena ca [g: sidårakena ca] || 5-49 || viparyayeõa vā kāryā ÷uklā [k: ÷uktā] vā vyomarekhikā | ni÷ite ÷ålacakre vā påjayet tat svadehaje || 5-50 || pa¤cā÷ãtistu devãnā§ koņayastatra nitya÷aū | vyomaråpā÷ca tiųņhanti mahāsiddhipradā yataū || 5-51 || madhye påjyā mahākālã bāhye'nyā dvāda÷a kramāt | pårvādārabhya sarvāstāū påjayed yoginandana || 5-52 || strãve÷adhārã bhåtvāsau nagnavāso [k, kh, g: -vāsā] mahāmatiū | nirvikalpaū [g: -lpa] prasannātmā påjākarmavi÷āradaū || 5-53 || yathā tathā yatra tatra sarvatra vimalā÷ayaū [g: -÷aya] | kh 58a) atra vidyā§ pravakųyāmi mukhapāramparāgatām [k: makha-] || 5-54 || na j¤ātā kenacid deva tava snehād [g: stehād] vadāmyaham | g 49b) ÷įõu samyagvidhānena vidyā§ gurumukhotthitām || 5-55 || nābhivarõa§ [g: -varõa] samuccārya§ vāmajānusamāyutam | yonivarõa§ mahādeva vāmajānu tataū param || 5-56 || dakųabāhu§ ca nādārõa§ ke÷ārõa§ parame÷vara | ekãkuryāt samāsena bãjarājamumāpriya || 5-57 || nāda§ dvidhā samuccārya§ vāmajānusamāyutam | prathama§ nābhisa§yukta§ dvitãya§ dakųada§ųņrayā [kh: -yo; g: -daųņrayo] || 5-58 || bhåųaõa§ savyakarõasya hįdaya§ [g: hįdasa§] nābhisa§yutam | vāmapār÷va§ [g: -vār÷va§] vāmakarõa§ tathāntādasthibhåųaõam [verses up to 5- 61ab to 5/71 are missing in MS Kh] || 5-59 || ambārõa§ [g: trārõa§] viųõumuõķa§ ca jãva§ yoni§ ca guhyagam [k: duhyagam] | ÷iroruhādika§ varõa§ dakųiõoru samuddharet || 5-60 || pa÷cādastra§ [k: pa÷ca * * stra§; g: pa¤cadhāstra§] samuddhārya§ [g: samudhārya§] nā÷ana§ [g: nāsana§] cetasā§ param | g 50a) saptāda÷ākųarā÷eųamataughaphaladāyikā [k: -matodhaphala-; g: -matoghaphala-] || 5-61 || asyāū [k, g: asyā§] nāma [k, g: tama] na gįhõãyādanākhyā [k: -nācyā; g: gįhnãyādvācyā] vā ųoķa÷ādhikā | gopanãyā prayatnena vidyā vidye÷vare÷varã || 5-62 || sakįduccāraõād [g: sakįdurvvāraõād] devyāstiųņhati kųaõamadhyataū [g: kųa * madhyataū] | pa¤cā÷ãtistu devãnā§ koņayo vyomabhāsikāū [k: -bhāųikāū] || 5-63 || tasmāduccārayed [k: tasmāntoccārayed; g: tasmānnoccārayed] devã§ khecaratvapradāyikām [k: khecara÷ca-; g: khecaranvapradāyikā§] | madhye yāsā§ påjanãyā mahākālã kule÷vara || 5-64 || tāsā§ mantrān pravakųyāmi ÷įõu bhairavanandana | nādārõa§ savyada§ųņrayā [k, kh, g: -da§ųņrā ca] yukta§ bãjamanuttamam || 5-65 || tathā nāda§ sanābhistha§ [k, g: -bhistha] nābhivarõa§ ca kevalam | vilomena trayo [k: bhayo] varõā [k, g: varõa] bhåųitā vāmajānunā || 5-66 || mantro'ya§ kila kālãnā§ ÷įõuųvānyad [g: -nyat] vadāmi te | g 50b) saptada÷ākųarā§ [k, g: saptāda÷ākųarā] kįtvā pa¤caphaņkāravarjitām [k, g: - varjitam] || 5-67 || dvāda÷ānā§ [k, g: dvāda÷abhya÷-] caikamekam ekaikasyā mahe÷vara | yojya§ [g: yojyā§] tadādimasyānte pa÷cāt sa§j¤ā§ prakalpayet || 5-68 || phaņkāra§ ca tataū pa÷cāt tataū [k, kh, g: tamaū] pādāntavarjitam [k, kh, g: -tā] | bãjarājena [k: bãjena] vā påjyā nāmnā cāmantritena [k: -citena] tu || 5-69 || sįųņisa§hįdanāmākhyāstriyo vividhayo matāū | kh 58b) navākųarā tu yā devã tasyā etad [k, kh, g: etād] vijį§bhitam [k: vijįmmitam] || 5-70 || sāpi [kh: sopi] pårvoktabãjasya [g: pårvākta-] prapa¤catve vyavasthitā | tat svaya§ påjita§ yena vi÷va§ tena prapåjitam || 5-71 || påjanãyā mahādeva sa§hārāntakarã parā | na j¤ātā triųu lokeųu tvadįte bhaktivatsala || 5-72 || g 51a) cakra§ [g: cakra] samastapårvokta§ [g: -pårvokta] saha cakratrayeõa vā | påjyā [k, kh, g: påjyā§] samayavidyā [k, kh, g: -vidyā§] ca dikųu [k, kh: dikųu§] caiva vidikųu ca || 5-73 || vyomacakra§ [k, kh, g: cakra] tri÷åla§ [k: tri÷ålā§; kh, g: tri÷ålā] ca krameõa paripåjayet | ekadvitricaturbhedaiū [g: -ticaturbhedaiū] samādiųņa§ [k, kh, g: samadikka] yathā param || 5-74 || kh 60a) ÷aktyā saha para§ kųobha§ mantradhyānaikatatparaū | kįtvā ÷aktyutthitairdravyaiū [g: ÷aktyatthitairddravyaiū] påjayeccakramadhyagaū [g: - ccakra * * *] || 5-75 || samastacakramadhyād vā [g: * * * * * madhyād vā] kā¤cidekā§ prapåjayet | påjayed raktavastre [g: -vakte] vā dãpe [k: dãpa] khaķge÷amårddhani [k, g: khaīge÷a-] || 5-76 || madhye påjyā punardevã vidye÷ānã navākųarā | bahi÷cakroditāū påjyāū pårvoktā bhaktivatsala || 5-77 || sįųņyādyā bāhyataū påjyā madhye saptada÷ākųarā | nānāvidhāni puųpāõi [g: puųyāni] nānādravyāõi dāpayet || 5-78 || g 51b) nānāvidhān pa÷ån deva dātavyān avi÷a§kitaū [k, kh: yavi÷a§kitam] | reto harāmbu puųpa§ ca kųāra§ nālākhyaka§ [k, kh, g: -hyaka§] tathā || 5-79 || pauruųa§ [k: pauruųa] kųābhava§ cchāga§ [k: chāga§] mãnaja§ ÷ākunãyakam [g: ÷ākulãyaka§] | kh 60b) palāõķu [k, kh: palāõķu§; g: palā§du§] la÷una§ caiva dravyadvāda÷aka§ ÷ubham || 5-80 || ebhirdvāda÷abhirdeva [k, kh: -bhirdevyo; g: ebhidvāda÷abhirdevyo] naivedyaistoųayecchiva [g: -yaicchiva] | anyāni yāni dravyāõi rasaråpāõi dāpayet || 5-81 || påjanãyā [k, kh: -nāyā] yathā nyāya§ vitta÷āņhya§ na kārayet | pa÷cād guru§ dakųayeta [kh: -yet] sarvasvena sure÷vara || 5-82 || āj¤ābhaīgo na kartavyaū prāõān [k, kh: prāõā§s; g: prāõā] tasmai pradāpayet | etat [g: etan] te sarvamākhyāta§ krama§ kālisamudbhavam || 5-83 || gopayet prāõavad yatnādanyathā maraõa§ bhavet | mukhāmnāyagatā vidyā vaktu§ [k, kh: vaktra§] no