************************************************************************
*
*
* 
*
*   Copyright (c) Mark S.G. Dyczkowski                                                                                       
*   THIS TEXT FILE IS FOR REFERENCE PURPOSES ONLY.    
*
*
* Ci¤cinãmatasàrasamuccaya provisionally edited by Mark S.G. Dyczkowski
*
*
* Please note that this is a provisional edition that will be subject to subsequent revision.
*
* The manuscripts of the Ci¤cinãmatasàrasamuccaya. 
*
* All are paper MSs deposited in the National Archives, Kathmandu (NA) photographed by the 
* Nepal German Manuscript Preservation Project (NGMPP). 
*
* MS K: NA MS no. 1-767 ("Saivatantra) 412, NGMPP reel no. B157/19, 
*       no. of folios: 38, size in cms: 26 x 11, Script: Newàrã
*        Final scribal colophon: (Nepal) samvat 854 caitrakçùõa 12 siddha ||
* 
* MS Kh: NA MS no.: 1-245 (Tantra) 411; NGMPP reel no. 
* A 1177/7; No. of folios: 36; Size in cms: 22.6 x 5.6; 
* Script (remarks): DN; Folios 1-21 24-26 30-41
*
* MS G: NA MS no.: 1-145 ("Saivatantra) 411; NGMPP reel no. B121/9; 
* No. of folios: 36; Size in cms: 23 x 6; Script: Nevàrã (Missing folios: 22 23 27 28 29)
* This manuscript has been photographed twice. So NGMPP reel no. B 121/9 is the same as NGMPP reel 
*          no. B 123/8. Final scribal colophon simply reads: samvat 1754 
*
* MS Gh: NA MS no.: 1-199 ("Saivatantra) 410; NGMPP reel no. B123/5; 
* No. of folios: 69   Size in cms: 22 1/2 x 7; script: Devanàgarã
*
*            CSX+  transliteration
****************************************************************************




o§ namaþ [g gh: namo] ÷rãmahàbhairavàya [g gh: * mahàbhairavàya] 

divyàrkabodhakamalodaragarbhasa§stha§ vi÷vàtmaka§ [sarve: visvàtmaka§] 
paramanirmalasiddhanàtham |

yenàvatàrita mahàrõavamadhyacandradvãpàntare [k: candraþdvãpàntara§; kh: -
candraþdvãpàntara§; g gh: candreþdvãpàntara§] paramaci¤cinicitprakà÷am || 1/1 ||


tanmadhyanirgatamahàkulavedhayant㧠[k gh: tatmadhyanirggatamahàkulavedhayanti; kh g: 
-vedhayanti] divyàntarikùagaganàntarabhåtaleùu |

pàtàlacakravivaràntaragràhayant㧠[k: -gràha * ntã§; gh: gràha * ntã] namàmi 
pa÷cimakramànvaya÷rãkukàràm [g: -kujàrà§; gh: -màmvaya÷rãkukàkhà] || 1/2 ||

kàlàkàlaviluptakandaragharanityànurakta§ [g: -karaghara-] vratam |

dvaitàdvaitavibhedabhinnasadana§ [k: -cibhedabhinnasadata§; g gh: -sadata§] tyaktvà [k: 
tyaktyà] svalàbhodayam [k kh gh: ÷ca-] | 

ta§ ta§ bhàvarasa§ [k kh gh: bhàvaraya§] paràmçtadhana§ [sarve: -ghana§] pãtvà [k 
kh: pãtyà] svaghårmodayam [k kh gh: ÷caghårmodaya§] |

krãóant㧠raticakracarcitaparৠsa§spar÷alakùm㧠[k kh: sampar÷alakùmã§; g: -
lakùmã; gh: sampar÷alakùmã] namaþ || 1/3 ||

1b g) yà sà [k kh: yà÷à; gh: pà ÷à] ÷aktirbhagàkhyà tripathagatiyutà tryakùarà [g: 
tyakùarà] triprakàrà 

tasyàþ [sarve: tasyà] ÷rã-oóóiyàõa§ parakalasahita§ [para÷abdànantara§ 
÷lokasa§khyà 1/13g yàvat gha pratilipyৠpàtho na vidyate] madhyasa§stha§ 
sudãptam |

tacchrãjàlandharàkhya§ prakañitanilaye dakùiõe caiva koõe 

vàme ÷rãpårõapãñha§ pa÷ujanabhayakçt kàmaråpa§ tadagre || 1/4 || 1/

eva§ vyàpta§ samasta§ sthitilayajananã rudra÷aktistribhedaiþ | 

tanmadhye [k kh: tatmadhye; g: nàsti] devadevamakulakulamaya§ [kh: -devaþ sakula-; g: * * 
vamakulakulamaya§] tanmayàdyasvatantra§ [k: tatmadàdyasvatantra§; kh: tatmada-; g: 
tanmadàdyasvatantra§] || 1/5 ||

yasyàj¤à bindubhåtà pa÷ubhayaharaõã [g: -daraõã] siddhidà bodharåpà 

nityaklinnà [kh: -kli§nnà] svaraktà [g: svaraktà§] bhavamuditasadànandadàtrã 
svatantrà || 1/6 ||

tanmadhye divyaliïga§ paramasukhakara§ binduråpa§ kharåpam |

1b k) nityànandasvaråpa§ tadubhayamathana§ ùañprakàrairvibhinna§ [k: 
ùañpakàraivibhinna§; kh: ghañprakàrair-] || 1/7 ||

2a g) kurvant㧠[k kh: kurvantã; g: kurvanti] tatra kàma§ [k kh: kàmà§; g: kàmà] 
kùubhitavaratanu§ [g: -catanu§þ] ÷rãkubjikàkhyৠ[sarve: -kàkhya§] namàmi |

1b kh) namo nirnàmanàmàya [g: -mànàmnàya] bhåcakrabhavabhàvine [k g: bhacakra-; 
kh: bhavakrabhava-] |

namo ànandadevyai [gh: -devye] ca bhagaråpe namo'stu te || 1/8 || 1/


[g: + ÷rã] devyuvàca


÷ruta§ deva [g: de *] mayà sarvam a÷eùakramamuttamam |

pàramparyavibhàgena sarva÷àstramanodbhavam [k kh: -sutobhavam; gh: -sutodbhavam] || 
1/9 || 1/

tantrasàra§ kriyàsàra§ kulasàra§ suvistaram |

trikasàra§ tathà nàtha yoginã hçdaya§ tathà [sarve: hçdayàntaram] || 1/10 ||

kàlacakrodaya§ nàtha tejorà÷isamudbhavam [k kh g: -ràsisamudbhava§] |

yàmalatantra§ [k kh g: yàmalantama] siddhànta§ bhairavàùñasamudbhavam || 1/11 || 1/

gàruóa§ bhåtatantra§ ca vidyàsàra§ [k: -sàra; kh: -÷àra§; g: divyàsàra] 
suvistaram |

aùñàùñabheda§ prastàra§ [k: prastràra§] vistàra§ [k: vistràra§] ca ÷ruta§ mayà || 
1/12 ||

pa¤casrotavibhedena [k kh g: pa¤ca÷rota-] ÷aiva§ ÷rutvà suni÷cayam [g: suvi÷caya§] |

2b g) mantratantràtmabheda§ [k: -bhedya§; g: mintra- -bhede§] ca cakrabheda§ 
hçdàntaram || 1/13 ||

sàrabheda§ kalàbheda§ nityàbheda§ ÷ruta§ mayà |

1b gh) rudra÷aktiparà [k kh gh: -sakti parà] ÷aktisvara÷aktisuni÷cayam [k kh: -
kuni÷cayam; c: ÷akti * * * * krani÷caya§; gh: -svarà÷aktikrani÷caya§] || 1/14 ||

svacchanda§ [sarve: svacchanda] parama§ bhedamuttarottaranirõayam [g: -muttaràttara-; 
gh: -vanirõaya§] |

sauravaiùõavabaudha§ ca sàra§ [sarve: sàra] tarkavibhàvitam || 1/15 ||

÷àmbhavam [sarve: sà-] àõava§ [sarve: ànava§] ÷àkta§
bheda§ ÷rutvà [gh: ÷rusvà] mayà prabho |

kaùña§ kaùñatara§ [gh: kaùñàtara§] kleùa§ [gh: kreùa§] susàdhya§ [k kh gh: 
susàdhya] yogacintakaiþ [k gh: yogacittakaiþ] || 1/16 ||

dhyànayogaratàþ [sarve: -ratà] kecit kecijjapyaparàyaõàþ [sarve: kecijapyà-] |

pràõàyàmaratàþ [sarve: -yàmamayà] kecit ardhacandrakalàkrame [sarve: -krama§] || 
1/17 ||

bindubhedaratàþ [k kh gh: -ratà] kecicchà§khyaj¤àne [gh: -cchrà§khya-] sthitàþ pare 
[k: para] |

2a k) parakarmaratàþ [k g gh: -ratà] keciccakùånmãlitasa§sthitàþ [kh: -ccakùu-; g: 
kecitcakùunmã-] || 1/18 ||

3a g) agnikarmaratàþ [g: -tà] kecid [gh: keci] yogàdiyajane [k kh: yàgàdijajane; g: -japane; 
gh: -jajane] ratàþ | 

sarve kliùyànti [kh: kliùyanti] te nàtha [sarve: nàthe] na ka÷cit [sarve: ki¤cit] pratyayo 
bhavet || 1/19 ||

vinànvayaprabhedena [g: vinàndhaya-] àj¤àsiddhiprakà÷itam [k g gh: -sitam] |

2a kh) 3a gh) sarva÷àstràrthahçdaya§ [sarve: sarvasàstràrtha-] santànamuttamottamam 
[sarve: satànà-] || 1/20 ||

÷rãci¤cinãmatasàrasya samuccaya§ [sarve: samuccaya] vadasva [g: pa-] me |


bhairava uvàca


atiguhyatara§ pra÷na§ [sarve: prasna§] yoginãhçdayàntaram || 1/21 ||

duþsàdhya§ [gh: -sàdhya] sarvadevànৠgopanãya§ prayatnataþ |

ci¤cinãmatasàro'ya§ divyaughaparama§ [k g gh: divyogha-] padam || 1/22 ||

kathayàmi na sa§deho vallabhatvàd [gh: -bhasvàd] varànane |

÷çõu devi pravakùyàmi sàrasa§grahamuttamam [k kh: sàra§-] || 1/23 ||

siddhànvaya§ [k, kh, gh: -ya; g: siddhàndhaya] para§ kaula§ [gh: kaula] 
bhuktimuktiphalapradam [gh: -prade] |

3b g) kulàkulamate [sarve: -mata§] lãna§ vyomavyomàntabhairavam [g: vyoma§-] || 1/24 
||

vi÷vorminirgata§ [k gh: visvonmi-; kh: visvànma-; g: visvàrmi-] ÷ånya§ [k g gh: 
sånya§] ÷àktavi÷ràntamaõóalam |

tatrotpannà [k gh: tattotpannà] parà devã [sarve: deve] kàminã kàmaråpiõã [gh: -nã] || 
1/25 ||

kumàrã kaulapãñhasthà [k kh gh: kàla-; g: kola-] mahàdivyaughavarùiõã [k gh: 
mahàdivyogha -; g: -divyoghavaùiõã] |


3b gh) devyuvàca 


divyaugha§ [k g gh: divyogha§] tat katha§ nàtha yat [kh: yas; g: ya] tvayà codità [k: 
codito; g: coditau; gh: codino] hyaham [g: hçtam] || 1/26 ||

kathayasva prasàdena saubhàgyajanana§ [k: saubhàgye-; kh: saubhàgy§-; g: -ja * na§; 
gh: sàbhà÷ye-] param | 


bhairava uvàca


÷çõu devi para§ guhya§ sarva÷àstrasamuccayam || 1/27 || 1/

pàramparyakrama§ [g: pàrampaya-] såkùma§ [g: såkùmà§] divyakaulàvatàrakam |

yoginãmatasa§deha§ nirvàõàj¤àpradàyakam || 1/28 ||

kathayàmi na sa§dehastava [sarve: sa§deha tava] snehàd
varànane |

divyaughaparamànanda§ [k g: divyogha-; kh: -para§mànanda§; gh: divyogha- -nanda] 
picuvaktra§ [kh: picå-] tu kaulikam || 1/29 ||

tanmadhyoditacidvçkùa§ [k kh gh: -cidvçkùà; g: tat- -vçkùyà] måla÷àkhàsuvistaram [k 
gh: -sàkhà-; g: -sàkhyà-] |

2b k) 4a g) adçùñavigrahàråóha§ [kh: ahçùña-] siddhaughaphalamuttamam [k g gh: 
siddhogha-] || 1/30 ||

sthànàni dehavinyàsa§ mahàpãñhasamudbhavam |

varõarà÷i [sarve: -ràsi] para§ divya§ sarvatroditabhairavam [k kh gh: -dina-] || 1/31 ||

2b kh) rudrà [sarve: rudràn] vãràstathà [k, kh: vãràn-; g: dhãràn-; gh: vàràn-] siddhàþ 
[k, g, gh: siddhàn; kh: siddhà] kùetrapàlàþ [sarve: -làn] svakùetrajàþ [sarve: -jàn] |

4a gh) yoginãyogidhàmàntà [k g gh: yoginãyogivàmàntà; kh: * * * yogivàmàntà§] 
sarva÷àstrakulàgamà [sarve: -kulàgamà§] || 1/32 ||

pãñhodbhavàþ [k g gh: -và; kh: -vàn] pãñhasiddhàþ [sarve: -siddhàn]
pãñhajà÷copãñhajàþ [k: pãñhàcàropapãñhajàn; kh: pãñhàcàrapapãñhajàn; g: 
pãñhacàropapãñhajàn; gh: pãñhàcoropapãñhajàn] |

sandoha§ ca vara§ [k gh: sandoha÷catvara§; kh: sandoha÷vatvara§; g: 
sandoha¤candhara§] divya§ guhàvàsa§ tu gahvaram || 1/33 || 1/

khecara§ [k kh gh: khyacara§] khecaràntastha§ [k: -tasthà; kh: -sthàn; g: kharàntasthà; 
gh: khacaràntasthà] khasvaråpa§ khabhakùakam [sarve: kùabhakùakam] |

ekaikakoñidhàbhinna§ kula÷àkhàsuvistaram [k kh gh: -suviùñaram; g: kula÷àkha-] || 
1/34 || 1/

anàmàvarõanàmà [k: -nàmaman; kh g: anàmàvarõanàman; gh: 
anàmàvarõanàmaman] tu vàgbhava§ [g: vàgbheda§] khecarã sphuñam |

akàràdikùakàrànta§ [k, kh, gh: -ràntà] prasuptanàgavigraha [k kh gh: 
prasupta§nandavigraham; g: prasupta§nnandavigraha§] || 1/35 ||

cintàmaõisamaprakhya§ [sarve: -mani-] vistara§ kulabhairavam | 

4b g) sthàna§ sthànàntara§ divya§ svasthàna§ avanãgatam [sarve: opanirgata§] || 1/36 
||

adçùñavigrahànandamatãta§ [sarve: adiùña-] vimalànvayam [gh: -nvaya] | 

eva§ tu kathita§ [g: kathita§n] devi divyaughakramanirõayam [k gh: divyogha-; g: 
divyoghe-] || 1/37 ||

bhuktimuktipradàtàra§ påjàsiddhiphalapradam |


4b gh) iti ci¤cinãmate sàramuccaye [k kh g: sàrasamuccaye; gh: sàrasamuccaya] prathamaþ 
pañalaþ || 1 ||




devyuvàca


anvaya§ kãdç÷a§ nàtha tvayokta§ pra÷napårvakam [k g: prasna-; kh: pra÷a-; gh: 
prasnapåvaka§] | 
 
kathayasva prasàdena yadi tuùño'si me prabho [gh: pra *] || 2/1 ||

 
5) bhairava uvàca

 
÷çõu devi pravakùyàmi anvayasyaiva lakùaõam |
 
mata§ matàntara§ [k gh: matantara§; g: metantara§] gupta§ ÷rãci¤cinãmatamuttamam 
|| 2/2 || 2/

sàràt sàratara§ divya§ kathayàmi varànane |
 
ravãndupavana§ [sarve: ravãndusatvàna] pada§ cidacitkamalodaram [k kh: -kamalodalam; 
gh: -vitkamalodalam] || 2/3 ||
 
3a k) 5a g) ÷ivavãryamaniùkrànta§ ÷iva÷aktisamanvitam |
 
ubhayànandasandoha§ pàramparyavijçmbhitam [g: -vikåmbhita§] || 2/4 ||
 
kulamålànvaya§ [gh: -làmvaya§] devi kulakaula§ [k kh: kulà-; g: tulà-; gh: kulà§-] 
vinirgatam |
 
kaula§ tu ùaóvidha§ [k kh gh: ùañvidha§; g: pañvidha§] bhåtvà [sarve: satvà] 
ùañkåñapatita§ [gh: ùañkuña-] dhruvam || 2/5 ||
 
3a kh) 5a gh) ùañsa§j¤a§ [k, kh, g: -sa§j¤à; gh: ubhayàj¤à] ca samudbhåta§ 
prasaràt [gh: -rat] pa÷cimànvayam |


devyuvàca

 
katha§ vai pa÷cime sa§j¤à anvaye [sarve: anvaya§] guruþ [sarve: guru] kãdç÷am [k gh: 
-sa§] || 2/6 ||

lakùaõa§ pratyaya§ tasya kaulàcàra§ tu kãdç÷am [k g gh: kãdçsa§] | 
 
sàdhaka§ sàdhana§ [ k kh: sàdhaka§] caiva dãkùàsamayameva ca || 2/7 ||

caru§càru§ [kh: -caru§] katha§ caryà [sarve: càryà] vrata§ caiva tu kãdç÷am [k: 
kãdçsa§; gh: kadçsa§] |
 
dvaita§ caiva tathàdvaita§ dvaitàdvaita§ [k: -dvaita] tathaiva ca || 2/8 ||
 
pàdukàdar÷ana§ nàtha kãdç÷a§ vada tattvataþ |
 
5b g) sàlamba§ ki§ niràlamba§ nistattva§ ki§ satattvakam || 2/9 ||

sànanda§ ki§ [g: + n] nirànanda§ nirlakùa§ [k gh: nilakùa§] ki§ [k gh: ki] salakùakam 
|
 
sàkàra§ ki§ [gh: ki] niràkàra§ kãdç÷a§ pa÷cimakramam || 2/10 ||
 
÷àkta§ ca ÷àmbhava§ [k gh: sàmbhava§; g: sàmbhavava§] ki§ và 
j¤ànamàõavameva [sarve: j¤ànamànavameva] ca | 

mantravãrya§ [g: mamantra§ vãrya§; gh: -vãrya] vimar÷a§ [k kh gh: vimartha§; g: 
vimarùa§] ca svaråpa§ ca tathodayam || 2/11 ||
 
5b gh) vada nàtha mahàmudrৠ[sarve: -mudrà] pà÷ajàlasya [k kh: -jàla÷ca] 
dràvaõãm [k, kh, gh: dràvaõã] |
 
katha§ måla§ ca santàna§ pàramparya§ [k: pàrampayya¤] ca kãdç÷am || 2/12 ||

katha§ ÷àstra§ ca bãja§ [sarve: vãjya§] ca vidyàve÷ikameva [k gh: vidyàvai÷ika-; kh: 
vidyàva§÷ika-; g: vidyàvai÷iva-] ca |
 
ke pãñhàþ [gh: pãñhà] ke [sarve: ke ca] pãñhasthàþ [k g gh: pãñhà sà; kh: pãñhe÷à] ke 
siddhàþ [sarve: siddhà] kà yoginã [k: kasya yogiõã; kh g: kà÷cayogiõã; gh: kà÷tra 
yogiõã] || 2/13 ||
 
catuùka§ pa¤caka§ ùañka§ trika§ [g: trika÷; gh: trika§÷] caiva tu ki§ vidham [k, kh: 
vidhà; g gh: -vidhàþ] |

àdhàra§ [g: -ra§¤] ca adhiùñhàna§ [k, g, gh: -sthàna§] maõiråpamanàhatam 
[sarve: mani-] || 2/14 ||

vi÷uddha§ [k g: visuddhà; kh: vi÷uddhà; gh: visudrà] ca tathàj¤à vai ùañprakàra§ [k 
g gh: ùañprakàra] katha§ sthitam [g: sthitaþ] |

3b k) 6a g) vyàpti÷ca kãdç÷ã [gh: kã * ÷ã] nàtha bhedo [k, kh, gh: bheda§; g: bhedas] vai 
nirõaya§ tathà || 2/15 ||

divyabhaumàntarikùa§ ca trividha§ kãdç÷a§ kramam |
 
vçkùa§ puùpa§ guhà gotra§ ÷aïkha§ [k kh gh : sañka¤; g: saïketa¤] cakra§ [sarve: 
ca * ] gçha§ tathà || 2/16 ||

sthiti÷ca [sarve: sthiti§ ca] janmakãrti÷ca [sarve: janmakãrti§ ca] siddhi÷caiva tu kãdç÷ã 
[k g gh: kãdçsã] |

adhikàratraya§ [g: -trayat] nàtha ovallitritaya§ [gh: * va-] tathà || 2/17 ||
 
6a gh) ùañsroteùu [k g gh: -srotreùu; kh: -strotreùu] ca ko bhedaþ pàdukàdar÷ana§ [gh: - * 
r÷ana§] prabho |

3b kh) maõóalottàraõa§ [k, kh, gh: -raõa÷; g: -tàraõ৤] caiva maõóala§ 
maõóalakramam [k kh gh: malakramam] || 2/18 ||
 
maõóalànta§ tathà nàtha [gh: õàtha] saptàvi§÷atimaõóalam [kh: sapta-] |

teùৠpåjà katha§ nàtha vyàpti÷caiva tu kãdç÷ã || 2/19 ||

katha§ dãpa§ ca bhakùante [k kh gh: bhakùànte; g: bhakùyànte] påjyate [gh: påjyete] 
kena kàraõe |

vidhi÷caivàrghapàtrasya [sarve: vidhi§-] keùu dravyeùu kàrayet || 2/20 ||

6b g) nugrahe [g: bhugrahe; gh: rugrahe] nigrahe nàtha [k kh gh: nàtha§] katha§ [gh: katha] 
vyàptiþ [k kh gh: vyàptã; g: vyàpti] paràpare [g: parà * re] |

ki§ bãjobhayaùañkasya [kh: vãjà-] ki§ [sarve: ka] sthàna§ påjanena tu || 2/21 ||

ki§ caru§ ca kà [sarve: ka] sà [sarve: mà] mudrà dçùñipàta§ [gh: -pàta] tu kãdç÷am 
[k gh: -sa§] |

nityanaimittike nàtha [g: natha] kà påjà pàdukàkramam [sarve: -krame] || 2/22 ||
 
dãkùàjyeùñha§ [k kh: -jyeùñhe; g: dãkùyàjyeùñhe; gh: -jyeùñha] 
sthànajyeùñhamàj¤àjyeùñha§ [k gh: -jyeùñham; kh: -jyeùñam; g: -làj¤àjyeùñha] 
tçtãyakam [k kh g: tritãyakam; gh: tritãyayakam] |
 
6 bgh) kramajyeùñha§ [kh: -jyeùña§; k g gh: -jyeùñha] caturtha§ hi adhika§ ko'tra 
påjyate [gh: påjate] || 2/23 ||

dãpa§ caru ca [k: dãpa¤caru¤ca; kh: dã * ¤ca-; g: -caru§ ca; gh: dã¤caru¤ca] puùpa§ 
ca arghapàtrakrama§ tathà |

kãdç÷asya tu deve÷a [sarve: deyeta] pàdukàdar÷ana§ param || 2/24 ||

kramaj¤àna§ [sarve: -j¤àna] krama§ [sarve: krama] j¤eya§ [kh: j¤eya] kramalakùa§ 
[k g gh: -lakùa; kh: kumalakùa] kramodayam |
 
kramabheda§ [kh: krama§ bheda§] kramaugha§ [sarve: kramogha§] ca kramàtãta§ tu 
kãdç÷am [k g gh: kãdçsa§] || 2/25 ||
 
kramasiddhiþ [sarve: -siddhi] kramàbhyàsa§ akula§ ca kula§ tathà |
 
navasa§j¤à trisa§j¤à [k g gh: trisaj¤à] ca ùañsa§j¤à [k g gh: ùañsaj¤à] pa¤ca 
[sarve: pa¤cam] eva ca || 2/26 ||

4a k) 7a g) trisa§j¤à caikasa§j¤à [sarve: meka-] ca siddhadevã ca yà sthità |
 
dvipa¤cavi§÷asa§j¤à [k gh: -vi÷asa§j¤à] ca teùৠbheda§ [k g gh: bheda] 
vadasva me || 2/27 ||
 
katha§ parvadinà nàtha [g: nnàtha] ke siddhàstatra påjyante [sarve: påjyate] |
 
kãdç÷eõa [g: kãdç÷ena] krameõaiva àj¤à ÷iùyasya dãyate || 2/28 ||

ùaórasà [k: ùañórasà; kh, g, gh: ùañ-] dehasa§sthà÷ca [g: -sa§sthàna] pa¤caratnàni 
kãdç÷am |

7a gh) vãryasyàharaõa§ [k, kh, g: vãryamà-; gh: vãjyamà-] nàtha pratyaya§ vyàptimeva 
ca || 2/29 ||

bhàùà cchummà÷ca [kh: bhaùà-; g: -cchummàsva; gh: -cchrammà÷ca] melàpa§ [g: 
me * pa§] sabàhyàbhyantara§ tathà |

kãdç÷asya prakà÷yeta [k kh gh: -syeta; c: prakàsyataþ] kaulàcàra§ sudurlabham || 2/30 ||
 
etat pçcchàmyaha§ nàtha vadasva mama tattvataþ | 

4a kh) sarva÷àstrasamudbhåta§ [gh: -sàstra-] pra÷nakåña§ [sarve: prasna-; gh: -
kçña§] suvistaram [gh: -la§] || 2/31 ||

yena nirbhràntabuddhi÷ca bhavàmi [gh: -ni] tvadanugrahàt [sarve: -ham] |
 
7b g) niùkampe [k kh gh: -kampa] kaulike màrge [k gh: màge] sa¤caràmi sadoditaþ [sarve: 
-tam] || 2/32 ||

niþsa§÷aya÷ca [k: nissa§÷aya÷ca; kh g: nissa§÷aya¤ca; gh: nissasayaõca] nirdvandvo 
[k kh gh: nirddhatva§; g: nirdvadva§] vitçùõaþ [k kh g: vitçùõa§; gh: vitçùõa] 
putradàrayoþ |
 
jaràpalitahãna÷ca [sarve: -na§ ca] nityànando [k g gh: nityànanda; kh:
nityànanda§] bhavàmyaha§ || 2/33 ||
 

iti ci¤cinãmate sàrasamuccaye dvitãyaþ pañalaþ || 2 ||




bhairava uvàca

÷çõu devi pravakùyàmi pra÷nakåña§ [k gh: prasnakåña; kh g: prasnakåta§] 
suvistara§ |

7b gh) àj¤àsiddhikara§ [g: àj¤àsiddhika§ *] divya§ [k gh: divya] 
bhuktimuktipradàyakam || 3/1 ||

sarvasaubhàgyajanana§ sarvakàmaphalapradam |

vakùyàmi tava [gh: teve] deve÷i pa÷cimasyaiva [k g gh: pra÷cima÷caiva; kh: 
pa÷cima÷caiva] lakùaõam || 3/2 ||

lakùàntara§ [g: lakùyà-] lakùabheda§ lakùapakùavivarjjitam [g: -vivarjjata§] |

sapakùa§ [sarve: sapakùa] vimala§ bhakùa§ [sarve: bhakùa] tad bhakùagçhalakùaõam [g: 
tadbhakùyà-] || 3/3 ||

8a g) pa÷cima§ [k: -mat] tad vidurdevi ànvayamànvayànvayam [g: àtvaya§ 
àtvayàtvaya§; gh: àmbayànvaya§] |

nirave÷aspar÷arasaspandanisyandakandarà [sarve: nirave÷aþ par÷a-; k: n-isyakarà; kh: 
par÷arasampandanisyakarà; g: -nispanda-; gh: -sa§pandakarà] || 3/4 ||

4b kh) kaivalyavimalàkrànta§ [gh : -kra§ta§] gçha§ pa÷cimasa§sphuram [k g: -
sasphuraþ; kh: -sasphuram; gh: -saspharaþ] |

mànameyaparikùãõanistaraïgamahodadhiþ [k kh: mànayeya-; gh: -nimtara-] || 3/5 ||

gàdha§ [sarve: gàdha] gambhãragahana§ tadànandagçha§ [sarve: -gçha] smçtam [sarve: 
smçtaþ] |

svasvabhàvaparaþ [sarve: -paràþ] ka÷cit pårvacakrodaye [gh: -yo] sthitaþ || 3/6 ||

dakùiõottarasa§bheda§ [k kh: -ta§deva§; g, gh: -ta§ bheda§] nityàkàlikramodayam |

8a gh) sarva§ tyaktvà svabhàvena tallaya§ pa÷cime gçhe [sarve: gçha§] || 3/7 ||

vaktravaktrã lalalolã [k kh: lalolo *; g gh: lalololã] kaviþ kaviþ [g: kavi] kulàkulã |

cakracakrã kramàkràmã [g: kramokràmã] guhàguhã [k g gh: -gåhã] hçdàhçdã [k: -hçdi; 
g: -hçti] || 3/8 ||

kulakramàùñaka§ [k kh gh: -kramàrthaka§] j¤àtvà yajed vimalabhairavam |

8b g) pa÷cimamudayànanda§ utpattikramani÷cayam || 3/9 ||

siddhàmnàyarahasya§ [g: -mnàya§ra-] tu kathita§ tava suvrate |

4b kh) punaranya§ pravakùyàmi anvayã [g: atvayã] ca mahàpriye || 3/10 ||

trikula§ trikulàtãta§ tribhava§ tribhavàntaram |

trigarbha§ [sarve: trigarbha] garbharahita§ yo jànàti [g: yànàti; gh: jànoti] sa cànvayã || 
3/11 ||

kàme kàmànte [sarve: kàmànta] yad [k kh gh: yed] råpa§ [sarve: råpa] tad råpa§ 
[sarve: råpa] kulamàlinã [gh: -rã] |

cidacicci¤cinãgarbha§ prastuta§ siddhanirmalam [g: siddhi-] || 3/12 ||

àj¤àdhàra§ tu ta§ devi nigrahànugrahe [k: nigraho-; gh: -hànugrahe] ratam |

8b gh) tãvrà [gh: tãprà-] tãvratara§ j¤eya§ [sarve: j¤eyo] yo jànàti [g: yànàti] sa 
cànvayã || 3/13 ||

mada§ madàntara§ madya§ madàtãta§ madodbhavam [k: mahodbhava§] | 

mada§ bhuktvà mada§ divya§ yo jànàti [g: yànàti] sa cànvayã || 3/14 ||

9a g) etad devi mayàkhyàtamanvayãlakùaõa§ [k gh: -ta§ma-] param |

punaranya§ pravakùyàmi gurulakùaõamuttamam [k g: guru§-] || 3/15 ||

yena sa§bodhayed bodha§ [sarve: vàpa§] sarva÷àstrasamudbhavam |

aõoraõãya§ [k g gh: -nãya; kh: -nãya§] yad brahma kàraõànৠca kàraõam || 3/16 ||

5a k) tattva§ [gh: tatva] guõa§ [k: gura; kh: guru§; g: guõa; gh: guna] anàdi§ [g: a * di¤] 
ca yasyordhvamapara§ [k: yasyorddhem-; kh: yasyorddhamaparan-; g gh: yasyàrddham-] na 
hi |

sarvodaya§ [gh: sarvàdaya§] sarvagatiþ [sarve: -gati§] sarvabhàvavivarjitam || 3/17 ||

sarvàdhvaparibodhã [k g: sarvàdhvà-; kh: sarvàndhà-; sarve: paribodhà] ca 
ùaórasàsvàdalampañaþ [k kh gh: -lampañam; g: óadurasàsvàdalampata§] |

na [kh: nu] graho yasya nirvàõe tyàgo nàpi bhavàrõave [g: bha * rõõave] || 3/18 ||

9a gh) dvàbhyৠsa§spçùñayogena [k gh: saspçùña-] vartate socyate [k gh: socya *] guruþ 
|

eva§ vidha§ mahàguhya§ gurusarvàrthabodhataþ [g: -sarvàrthà-] || 3/19 ||

bhràntij¤ànavicàràya gururityabhidhãyate [gh: -bhidhàyate] |

punaranya§ pravakùyàmi lakùaõasyaivamuttamam [gh: -õamsyaiva-] || 3/20 ||

sarvalakùaõasa§yuktaþ sarvàgamavicàrakaþ |

9b g) sarvabhåtadayàyuktaþ [k gh: -juktaþ; kh: -muktaþ] kçpà÷ãlaþ [sarve: -÷ãlàt] 
suvatsalaþ [k g gh: savatsalaþ] || 3/21 ||

5a kh) bodhako [sarve: bodhaka÷] vedako [g gh: cedako] dakùaþ [sarve: dakùa] 
÷àntacittasvabhàvataþ [k gh: -sva * vataþ ] |

tapasvã [gh: tapasthà] vratadhàrã ca guhàvàsã jitendriyaþ [k: jityandriyaþ; gh: jityàndriþ] 
|| 3/22 ||

kàlacakrànubhàvã [k kh gh: -krànabhàvã] ca bhikùà÷ã [k g gh: -sã] vãravigrahaþ |

kulakaulakulàmnàyã [sarve: kulokàlakulàmnàyã] krama÷àstravicàrakaþ || 3/23 ||

vedhadãkùàtmasa§bodhã [k g gh: -sa§vodhas; kh: -dãkùàtmasavodhas] tyàgã 
dharmaparàyaõaþ [k: dhanma-; gh: dhajya-] |

anudvejana÷ãlaj¤a [sarve: anudvijana÷ãlaj¤a] ãdç÷a§ [k g gh: idç÷a§] gurulakùaõam 
[k kh gh: gurarakùaõam] || 3/24 ||

9b gh) punaranya§ prakùyàmi [kh g: pravakùyàmi] gurupratyayamuttamam |

adçùñavigrahaþ [gh: adçùñà-] ÷ànto devatà siddhakhecarãn [k, kh, gh: -rã] || 3/25 ||

pa÷yati [sarve: pa÷yanti] divyacakùuùà [k g: -ùà§; gh: -cakùaùà§] trinetragamana§ 
priye [gh: viye] |

paracintàpahàrã ca parakàyaprave÷anam [k g gh: -sana§] || 3/26 ||

10a g) paravedhaþ [sarve: paravedha] paràkarùa ãdç÷o [k g gh: idçsi; kh: idç÷i] 
gurupratyayaþ |

etad devi mayàkhyàta§ gurupratyayalakùaõam [gh: -la * na§] || 3/27 ||

punaranya§ pravakùyàmi kaulàcàramanuttamam |

5b k) varõadvàra§ prajàdvàra§ mokùadvàra§ nira¤janam || 3/28 ||

etad [g: e * d] bhedavara§ [gh: bhadavara§] divya§ kaulàcàra§ [k g: -càra; kh: -càre] 
prakãrttitam [gh: -kãtita§] |


devyuvàca


varõadvàra§ katha§ nàtha prajàdvàra§ katha§ smçtam || 3/29 ||

mokùadvàra§ mahàdeva nira¤jana§ [sarve: -na] vadasva me |

etad [g: e * d] bhedacatuùka§ tu kathasva [g: kathayasva] prasàdataþ [gh: -ta] || 3/30 ||


10a gh) bhairava uvàca [k: -vau * ca; kh: bhairavovàca]


 ÷çõu devi pravakùyàmi guhya§ kaulikamuttamam [gh: kaurika-] |

sampradàyacatuùka§ [gh: sa§mpra-] tu bhuktimuktiphalapradam || 3/31 ||

khasvaràntasvaravisamudita§ bodhabhàskaram [k gh: -bhàùkaram] |

dhvaniråpasamàpanna§ tàlumadhyàvalambitam || 3/32 ||

10b g) pràõasåtrapravàhena [k gh: pràõamåtra-] pa¤cà÷advarõasa§yutam [kh: 
pa¤casadvarõa-; k g gh: pa¤càsadvarõa-] |

vaikharãvaktrayoktrã ca vãràvalikulodbhavam || 3/33 ||

vi÷àlavaktravi÷ada§ [k g gh: viùàlavaktraviùada§; kh: -visada§] nirgata§ 
kulabhairavam |

5b kh) etad devi mayokta§ [g: mayàkta¤] ca varõadvàramanuttamam [g: -samuttama§; gh: 
-manu * ma§] || 3/34 ||

prajàsåtirmanohlàda§ [k kh g: prajàsåtimano-; gh: prajàmåti-] sravadànandanirbharam 
[g: pravadànanda * rbhara§] |

triþprakàra§ [gh: -ra] trisravana§ [k kh gh: -sanava§; g: -sravana] tridhàma 
kramamaõóalam [g: kula§mamaõóala§] || 3/35 ||

amçtaughapluta§ [k: amçtàghaplata§; g gh: amçtogha-] divya§ tanmadhye cidacitsphuram 
[g: ci¤cidcitsphura§] |

trimårtivadana§ devi prajàdvàra§ prakãrttitam || 3/36 ||

nàbhicakràntaragata§ [g: -caktràntaragata§] cidacittejamaõóalam |

mahàyoni para§ [gh: pa§ra§] divya§ brahmanàóiprakà÷akam [k g gh: -prakàsakam] || 
3/37 ||

adha - årddhvapravàhena [sarve: årddha-] vyàpaka§ sarvatomukham |

bhedayet [g: bhedayat] tàlumàrga§ tu dràvayeccitkalàmçtam || 3/38 ||

mokùadvàramida§ bhadre [k: bhade; gh: bhave] nira¤jana§ [sarve: nira¤jana] 
vadàmyaham |

11a g) ÷ivamaõóalamadhyastha§ mahàkàlikramodayam || 3/39 ||

tatrodyogàvabhàsa§ tu [sarve: -mabhàùantu] carvita§ [k kh gh: cavita¤] ca vilàpakam [k 
kh: viropakam; gh: viràpakam] |

6a k) mahàsa§hàrasa§hàra§ gràsãkçtakulàrõavam [k kh gh: grà÷ã-; g: gràsã-] || 
3/40 ||

nira¤jana§ [sarve: nira¤jana] sarvagata§ sarvàbhàsaikabhàsakam [sarve: -
bhàùaikabhàùaka§] |

mahàkalpàntakalpànta§ [k kh: màhà-; gh: mahà * * * kalpànta§] mahà÷ivalaya§ 
gatam || 3/41 ||

mahàtejodhara§ vãrya§ [sarve: vãra§] mahàpa÷upriya§ [sarve: -priyà] priye [k kh gh: 
priya; g: priyam] |

mahàsiddhapada§ [k g: -padva§; kh gh: -padda§] siddha§ mahàdivyaughamaõóalam [k 
g gh: -divyogha-] || 3/42 ||

etat kramamanàkhya§ [gh: kama-] ca yoginãyuktigocaram [sarve: yogiõã-] |
 
caturbhedavibhàgena kaulàcàra§ [g: kaulacàra§] prakãrtitam || 3/43 || 3/
 
11a gh) yo jànàti krama§ [k gh: krama] divya§ sa gururmokùado [g: gurumokùadà] bhavet 
|
 
punaranya§ pravakùyàmi sàdhanàsàdhaka§ priye [gh: priya] || 3/44 || 3/
 
yatra yatra parikùãõo bhàvastallayatৠ[k kh gh: bhàva§talla-] gataþ |
 
11b g) tatra tatra sthito yogã cidvçttiparibhàvitaþ [k: -parabhàvitaþ; g: cidvçrttipara-] || 3/45 
|| 3/
 
pa÷yate ca parৠdçùñi§ yad vastu manasepsitam |

tatkùaõàt pràpyate so'pi [k, kh, gh: so hi; g: sà hi] antaràtmà svabhàvagaþ [k gh: ÷va-; 
kh: khabhàvagaþ] || 3/46 ||

harùa÷okaparityàgàt [k g gh: -sokaparityàgà; kh: -gà] tiùñhate [k kh gh: tidvate; g: 
visvate] ca mahãtale |