yujyate hara || 5-84 || g 52a) yasmācchrãnāthabhāõķāre cintāmaõiriva [g: vintā-] sthitā | kh 61a) mayā tathaiva hįdaye vidye÷ã gopitā hara || 5-85 || iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [k: -pãņhoddhįte] ÷rã÷rãnāthāvatārite [g: -nāthāva * rite] ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate [k, kh, g: -kule pa¤ca-] pa¤camaū paņalaū || 5 || ųaųņhamaū paņalaū ÷rãbhairava uvāca ÷ruto mayā bhavadvaktrāt kālikākulanirõayaū | adhunā ÷rotumicchāmi [g: ÷ro÷rotumicchāmi] vidyā§ samayapåriõãm [k, kh: - påraõã§] || 6-1 || samayān ca [k, kh: -yā§÷ca; g: samayā÷ca] tathā bråhi kulācārakrame [g: -krama§] yathā | kųetrapālasya mantra§ tu vada me parame÷vari || 6-2 || yena vij¤ātamātreõa bhavāmi kulabhājanaū | ÷rãbhairavyuvāca g 52b) ÷įõu bhairava tattvena kathayāmi tavādbhutam || 6-3 || kh 61b) yena vij¤ātamātreõa [g: -na] siddhyase kulanandana | rahasya§ ÷įõu sa§kųepāt kālikākulasa§bhavam || 6-4 || na nindet [g: ninde] kaulikācāra§ taddravyāõi [g: -ni] na nindayet | kālãti vākya§ na vaded [k, kh: vadeķ; g: vadet] ķārã÷abda§ na bhāųayet || 6-5 || kumārã§ påjayed nityamātmaj¤ānarato [g: nitya§mātma-] bhavet | gurvarthena [g: gurvvathena] tyajet prāõān dārābhåmidhanāni ca || 6-6 || nityameva japa§ kuryādāhnika§ na vilopayet | na jugupseta nārãõā§ vãrāõā§ ca kįtākįtam || 6-7 || gurorno [kh, g: gurornno] la§ghayedāj¤ā§ [g: la§ghaya-] kula÷āstra§ ca påjayet | na kuryāt [g: kuryyān] pa÷uvat kārya§ nātigarva§ ca bhāvayet || 6-8 || tarkārthe vātha ÷abdārthe na jugupset [k, g: jugupse] kulāgamam | kh 62a, g 53a) parityajya ÷iva [g: ÷i *] dvaitamadvaita§ paribhāvayet || 6-9 || svacchandā§ påjayellāmā§ kįųõavāsā§ [k: kįųõā-] na nindayet | yadukta§ parame÷āna kį÷odaryāthavā svayam || 6-10 || na jugupset tataū ÷āstra§ vandanãya§ yathā hara | etatsamayasa§yuktaū kālãbhakto mahe÷vara || 6-11 | acirāt siddhibhāgã syāt [g: syā] prāpya vaihāyasã§ gatim | nānyathā siddhibhāgã [k: -bhāvan; kh, g: -bhāk] syād [k, kh: samyag; g: samya] raurava§ [g: gaurava§] yāti durmatiū || 6-12 || eva§ [g: e * ] j¤ātvā sadā deva pālayet [g: -yat] samayā§ [k, g: samayā] kule | etad rahasyaparama§ samayārtha§ [g: samayārtha] mahādhiyā || 6-13 || na deya§ yasya kasyāpi mahādoųamavāpnuyāt | kh 62b) athātaū sa§pravakųyāmi vidyā§ samayapåraõãm || 6-14 || mahādoųakųaya§karã§ [k: -kųaya-; g: -kųayakarã] mahāsaubhāgyavardhanãm | g 53b) mahāsiddhipradā§ deva mahābhayanivāraõãm || 6-15 || asiddhisādhanã§ devãmupāsākle÷avarjitām [k, kh, g: -÷ākle÷a-] | tapojapavinirmuktā§ smįtamātrā§ [g: smįtagnātrā§] ÷ubhapradām || 6-16 || mahāyoge÷avaktrasthā§ mahāpāpakųaya§karãm [g: -karã] | ÷atameka§ [g: ÷a * meka] tu [g: stu] varõānām ånādhikavivarjitām || 6-17 || pa¤cāstrasa§yutā§ devã§ ÷įõu kāmāndhakāntaka [g: -ke] | vāmorusa§sthita§ [g: -sasthita§] varõa§ vāmabāhu sadakųiõam || 6-18 || nāda§ ke÷āntasa§stha§ ca proddhįta§ vãranāyaka | khātakāstra§ [kh: kho-] tataū pa÷cānmahācaõķapada§ [kh: -caõķepada§; g: - rcaõķapada§] tathā || 6-19 || kh 63a) pada§ deya§ [k, kh: deva§; g: deya] caõķamukhi caõķayoge÷varãti [k, kh: caõķa * * ÷varãti] ca | kulāstra§ [k: kalānta§] tu tato deya§ [k: deya] caõķa duūkhapada§ tataū || 6-20 || vimocanipada§ pa÷cāt sarva÷abdayuta§ [k: -÷arvayutā; kh: -÷abdayutā; g: - ÷abdayutā§] param | samayeti pada§ yojya§ [k: noya; kh, g: lopa] vidyāta§ [kh, g: -ta] nipada§ (?) hara || 6-21 || g 54a) tejovatipada§ cānyadamįta§ mårtisa§yutam | asiddhasādhanipada§ siddhi - įddhipada§ [k, kh, g: -pade] tathā || 6-22 || nā÷ayatipada§ sarva§ doųānabhimata§ [g: dehyānabhi-] tataū | me prayacchapada§ sarva§ [k, kh, g: sarve] sarve÷ipadasa§yutam [k: sarvamapa-; kh, g: sarvva÷epada-] || 6-23 || aråpeti [g: aråpoti] pada§ sarvaråpepadasamāyutam | hįdayārõa§ ca vāmena vāmajānukasa§j¤akam [g: vāmanānukasa§j¤eka] || 6-24 || etad bãjavara§ ÷reųņhamuddharet [kh: ÷reųņha§muddharec; g: -rec] ca tathāparam | rāvabãja§ bhåųaõa§ [g: -na§] ca brahmadaõķanipātitam || 6-25 || kh 63b) etadakųararājendra§ brahmāstramiti gadyate | vidyādya§ bãjarāje÷a§ uddharet surapåjita [kh, g: -te] || 6-26 || khātakāstra§ tato ghora§ [k: ghora] yojya§ tripuranā÷ana | deya§ vāmanayana§ ca vāmajānukasa§yutam || 6-27 || g 54b) etacchiva§ [kh: eta * (?) va§] varārohe tata÷cā§ku÷amuddharet | ÷ikhāstha§ [g: si-] vāmajānustha§ nādavarõa§ mahe÷vara || 6-28 || evamekãkįta§ pa÷cāt [g: pa÷cā] sarvavidyepada§ tataū | svaravarõapada§ pa÷cāt sa§hārāstra§ tathāparam || 6-29 || dvijātatanu [k, kh, g: -dhanu] vidyānte yojayet parame÷vara | eųā vidyā mahādeva trida÷e÷varapåjitā || 6-30 || mahāsa§÷ayalopārthe [k, kh: -samasayalo-; g: mahāsama * yalopārthe] pramādād dåųaõa§ prati | kh 64a) dhyātā sarvairmahāsiddhairyoginãkhecarãgaõaiū [k: -khacarã-; g: -siddhaiyoginã-] || 6-31 || sakįt [g: santat] sa§smįtamātreõa [k, kh: -mātra§ ca; k: mātra§ yā] nā÷amāyāti [g: nāsa-] duųkįtam [g: duūkįta§] | ekoccāraõāddhanti [kh, g: ekacorvvāraõāddhanti] sāmayã§ viųõusantatim [kh: - saptati§; g: vidyu(?)saptati§] || 6-32 || ? sarvathā rakųayedimā§ [k: rakųasendanya§; kh, g: rakųasedenā§] corebhyo [kh, g: cauraibhyo] draviõa§ yathā | g 55a) nitya§ sa§smaraõād rudra [g: yasmaraõā-] yoginãvallabho bhavet || 6-33 || ÷įõu tva§ parame÷āna kųetrapālasya bhairava | mantra§ tu parama§ siddha§ påjita§ suranāyakaiū [g: -nāyikaiū] || 6-34 || yena påjitamātreõa [g: -na] sarvasiddhirbhaviųyati | māyā§ ÷rãpårvamuccārya [g: ÷rã§pårvvamuvvāryya] devãputrapada§ tathā || 6-35 || vaņukanāthāyapada§ [g: -nāthāyacapada§] gacchocchuųmapada§ tathā | hāriõetipada§ [k, kh, g: -õotipada§] cānya§ muhurmuhustathāparam || 6-36 || kh 64b) ÷ikhārõa§ dakųajānustha§ ekãkįtya [kh, g: -kįtvā] dvidhā kuru | kųapaõeti pada§ pa÷cād vaņukapadameva [k, kh: vaņukā-; g: vaņukāyadameva] ca || 6-37 || bali§ gįhõa [kh, g: gįhna] dvidhā kįtvā homāntapadasa§yutam [g: -ta] | kųetrapālasya mantro'ya§ påjayet [kh: påja * *(?)] kulabhāskara [kh: * * * * *(?)] || 6-38 || påjitaū [k, kh, g: påjite] sarvasiddhai÷ca tathānyairitarairjanaiū | g 55b) yo vā nāsyānvaye [k, kh: nasyāndhaye; g: nasyā-] mohādācāryaū kulapåjitaū [k, g: -te; kh: kula * * *(?)] || 6-39 || tasya sarva§ vįthā§ [k, kh, g: vįthā] yāti [g: yā *] nirmålaū sa§patatyadhaū [k, kh, g: - yatatyadhaū] | yāvanna datta§ [k, kh: danta§] vaņuke kutaū siddhimavāpnuyāt || 6-40 || etat sa§kųepataū prokta§ tvatprãtyā [g: tvatprātyā] manmathāntaka [g: manmathāntavā] | iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte ÷rã÷rãnāthāvatārite ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate [k, kh, g: - kulepa¤ca-] ųaųņhaū paņalaū || 6 || saptamaū paņalaū kh 65a) ÷rãbhairava uvāca he devi parame÷āni sa§sārabhayanā÷ani [g: sa§÷āra-] | ÷ruto mayā tvatprasādāt kālikākulanirõayaū || 7-1 || a÷eųakulasadbhāvaū siddhānāmapi [g: sirddhā-] durlabhaū | adyāpi sa§÷ayo [k: sa÷ayā] devi na nivįttaū [k, kh, g: nivįtte] sure÷vari [k, kh, g: sure÷varari] || 7-2 || g 56a) sārabhåta§ na vij¤āta§ yena citta§ prasãdati | sįųņau sthitau ca sa§hāre caturthe kālikākrame || 7-3 || sopade÷ena bhāvena sopamākramalakųaõam | yenāha§ vedmi sadbhāva§ sārabhåta§ mukhānmukham || 7-4 || āyāta§ ca katha§ devi prāptirvā [kh: prāpti§rvā] tatra [g: tantra] kãdį÷ã | kh 65b) yena vij¤ātamātreõa [g: -na] utpated [g: utpate] gaganāntaram [g: gagaõā-] || 7-5 || ta§ vadasva sukhopāya§ [k, kh: -pāpa§; g: mukho-] yena syād [g: syā] gatasa§÷ayaū | yatra garbho na vidyeta prakaņa§ [g: -ta§] vada kaulini || 7-6 || sārāt sāra§ kule÷āni paramāmįtadāyini | tyaja kauņilyabhāva§ me'nugraha§ kuru [g: kulu] bhairavi || 7-7 || prāpnuyādacirād [k, kh, g: -macirād] yena ÷āmbhavapadamuttamam [kh, g: ÷ā§bhava§-] | ÷rãbhairavyuvāca g 56b) ÷įõu deva rahasya§ yad gopanãya§ prayatnataū || 7-8 || kathayāmi na sandehaū ÷rutametat parād yathā | ÷rãmaduttarapãņhe'smināyāta§ [k, kh, g: -pãņhe'sminnāyāta§] yādį÷a§ sthitam || 7- 9 || pãņhe÷varãõā§ hįdyabje [k: hįdayabje; kh: hįd tyabje; g: hįtyājje] tādį÷a§ [k, kh, g: yā-] vartate sadā | kh 66a) karõāt karõaprayogeõa [g: -na] sa§cara§ ca [k: sa§cara÷va; kh: sa§cara§÷ca] mukhād [k, kh, g: -n] mukham || 7-10 || na labhed bhāgyahãno'ya§ [k, kh: bhādagya-] yadi janma÷atairapi | labhante puõyakarmāõo yadi janma kųaya§ gataū || 7-11 || tathā ca [g: va] ÷aktipātena kį÷odaryā anugrahāt | nānyathā prāpnuyāt ka÷cid yadi rudrasamo bhavet || 7-12 || tat te sarva§ pravakųyāmi j¤āna§ ÷rãpãņhasa§bhavam | yatra garbho na cānyo'sti na kle÷āū kukįtirna [k, kh, g: kumįtirna] ca || 7-13 || prakaņa§ vacmi [g: vavmi] vãrendra sadyopāyasvaråpakam [k, kh, g: -pādhi-] | g 57a) j¤ātena yena bhåteųu [k, kh: bhateųu] khecaratva§ kimadbhutam [g: -dbhåta§] || 7- 14 || aõimādyāū siddhayo'ųņau nādbhuta§ kālikākrame | tacchįõuųva samāsena sa§kųepāt parame÷vara || 7-15 || kh 66b) yo'sāvanādinidhanaū ÷ivaū paramakāraõaū | nirguõo niųkalaū [g: niggulaū] ÷āntaū kalanākālavarjitaū || 7-16 || nira¤jano [kh: *(?) ra§jano] nirālambo nirābhāsa÷ca bhāsakaū | nirindriyo [g: nãrãndriyo] nirādhāraū kevalaū sa§gavarjitaū || 7-17 || sahajaū [k, kh, g: arajaū] ÷ā÷vato'bhrāntaū [g: - bhānuū] kalpanātãtagocaraū | ÷aktyātãtaū parānando guõā÷rayavivarjitaū || 7-18 || nirvikāraū paraū ÷uddho hetudįųņāntavarjitaū | sarvabhāvāntarastha÷ca vyomātãto nirāmayaū [g: nã-] || 7-19 || sarvagaū sarvakartā ca svacchando'mįtanirbharaū [k, kh: svacchandā] | g 57b) nirupādhirmahādevaū sarvabhåteųvavasthitaū || 7-20 || kh 67a) tasyāvabodhāt paramā svecchayā parame÷vara | jātā sā kālikā ÷aktirekā taddharmadharmiõã [g: tarddharmmadharmmãõã] || 7-21 || såkųmaråpā [kh, g: ÷åkųma-] parā ÷āntā paramānandananditā | svabhāvataū ÷ivā jātā vedyaråpā nira¤janā || 7-22 || unmanā samanā sā tu svecchayā parame÷varã | yathā ra÷miprabhā [g: rā÷mi-] sårye [g: sårya] vahnau ca dahanātmikā || 7-23 || acintitā samutpannā ÷ivasya sahadharmiõã | samanonmanaråpeõa ÷ivecchādvayamadvayam [g: ÷ivacchā-] || 7-24 || tat tad icchāmyanicchātastadicchedakriye [g: -kriyo] ÷ive | sa§bhåtā [g: sa§bhåtā§] tu [g: ta] parā ÷aktiū [g: ÷akti] samanonmanaråpiõã || 7-25 || kh 67b) samanā caiva vi÷ve'smin pa¤cārthānā§ prasåyinã | g 58a) unmanā ÷ivasāmarthyā [g: -sāmathyā] darpayet [g: darppaye] j¤ānamuttamam || 7-26 || punaū