6a kh) sthiravãryatvamàpannàsàdhanàsàdhakaþ [sarve: sthiravãyasvamàpannà- -ka§] 
priye || 3/47 ||

gamàgamavinirmuktaþ [k: samàgamavinitmukta; kh g: samàgama-; gh: -viniryukta] 
svayambhustatra [sarve: svayastustatra] tiùñhati [sarve: trisvati] |

tatra vi÷ràmayogena [k kh gh: visràmayogandà§; g: visràmayogendrà§] bhàvita§ 
vimala§ [gh: vi * la§] priye || 3/48 ||

pa÷yate svakula§ tattva§ parabhàvaprabhedanam |

paramàkà÷agamana§ [k g gh: -kàsa-] sàdhanàsàdhaka§ [g: -sàdhana§; gh: -nà * 
dhana§] priye || 3/49 ||

11b gh) mudràsphoñakara§ devi dçùñipàtanirãkùaõàt |

pratimàcàlana§ [k, kh, gh: -càraõa§] kuryàt pañadàha§ tathaiva ca || 3/50 ||

yakùiõãsàdhana§ caiva vilayati [k kh: vilayanti; g: vilayatu; gh: -màdhana§] 
prabha¤janam [gh: prabhaõjana] |

12a g) ÷ilàsphoña§ tu [k gh: silàsphoñastu; g: silà-; gh: -sphoñastu] 
bhåkampamantardhayana§ [k: bhåkampamantardvyana¤; g: bhåkampesaturddhyàna¤; 
kh gh: -mantardhyàna§;] ca khecaram [gh: -ra] || 3/51 ||

6b k) jãvàkçùñikara§ devi paracintàpahàraõam |

puraprave÷akaraõa§ unmattakaraõa§ [k: unmantakaraõa; g gh: -karaõa] priye || 3/52 ||

apamçtyuvinà÷àya [k g gh: -vinàsàya] jvararoganivàraõam [k kh gh: -nivàranam] |

sthirãkçtya tanu§ [sarve: tanur] devi vàkstambhakaraõa§ [g: và * * mbhekaraõa§] priye || 
3/53 ||

dåra÷ravaõavij¤àna§ [kh: dåràtsuvarõa-; gh g: dåràsravaõa-] pràõinৠ[k kh gh: 
pràninà§] rudita§ [k kh: rudi] ÷rutam [gh: ÷uta§] |

gamanastambhana§ kçtya§ [sarve: kçtvà] anagnijvalana§ [gh: -jvàlana§t] tathà || 3/54 ||

pakùikagaganàkarùa§ [sarve: pakùãkagaganàkarùa] yakùabhåtanivàraõam [g: pakùa-] |

eva§ tu kathita§ [g: kathitad] devi yogendrasya tu sàdhanam || 3/55 ||

12a gh) punaranya§ pravakùàmi [g: pravakùyàmi] dãkùৠ[sarve: dãkùà]
kaulikàmuttamàm [sarve: kaulikamuttamam] |

mantradãkùà sabãjà ca àjyànnaiþ [k, kh, g: àjyànna; gh: àjyanna] satilairhutà [k: 
latilaihuta§; kh: la§tilairhutam; g: latilairhutam; gh: latilaihuta§] || 3/56 ||

nirbãjà [k g: nibãjà; gh: -ja] kaulikã dãkùà [g: dãkùyà] vedhanàtmasvaråpataþ [sarve: 
vedhamàtma-] |

12b g) sanmukhãkaraõa§ [k g gh: sanmukùãkaraõa§] kçtvà vi÷ràntirgagane [sarve: 
vi÷ràntargaganà] priye || 3/57 ||

tatrastho [g: tatras * o] bhàvayed [k: bhavayed] devi àj¤àvimalabhairavam |

pa÷uvigrahamàsphårya [k kh g: -sàsphårya; gh: -sàsphurya§] sa§kràmakaraõa§ 
priye [gh: -ya] || 3/58 ||

paramàtmasvasambodhàhlàdamànandanirbharam [sarve: -sambodhahlàda-] |

vikalpabhedayukta§ [k gh: -juktà; kh g: -yuktà] tu pa÷uvigrahanirmalam [k: -ninmala§; gh: 
-niryala§] || 3/59 ||

hàhàkàrakrameõaiva [k kh gh: -kramenaiva; g: -kàlakrameõaiva] ÷ithalãkçtavigraham [k 
gh: -kçtakigraha§] |

6b kh) tenaiva yuktibhedena kàdisa§vidamà÷çtam [k kh g gh : -savidamà÷çtaþ] || 3/60 ||

svasvabhàvasvabodhena carvita§ ca kulàmçtam |

pãtvà tu yuktibhedena khakandararasodbhavam [sarve: kakanda-] || 3/61 ||

12b gh) pakùobhayavikàsaughasvànandapadanirbharam [k gh: -vikàsogha-; g: -vikàsàgha-] 
|

nirgata§ hàsyaràvena vedhavismayavigraham [k kh gh: -yesmàna- g: -yasmàna-] || 3/62 ||

13a g) kathitৠ[sarve: kathita§] devadeve÷i [sarve: -devesi] vedhadãkùà svabodhataþ |

7a k) sa§sàrabhayavicchinnà [k gh: -bhicchinnà] bhogamokùapradàyinã [gh: roga-] || 3/63 
||

punaranya§ pravakùyàmi samaya§ kaulikàgame |

brahmàdisvapacànta÷ca [sarve: -nta§ ca] sarvavarõavyavasthitaþ [k: -sthità; g gh: -tàþ] || 
3/64 ||

paramàtmà parà÷akti÷cidvyomaparabhàvitaþ [k kh: parà÷akti÷cidvanmaparabhàvitaþ; 
g: -dvarmaparabhàvitaþ; gh: -÷cidvarya-]|

samatàbuddhimàpannaþ [g: samato-; sarve: -panna] sattvasthaþ [k gh: -stha] samatendriyaþ || 
3/65 ||

sarvabhåtàntaracarastiryagmànuùabhàvitaþ [k: -carastri§ * * * * * * *; kh: -
nastiryaïmà-; g gh: -carastiryàgmà-] |

yatra yatrànubhàvena [g: -bhàrena] tatra tatra tu tallayam || 3/66 ||

gatvàntaràtmà [g: -rànmà] sarvaj¤aþ [k kh: -j¤àþ] khasvaråpaþ [k kh: khatvaråpa; g 
gh: -råpa] khavi÷ràntaþ [sarve: khavisrutaþ] |

sarvàcàrasamopetaþ [kh: -ta§þ] samayaþ [sarve: samaya§] samaye÷varaþ || 3/67 ||

iti ci¤cinãmate [k kh gh: -mata§] sàrasamuccaye [k kh: mata§sàramuccaye; gh: 
sàrasamurcaye] tçtãyaþ [k: tritçyaþ] pañalaþ || 3 ||




13b g) bhairava uvàca

punaranya§ pravakùyàmi sàràt sàra§ varànane |

caru [sarve: caru§] càru [sarve: càru§] tathà caryà [k kh: càryà; gh: càrya] 
vratasyaiva§ [g: -va] tu lakùaõam || 4/1 ||

bhaktiyukto hi yogãndra÷caryàparyañane [k: yogãndra÷cayyàpayyatane; gh: -tane] rataþ |

sarasvatparasa§yuktaþ [sarve: sarakhatparasa§-] kaulavrataparàyaõaþ || 4/2 ||

bhikùàcàra§ [g: -cara§] ca gçhõãyàd yogàrtha§ [k gh: ÷çhlãyàdyàgàrtha¤; kh: 
gþlãyàghàgàrtha¤; g: ÷çj¤ãyàdyo-] jãvamaõóale |

yogàbhyàsaparo [k g gh: -parà] nitya§ [g: nitye§] kramapåjàrataþ [k g: -ratat; kh gh: -
ratas] sadà || 4/3 ||

àj¤àdhàra§ gurorvàkya§ [gh: -ye] ÷ailisa§ketalakùaõam [sarve: saili-] |

tasya siddhirbhaved devi kaulikã mokùadàyinã [g: -dàyaõã§] || 4/4 ||


devyuvàca [g: devyurvàca]


caru [k kh gh: caru§; g: caran] tu kãdç÷a§ [k kh gh: kãdçsa§] nàtha khapara§ [kh g: 
khatpara÷; k gh: khatpara¤ ] caiva kãdç÷am |

7a kh) vratacaryàkrama§ nàtha [gh: tathà] adhyàtma§ [gh: à-] kathayasva me || 4/5 || 4/


7b k) 13b gh) bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi sarasvatparalakùaõam [sarve: sarakhatpara-] |

14a g) vratacaryàsamàyukta§ pa÷cimànvayamuttamam [gh: pa÷cimà * yamu-; g: 
pa÷cimàtvayamuttamam] || 4/6 ||

sàra§ [sarve: sara§] ùaóårmirahita§ [k: ùaóånmi-] sañpadàrthapadojjhitam |

ùaóantasthànavi÷ràmadhàraõàsàramuttamam [k kh gh: -
visràmapànaõàsaramuttama§; g: -visràmadhàraõàsaramuttama§] || 4/7 ||

sitàsitaparaþ pakùaþ [k g gh: pakùa] sàramevottamottama§ [k kh gh: 
sareyevagamuttama§; g: sareye * gamuttama§] |

praõavasphàraka§ [sarve: -sphalaka§] yukta§ pa÷cimànvayamuttamam [gh: -màmvaya-] 
|| 4/8 ||

brahmàõóakhaõóaparama§ khapara§ [sarve: khatpara§] parikãrtitam |

bhikùànubhavacàreõa [g: bhikùyànu-] ànandagharamuttamam [g: -paramuttamam] || 4/9 ||

khacandracandrikàkhya§ [sarve: -candrikàryà] ca hànàdànàntare sthità [sarve: sthitaþ] 
|

paràmçtacaru [sarve: -caru§] divya§ dhàrayet pràõajãvitaþ [k kh: pràna-; g: -jãvita§; 
gh: pàna-] || 4/10 ||

kathita§ tu varàrohe vratacàrasya lakùaõam |

14a gh) punaranya§ pravakùyàmi dvaita§ càdvaitalakùaõam [kh: -dvai * kùaõa§] || 4/11 
||

khapada§ khapadàtãta§ svapada§ svapadàntara§ |

14b g) kàlacakrodaya§ yatra [g: patra] tatra bhakùayate [g: hakùayate] param [gh: para] || 
4/12 ||

eva§ kramavicàreõa dvaita§ [k gh: dvaita] càdvaitalakùaõam |

pàdukàdar÷ana§ devi kathita§ tava [sarve: mama] tattvataþ || 4/13 ||

yad vastu bhàvita§ devi bindunàdàntamadhyataþ |

dvaita§ samarasãbhåta§ advaita§ ca prakãrtitam || 4/14 ||

punaranya§ pravakùyàmi pra÷na§ [k kh gh: prasna§; g: prasna + va] paramadurlabham [g: 
-dullabha§] |

sàlamba§ ki§ [g: vi] niràlamba§ [g: nilà-] nistattva§ ki§ satattvakam || 4/15 ||

sànanda§ ki§ [kh gh: ki] nirànanda§ nirlakùa§ [g: nilakùa§] ki§ salakùakam |

sàkàra§ ki§ niràkàra§ kãdç÷a§ [gh: -÷a] pa÷cimakramam || 4/16 ||

svasvaråpa§ [k kh gh: sa-] cidàkà÷e [k: -kàso; kh: -kàsa; g gh: -kàse] sthita§ [sarve: 
sthito] vindati [k kh gh: vinduti] yat [k: yas; g: pas] sukham |

8a k) sàlamba§ ta§ vijànãyàd [sarve: -yàn] niràlamba§ [g: -mba] tu ta§ tyajet || 4/17 ||

7b kh) 14b gh) bhàvanà bhàvyate bhàvya§ sphuña§ [k gh: sphuta§] prakañagocaram [k 
gh: prakata-] |

15a g) sphuràhlàdodaya§ [sarve: sphurat hlà-] nitya§ satattva§ parikãrtitam || 4/18 ||

ye [sarve: nàsti] pa÷yanti [k gh: ya÷cadanti; kh: ya§vadanti g: yesvadanti] para§ nitya§ 
tallayãbhåtavigraham [gh: tallayabhåta-; g: -bhåta§-] |

sarvasamarasànanda§ nistattva§ ca prakãrtitam || 4/19 ||

cidacinmathanodbhåta§ [g: cidacit-] svasvabhàvarasodbhavam |

sànanda§ [g: sà * nda] ta§ vijànãyàd [sarve: -yàn] nirànanda§ tu tanmatam [k gh: 
tanmana§; g: tatmana§] || 4/20 ||

yatra sarvagata§ såkùma§ [gh: -ma] tallayãkçtavigraham [g: tallapã-] |

nirlakùa§ ta§ vijànãyàt salakùa§ kathayàmyaham || 4/21 ||

citprakà÷a§ para§ [gh: para] jyotirbuddhyà [sarve: jyotibuddhyà] paramayàbhyaset [k 
gh: -yàtyaset] |

dç÷yate parayà dçùñyà [k g gh: dçùñà] sàlambamiti [gh: sàram-] kathyate || 4/22 ||

tattvàdhàrakalàkàlaþ [k: -dharakalàkàla; kh gh: tatvàghara- -la; g: -kàla] vyàpta§ 
yena caràcaram |

sàkàra§ ta§ vijànãyàd [sarve: -yàn] niràkàra§ tu ta§ tyajet || 4/23 ||

15b g) 15a gh) punaranya§ pravakùyàmi ÷àkta§ [k kh gh: sàkta§; g: sàkùa§] 
÷àmbhavamàõavam [sarve: sàmbhavamànavam] |

lakùaõa§ devadeve÷i mahàj¤ànodaya§ [gh: maha-] priye || 4/24 ||

icchà j¤àna§ [g: * na] kriyà [kh: -yà§] caiva tathà kuõóalinã parà |

màtçkà pa¤camã ceti ÷aktipa¤cakamiùyate [k g gh: ÷aktiþ-] || 4/25 ||

icchàyàþ [sarve: icchàyà] prasarodbhåta§ [sarve: -dbhåta] j¤àna§ tatràvalokanam |

kàryàkàrye [kh: -rya] kriyà caiva kuõóalinyàtmabodhanam [k g gh: -yànmabodhana§] || 
4/26 ||

màtçkà mãyate vi÷va§ [g gh: visva§] pa¤cadhà ÷aktilakùaõam |

aõuràtmasvaråpaþ [sarve: anunàsvaråpa§] ca cicchaktiparabhàvitaþ [kh: -prabhàvitaþ] 
|| 4/27 ||

àdhàrabhedayogena kula÷àkhàsamà÷ritaþ [g: kulasàkhyà-; gh: kulasà-] |

sthàna§ sthànàntara§ devi vi÷ramanti [k kh g: visramanti; gh: visramànti] parasparam || 
4/28 ||

8b k) pçthag bheda§ [k: bhada§] pçthak siddhiranubhàvena [sarve: -madhubhàvena] 
bhàvitam |

etad [gh: eta] devi mayàkhyàta§ [k gh: mayàkùàta§] àõava§ [sarve: ànava§] tat 
prakãrtitam || 4/29 ||


16a g) 15b gh) devyuvàca


8a kh) àdhàra§ tu katha§ nàtha pçthak siddhiþ katha§ bhavet |

vi÷ràmayogabhedena [sarve: visràma-] pçthak sthàna§ pçthak kramam || 4/30 ||

kathayasva prasàdena yena siddhyàriho [k g gh: siddhàraho; kh: siddhoraho] bhavet |


bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi ÷àkhàj¤àna§ [k kh gh: sàkhà-; g: sàkhyà-] suvistaram || 
4/31 ||

pçthak siddhiþ pçthag [g: pçthak] bhedamanubhàvena [k: -vane] bhàvita§ |

kathita§ tava [g: tuva] deve÷i sarvasiddhiphala§ bhavet || 4/32 ||

àdhàra§ caiva sa§koca§ vàyurjanma [g: turya-; k kh gh: turyejanma] tathaiva ca |

kanda§ [k kh gh: kanda] kuõóalinã devi kumbhàkhya§ ca tathaiva ca || 4/33 ||

ta§ [gh: ta; k kh: te] vai sa§jãvanãsthàna§ [k kh g: -sthàna; gh: ma¤ja--na] bhåtànৠ
jãvasa§puñam |

kårmàdhàra§ [k kh gh: kårmodhàra§] spar÷aga§ ca lolàkhya§ lambikodaram [gh: 
lambi * * *] || 4/34 ||

guruvaktra§ [g: -vaktra] tathà [g: nathà] devi kha¤javaktra§ [k kh: sajavaktra§; g: a§ja-] 
tathaiva ca | [gh: nàsti]

16b g) viùuva§ [sarve: visuddha§] ca para§ sthàna§ vaisargikamataþ param || 4/35 || 
4/[gh: nàsti]

visargànta§ [gh: nàsti] tathà [gh: ntathà] devi ùoóa÷aite [g gh: ùoó÷aita] prakãrtitàþ |

ete ùoóa÷a càdhàràþ [sarve: càdhàre] pçthak siddhi§ [k gh: siddhi; g: siddhir] 
vadàmyaham || 4/36 ||

16a gh) udgaññayed [sarve: udgataye] viùàdhàra§ [k g gh: viùadharà; kh: viùadhara§] 
càlayecca [k kh gh: svàlayecca; g: ÷cà-] mahãdharam [sarve: mahãdharàm] |

kampayedakhilৠ[k gh: -dakhitnà; kh: -là?] corv㧠[k kh gh: corvã; g: coóvã] 
sarvàdhàrasthitaþ [g: -sthita; gh: sarvadhàla-] priye || 4/37 ||

àkçùya sarvalokànৠpàtàlavivara§ [k g gh: -vicara§] vi÷et [sarve: viset] |

stambhayet sarvasainyàni sa§kocastho [k: sa-; sarve: -sthe] na sa§÷ayaþ || 4/38 ||

dhva§sayed [g: -saye; gh: dhvasayed] duùñacetà§si [k gh: -cetàsi] unmåla§ [ g: unmåla; 
k gh: utmåla] pratipàdayan [k kh gh: pratipàdapàn; g: patipàdapàn] |

darpa§ [k: darpa; g: óharpa§] harati nàgànৠmàrutasthastu sàdhakaþ || 4/39 ||

9a k) dràvayed yoùitaþ sarvàþ [sarve: sarvàn] va÷ãkuryàccaràcaram [sarve: vasã-] |

para§ saubhàgyamàpnoti janmacakre susa§sthitaþ || 4/40 ||

17a g) càlayet [gh: -yat] pratimàdãni àkarùet surayoùitaþ [k g gh: surapoùitàþ; kh: -
poùitaþ] |

plavate [k gh: -tet] khatala§ [g: khetala§] yogã kandacakràvalambakaþ || 4/41 ||

8b kh) kuõóalyàdhàramàråóhaþ [sarve: -óha] àhvayet [g: àhçyet] yoginãgaõam [g gh: 
yogiõãgaõa§] |

16b gh) vedhayet [kh: vadhayet] parvatàdãni [sarve: paravàdãnã] sàdhayed yad yadãpsitam 
[g: yadãspipsita§] || 4/42 ||

pårayed [k kh gh: purayed; g: påråyed] vi÷vamakhila§ [sarve: visava-] svànandodghena 
[k gh: -dotghana; g: -pyena; kh: -doghana] sàdhakaþ [g: -màdhakaþ] |

sarvasa§kràmaõa§ kuryàt [kh: kuryà; gh:kuryàd] kumbhastho [kh gh g: -sthà] 
nànyagàminaþ || 4/43 ||

cittakùobhava÷àkçùñirapamçtyunibarhanam [k kh: yaùàkçùñi apamçtyu-; g: -
bhavaùàkçùñi-apa-] |

vedhadãkùàtmasambodha§ [k kh: -kùàtsasa§bodha§] kuryàt sa§jãvanãgatiþ [k g gh: -
gati; kh: -gati§] || 4/44 ||

kårmàdhàrasamàdhistho [k gh: kurmodhàra-] yogã parapura§ vrajet |

sarujৠ[g: sarujyà§] nirujৠ[g: nirujya§] caiva niruja§ [k kh gh: -jà§; g: nirujya§] 
saruja§ priye || 4/45 ||

sthito jãvapuñàdhàre sàdhako [gh: -kà] yogacintakaþ [k kh: -cittakaþ] |

17b g) nidhana§ yasyate [sarve: pasyate] sarva§ sarvasiddhã÷varo [kh g gh: -siddhi÷varo] 
bhavet || 4/46 ||

lolàkhya§ sthànamàsàdya bhogàni vividhàni ca |

pràpnoti sàdhakaþ kùipra§ nàtra kàrya§ [k g gh: kàrya; kh: kàryà] vicàraõam [k g 
gh: vicàraõàt; kh: -raõà] || 4/47 ||

17a gh) lambikàntasthito [g: lambi * ntasthito] yogã kùutpipàsamala§ [k: -sa * la§] haret [k 
kh gh: daret] |

rasa§ rasàyana§ [k: rayàyana§] siddha§ labhate mçtyujid bhavet || 4/48 ||

guruvaktraguhàntasthaþ [sarve: -tastha] sàdhako vigataspçhaþ [k kh: -smçhaþ] |

avinà÷atanurbhåtvà [sarve: avinàsa-] pràpnoti parama§ padam || 4/49 ||

viùuvastho [k gh: visuvasthà; kh g: visuvastho] mahàdevo jagaduddharaõakùamaþ [sarve: 
jagaduddharanakùamaþ] |

bhavate nàtra sa§dehaþ [k g gh: -ha§; kh: -ha§þ] påjyate [k kh: påjaye g gh: påjate] 
yoginãgaõaiþ [sarve: yogiõã-; k: -gaõai] || 4/50 ||

9b k) vaisargikasamàråóhaþ [k: -óham; kh gh: -óhas; g: -samoruóha§s] 
sarvaj¤àdiguõàn [k kh gh: -guõàl; g: -óhiguõàn] labhet [g: -nabhet] |

hartà kartà bhaved yogã yathà [g: pravo] devaþ [k gh: deva; g: óheva] sadà÷ivaþ [gh: 
sada-] || 4/51 ||

18a g) paracittagataj¤ànamatãtànàgata§ [gh: paracintagata-] ca yat [k gh: yet] |

rudita§ sarvabhåtànৠtattavato [g: tat tato] vetti sàdhakaþ [gh: -ka] || 4/52 ||

visargànte [k g gh: -nta; kh: -nta§] yathàvatstho [k kh gh: yathàvastho; g: paùàvastho] 
niùkampo [k gh: nikampà; g: niùkemyo] dehavarjitaþ |

kalàkalaïkarahito [k gh: -kalaïkàra-; g: kalàkala§kàlahito] bhràjate [gh: tràjate] divi 
såryavat [gh: måryavat] || 4/53 ||

9a kh) sarvakàme÷varo vãro yoginãbhiþ [sarve: yogiõãbhiþ] paràvçtaþ |

svànandarasasa§pårõaþ [k g gh: -sa§pårõa§] krãóate'nantavarcasaþ [kh k kh: 
krãóayenanta-; g: kçóatenanta-; gh: krióatenandavarvasaþ-] || 4/54 ||

iti me kathita§ [k gh: kathita] tubhya§ [g: tubhya] rahasya§ ÷ivabhàùitam |

ùoóa÷àdhàrayogàbhyৠ[g: -yogàgyà§; gh: -yogàgyrà§] 
svànubhåtyaikalakùaõam || 4/55 ||

sadyaþpratyayakçd  [g: sadya-] devi vãràõৠhitakàmyayà |

svagopya§ kàrayet [g: kàrayen] nitya§ yathànyo nàvadhàrayet [gh: nà cadhà-; kh g: 
nàvadhà-] || 4/56 ||

punaranya§ pravakùyàmi ÷àmbhavasyaiva [sarve: sàmbha-] lakùaõam |

sama§ gata§ [g: gama§] laya§ [kh: lapa§] caiva avabodha§ caturthakam || 4/57 ||

caturdhà [g: catuddhà; gh: catudhà] bhedabhinna§ tu ÷àmbhava§ [sarve: sàmbhava§] 
parikãrtitam |

iti ci¤cinãmate sàrasamuccaye [k: yec; g: -ya; gh: samurcaye] caturthaþ [sarve: caturtha] 
pañalaþ || 4 [g gh: nàsti] ||






18b g) [g: +÷rã] bhairava uvàca


punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi rahasya§ bhuvi durlabham [g: dullabha§] |

18a gh) mantravãrya§ [g gh: mantra§-] vimar÷a§ [sarve: vimarùa§] ca svaråpa§ ca 
tathodayam || 5/1 ||

etat pra÷navara§ [sarve: prasna-] divya§ lakùaõa§ ca vadàmyaham |

manana§ sarvavetçtva§ [k g: vetyatva§; kh: sarvavettçtva§; gh: sarva * tyatva§] tràõa§ 
sa§sàranigraham [sarve: -nugraham] || 5/2 ||

mananatràõadharmitvàt [k: manama--tvà; g gh: -tvà; kh: -tvàn] mantramityabhidhãyate 
[gh: -yahidhãyate] |

10a k) yasya måla§ paràmç÷ya [k kh gh: paràmçùya; g: paràmåùya] ÷aktimåla§ tu 
sarvagam [gh: -gaþ] || 5/3 ||

tatpå¤jabharitàkàra§ [k kh: tatpå¤jaharità-] mahàvyàptiparodayam |

udita§ [sarve: udito] mantraràjànৠtadvãrya§ tat svaråpakam || 5/4 ||

tadvimar÷a§ [sarve: tadvimartha] paràmç÷ya [sarve: paràmçùya] mantraràjamanusmaret 
[k: -jàmanussaret; g gh: -ràjàmanusmaret; kh: -jàmanu§smaret] |

sàdhanàt sàdhana§ devi anyathà jaóavad [gh: jatravad] bhavet || 5/5 ||

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi mudràbandha§ [k gh: -bandha; g: 
mudràvatva§] varànane |

svasvaråpaparàdçùñirvikàsya [g gh: kha-] nayanodbhavam || 5/6 ||

19a g) baddhà¤jalirnàbhigata§ [k g gh: badhvà¤jali-; kh: bàddhà¤jalinà- ] hçdi 
citta§ [k gh: cinta§] nidhàya [g: vidhàya] ca |

9b kh) 18b gh) badhvà tu khecarãmudrৠ[g: khacarã-] pà÷ajàlasya
[sarve: pàsa-] dràvaõãm [sarve: dràvanã§] || 5/7 ||

sarvaduùñapra÷aman㧠[k g gh: -prasamanã; kh: -samanã§] sarvavighnavinà÷inãm [k g 
gh: -nã] |

brahmàdidevatàþ [k kh: -tàs; g: -tà; gh: -de * tàs] sarvà [sarve: sarvvà§] badhvà 
tuùyanti yoginãm [k g gh: yogiõã; kh: -õã§] || 5/8 ||

nçtyanti khecarà÷càtra [sarve: khecarã càtra] khecarãsiddhamàtaraþ [k g gh: -màtaràþ] |

màtçkà yoginã [g gh: yogiõã] tasya siddhi§ dadàti [sarve: dadati] bhairavã [sarve: -vi] || 
5/9 ||

påjàkàle tu deve÷i pàdukàdar÷ana§ priye |

yo badhvà khecarãmudrৠtasya mokùo dhruva§ bhavet [gh: bhave] || 5/10 ||

punarmålàvatàra§ [k gh: punanmålà-] tu kathita§ ca varànane |

yà [g: yo] ÷rãbhagàntare sthitvà [gh; sthityà] bhagaråpà [gh: nàsti] bhagodayà [gh: 
nàsti] || 5/11 ||

bhagadràvakajà [k kh gh: -dràvakayo] nityà [sarve: nityà§] målasthànodità [g: -
nàdità] parà |


devyuvàca


katha§ tu bhagamityukta§ nityà caiva tu ki§vidhà || 5/12 ||

19b g) 19a gh) bhaganityànvaya§ divya§ kathayasva prasàdataþ |


bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi bhaga§ [kh g: bhaga] nityà ca nirõayam || 5/13 ||

kathayàmi na sa§dehastava snehàd varànane |

10b k) bhaga§ [k: bhaga] trikoõavikhyàta§ [gh: trikona-] dhiyastha§ [g: dhipastha§] 
guptamaõóalam || 5/14 ||

icchàj¤ànakriyàkoõa§ [k kh gh: -j¤àõa-] tanmadhye ci¤cinãkramam |

khasudhàrõavaniryàtà [k: svasudhàrõavanirghàtà; kh: svasu-; g gh: khasuddhàrõava-] 
svabhàsànandaråpiõã [g: -råpinã] || 5/15 ||

sarvàhlàdakarã tçptà sà nityà bhagaråpiõã |

vi÷vasya [k kh gh: visvasya] jananã yà sà kàlagràsàvalambinã [k kh g: -lambiõã; gh: 
kàra--õã] || 5/16 ||

pãtvà kàmarasa§ ÷uddha§ sà nityà bhagaråpiõã |

khakalà khecaràntasthà [gh: kha-] khacandrakalabhakùiõã || 5/17 ||

tena pànaparonmattà [k g gh: -paronmatta] sà [g: mà] nityà bhagaråpiõã |

20ag) 19b gh) nirbãjabãjà [k g: nivãjavãja; kh: -bãja yo; gh: nibàjabija] yà sattà 
khabãjodbhavaråpiõã [sarve: svavãjodbhava-] || 5/18 ||
 
kulakaulàntaragatà sà nityà bhagaråpiõã |

sa§koca§ [g: sa§koca] na [kh: ca] vikàsa§ na [sarve: ca] ha§sa§ yatra na vidyate || 5/19 
|| 5/

tadantarlãnacittasya [g: -õãnacittasya] nityànandaþ [k g gh: nityànanda] pravartate |

såryàgnicakramanthànàt [sarve: -mathita§] galità [k kh g: galita§; gh: palita§] 
kulacandriõã || 5/20 || 5/

tadrasa§ [k gh: tada * sa§] yatra [g: patra] sa§tçptiþ [k: sa.gçpti; kh g: sa§tçpti; gh: 
sa§gçhya§] sà nityà bhagaråpiõã |

mahàcakriõicakrànte bhagaliïgà gamàgame [sarve: samàgame] || 5/21 || 5/
 prasphurat tatra madhyasthà [k: madhyesthà] sà nityà bhagaråpiõã |

àsvàdità [sarve: -dita] picuvaktrairbhagamadhye [k kh: picumvaktrairbhaga-; g gh: 
picumvaktraibhaga- ] cidà§kurã [k: cidàókurã; g: cidàrkurã; gh: cidàïkarã] || 5/22 ||

dràvità [sarvge: -vita§] vi÷vajananã [k gh: visva-] sà nityà bhagaråpiõã |

parakàyapraviùñasya [k g gh: paràkàya-] paracittasya dràvaõã || 5/23 ||

20b g) 20a gh) parabhåmi§ paràkçùya sà nityà bhagaråpiõã |

sarvavçttyodità [sarve: -vçtyodità] yà sà trikabhedà [sarve: -bheda§] trigarbhiõã || 5/24 ||

triprakàrà trisravaõã [k kh gh: tri÷ravaõã; g: tri÷ravanã] sà nityà bhagaråpiõã |

eva§ [gh: eva] tu kathita§ devi bhagamålasya nirõayam || 5/25 ||

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi pra÷na§ [k g gh: prasna§] paramadurlabham 
[g: -dullabha§] |

pàramparya§ [k g gh: -paya§] tu santàna§ kathayàmi varànane || 5/26 ||

11a k) kulavãrodaya§ [gh: kulavãlo-] yatra tatra ÷àntaughamaõóalam [k kh gh: sàntogha-; 
g: sàntà-] |

vyomavyomàntara§ ÷aivamuditabodhabhàskaram [kh: -mudita§-; gh: õaiva-] || 5/27 ||

bhàskaràd ravi sa§jàta§ raveþ [sarve: rave] jàta§ [g: jota§] divàkaram |

divàkaràt [gh: -karat] padmagarbhaþ [k kh g: -garbha§; kh: -bha]
padmagarbhodita§ [k kh: -garbhàdita§; g: -garbhàdida§; gh: padma * rbhàdita§] jagat 
[k: jagatat] || 5/28 ||

cinmaya§ [sarve: cidmaye] cidacittejaþ [k g gh: -ja; kh: cidcittejaþa] sarvaga§ [gh: -ga] 
÷ivavãryakam |

21a g) sarvabhåtàntaràvastha§ pàramparya§ [k kh gh: -rya] prakãrtitam || 5/29 ||

20b gh) krama§ ca kràmaka§ caiva krama - ogha§ [sarve: ogha] vinirgatam |

krama-ogha§ tu santàna§ [k kh gh: -na] niràcàrapade [g: -pada] sthitam || 5/30 ||

ùaóindriyaparityàgamastra§ divyaughamaõóalam [k g gh: divyogha-] |

tadgarbhe [sarve: -garbha] ci¤cinãsthàna§ vi÷ramanti [k g: visramanti; gh: cisra-] ramanti 
tam || 5/31 ||

tacchàstramiti [k gh: -mi *] vikhyàta§ na tu vàgjàlasa§graham |

10b kh) anya§ ca kathita§ devi [k kh gh: devã] bãjasyaiva tu nirõayam || 5/32 ||

parivàràïgavistàra§ [gh: -ra] nàmajàtivivarjitam |

eva§ måla§ smçta§ mantra§ sa§kùipta§ vidhisàdhanam || 5/33 ||

÷abdàvasthৠ[k kh gh: -vasthà] parityajya bodharåpeõa [k kh gh: -råpena] sa§sthitam |

cittànandàgrasampårõa§ [g: -pårõas] bãjasçùñimaya§ [gh: bãja * ùñi-] sthitam [gh: 
sthita] || 5/34 || 5/[atrataþ ÷lokasa§khyà 6/11c yàvat gapratilipyৠpàñho nàsti] 

adhyàtmagarbhiõã [k: adhyànma-] vidyà svaprakà÷asvaråpiõã [sarve: -prakàsa-; k gh: -
svamaùiõã] |

21a gh) svavãrya§ [k gh: svavãya] mantravãrya§ [k gh: -vãya¤] ca 
janmakarmakùayaïkarã [gh: janmakamma§kùa-] || 5/35 ||

anackavarõavikhyàta§ [sarve: anaccha-] kaõñhatàlvoùñhavarjitam [k: -tàlvostha-; gh: 
kaõñhatàlvosçstha- ] |

anàkhya§ [sarve: aghàsya§] ca anuccàrya§ nàkùara§ kùarate kvacit || 5/36 ||

na kçùõavarõacakùa§ [sarve: -rakùa§] ca tadvarõa§ [gh: -rõa] parikãrtitam |

punaranya§ pravakùyàmi pãñha§ [gh: pã *þ ] pãñhe÷alakùaõam [sarve: -rakùaõam] || 
5/37 ||

prathama§ kaulika§ pãñha§ dvitãya§ vinayakaulikam |

11b k) tçtãya§ siddhakaula§ tu divyakaula§ [k gh: -kaula] caturthakam || 5/38 ||

àdiùoóa÷aka§ caiva kàdimànta§ [k gh: -sànta; kh: -sànta§] dvitãyakam |

yàdivànta§ [sarve: yàdihànta§] tçtãya§ tu ÷àdihànta§ [sarve: råhamantu] 
caturthakam || 5/39 ||

somàkhya§ kaulinãpãñha§ [k gh: koli-] saura§ vinayakaulikam [k: vimaya-] |

siddhakaula§ tathàgneya§ vidyàkhya§ [gh: -khya] divyakaulikam || 5/40 ||

21b gh) evamàtmani sa§sthàni bàhyataþ kathayàmi te |

÷rã÷aila§ ÷rãmahendra§ ca candradvãpa§ varànane || 5/41 ||

kaulàsa§ [sarve: kailàsa¤] ca caturtha§ hi [sarve: caturdevi] ÷ivapãñhamudàhçtam [gh: -
dàhyata§] |

pãñhe÷a§ ca pravakùyàmi bhuktimuktiphalapradam || 5/42 ||

candrakumàra÷ikhara§ mahànanda§ caturthakam |

gupta§ guptatara§ [gh: -tara] divya§ pãñhe÷a§ ca prakãrtitam || 5/43 ||

siddhànৠ[sarve: ÷iddhànà§] yoginãnৠca ÷çõu vakùyàmi suvrate |

àdhàra§ vi÷vacakra§ [sarve: ca svacakra§] ca kuraïgã÷a§ prakãrtitam || 5/44 ||

11a kh) madàntanàma [k kh: madanta-; gh: madandanàma] deve÷i pãñhasiddhaþ [k gh: -
siddha; kh: -siddha§] prakãrtitaþ [sarve: -tam] |

raktà karàlà [k gh: kalàlà] caõóàkùã mahocchuùmà caturthikà || 5/45 ||

pãñhasiddhà mayàkhyàtà devyaþ [sarve: devyà] kaulikaråpiõyaþ [sarve: -råpiõã] |

22a gh) iti ci¤cinãmate sàrasamuccaye pa¤camaþ [sarve: pa¤cama] pañalaþ || 5 || 




bhairava uvàca

punaranya§ [k gh: -nya] pravakùyàmi påjàkramamanuttamam |

catuùka§ pa¤caka§ ùañka§ trika§ ca pàrame÷varam [sarve: para-] || 6/1 ||

kathayàmi catuùka§ tu sabàhyàbhyantara§ priye [gh: prãya] |

buddhistu prathama§ pãñha§ [gh:pãñha] mana÷caiva dvitãyakam || 6/2 ||

12a k) aha§kàrastçtãya§ [k gh: -ra§-] syàd devãpãñha§ [sarve: ava-] tu unmanaþ |

o§kàra§ prathama§ pãñha§ [gh: pãñha] jàlapãñha§ dvitãyakam || 6/3 ||

pårõapãñha§ tçtãya§ syàd devãpãñha§ [k gh: ava-; kh: eva-] tu kàmarum [k: -rå§] |

ete ÷aktimayàþ [sarve: -mayà] pãñhàþ [sarve: pãñhà] sabàhyàbhyantaràõi [k kh: 
savàhyà * * ntaràõi] ca || 6/4 ||

påjanãya§ vidhànena siddhànৠyoginãyutam |

o§ ànanda§ [k kh gh: o§ ntànandan] tathà siddho [sarve: siddha] vi÷vànanda§ [k kh gh: 
visvà-] dvitãyakam || 6/5 ||