sā grasate vi÷va§ svecchayā parame÷varã | tadvivartaū [k, kh, g: -vivarta] smįto jyotiū pu¤jacakre÷ipårvagaū [g: pu¤jacakro÷i-] || 7-27 || kalābãjaprasåtā [k, kh, g: -bãjānisåte] ca somārkānalasa§yutā | ekākārā nirālokā paradhāmasvaråpiõã || 7-28 || tejastrayasya [k, kh: tejastu-] madhyasthā saikãbhāvatvamāgatā [g: maikã-] | anākhyagā [k, kh, g: nā-] tu sā bhāti bhåribhānusamaprabhā || 7-29 || na ÷a÷ã tārakābhāsā [k, kh, g: -bhāvo] nāsau vyome÷ara÷mibhā | na ca sā taķitaū prakhyā citrabhānusamaprabhā [k, kh, g: -mānasā] || 7-30 || ? kh 68a) sā bhāsā jaņhare caiva [k, kh, g: naiva] dį÷yate j¤ānacakųuųā | unmeųamārgacakųuųā [k, kh, g: -ųe] nānyathā dį÷yate tu sā || 7-31 || pradãpyante tayā sarve [g: sarvva] vahnicandrārkatārakāū [g: -tārikāū] | g 58b) ravisomavibhāgena sāmarasyapadapradā || 7-32 || tejasormikalā [k, kh: tenāsormikulā; g: tanāsormikulā] bhãmā [kh: bhāmā] dvaitabhāvasya bhakųiõã | sa§hāravahniyogena kulaprāntagatā [k, kh, g: -prāpta-] parā || 7-33 || pāramparyakramāyātā tadråpā sā [k, kh: tadupāsā] sure÷vara | påjanāt sarvasiddhānā§ khecarãõā§ [g: -nā§] ÷ivasya ca || 7-34 || sa§jātā tatpadaprāptirnitya§ [g: -nitya§] tripuradāhaka | ÷ivavahnyātmake [g: -vahnyānmake] bhāve dvaitāyāte sure÷vara [g: -re] || 7-35 || kālāgnyadho vahnipu¤ja - årdhve pãyåųamaõķalam | kh 68b) madhye'rkaråpaparamā [k, kh, g: -pāparamā] dhãtattvasyāvalambinã || 7-36 || manogarvau [g: manogarvvo] tathordhvādho [kh: tathorddhādho; g: tathoddhādho] viųaråpau sthitau sadā | årdhve [kh, g: årddhe] sįųņiū parā proktā ÷a÷āīkasakalopamā || 7-37 || årdhvamārgasya [kh, g: årddha-] cādhastādagniråpā mahojjvalā | g 59a) ubhayorbhāvayordeva [g: ubhayobhāva-] madhyāt sa§yogasa§bhavaū || 7-38 || j¤eyo'vatāro [g: j¤eyau-] deve÷a saura§ [k, kh: saura; g: sauraū] paramakāraõam | dãptikallolasa§yogadhyānādekātmatā§ [k, kh: dãptakãlāla-; g: dãptakãlāla-] gatā || 7-39 || tadopalabdhibhāvena [g: tadopalavvibhāvena] prāpyate kālikākramaū | tasya [k, kh, g: tasyo] parāparā [k, kh, g: pamā-] niųņhā unmanā yā vyavasthitā || 7-40 || etaduttarayogena sthitā [g: sthito] sā samanā hara | kh 69a) sįųņipralayabhāvenāpyavatārakrameõa [k: -bhāva-] ca || 7-41 || tadādyante mahādeva mahāvij¤ānabhåmikā [k, kh, g: -mayam] | kathayāmi rahasya§ ca kālikākramamuttamam || 7-42 || cintayet paramāditya§ [k, kh, g: -ditya] dhāmaråpa§ para§ vibhum | ciccakracetanāyukta§ candrakoņyavabhāsakam [g: candrakoņya§-] || 7-43 || kalpāntāgnisahasrābha§ bhårisåryasamaprabham | åhakādi÷ivāntastha§ sarvasattvodayodyatam [k, kh, g: -satvādanodyatam] || 7-44 || g 59b) kalālayena sahasā pra÷ānta§ citimaõķalam [k, kh: -le] | tatrākā÷a§ [g: -kā§÷a] vijānãyānnirmala§ brahmasannibham || 7-45 || yatra sā sa§sthitā devã cittavi÷rāmabhåmikā [k, kh: vida-; g: cida-] | ? sįtā dvāda÷abhirbhedaiū [g: -bhibhedaiū] paramārkasvaråpiõã || 7-46 || kh 69b) ra÷midvāda÷asadra÷misahasra÷atasannibhā [g: -dvāda * -] | vācā§ [g: vācā] pathi katha§ yojyā cakre÷ã [k, kh: vaktra§ sā; g: kaktru§ sā] kulanandana || 7-47 || yo vindati sakįt tasyāstatkųaõāt khecaro [g: khavaro] bhavet | nirmāti vi÷vamakhila§ grasate lãlayā punaū || 7-48 || na tasya sādhakasyaivamupamā bhuvi [g: bhåvi] vidyate | trailokye [g: -kya] tiųņhate paraū [k, kh, g: para§] prabhutvena [g: prabhå-] yathe÷varaū [k, kh, g: -ra] || 7-49 || para§ vij¤ānavibhava§ kathita§ te [k, kh: kathitānte] trilocana | etad rahasya§ parama§ nākhyeya§ kālikākramam || 7-50 || g 60a) duųprāpya§ kālikāmnāya§ [g: -snāya§] siddhānā§ bodha÷ālinām [g: bo * ÷ālinā§] | na deya§ kråratādvaiųalobhamohajuųā§ [k, kh, g: kråratādvaita-] nįõām || 7-51 || kh 70a) tāntrikāõā§ na ÷aivānā§ na dadyād vaiųõavātmanām | bhasmaniųņhāprapannānāmāsthimālādidhāriõām [k, kh, g: - nāmasthi-] || 7-52 || vedāntādikriyāråķhadānadharmatapojuųām [g: vadāntā-; k, kh, g: -ruķhi-] | tãrthā÷ramaprapannānā§ na deya§ pāramārthikam || 7-53 || deya§ ca [g: ¤ca] gurubhaktānāmātmaj¤ānaratasya [k: -rahasya; g: - nāmānmaj¤ānarata * (?)] ca | kulāgamaratasyāpi [k: -rahasyāpi; g: kulāgama * * * ] kālibhaktiyutasya [g: -yuta * (?)] ca [g: hi] || 7-54 || advaitasyāpi dhãrasya guptācārasya bhairava | tasmai [k, kh, g: tasyai] vacana§ [k, kh, g: vacana] dātavya§ ki§ punaū prākįte jane || 7-55 || etat sarva§ samāsena kathita§ bhujagāīgaga [k, kh, g: -da] | g 60b) yo'sya ÷āstrasya deve÷a dhārayed vandayet [k: -yen] tathā || 7-56 || kā§kųeta påjayed vātha yoginãnā§ [g: yoginã * ] sa vallabhaū [k, kh: -bha] | kh 70b) yasya tiųņhati hastastha§ [g: hastrastha§] ÷āstra§ kālikramākulam [g: kālikākramākula§] || 7-57 || sa§påjyaū [g: sa-] sarvathā deva yathā bhairavanāyakaū | iti ÷rãmaduttarapãņhodbhåte [k: -pãņhoddhįte] ÷rã÷rãnāthāvatārite ÷rãkālikākulapa¤ca÷ate [k, kh, g: -kule pa¤ca-] saptamaū [g: ÷a-] paņalaū [g: patala] || 7 || samāptamida§ ÷rãkālikākramam | [kh, g: + paramaha§saparivrājakaųaķanvayācārya÷rãvimalaprabodhapādānāmidamiti (kh: pādānām * * *)] ÷rãkālikākulapa¤ca÷attantram prathamaū paņalaū 46 7 dvitãyaū paņalaū tįtãyaū paņalaū caturthamaū paņalaū pa¤camaū paņalaū ųaųņhamaū paņalaū saptamaū paņalaū