22b gh) tçtãya§ [k: titçya§ gh: titãya§] kuõóalànanda§ [k gh: -nandra§] 
candragarbha§ [gh: -gabha] caturthakam |

påjànàma [sarve: -nàma§] tu deve÷i devãputra§ tu mànasam || 6/6 ||

raktàkùã tàrajihvà ca kalàkùã [k: karlokùã; gh: karàkùã] somajihvikà [gh: -jihvakà] |

caõóàkùã agnijihvà ca ucchuùmà såryajihvikà || 6/7 ||

påjanãyà vidhànena guruvaktràgataþ [k kh: -gata§; gh: -÷ata§] priye |

catuùka§ kathita§ devi devyàþ [sarve: devyà] pa¤caka§ [sarve: pa¤caka] tacchçõu || 
6/8 ||

anàdisarvaj¤à [sarve: -j¤atà] devã muktayoge÷varã tathà |

samarã siddhasa§j¤à ca kubjikà samayã smçtà || 6/9 ||

pa¤caka§ kathita§ [k: kathita] devi yogaùañka§ ÷çõu priye |

vimalàtha chukàra§ [sarve: ghrakàran] tu kubjikàkhyà [sarve: kubjikàdyà] varànane || 
6/10 ||

11b kh) màtaïgã khiïkhinã [sarve: khikhyinã] ùaùñã [k kh: ùaskã; gh: ùasthã] 
suùirànandasundarã [sarve: suhirà-; gh: -nannamundarã] |

23a gh) nugraha§ ùañka§ [k kh: ùañka] kathita§ j¤ànaùañka§ [g: * naùañka§] ÷çõu 
priye [gh: priya] || 6/11 ||


Missing Ms g: 5/35ab-6/11c


àj¤àyৠ[sarve: àj¤à tu] kubjikà devã [k kh gh: devi] màtaïgã ÷uddhyàmeva 
[sarve: ÷uddhameva] ca |

anàhate [sarve: -ta§] màlinã ca maõipure [k kh gh : maõipåra; g: -ra§] khage÷varã || 
6/12 ||

svàdhisthàne [gh: svàdhisàne] tu [gh: bhu] jçmbhà [sarve: jibhrà] ca àdhàre [sarve: -
ra§] tu vijçmbhikà [sarve: vijibhrikà] |

j¤ànaùañka§ tu kathita§ trika§ [g gh: trikaõ] ca ÷çõu suvrate || 6/13 ||

12b k) pàramparyavibhàgena [k gh: pàrampaya-] trimårtiparavyàpiõã [kh: -nyàpiõã] | 
[g: nàsti]

tatrastha§ [sarve: tañastha§] påjayed yugma§ ekanàma [k kh gh: ekaràma§] tu 
bhairavãm [k kh gh: bhairavi] || 6/14 || 6/[g: nàsti]

o - mi-ùa§ ca punardevi ovalitritaya§ [k kh: o§va-; gh: o.cali-] tathà | [g: nàsti]

navasa§ketaka§ bhadre guruvaktràd [sarve: -ktrà] tu [sarve: nu] labhyate [gh: rabhyate] || 
6/15 || 6/[g: nàsti]

gurupa§ktistathà [k gh: gurapa§kti-; kh: gurupa§kti§-; g: gurupaktitathà] påjyà [k kh 
gh: påjya] santatiryasya [k: sàntatiyyasya] yàdç÷ã |

unmålamålamà÷ritya [kh: unmålamåtra-] àj¤à tena [sarve: tenàn] tu sa§sphurà 
[sarve: * * sa§sphura§] || 6/16 ||

23b gh) tatra ÷rãkrama§ [sarve: -ma] vikhyàta§ yoginãnৠ[k kh gh: yogiõãnà§] tu 
vallabham |

gadita§ tat [k kh gh: tad] kramasa§j¤à [g: +ca; gh: kama-] pa¤caratnàõi [sarve: -ratnàni] 
vi÷rutam || 6/17 ||

trika§ ca kathita§ devi ùañprakàramataþ ÷çõu |

àdhàra§ gudamityukta§ [k: guóa-; gh: gutramityukta§] svàdhisthàna§ tu liïgakam [g 
gh: liïgaja§] || 6/18 ||

maõipura§ [sarve: manipura§] nàbhigata§ hçdaye [gh: hçdaya] tu anàhatam |

24a g) vi÷uddha§ [k kh gh: visuddha§] kaõñhade÷e [gh: -÷e§] tu àj¤à bhråmadhye 
[kh g gh: tu-; g: bhråmadhya] sa§sthità [sarve: sa§sthitaþ] || 6/19 ||

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi pra÷na§ [sarve: prasna§] guptatara§ priye 
[gh: piye] |

divya§ [k: davye; kh: devya; gh: davai] bhaumàntarikùya§ [k kh gh: -rikùà§; g: -
rikùyà¤] ca trividha§ kramanirõayam || 6/20 ||

bhàõóapçùñhe [g gh: -pçùñe] tu deve÷i navasa§ketaka§ priye |

påjayet parayà bhaktyà divya§ caiva varànane || 6/21 ||

catuùka§ [k kh gh: catuùkà; g: catuùkàdi] pårva§ [sarve: pårvva] caivokta§ 
påjàsantativistaram |

bàhyamaõóalamadhye tu yathà vibhavamarcayet || 6/22 ||

24a gh) bhaumànta§ ca vijànãyàd bhuktimuktiphalapradam |

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi antarikùakrama§ ÷ubham || 6/23 ||

12a kh) khecara§ [sarve: khacara§] khecaràntastha§ [sarve: khaca-] khasvaråpa§ 
khamuttamam |

tejopabç§hita§ [sarve: -ta] para§ kàlicakrakramodayam || 6/24 ||

24b g) påjayecca [g: påjayacca; gh: -yeca] mahàcakra§ bhàsvanta§ [gh: bhàsvata§] 
parame÷vari |

13a k) marãcidvàda÷ayuta§ bhårisåryasamaprabham [k kh gh: -sårya-] || 6/25 ||

påjàparamabodhena [sarve: -sabodhena] khasvabhàvena [kh: -bhàva§ na] bhàvitam |

khapuùpamaõóale påjya§ [sarve: påjya] khamudrৠbandhayet [k kh gh: -ye] priye || 
6/26 ||

khasvaråpànubhàvena [g: -vabhàvena] påjayet [gh: -ye] khapadàntaram [sarve: -tara§] |

khagàntaràsane sthitvà vi÷rànta§ såryamaõóalam [k gh: såya-] || 6/27 ||

cicchaktigalitànandàþ [sarve: -nanda] påjayet [k kh gh: -yed] khamarãcayaþ |

eva§ tu kathita§ devi antarikùakrama§ [kh: antarikùatrakrama§; g: antarikùya-] ÷ubham || 
6/28 ||

24b gh) iti ÷rãci¤cinãmate [g: ÷rãciõcinãtate] sàrasamuccaye [gh: -samurcaye] ùaùñhaþ 
pañalaþ || 6 ||





bhairava uvàca [g: uvaca]


punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi vçkùanàthasya [g: vçkùyànàthanàthasya] 
lakùaõam |

rahasya§ sarva÷àstràõৠgopita§ tàntrike krame [sarve: krama§] || 7/1 ||

25a g) guptàd [k kh gh: guptà§] guptatara§ [sarve: guptàtara§] devi pa÷usaïga§ 
vivarjayet |

pravakùyàmi para§ [gh: vara§] divya§ tava saubhàgyabhàjane || 7/2 ||

mahàkaulàrõava§ divya§ ananta§ [g: amanta] vimalodayam [sarve: vimalodaka§] |

tanmadhyamadhye [sarve: -madhyà] deve÷i [k kh: keve÷i] candradvãpasamudbhavam [gh: -
va] || 7/3 ||

pa¤caratna÷ilàcandradvãpamànanda÷ekharam [k kh: -seùara§; g: -sekhara§; gh: -
mànandradeùara§] |

tatra madhye trikoõàkhya§ [k kh gh: trikoõàkùa§] sthàna§ [k kh gh: sthàna] 
yoginivallabham || 7/4 ||

÷çïgàñamaõóalàntastha§ [k: ÷çïgàtamaõóarontastha§; kh: -taþstha§; gh: 
÷çïgàntamaõóarà-;] tadgarbhahçdayàntaram |

udita§ ci¤cinãnàtha§ [k kh gh: -nàtha; g: ciõcinãnàtha] sarvakàmaphalapradam || 7/5 ||

25a gh) måla÷àkhàsuvistãrõa§ [k kh gh: -sàkhà-; g: -sàkhyà-;] 
divyaughaphalasa§bhavam [k g gh: divyogha-] |

kaulàïkura§ [g: kaulàïkula§] kula§ måla§ [sarve: kulonmåla§] utpattiþ [sarve: 
utpatti] ÷ivamaõóale || 7/6 ||

13b k) svasvabhàvarasàpyàyamànandàmçtasa§bhavam [sarve: - rasàdhyàya-; k kh: -
sànandà-; gh: -mçta§sa§bhava] |

÷àkhàtritayavistãrõa§ [k: sàkhyatritayavistrãrõa§; kh g: sàkhyatritayavistãrõa§; gh: 
sàkhyatritayavistãrõa] vedavedàïgapallavam || 7/7 ||

12b kh) 25b g) puùpendriyasamàkãrõa§ [g: -kãrõa] viùayàmçtamuttamam [sarve: 
viùayàmugamuttama§] |

tatra vi÷ràntiparama§ [sarve: -parasa§] sukhaduþkhavivarjitam || 7/8 ||

cidàmodaphala§ [g: cidàmàdaphala§] divya§ antavibhavamuttamam [g: 
antarvibhavamuttama§; gh: antavibha * mu-] |

eva§ kramàgata§ devi kathita§ vçkùanirõayam [g: -ya] || 7/9 ||

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi puùpasa§ketaka§ priye [gh: priya] |

[atra pàñho lupto'stãti pratibhàti] 

caturtho [k kh g: caturti; gh: catuti] mànasaþ puùpaþ [k kh gh: mànasya puùpaþ; g: mànase 
puùpaþ] pa¤cama [sarve: -ma§] ubhayaþ [sarve: ubhaya§] smçtaþ [sarve: smçtam] || 7/10 
||

pa¤cendriya§ [kh: pa¤cedriyam; gh: pa¤cadriyam] pa¤cabhåta§ [sarve: -ta] dvàra§ [k 
kh g: dvàraõa§; gh: dvàraõa] pa¤camameva ca |

25b gh) etat puùpavara§ [g: puùpavara§n] divya§ sarvasàdhàraõa§ priye || 7/11 ||

puràõৠpudgalàdyànৠ[sarve: puïga-] poùayanti [k kh gh: yoùayanti] parasparam |

pàlayanti jagat sarva§ tasmàt puùpàþ prakãrtitàþ [gh: -tãþ] || 7/12 ||

eva§ tu kathita§ devi puùpasyaiva tu lakùaõam |

26a g) punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi guhàgotramanuttamam [k: guhà÷otra * 
muttamaþ; kh: guhà?÷otra * mu-; gh: ÷uhàgotra * muttama§] || 7/13 ||

guhà÷ca [sarve: guhà ca] trãõi vikhyàtà dehasthàstu [sarve: dehasthà tu] varànane [g: 
varàõane] |

guptàd [k gh: guptà] guptatara§ divya§ akathya§ kathayàmi te || 7/14 ||

kadambà [sarve: kadamba] prathamà devi siddhà caiva dvitãyakà [k kh gh: dvãtãyaka§; g: 
-kam] |

tritãyà [sarve: tritayà + devi] hi [sarve: nàsti] guhà caiva sevyate sarvasiddhiùu || 7/15 ||

kadambà [sarve: kadamba] mukhamadhyasthà [k kh gh: madhyesthà] nàbhau siddhà 
[sarve: siddha] varànane |

bhaga§ tu kathita§ devi guhà devyà udàhçtà [sarve: mudàhçtam] || 7/16 ||

eva§ tu kathità [sarve: kathita§] tubhya§ guhà caiva varànane |

go÷abdamamçta§ divya§ pa¤caratnasamudbhavam || 7/17 ||

26a gh) tatra madhye [gh: nàsti] mahàdevi amarikàgotramuttamam |

14a k) punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi sa§ketasya tu lakùaõam || 7/18 ||

[atrataþ ÷lokasa§khyà 52 yàvad gapratilipyৠpàñho nàsti] 

årdhvadçùñirnirãkùeta dç÷ed divyaughamaõóalam [k gh: divyogha-] |

sa§keta eùa vikhyàto jyeùñhanàthasya [kh: jyeùña-] suvrate || 7/19 ||

nàsàgramaõóalàntastha§ divyatejodbhava§ [sarve: divyàtejoïgava§] priye |

dçùñi§ nive÷ya tatraiva sa§keta§ madhyama§ priye || 7/20 ||

adhodçùñirnirãkùeta [k: -nãrãkùeta; gh: narãkùeta] hçdi citta§ [k gh: citta] vidhàya ca |

13a kh) sa§keta eùa vikhyàto bàlanàthasya suvrate || 7/21 ||

aïguùñhe [k gh: aïguthe] madhyamàïgulyà [gh: madhye-] kanãyà ca varànane |

mudràtritayasa§keta§ [k kh gh: -keta] siddhanàthamudàhçtam || 7/22 ||

påjàkàle tu deve÷i dar÷anàt [sarve: -nàn] mokùado bhavet |

punaranya§ pravakùyàmi pãñhasa§ketalakùaõam || 7/23 ||

vyomàvarta§ mukhe kçtvà nimeùasthagana§ [sarve: -sthàgata§] priye |

26b gh) o§kàrapãñhasa§keta§ yoginãpriyamuttamam [k kh gh: yogiõã-; k gh: priyemu-] || 
7/24 ||

karõa§ tu dakùiõa§ [sarve: -õe] devi parৠdçùñi§ [k gh: dçùñi] nipàtayet |

jàlapãñhasya sa§keta§ siddhayoginivallabham [sarve: yogiõi-] || 7/25 ||

vàmakarõe [k gh: -karõa] nyased [sarve: nyase] dçùñi§ [k: dçùñi] pårõapãñhodaya§ 
priye |

sa§keta eùa vikhyàtaþ [k gh: vikhyàtas; kh: -taþs] siddhayoge÷varãmate || 7/26 ||

ghràõànte [sarve: -nta] kàmaråpã ca [gh: ñha] tatra dçùñi§ [sarve: dçùñi] nyaset priye |

sarvakàmaphala§ [k kh: -phalat; gh: -la] tasya yasya sa§ketaka§ viduþ || 7/27 ||

pãñhasa§ketaka§ bhadre kathita§ tava vallabhe [k gh: vallarbha; kh: vallabha] |

sarvasiddhiprada§ devi saubhàgyajanana§ param || 7/28 ||

gopitavya§ prayatnena tatràj¤à pàrame÷varã |

punaranya§ pravakùyàmi pãñhamudrৠ[sarve: -mudrà] varànane || 7/29 ||

14b k) muùñi§ badhvà karau devi prasàryàïguùñhaka§ [gh: prasàyyàïguùñaka§] 
priye |

o§kàrapãñhamudraiùà siddhayoginisevità [sarve: -tam] || 7/30 ||

prasàrya hastau deve÷i aïgulya [sarve: aïgulyà] viralãkçtàþ [sarve: viralàkçta§] |

27a gh) jàlapãñhasya mudraiùà badhvà tuùyatu [k gh: tuùyantu] yoginã [sarve: yogiõã] || 
7/31 ||

hastau tu kumbhavat kçtvà aïgulyà saha [gh: seha] vallabhe |

pårõapãñhasya mudraiùà badhvà dahati kalmaùam || 7/32 ||

hastau trikoõavat kçtvà dvau aïgulau [sarve: aïgulyà] samànataþ |

kàmarupãñhamudraiùà kàminãnৠpriyo bhavet || 7/33 ||

tarjanã årdhvagà kàryà ki¤cidunnatapçùñikà [sarve: ki¤cidurnàma pçùñikaþ] |

13b kh) devãsa§ketamudraiùà khecarãsamadar÷anam [k gh: khyecarã-; k kh: -
sanadar÷anam] || 7/34 ||

punaranya§ pravakùyàmi gçhasthiti§ [sarve: gçha§ sthiti] varànane |

trigarbhagarbhavi÷rànta§ raticakrasamudbhavam || 7/35 ||

bhàvita§ kulakaulàkhya§ tad [sarve: ta§] gçha§ parikãrtitam |

sthitvà tadbodhamanasà bhàvàbhàvavivarddhaye [k gh: -vivaddaye] || 7/36 ||

krãóayanti [k gh: -ynti] kulàmnàye [sarve: -snàye] aviluptacidàlaye |

punaranya§ pravakùyàmi janmasyaiva [k: jatmasyaiva; gh: janmayyaiva] tu lakùaõam || 7/37 
||

27b gh) caturõৠ[sarve: caturõà] gharamàmnàye avatàraþ [sarve: avatàra] pçthak 
pçthak |

devyàþ [sarve: devyà§] svaya§ [sarve: vaye] prabhàva§ ca pårvapa÷cimadakùiõam 
[gh: -gha÷cima-] || 7/38 ||

uttara§ ca tathà devi màyayà [sarve: kàmayà] råpamà÷ritam [k gh: -sçtam] |

pravakùyàmi samàsena vallabhatvàd varànane || 7/39 ||

gupta§ guptatara§ pra÷na§ [k gh: prasna§] gopanãya§ ca yatnataþ |

rahasya§ sarva÷àstràõৠ[sarve: -nà§] àmnàyahçdaya§ param || 7/40 ||

vaktràd [sarve: vaktrà] vaktragata§ j¤àna§ [k gh: j¤àna] yoginãmukhasa§sthitam 
[sarve: yogiõã-] |

15a k) khecaràcàragupta§ [gh: khecaràcara-] ca kulàcàramanuttamam [k kh: 
kalàcàrama-; gh: kàlàcàrama-] || 7/41 ||

bhogamokùaprada§ [sarve: -pada§] nitya§ matasàrasamuccayam [k kh: -sàra * 
muccayam] |

pa÷cimàmnàya§ [k kh: -ya; gh: -mà * ya] deve÷i àj¤àkrama§ [k: -krama; gh: -cakra] 
varànane || 7/42 ||

gopanãya§ prayatnena tathàpi kathayàmi te |

÷çõu devi pravakùyàmi ghara§ pårva§ [sarve: pårva] suvistaram || 7/43 ||

yoginãmatasàra§ tu [sarve: yogiõã-] àmnàya§ kula÷àsanam |

pravakùyàmi [gh: +sa] samàsena devatàkhasvabhàvajam [sarve: devatàsasva-] || 7/44 ||

28a gh) kulakaulàntare [sarve: -ra] gata§ kumudàya [k kh: kumudoya; gh: kumudodaya] 
ku§kuõa§ |

sthàna§ tatrodità devã svabodhànandaråpiõã || 7/45 ||

kulàcàravara§ [k: -càracaran] divya§ kulagarbha§ [sarve: -garbha] kulodayam |

tasmàt kule÷varã devã kumàrãkulabhakùiõã || 7/46 ||

yatra vãravaràþ [sarve: -vara§] siddhà và¤chayanti [k: và§cchàyanti; kh gh: 
và§cchayanti] punaþ punaþ |

14a kh) vyomàntabodhamañhikà tatra sthànàvatàrakam || 7/47 ||

kçtvà tu devatà devi pårvàmnàyamanukramam [k kh: purvàtvayamanukramam; gh: 
pårvàsvayama-] |

triprakàragatà sà tu devã tribhuvane÷varã || 7/48 ||

candriõã bhàskarã caiva tejotkañà [k: tejonkaña; kh gh: tejotkaña] varànane |

candriõã candragarbhasthà bhàskarã ravimadhyataþ || 7/49 ||

tejotkañà vahnigarbhà [sarve: vahligarbhà] mañhikà trikakãrtità [sarve: -kãrtitàþ] |

candriõã nirgatà devi mãnanàtha§ varànane || 7/50 ||

bhàskarã meùapàda§ ca avatàra§ kçta§ bhavet |

28b gh) tejotkañà [sarve: tejotakañà] kårmanàthamutpanna§ svasvabhàvaja§ [k: -bhà * 
ja§; kh: -bhàjana§; gh: -bhàja *] || 7/51 ||


Ms g: 7/18d – 7/52a missing


khagendranàtha§ [sarve: -nàtha] deve÷i vyomàrdhamañhikà [sarve: -mañhika§] priye |

15b k) 26b g) nirgata§ [k g gh: nirgatà] tatra madhye [k g gh: madhyà] tu 
paramànandabhairavam || 7/52 ||

tena càdhyàpita§ [k gh: càdhyàyita§; g: càpyàdhita§] vi÷va§ [k kh gh: visva§] 
divyaughaj¤ànamuttamam [sarve: divyogha§j¤àna-] |

mañhikàsiddhasantàna§ vçddhovallirudàhçtam [g: vçdvo-] || 7/53 ||

eva§ tu kathita§ devi mañhikàmålamuttamam |

àmnàyasiddhanàtha§ tu avatàra§ [sarve: -ra] yugakramam || 7/54 ||

pravakùyàmi samàsena ÷çõu svàyatalocane [kh: -locate; g: sthàpata-] |

àdyayuge khagendra§ [k kh: kha§dra§] tu vijàhutyà [k g: -dutyà; kh gh: dåtyà] 
sahàgatam || 7/55 ||

mànuùya§ siddhimicchantã [sarve: -micchanti] kaulinã parame÷varã |

yadà [k: yaóà] krãóà prakurvàõà [sarve: prakurvàõa§] santatisambhava§ [sarve: 
santatãsambhava§] tadà || 7/56 ||

vimala÷ca [g: vimalasva] su÷ubha÷ca [k g gh: susubha÷ca] teùৠdatvàbhiùecanam |

gatvà [k gh: gatvà÷] ca [kh: cai; g: nàsti] svapada§ [k kh gh: kapada§; g: svakapada§] 
devi taiþ [k kh: ta; g gh: te] svasantànaka§ [k kh gh: svasmantànabha§; g: 
bhyassantànaka§] kçtam || 7/57 ||

30a g) kçtvà vai modità lokà [sarve: loke] ye [k g: yo] sthitàþ [k g gh: sthità] kulagocare |

29a gh) dvitãya§ kårmanàtha§ tu maïgalàjyotireva [kh: ma§gala-; g: -jyàtireva] ca || 
7/58 ||

krãóamàne [k kh gh: kri * mànà +vai; g: krã * mànà] kulàmnàye [k g: -nàyai] jàtau [k 
gh g: jàtàs ] teùৠtu dvau [sarve: dvayas] sutau |

ajito [g: ajità] vijita÷caiva [k g gh: vijito÷caiva] teùৠ[k: teùà; g: tepà§] santànaka§ 
kçtam || 7/59 ||

tçtãya§ meùapàda§ tu kàmamaïgalayà [kh gh k: - maïgayà] saha [k g gh: sahaþ] |

14b kh) krãóàvatàra§ milita§ dvayoþ [sarve: dvayos] sa§padyayostathà [k g gh: 
sa§padyayos-; kh: pa§padyayos-] || 7/60 ||

vicitra§ viddhãndunàtha§ [sarve: vidhindunàsa§] santàna§ tu gatadvayam |

eteùৠ[g: eteùà] triùu lokeùu pariõàmasya [sarve: parimàna§ tu] santatiþ [k kh: santi *; 
g gh: santati] || 7/61 ||

kçtvà khakulanàthena catuþùaùñyàdhika§ [k g gh: -ùaùñhyàdhika§] kulam |

siddhistu [sarve: siddhastu] adhikàra§ ca santatimelaka§ [sarve: santatã-] tathà || 7/62 ||

ovall㧠[k kh gh: o§.; sarve: vallã] ca sure÷àni vistara§ kathayàmi te |

30b g) kalauyuge [gh: karau-] mahàghore caturthe mãnapàdakam || 7/63 ||

piïgala§ nàma ta§ nàtha§ [sarve: nàtha] tatràgatamanàmayam [sarve: tamàgata-] |

16a k) gçhãta§ j¤ànasarvasva§ [g: -sarvva÷va§; gh: sarvasva] mokùahetucaràcaram || 
7/64 ||

ta§ j¤àna§ kàrttikeyena [sarve: kartti-] sàgare nyasita§ tathà |

29b gh) tadà ÷apta§ tu [k g gh: sapta§ tu] ta§ krodhàd [sarve: krodhà] 
siddhe÷varavaràrcite || 7/65 ||

yàvat [g: yàvan] koñya÷catuþùaùñirmuktigàstu [sarve: koñyà catuþùaùñimu-] 
bhavàrõavàt [sarve: bhavàrõavam] |

tàvat kùatràdhipatya§ [k kh gh: -dhipa§va§; g: -dhipatva§] hi vañukasya [sarve: 
vañuka¤ca] na sa§÷ayaþ [gh: sa÷ayaþ] || 7/66 ||

anya§ ca kathita§ devi sa§kùepànna tu vistaràt [sarve: vistaram ] |

ràjakanyà mahàbhàge kuïkunàthena [sarve: -nàtena] påjità [sarve: påjite] || 7/67 ||

jàtyà tu [k: jyotinve; kh gh: jyàtinve; g: jyotitve] vimalà ÷uddhà [k g gh: suddhà] tayà 
krãóitameva ca |

utpannà dvàda÷a [sarve: dvàda÷à] putrà ràjaputrà [k: -putro; g: -prabhà] mahàpriye || 
7/68 ||

teùৠnàmàni vakùyàmi yathàvat vai [sarve: sva] mahe÷vari |

31a g) bhadra÷càmarapàda÷ca [k: bhañusvà-; kh: bhadusvà-; g: bhañå÷cà-; gh: 
bhañasvà-] mahendro [sarve: mahendra] varadevakaþ [gh: -ka] || 7/69 ||

àhãndra÷ca [k kh: àhendra÷ca; g: àhe * ÷ca; gh: àhendre÷ca] khagendra÷ca 
mahãdharastathaiva [sarve: mahãdharata-] ca |

guóikànàthapàda÷ca [k kh: -yàda÷ca] dvàda÷aite prakãrtitàþ || 7/70 ||

amaro varadeva÷ca citranàthastathaiva ca |

alinà vindhyapàda÷ca [sarve: vidva-] guóikaþ [k kh gh: gutikà; g: guóikà] ùañ [kh: ùa] 
prakãrtitàþ || 7/71 ||

30a gh) eteùৠsàdhikàrastu [sarve: sàdhikàra§ tu] santatãþ [sarve: santatã] kçtaþ 
[sarve: kçta] suvrate |

j¤ànàni tava vakùyàmi pratyeka§ [k g: -ko; kh: -kà] ÷aiva§ [sarve: saiva] suvrate || 7/72 
||

tripurottarasa§keta§ [k g gh: -keta] siddhasthàna§ tu ta§ viduþ |

15a kh) amarasya varàrohe varadevasya kàmadaþ || 7/73 ||

citrasya aññahàsa§ [g: añuhàsa] vai [k: vair; g: sthai] devikoña§ [kh gh: ddevi-] alisya ca |

dakùiõàdriþ [sarve: dakùiõàdi] savindhyasya kolàgiryৠtu goóikaþ || 7/74 ||

31b g) sarveùৠca duhàla§ [k kh gh: duhàrtha§; g: duhàrtha] vai [kh: vaiþ] 
sa§vitsthàna§ [k kh gh: samvisthàna§; g: sanvisthana§] prakãrtitam |

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi ÷araõa§ [k gh: ùarõà§; kh g: ùarõà] vai 
[k: cai; kh: caiva; g: vaica] varànane || 7/75 ||

vrata§ bhikùàkrama§ [g: bhikùyà-; gh: bhikùa-] sthàna§ pçthak pçthak [g: pç * k] 
vadàmyaham |

bodhovallã para§ nàtha vratamàcarita§ [k gh: -sàcarati; kh: -màcarati; g: -socarati] priye || 
7/76 ||

÷rã÷ailadakùiõe [sarve: -sailadakùiõa] di÷ৠ[k g gh: disà§] duhàlanagara§ tathà |

16b k) caryৠ[k g gh: cayà; kh: caryà] karoti tatrasthaþ [sarve: -thàþ] siddhanàtho vara 
priye || 7/77 ||

vrata§ [g: vrata] datvà tu munibhi÷cyavana§ [kh: munibhimcya-; g: munibhi÷cayavana§; 
gh: manibhi÷cya-] nàma gãyate |

30b gh) ambilyৠ[g: asthilyà§; gh: ambilyà] vàñikàmadhye'nugrahãta§ [k kh: -
rugrahãta§; g: nugrahãta÷ca; gh: -madhyarugrahãta§] varànane [g: * rànane] || 7/78 ||

tenaiva munibhistatra vratamàcarita§ [k kh gh: vratasàcarita§] priye |

dvàda÷aiva tu varùàõi pa÷càt kaumàrikuïkuõam [sarve: -kuïkune] || 7/79 ||

gatvà tena mahàdevi caryৠ[k g: cayà; kh: caryà; gh: cayo] kuryàd [k g gh: kuyàd] 
varànane |

32a g) ÷rãvaradevaþ [sarve: -deva] prabhoþ [k gh: -prabhàþ; kh: prabhà] valyৠ
vratamàcarita§ [k gh: -sà-] priye || 7/80 ||

÷rã÷ailapa÷cime [k gh: ÷rãsaila-; kh: ÷rã÷aila-; g: ÷rãsailapa÷cima] di÷ৠ
kuõóãnanagara§ [g: -naragaran] tathà [gh: cayà] |

caryৠ[k g gh: cayà; kh: caryà] karoti [k gh: kaloti] tatrastho yogàbhyàsa§ [k g gh: -
bhyàsa; kh: -bhyàso] mahàmuniþ || 7/81 ||

tatra sthàna§ vrata§ [k gh: vrata] datvà vidyànandasya ÷àvaraþ [sarve: sàvaraþ] |

divyasiddhivara§ devi [g: de *] vãracaryànupàlakaþ [k g gh: vãracayà-] || 7/82 ||

yoginãvçndasahitaþ [k kh gh: yogiõã-; k g gh: -sahita] krãóate [k: krióaye§te] yatra yatra ca 
|

÷rãcitranàtha§ mahàdevi pàdovallã prakãrtità [k g gh: -ta§] || 7/83 ||

÷rã÷aila - uttaradi÷ৠ[k gh: ÷rãsaila - uttaradisà§; g: ÷rãsaile] candraratnaghara§ [k 
kh gh: caõóa- -gara§; g: cuõóa- --gara§] tathà |

caryৠ[sarve: caryà] karoti tatrastha÷citranàtho [k g gh: tatrasthà citra-; kh: tatrastha citra-
] mahàpriye || 7/84 ||

31a gh) bilvàkùa§ [g: vilvàkùà¤] ca phala§ yatra vàñikà tatra madhyataþ [k gh: 
madhyetaþ] |

vrata§ datvà mahàdevi kaulasi§hamunistathà [gh: -muni * thà] || 7/85 ||

15b kh) 32b g) sa [k: ta; kh: na; gh g: ta§] kuryàd vratacaryৠ[gh: va * * yà§] tu 
svasthàne tu mahàtmane |

dvàda÷aiva tu varùàõi [g: vaùàõi] siddhyate tatra maõóale || 7/86 ||

÷rã - alinàtho mahàdevi ànandovallisa§yutaþ [k g gh: -sa§yuta§] |

÷rã÷ailapårvadi÷àyৠ[k gh: ÷rãsailapårvadivasàyà§; g: ÷rãsailepårvadisàyà§] 
nagara§ bàlaka§ priye || 7/87 ||

pågavçkùaphala§ [g: -phala] tatra vàñikà tatra madhyataþ |

vrata§ [g gh: vrata] datvà varàrohe ÷çgàlamuniruttamaþ [k g gh: sçgàla-; g gh: -ma§] || 
7/88 ||

17a k) tadgata§ [k g: -gatà; kh: taïgatà; gh: taïgato] tu mahàdevi 
kàmaråpãñhamuttamam |

tasya dakùiõadigbhàge [kh: +candrabimbamunistathà] caryৠ[k kh: caryà] kuryàd [g: ku 
* d] varànane || 7/89 ||

trikhaõóinãsthànamà÷ritya yatra siddhivijçmbhati [sarve: siddho-] |

tatra [g: tatrà] sthàne [k gh: sthàmo; g: sthàno] vrata§ kçtvà saptavarùàõi suvrate || 7/90 
||

siddhyate paramànanda§ [k gh: -nanda; kh: -nando] dhyànayukto [k g gh: -yukta] 
mahàmuniþ [k: -muni] |

21b gh) vindhyanàthamahàtmano [k: -mahànmàyà; kh: vindhyanàthamahànmàyà; g: 
vitvyanàtha§ mahàtmàyo; gh: vitvyanàthamahànmàyo] yogovallã [k kh g: yogàvallã] 
prakãrtità [k g gh: prakãrtita§] || 7/91 ||

33a g) ÷rã÷aile [sarve: ÷rãsaile] tu mahàsthàne [sarve: -sthàni] pårvadakùiõamadhyataþ 
|

piõóà [gh: viõóà] ca nagara§ devi vratacaryৠ[sarve: -caryà] karoti ca || 7/92 ||

khairavçkùavàñikàyà [g: khairavçkùapàñi * yà] madhye caiva varànane |

vrata§ datvà [gh: danvà] varàrohe ÷àõóilyastu [k g gh: sàõóilasya; kh:÷àõóilasya] 
mahàmuniþ [gh: * hà; k gh: -muni; g: -muni§] || 7/93 ||

pa¤cavi§÷ativarùàõi [g gh: pa¤cavi§sativarùàõi] vratacaryৠ[k: -caryà] karoti ca |

tatra sthàne mahàbhàge yogayukto mahàmuniþ [k: -muni] || 7/94 ||

pa÷càd gatvà [sarve: pa÷càïgatvà] mahàviddho [k kh gh: mahàviddha§; g: * * 
vidva§] vratacaryৠ[k gh: vrata§ -] karoti ca |

khecarãbhåcarãyuktaþ [k g gh: -yukta] ÷àkinãvallabhaþ [k g gh: sàkiõãvallabha; kh: 
sàkiõã-] priye || 7/95 ||

÷rãguóikànàtha - àvalyৠ[gh: -lyà] o§vallã [g: o-] parikãrtità [sarve: -tàþ]|

÷rã÷aile [k g gh: -saile] tu [gh: ca] mahàdevi pårva - uttaramadhyataþ || 7/96 ||

goóikànagara§ tatra tatra caryà [k kh g: caryà§; gh: varyà] tapodhanaþ |

nàrikelaphala§ [sarve: nàlikela-] yatra tatra madhye [k gh: madhya] tu vàñikà || 7/97 ||

16a kh) 33b g) 32a gh) vrata§ [g: vrata] datvà varàrohe [g: mahàbhàge] 
candrabimbamunistathà [k gh: -sunistathà] |

tena tatraiva deve÷i aùñau varùàõi suvrate || 7/98 ||

caryৠkaroti yogendro vratayukto mahàmuniþ |

eva§ tu kathita§ devi ùaóovallivratakramam || 7/99 ||

17b k) pàramparyavibhàgena pårvàmnàya§ [k gh: -nàyem] prakãrtitam |

punaranya§ [g: punaramya§] pravakùyàmi dakùiõagharamuttamam [sarve: 
dakùiõa§ghara-] || 7/100 ||

mahàsiddhiprada§ divya§ bhuktimuktiphalapradam |

kàme÷varyàvatàra§ tu kathayàmi varànane || 7/101 ||

tripãñhodbhavamadhyasthà satsvabhàvànuråpiõã |

bàlàrka÷atatejàóhyà [k: -satatejàóhya; gh: -sata-] vidyutkoñisamaprabhà || 7/102 ||

kàmataþ kàminã [gh: kàminà] kàmàn [sarve: kàmà] bhakùayantã [sarve: bhakùayanti] 
sukàminã [sarve: svakàminãm] |

34a g) tasmàt kàme÷varã devã [k kh gh: devi] kumàrã kulabhakùiõã [g: -bhakùaõã] || 
7/103 ||

kàmapãñhavara§ divya§ paradhàma svamaõóalam [k kh gh: -÷va-] |

32b gh) kàme÷varyàvatàra§ tu kçtvà kaumàriråpadhçk [gh: -råpa * k] || 7/104 || 7/

svasvabhàvasya [sarve: sasvabhàvastu] tejena dràvita§ janmamaõóalam |

tena svavãryasa§kalpà [k: -vãrye-; gh: -sakalpà] jàyate [k kh gh: yàyate] kulayoginã [k kh 
gh: -giõã] || 7/105 ||

divyaråpadharà ÷àntà [k g gh: ÷ànta] ÷uddhasphañikanirmalà [g: ÷uddhsthañika-; 
sarve: -nirmalaþ] |

j¤ànasa§kràmadivyaugha§ [gh: -sa§krama-; sarve: -divyogha§] sphurantã paratejasà || 
7/106 ||

dvibhujà ekavaktrà ca trinetrà nimnamadhyagà |

bàlaråpà [sarve: màla-] tu kaumàrã yoginã siddhapåjità || 7/107 ||

mahàpãñhaparasthàna§ gatvà màliniparvatam [g: -pårvata§] |

vàmabhàge sthità devã tasya pçùñhe [kh g: pçùñe] tu gahvaram || 7/108 ||

kokilàkhya§ mahàsthàna§ divya§ paramanoharam |

34b g) ha§sakàraõóavàkãrõa§ [gh: -kãrõa] cakravàkopa÷obhitam [k gh: -sebhitam; kh: 
-robhita§; g: -sobhitam] || 7/109 ||

khecarãbhåcarãsiddhàþ [sarve: -siddhàs] ÷àkinã [sarve: sàkiõã] divyaråpiõã [gh: * * 
råpiõã] |

16b kh) nivasanti mahàdevi yogadhyànaparàyaõàþ [gh: -yaõaþ] || 7/110 ||

33a gh) tatra sthàne [k g gh: sthàna] mahàramye [g: mahàramya] trikoõe divyamaõóale |

18a k) candrabimbaguhà ÷reùñhà [k: srevyà; kh: sevyà; g: sresthà; gh: sremvà] 
candrakàntisamaprabhà [sarve: -prabham ] || 7/111 ||

tatra tiùñhati [k g gh: tisthati] sà devã kumàrã ÷ukravàhinã [sarve: sukra-] |

pårvasiddhà mahàdevã [sarve: mahàdevi] munãnৠca tapasvinàm [k g: tapasvinaþ; kh 
gh: tapasvina§] || 7/112 ||

muniþ krodha÷ca [k kh gh: krodha÷u] capalo [sarve: capala] mahàraudravaraþ [sarve: -
varam] priye |

divyavarùasahasra§ [g gh: divya§-] tu tapasàràdhana§ [sarve: -màràdhita§] kçtam || 
7/113 ||

kùiõagàtro [sarve: kùãõa-; k kh g: -gàtra; gh: -gràtra] mahàvçddho [sarve: -vçddha] 
vàyubhakùo [sarve: -bhakùa] manonmanaþ [k kh: -sana§] |

årdhvadçùñirnirãkùeta [k g: -dçùñinirã-] sthitvà càntarmukha§ [k kh gh: 
càntanmukha§; g: càntarmmakha] priye || 7/114 ||

35a g) dçùñvà tu devadeve÷i ÷ukràdev㧠[sarve: -devi] mahàtapaþ [sarve: -tape] |

ghårmyàvasthৠ[k gh: ghårmovasthà; kh g: ghårmàvasthà] gato devi [sarve: devã] 
munibhirdivyatejasà [g gh: -sàþ] || 7/115 ||

j¤ànasa§kràmaõa§ [sarve: -sa§kràmana§] divya§ kçtvà teùৠ[k kh gh: deùà§] 
varànane |

kàmadevagatàþ [sarve: -gataþ] sàkùàd [k kh: sàkùà; g gh: sàkùyà] 
divyaråpadharàstu te || 7/116 ||

kàme÷varyàþ [sarve: -ryà] prabhàvena dravatva§ [k: dravanva§] bhavate tayà [g gh: 
tadà] |

33b gh) dvau bãjàvekataþ kçtvà rudrayàmalasambhavam [kh: -vau; g: rudràjàmala-; gh: -
ta§] || 7/117 ||

divyatejotkaña§ devi divyakàmaphalapradam |

j¤ànayogabalotkarùa§ [k: -valaut; sarve: -karùà] kçtvà tena varànane || 7/118 ||

lakùapàdàdhika§ devi rudrayàmalasa§hitam [sarve: -jàmala-; k kh gh: -sa§hitaþ] |

svasvabhàvasya [sarve: -vasva] tejena vàgã÷varyàþ [k: -÷vayyà§; kh: -÷varyà; g gh: -
÷varyà§] prabhàvakam || 7/119 ||

tasyàþ [sarve: tasya] putro [sarve: putram] mahàdevi kaulã÷a§ [g: kalã÷an] tu varànane |

tenàvatàrita§ [g: tena-] divya§ j¤àna§ paramadurlabham || 7/120 ||

35b g) karmasa§sàrabaddhànৠ[k gh: -sasàravanvànà§; kh: -vandhànà§; g: -
vatvànà§] naràõৠ[g: narà÷à§] kathita§ priye |

punaranya§ [k g gh: punaramya§] pravakùyàmi [kh: * vakùyàmi] devatànàmanuttamam 
[k kh gh: -mamuttamam] || 7/121 ||

kàme÷varyàvatàra§ tu parivàreõa [k kh gh: -vàrena] sa§sthitam [g: sasthitaþ] |

hçllekhà kledanã nandà [k gh: dandà; kh: dantà] kùobhaõã [k kh gh: kùobhayet; g: 
kùobhyan] madanàturà [k: -tunà] || 7/122 ||

nira¤janà ràgavatã [k: * gavatã; kh: bhagavatã] tathànyà madanàvatã |

18b k) khakalà [sarve: khekhalà] dràvaõã [sarve: dràvanã] caiva tathà vegavatã smçtà [g 
gh: smçtàþ] || 7/123 ||

17a kh) ekàda÷aità [k g gh: -saità] devyastu [sarve: devyàstu] madanà [k kh gh: madano] 
dvàda÷ã [sarve: dvàda÷a] smçtà [g: smçtàþ] |

34a gh) cakravyàpta§ mahàdevi ùañkoõa§ vahnimaõóalam [g: va§-] || 7/124 ||

pårakairantaràlai÷ca [sarve: arakairantaràlai÷ca] påjayitvà varànane |

pàr÷ve [k g: pàrsve; kh gh: pàrkhe] tu madana§ [gh: sadana§] divya§ pårvàrànte 
vyavasthitam || 7/125 ||

madhye kàme÷var㧠[sarve: -rã] dev㧠påjayed divyamaõóale |

ekàda÷àkùarà vidyà vajraprastàracoddhçtà [k: -voddhçte; kh: -voddhçta] || 7/126 ||

36a g) madana§ sàrasa§yukta§ [sarve: sara-] guruvaktragata§ [g: -vakta-] priye |

kàma§ vàsantaka§ [k: vasantaka§; g: vasantaka] devi rati÷ukra§ varànane || 7/127 ||

vàmadakùiõaka§ påjya§ [sarve: påjya] dvàrapàla§ tu suvratam [sarve: suvrate] |


devyuvàca 


kathayasva [k gh: kathaya÷va] mahànàtha devatàlakùaõa§ param || 7/128 ||

sthànavi÷ràntiparama§ sa§j¤à [k g gh: saj¤à] caiva pçthak pçthak |


bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi devatànৠca sa§vidam || 7/129 ||

nàma sa§j¤à svabhàvotthà [k kh: svabhàvasthà; g: svabhàvonthà; gh: 
svabhàvàsthà] adhyàtma§ [k: -ma; g: adhyànma§; gh: àdhyàtma] kathayàmi te |

34b gh) hçdyàkà÷àntaragata§ [k: -kausàntara-; kh: -kau÷àntaragata§; g gh: -
kosàntaragata§] vahnisomàrkamaõóalam [sarve: somasomàrka-; g: -la] || 7/130 ||

tatrodità parà devã hçllekhà [k kh gh: hçllekhyà] tu cidaïkurã [k kh gh: cidàïkurã; g: 
cidàdkula§] |

÷iva÷aktistathà rudrastrividha§ [sarve: rudrà; k g gh: trividha§; kh: trividha] 
kledanàmayam [k kh g: kledanomaya§] || 7/131 ||

paràmçtarasa§ [g: paràmçtara * ] sàra§ sravantã [sarve: ÷ravantã] kledanã matà [sarve: 
matam] |

36b g) ùañkoõakuharàntasthà [sarve: -tasthà§] ÷çïgàñaparimaõóale [k g: ÷çgàña; 
sarve: -maõóala§] || 7/132 ||

vi÷ràntà [sarve: vi÷rànta] carame [k kh gh: caranà; g: caranã] ràve [sarve: ràva§] tadà 
nandà [sarve: nanda] svanandanã |

icchà ciccakramadhye [k: -madhya; g: -màdhye] tu bodhayed [g: -yeï] gaganàntare [sarve: -
tara§] || 7/133 ||

tatra kàmakalà nityà kùobhayet kùobhaõã [k g gh: kùobhanã; kh: kùo * nã] smçtà |

19a k) ÷ånyadvayasamàve÷àcchiva§ [k: sånyadvayasamàve÷àïkiva§; kh: -
ve÷àñkiva§; g: sånya-; gh: sånyadvayasamàve÷àkiva§] dravati nirbharam [gh: 
nirbhaca§] || 7/134 ||

bhagimàlini * nnàtha liïgatritayabhedinã | [k g gh: nàsti]

yadà pårõe pårõãmà [k kh: k kh: på * mà; g gh: pårõamà] sà tadà sà 
madanàturà || 7/135 ||

mahàyonyantara§ [k: -yenyàntara§; kh g: -yonyàntara§; gh: mahayenyàntara§] cakra§ 
triprakàrarasodbhavam |

nira¤janà tatra madhye udità bodhabhàskarã [g: tatra-] || 7/136 ||

17b kh) vahnibhàskarayormadhye [g: -yommadhye] candrabimbaguhàntare |

35a gh) kàmin㧠[sarve: -nã] rabhasàkçùya [k g: rasabhotkçtvà; kh: rasabhotkçtvà; gh: 
rasahotkçtvà] tadà ràgavatã priye || 7/137 ||

kàma§ kàmàntaragata§ kàmamaõóalamadhyagam [k: kà * maõóalamadhyega§; gh: -
madhyega§] |

37a g) carvita§ hlàdamatula§ madanàvatisa§kulam || 7/138 ||

ànandasyandinã [gh: a-] devã yà [g: yo] rasaþ [k kh gh: rasà; g: raso] sarvagàminã |

khakalà sà tu vij¤eyà candragarbhasya garbhinã || 7/139 ||

tridhàmodayamadhye [k kh gh: tridhàgodaya-] tu vi÷rànta§ ratimaõóalam |

vedhayeccitkalà candra§ dravita§ dràvaõã [sarve: -vanã] smçtà || 7/140 ||

candrasomamaya§ [k kh: candrasyaùobhaya; g: candrasyaùobhaya§;gh: candrasyàùobhaya] 
liïga§ mathita§ manmathoditam |

yadà tu [sarve: nu] bhàvadivyaugha§ [sarve: -divyogha§] tadà vegavatã smçtà || 7/141 ||

÷ivacandrakalàbheda§ galita§ madanodayam |

tenàhlàditacicchaktiþ [sarve: -cicchakti] prasåta§ divyamaïkuram || 7/142 ||

aïkuràd [k kh: aïkurà; g: aïkulàd] bhedabhinna§ tu nànàprakçtisambhavam [k kh: 
nànàþ; gh: nànàþ prakãti-]|

tadà sà [sarve: sau] vyàpikà [sarve: vyàpako] nitya§ madanonmàdaråpiõãm [k: 
madanotmodaråpina§; kh: -nonmodaråpina§; g gh: -pinam] || 7/143 ||


37b g) devyuvàca


35b gh) katha§ vàgã÷varã vidyà [g gh: divyà] tripurà [k gh: tripurà¤; g: tripura÷] ca 
katha§ bhavet [k gh: bhave] |

vàgbhavãti katha§ devã nityà vai sarvabhoginã [k gh: sava-; g: sadha-] || 7/144 ||

bhagamàlini ki§ [k kh gh: -linin *i; g: klin] nàtha liïgatritayabhedinã [sarve: 
liïga§triyataya-] |

kàme÷varyàþ [k g gh: kàme÷varyà] prabhàva§ tu kathayasva prasàdataþ || 7/145 ||


19b k) bhairava uvàca


atiguptatara§ pra÷na§ [k g gh: prasna§] sarvanityàsamudbhavam |

dakùiõa§ gharamàmnàya§ [k g: -mànmàya§; gh: mànyàya§] kathayàmi tava priye 
|| 7/146 ||

trikabhedàntara§ kuryàt [k: kùrayàt; g: kuyàt] sphuracchç§gàñamaõóalam |

niþ svabhàvodaya§ yatra tatra vàgodbhava§ [k g: vàdod-] priye || 7/147 ||

caturbhedà paràdyena udità [gh: utità] vi÷vamàlinã [sarve: visva-] |

tasmàd vàgã÷varã [g: vàgãsvarã] sà tu aùñadhà kulabhedinã || 7/148 ||

trisvabhàvà [k gh: -bhava; kh g: -bhàva] parà÷aktirviùakàmanira¤janà [sarve: -
÷aktiviùa-] |

38a g) aliïgà liïginã sà tu tribhedà [k kh gh: -da; g: dibheda] parikãrtità [sarve: 
parikirtità] || 7/149 ||

18a kh) tripurà sà tu [k kh: sàstra; gh: sàntra] vij¤eyà nirànandatvabhairavã [sarve: -
nandasvabhairavã] |

36a gh) candrabimbaguhàntasthà [k kh gh: candravisva-] retodharà [sarve: retoghara] sà 
[sarve: sa] varùiõã [g: rvarùiõã; gh: vaùiõã] || 7/150 ||

svànandasyàndinã [sarve: -nandasvasva] nityà sà liïgabhedadràviõã [sarve: -dravàvinã] 
|

÷çïgàñamaõóalàntasthà bhagabhakùà [k kh gh: bhagabhokùyà; g: bhagabhotkç] 
bhagodayà || 7/151 ||

bhagamàlini [g: -nã] sà nityà pa¤cakàraõabhakùiõã |

itara§ viùamityukta§ kàmabàõaprakãrtitam [gh: -vàna-] || 7/152 ||

svaya§ [k: svayas] tu [g: bhu] bãjamutpattistridhàlakùajapa§ [k g: -mutparttitridhàlakùa§-
; kh: -mutpatti§ tridhàlakùa§-; gh: -mutpattitridhàla§ * japa] kuru [k: kuruþ] |

pa¤càbhimukhabhedena [kh: pa÷cà-; gh: pa÷ca-; atràtaþ ÷lokasa§khyà 159 yàvad 
gapratilipyৠpàñho na vidyate; k: pa÷cà-] yasya liïgasya yàdç÷am [gh: jà-] || 7/153 ||

ta§ ta§ sthàna§ [k g gh: -na] samàsçtya kàme÷varyàþ [k g: kàmai÷varyà; kh: 
màmyesvaryà; gh: kàmesvaryà] pravartakam |

eva§ tu kathita§ devi ghara§ dakùiõamuttamam || 7/154 ||

punaranya§ pravakùyàmi àmnàyagharamuttamam [gh: ghana-] | [g: nàsti]

÷àntasvarodaya§ [k kh gh: sàntasvarodaya] pada§ janmàdhàra§ tu [k: ti; kh gh: nàsti] 
khaõóinã || 7/155 || 7/[g: nàsti]

tatrodità devãkalà [k kh gh: devi-] kàlã kaulikabhakùiõã [gh: kailika-] | [g: nàsti]

36b gh) kaulàcàra§ kaulagarbha§ [k: kaula * rbha§] kaulodaya§ [k kh gh: -daya] 
trikaulakam || 7/156 || 7/[g: nàsti]

tasmàt kàle÷varã devã kumàrãkulabhakùiõã | [g: nàsti]

20a k) tatràvatàra§ [k: tatravatàra§] kçtvà tu yatrasthà tamaso muniþ [k gh: muni] || 
7/157 || 7/[g: nàsti]

khaõóinãsthànaparama§ niùkriyàj¤ànamuttamam [k kh gh: niùkriya-] | [g: nàsti]

kathita§ krodharàjasya vedhasa§kramana§ [gh: -ga§] kçtam || 7/158 ||

paramàmnàyadivyaugha§ [k g gh: -divyogha§] karõàt karõa§ [sarve: karõa] krama§ 
sthitam |

38b g) ÷lokadvàda÷anirbhinna§ [k gh: snokadvàda÷anibhinna§; kh g: 
slokadvàda÷anibhinna§] sa§pradàyaparisphuram || 7/159 ||

guruvaktragata§ devi svànubhåtyaikalakùaõam |

kàlikaïkalasa§kràma§ [sarve: kàliþ- ; k: -sa§kràma; kh: kaïkalasa§kràma; gh: 
kakarasa§kràma§; g: * kalasa§kràma] anàkhyapadamuttamam [k kh gh: anàkùa-; g: -
papamuttama§] || 7/160 ||


devyuvàca


kàlibheda§ [sarve: -bheda] katha§ nàtha dvàda÷aiva katha§ smçtam |

mukhàmnàya§ [k kh gh: -nàya; g: mukhyàmnàya] katha§ nàtha kenopàyena 
sa§kramam || 7/161 ||

kathayasva [gh: -÷va] prasàdena yena tuùyàmyaha§ [g: tukhyàmyaha§; gh: -ha] prabho 
[gh: prabhà] |


37a gh) bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi kàlikàkramamuttamam || 7/162 ||

18b kh) dvàda÷aiva para§ bhadre [g: * dre] sa§pradàya§ vadàmyaham |

aviluptaparàvyàptirbhedabhinnà [sarve: -vyàptibhedabhinnà] tu svaprabhà [k kh g: -
bhà§; gh: -bha§] || 7/163 ||

vàcàmatãtavi÷ràntiryoganidrà [k g: -vi÷ràntiyoganidrà; gh: 
vàcamatãtavi÷ràntiyoganidrà] gurormukhàt |

labhyate [sarve: labhate] ca mahàj¤àna§ [g: -na] vidyàràjena suvrate || 7/164 ||

39a g) krodharàjena vikhyàta§ pa÷càd vidyৠparityajet [k: paritejet; gh: paritejet] |

kathayàmi mahàj¤àna§ [gh: -j¤àna] niùkriya§ [k g gh: nikriya§; kh: niþ kriya§] 
÷çõu suvrate || 7/165 ||

ravipradãpakaulàrke [sarve: -koloke] såryamadhyàd vinirgataþ |

raverantargato [sarve: ravirantargato] bhànurbhàsayatyakhila§ [k kh gh: bhànubhàsayatya-; 
g: bhàõubhàsayatyakhila§] jagat || 7/166 ||

bhànavã kaulinã yà sà tatpu¤japårita§ [sarve: -parita§] jagat |

tatrotpannà mahàmantrà [kh: mahàmàntrà] bhairavàùñàùñayonayaþ [g: -yodayaþ] || 
7/167 ||

20b k) ravibhànumayã devã [g: devi] kaule÷ã [kh: -÷rã] kulagahvarã |

37b gh) kùobhànandà viràmà [gh: viràma] tu pa÷yate [kh: pa§÷yate] kulasantatiþ [k g 
gh: -santati] || 7/168 ||

mahàvyomàrõave ÷aiva§ [sarve: ÷aive] bhànavãkuõóamadhyataþ [k gh: -madhyetaþ] |

tatra pralãnàþ [sarve: pralãnàs] sarve te bhairavàùñàùñayonayaþ || 7/169 ||

bhànavãkuõóamadhye tu layacakra§ svabhàvataþ |

39b g) vilãne [kh: vilone; g: valãne] svasvabhàvàkhye [sarve: -khya§] tat svabhàvodaya§ 
tataþ || 7/170 ||

bhàvàbhàvakùayakùãõa§ [k kh gh: -kùayokùãõa§; g: -kùoyokùãna§] 
ya÷cinotya÷arãriõaþ [g: yasvino-] |

sà cidà niþsvabhàvatvàd [k kh: ni÷vabhàvasvà; g: nisvabhàvatvà; gh: 
ni÷cabhàvasvà] såryakulakçùodarã [k kh: cchåryà-; g: chåryo-; gh: cchuryà-] || 7/171 ||

tatsvaråpodita§ cakra§ cidbhànvarkagatisthitam [k g gh: -sthitaþ] |

pratibimbamivàbhàti [k g gh: prata-] bimbagràsaikalampañam [k kh: -kalampada§] || 7/172 
||

na kula§ kaulinã÷aktirna svabhàvodaya§ tataþ |

na sa§hàrasya sa§hàra§ divyo'sau [sarve: divyàsau] sarvabhogabhuk [gh: -tuk] || 7/173 ||

38agh) icchà cinmàtradharmeõa [k: -dhanmeõa] apçthagbhàvavartinã |

sçùñiþ [sarve: sçùñis] sarvagatasyaiva sa§hàra§ kathayàmi te || 7/174 ||

rasenànandaja§ råpa§ yadà [g: padà; gh: yàdà] gràhyena [gh: grà * na] gçhyate |

tadà [sarve: yadà] pratyastamastatra sa ca ta§ vçttigocaram [k: vçrttigocara§; kh: vçtti§-] 
|| 7/175 ||

19a kh) 40ag ) kùãnavçttiþ [k g: -vçrttiþ] pralãnatvàjjàyate [g: pralãnanvàjàyate] 
paramàdbhutam |

trikoõànte [k kh gh: trikoõanta; g: trikoõantan] trikoõastha§ [gh: -stha] su÷ira§ 
su÷iràgragam [k: -grata§; kh: su÷iràgratam; gh: su÷iràgragam] || 7/176 ||

÷ånya§ [k gh: ÷ånya; g: strànya] ÷ånyamukhe [k: ÷ånyamukhai; g: strànyamukhai] 
lãna§ citta§ cittàntaroditam [sarve: -rocitam] |

cidanàdimahàyonau [k kh: cipanàdihàhànau; g: cidanàdicidàhànau; gh: 
cipanàdicidàhànau] cumbanàdilihàgçhe [k g gh: vumbanàdilihàgçha§; kh: -gçha§] || 
7/177 ||

kandendriyàõi sa§yojya parasparavidhikrame |

hitvà [g: ditvà] bhàva§ na gçhõàti [k kh gh: gçhlàti; g: gçhnàti] yadà bhàvàntara§ 
[k kh gh: -tara] citiþ || 7/178 ||

tadà tat parama§ brahma svasvabhàva§ pravartate |

etat kaulàmçta§ siddha§ [gh: siddha] yoginãbhirudàhçtam [k: -hçtaþ] || 7/179 ||

21a k) niùkriyànandapàdai÷ca bhåtale sa§prakà÷itam [sarve: sa§prakàsitam] |


38b gh) devyuvàca


kathita§ kasyaiva nàtha [sarve: nàtha§] niùkriyànanda bhåtale || 7/180 ||

mahàkàlikrama§ divya§ sa§krànta§ [k gh: sakrànta§] kasya sa§kramam [g: 
ma§krama§; gh: sakrama§] |


bhairava uvàca


40b g) ÷çõu devi [g: devã] pravakùyàmi sa§kràma§ yasya [g: pasya] sa§kramam || 7/181 
||

÷ãlàcitirmunivarastasya [k: silàcitinmunivara§-; kh: silàcitiymunivara§-; gh: 
silàcitirmunivaras-; g: silàcitirmanivara§-] putrastapodhanaþ [k kh gh: påtratapodhanam; g: 
putratayodhana§] |

yogàbhyàsarato [k g: -rata§; kh: -jyàsarata§; gh: -tyàsarata§] devi siddhaþ [sarve: 
siddha§] ÷àvararåpadhçk [sarve: sàvara-] || 7/182 ||

vidyànandeti vikhyàto [sarve: vikhyàta§] mahàdhãravaraþ [sarve: -vara§] priye |

÷ma÷ànavàsã [k kh: -và÷ã; gh: sma÷ànavà÷i] nityastho ni÷àñanarataþ [sarve: nisà-] 
paraþ [sarve: param ] || 7/183 ||

siddhayogãndro [k kh g: -yogendra; gh: -yoyendra] vãra÷ca [sarve: vãrà÷ca]
cakracàrarataþ [k kh gh: -càrarati; g: -rata] priye |

÷ivapãñha§ [g: -pãñha] mahàdevi [g: -devã] ÷rã÷aila§ [k g gh: -saila§] devatàpriyam 
[gh: priye§] || 7/184 ||

tasya uttaradigbhàge [gh: -vigbhàge] nànà÷ikharaparvate [k gh: nànàsikhara-] |

tatra hemamayã divyaguhà [sarve: divya§-] siddhasuràrcità || 7/185 ||

39a gh) tatràràdhanaka§ [sarve: -dhanata§] kçtvà vidyà÷ikharamuttamam [k kh gh: -
saviramuttama§; g: -seviramvattama§] |

karoti [gh: kaloti] bhakti§ [sarve: bhakti] yogãndro [gh: yogrãndro] 
niùkriyàj¤ànavà¤chinaþ [sarve: niùkriya; kh: j¤ànavà¤cchaitaþ] || 7/186 ||

bhakti§ [sarve: bhaktis] tãvratarৠ[sarve: -rà] divyৠ[sarve: divyà] kçtvà 
÷àvararåpadhçk [k kh gh: sàvara-; g: sàva * råpadhçk] |

tasya [gh: tasyan] tuùña§ munivara§ [k: muni§-; g: munivara] 
÷rãniùkriyànandamuttamam [g: -niùkriyo-] || 7/187 ||

41a g) amoghavàõã tasyaiva sa§kràma§ kàlikàkramam |

19b kh) vàmàj¤àna§ tu kathita§ pa¤ca÷adbhåmikàkramam [k gh: -ùad-; kh g: -ùañ-] 
|| 7/188 ||

teùৠbheda§ vadiùyàmi [g: vadikhyàmi] ÷çõu sarva§ tu pàrvati |

vibhaktodbhavacakrànta§ [k kh: vibhaktadbhava-; g: vibhaktyàd-; gh: vibhaktàdbhava] 
gagana§ gaganoditam || 7/189 ||

dvàda÷àrkaprabhàkàlã [sarve: dvàda÷àïka-] vyomaråpà khabhakùaõã [k kh gh: 
÷cabhakùaõã; g: svabhakùaõã] |

sphuratkùãõà [g: sphurakùãõà] svaya§ [sarve: svara§] kùãõàt [k: kùãnan; kh gh: 
kùãõan; g: kùãõan] tat [gh: tan; g: ta] kùãõa§ [g: kùvãõa§] divyagocaram [kh: -
÷ocara§] || 7/190 ||

21b k) kramasa§hàrasa§hàra§ [g: krama§sa§hàrasahàra§] 
pàramparyakramànugam [gh: -kramanugaþ || 7/2 ||; k kh g: + || 7/2 ||] |

svakula§ [gh: svakùala] svakulàtãta§ [gh: -kùalà-] svapada§ svapadàntaram || 7/191 ||

39b gh) spçùñvà kàlikrama§ divya§ udita§ oghamaõóalam [k: ågha-; sarve: + || 7/3 ||] |

manonmanapadàntastha§ cidarkodayamaõóalam || 7/192 ||

tadbhàvabhàvitarasa§ vi÷vaughasphuratejasam [k g gh: visvogha-; k kh gh: -tekrama§; 
sarve: + || 7/4 ||] |



[MSs g ÷lokasa§khyà 193d- nàsti]

bhitvà bodha MS g ends here


bhittvà [sarve: bhitvà] bodha pada§ divya§ bodhabhàskarasevitam [sarve: -vecitam] || 
7/193 ||

dràvita§ cinmarãcibhiþ [sarve: cinmarãcãbhiþ] pãtvà tu rasamuttamam [sarve: + || 7/5 ||] |

citsvaråpaparàkà÷a§ [k: -råpa * ràkà÷a§] sadasadbhàvavarjitam || 7/194 ||

tadantare [sarve: tadantaraþ] sararasa§ paràkà÷avijçmbhitam [k gh: paràkàsa-; sarve: + || 
7/6 ||] |

antaþsvollàsaviùaya§ [sarve: -ya] nànàvaicitryacitritam [gh: -citri *] || 7/195 ||

avinà÷aparàbhåmiþ [k gh: avinàsa-; sarve: -bhåmi] kàlitejasamudbhavà [gh: -va; sarve: 
+ || 7/7 ||] |

anantà [sarve: ananta] guptavi÷ràntà [sarve: saptavi÷rànta] gaganoditacitprabhà [sarve: -
svabhàm] || 7/196 ||

sphurattejovikàsaughà [sarve: -sogha] sa§kràmantã [sarve: -nti] pa÷u§ balà [sarve: + || 
7/8 ||] |

40a gh) bhaga§ [sarve: bhaga] bhagapadàtãta§ mata§ tanmatamuttamam || 7/197 ||

krama§ kulàkulàmnàya§ [sarve: kula-] yoginãyuktigocaram [sarve: yogiõã-; gh: -rà; 
sarve: + || 7/9 ||] |

kàmàkàmàntara§ [sarve: kàma§-] kàma§ teja§ tejeùu [kh: tejaùu] maithunam || 
7/198 ||

bhogàbhogàntara§ [sarve: bhoga§-] bhoga§ mata÷aktiþ [k kh: -÷akti; gh: yukti] 
prakãrtità [sarve: -taþ + || 7/10 ||] |

rudra÷ca rudra÷akti÷ca yaugapadyena mathitam [k gh: yugapadmena bhaktita§; kh: 
yugapadmena bha§ktita§] || 7/199 ||

sarudra§ dràvaka§ [k: dràvakhaþ; kh: dràvakha§; gh: -ka] kha§ [k kh: ke] khe [gh: ke] 
kaïkàlakulakaulikam [k: kaïkàkekulakaulike; kh gh: ka§kokela kukaulake; sarve: + || 7/11 
||] |

÷aktipiõóadravàntastha§ [k kh: ÷aktimaõóa-; gh: muõóavravàntastha§] bhagayoge 
[sarve: bhàbhayoge] ÷ivàntake || 7/200 ||

20a kh) sapiõóaþ [sarve: sapiõdas] siddhyate råpã råpàlayapadàntakçt [sarve: + || 7/12 ||] 
|

kulamålottaraþ [sarve: àlamålottarà] saïgo [sarve: saïga] bodhottarottaràntaraþ [k: 
vottarottaratàntaraþ; kh: vottarottaratàntaraþ; gh: voddharottaratàntaraþ] || 7/201 ||

22a k) rudra÷aktisamàve÷àt [k: -sàn] siddhokto'mara÷àsane [sarve: -sàsane] |

guruvaktragata§ j¤àna§ labhyate svamate mate || 7/202 ||

bodhabhàskaravij¤àna§ karõàt karõe [kh: karõa] krame sthitam |

antargagana yà kàcit [sarve: kàvin] sa§vidànandanandinã || 7/203 ||

40b gh) tatsvaråpaparollàsavikàse [kh: tatstha-; sarve: -vikàsa§] sphuratkaulinã |

kaulakaïkàlakalayà [kh: -kaïkola-] gràsaghasmararåpinã || 7/204 ||

kàlã kàlà¤janã bhãmà dvàda÷oditabhànavã [k: -sobhitabhànakã; kh: -bhitabhànakã; 
gh: dvàdasodita- ] |

kramàt krama [sarve: krama] paràkrama§ [k kh: para§ kràma; gh: para§ kràma§] 
sa§kràma§ kàlikàkramam || 7/205 ||

sphuratyantargatà [sarve: -gato] ghårmiranàkhya§ [sarve: ghçrmmira-] spandamuttamam |

cidaciccakramadhyastho [sarve: -krama * stho] yoganidrànubhàvitaþ [sarve: -mubhàvitaþ] || 
7/206 ||

÷ånyà÷ånyàntaragataþ sa [sarve: ÷ånya§÷ånyàntaragato na] vindati kulàtmakam |

antargalitaciddhàma [sarve: -cidvàma] svabhàvapadasa§vidaþ [k kh: -sa§ * daþ] || 7/207 ||

asau [gh: anau] paràparollàsaþ [k kh: pammaparollàsa; gh: pamyaparollàsa] 
kàlicakravijçmbhitaþ |

brahmàdidevatàþ [sarve: -tàs] sarvà [sarve: sarvàn] bhairavànte [sarve: -vànta] 
prakãrtitàþ [sarve: prakãrtitam ] || 7/208 ||

lãyate ca para§ teja§ [sarve: teja] kàlavahnighanãkçtam [gh: -vàhna-] |

41a gh) citprakà÷a§ [k: cipakàsa; kh: -sa; gh: cidàkàsa] para§ [gh: para] guhya§ udita§ 
kulabhàskaram || 7/209 ||

dvàda÷àra§ sutejàóhya§ [gh: sutejàgh§] bhårisåryasamaprabham |

jãvasya jãvana§ [sarve: jãvasa¤] jãva§ prakà÷ayati tanmayam [sarve: tanmana§] || 7/210 
||

tenaiva yuktibhedena pa÷urvedhayate [k gh: pasu§vedhayate; kh: pa÷u-] balam |

÷ivadhàmàntare [sarve: ÷ivàdvàmàntara§] devi sahasoditabhàvanà || 7/211 ||

hañhakramaparà÷aktirvedhayet [k: hañhakramyaparà÷aktivedhayes; kh gh: hañha * * parà-] 
mànavigraham |

vyomàtãta§ vyomapadamudita§ [gh: -mudina§] bhànavãkramam || 7/212 ||

jvàlàsahasratejàóhya§ trailokya§ gràsaghasmaram |

22b k) 20b kh) tridhàmodayamadhye [k gh: -màdaya-; kh: -màdayamakhya] tu 
cittejaparabhàvitaþ || 7/213 ||

nirviùa§ viùamàkramya kàlakåñavibhakùitam [k kh: -taþ] |

kula§ kulàkulàmnàya§ rasa§ rasasamudbhavam [k kh: rayasamudbhava§] || 7/214 ||

pada§ padàpadàtãta§ [sarve: padapadà-] sthàna§ [sarve: sthàna] kaulikamuttamam |

garbhasthà garbhaõã garbhà pa¤cagarbhaprasåyinã || 7/215 ||

41b gh) ekà siddhistriyoni÷ca [sarve: siddhitrayonã ca] udyogakramamàlinã [gh: -krama * 
linã] |

svaràdivarõavimala§ sthànaratavibhakùitam || 7/216 ||

tadvi÷ràmaparàbhåmiþ kàlitejaþ prakà÷itaþ [sarve: prakàsitaþ] |

bodho [sarve: bodhà] bodhayate bodha§ svabodhàt [sarve: -bodhàn] paribodhitam [sarve: 
para-] || 7/217 ||

cakràcàravibhedena [k kh: cakracàra-] sa§kràmanti parasparam |

svabhåmibhåmimàkrànta§ [sarve: -krànta] khecaramårdhvakhamuttamam [k kh: 
khecanmårddhakha-] || 7/218 ||

tadvadvãryàvabhàsena [gh: -vabhàse *] piõóa§ [sarve: pinda] piõóatara§ gatam |

kàlàkàla§ [sarve: -kàla] svakàla§ ca tyaktvà [k: tyaktyà; gh: bhaktyà] vi÷ràntayet [k 
kh: -yen; gh: -yas] sukhe [k kh: mukha§; gh: sukha§] || 7/219 ||

tatsukhe [sarve: tatsukha§] krãóate yogã spçùñvà cittejamaõóalam |

råpàråpàntara§ råpa§ svaråpa§ råpavarjitam || 7/220 ||

bhàvàbhàvavinirmukta§ sarvatoditaniùkalam [gh: -la] |

tatrodità parà devã kàlã kaïkàlabhakùiõã || 7/221 ||

42a gh) kaïkàlakandala§ pàtra§ pãtvà [gh: pãtyà] vyomàmçtodbhavam |

ghårmità vamità sà [k: ya; kh gh: ye] ca tena vi÷vasamudbhavam || 7/222 ||

nijadhàmasvaråpastho yogã yogabalàvçtaþ [sarve: yogapalà-] |

kakandara§ [sarve: -ra] samàkçùya [sarve: rasokçùya] mahàkramavicàrakaþ || 7/223 ||

para§ bhuktvà [gh: bhuktyà] para§ pãtvà para§ dçùñvà [gh: tçùñvà] parodbhavam |

eva§ samaraso [sarve: samarasa§] bhåtvà kàlikramavicàrakaþ || 7/224 ||

kalpàntakalpita§ [gh: kalpàntavalpita§] kalpa§ [k kh: kalà§] kulakalpavikalpitam |

23a k) kàlicakramabheda§ ca uditàvyaktamaõóalam || 7/225 ||

sthåla§ [sarve: sthåla] såkùma§ tathà ÷ånya§ [gh: ÷ånya] tricaitanya§ [sarve: -
tanya] laya§ gatam [sarve: -gataþ] |

21a kh) tatra dhàmodità kàcid vi÷vàkhyà [k gh: visvàkhya; kh: -khya] sumarãciniþ 
[sarve: samarãcinã] || 7/226 ||

bindunàdakùaye kùãõe sthàne citpadamaõóale |

bhàvayed divyayoni§ [sarve: -yonã] ca siddhànৠpa¤cagarbhiõãm [sarve: -garbhinã] || 
7/227 ||

mahàkàlakalàntasthৠ[sarve: -tasthà] kàlacakre÷var㧠[sarve: kàlacakrarã] kalàm 
[sarve: kalà] |

tena kàlãti vikhyàtà [sarve: vikùàtà] kaïkàlakulabhakùiõã [sarve: -kalabhakùiõã] || 
7/228 ||

bhàvàbhàvasvabhàvasya [sarve: -subhàvasya] ciccakracidacarvitaþ |

svàdasa§bodhàhlàdena [sarve: -bodha-] sphuratkàlikramodayaþ || 7/229 ||

bhramadbhramaranirghoùa§ [sarve: bhramadbhramara-] lãyate yat pare pade |

tatra [sarve: tatroï] galitayogendro yoginãnৠ[k kh: -õãnà§; gh: -õànà§] priyo bhavet 
|| 7/230 ||

vi÷ràntabodhavimalo [k kh: vi÷ràntarvodha-] vedhayet khasvamaõóalam [sarve: ka-] |

kulakàlivibhedena ni÷reõikramamà÷ritaþ [sarve: nisroni- -÷ritam] || 7/231 ||

garbhàdivadgarbhapada§ [gh: -givad-] bhagavatbhagadràvakam [k gh: bhagavam-; kh: 
bhagavas-] |

mahàcitkamalànanda§ [gh: nanda] vikasadbodhabhàskaram || 7/232 ||

hàsyalàsyavilàso yat [sarve: -làsavilàghàt] tad bhràmyàbhràmyacodakam [sarve: 
bhràmya-] | 

cidàdhàrahañhàkarùakàlipåjàkramàruóhaþ [k gh: cãràdàrahañhà--kramoruhaþ; kh: 
cãràdàra--kramoruha] || 7/233 ||

43a gh) hànàdànavibhedena tyàgagrahaparikùaye |

nirãkùamànastattvaj¤o [sarve: -mànatatvaj¤o] j¤ànàrka§ [sarve: -nàrka] 
sa§prakà÷ayet [sarve: -sayet] || 7/234 ||

vi÷vàkàrodita§ [k kh: visvà-; gh: visvà * rodita§] cakra§ vi÷vasthityàvabhàsakam [k 
gh: visvàsthityà; kh: vi÷vàstityà; sarve: -vabhàsakaþ] |

vi÷vasa§hàrakastejastattejo [sarve: visvasa§hàriya§tejastattejo] gràsaghasmaraþ || 7/235 
||

vividhena vibhàgena [sarve: vimàrgena] hañhakramamanuttamam [sarve: hañhàkramya-] |

karoti kramiko yogã sa [sarve: sad] yogã [k: yaugã] yoginãpriyaþ [k kh: -priye; gh: priyeþ] || 
7/236 ||

23b k) khapakùabhakùaõã [sarve: -nã] bhakùyakakùakùãõà [sarve: bhakùa-] sulakùaõà 
[sarve: kùalakùagaþ] |

sphuratghårmigatànandanityoditavijçmbhitam [k gh: -ratà-; kh: sphuratpurmiratà-] || 7/237 ||

svasvabodha§ [sarve: -vodha] paràmç÷ya [sarve: -mçkùa] bhàvàbhàvaviparyaye [k kh: -
vipayaye] |

vi÷ràntastu [kh: vi÷ràntasut; gh: vi÷ràntastut] kvacid yukto [k: -yuktà; kh: kracidyuktà; 
gh: kacidyuktà] guruvaktràt [k: -vaktrà] tu labhyate [k gh: rabhyate] || 7/238 ||

nàdhornordhve [k kh: nàdhonorddhe; gh: nàdhànorddhe] na madhye và na 
bàhyàbhyantare'pi [k gh: vàhyebhyantarepi; kh: vàhyentarepi] ca [gh: nàsti] |

43b gh) 21b kh) vismçtaþ [sarve: vismçta] smaryate [k gh: smayate] yatra tatra [gh: tatrà] 
kàlikramodayaþ || 7/239 ||

÷rãniùkriyànandanàthena ÷àvarenaiva [sarve: sàvarasaiva] bhåtale |

uktà pa¤cà÷ikà [sarve: -sikà] devi kàlikàkrama uttame [sarve: muttamam] || 7/240 ||


devyuvàca


÷ruta§ deva mayà sarva§ [kh gh: sarva] kàlikàkramapaddhatim |

siddhasa§dohavij¤àna§ pàramparyakramàgatam [k: pàra§paya-; kh: -kramogatam] || 
7/241 ||

adyàpi [gh: àdyàpi] sa§÷ayo nàtha tvayokta§ pra÷napårvakam [sarve: prasna-] |

dvàda÷àrkaprabhàkàlãnàmasa§j¤à [k gh: -saj¤à] katha§ bhavet || 7/242 ||

etadàkhyàhi [k: prata-; kh: pravadàkhyà hi] me nàtha mantrapåjàsamanvitam |


bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi rahasya§ kaulikàgamam [gh: kolikà-] || 7/243 ||

gopanãya§ mahàbhadre [gh: -bhaóe] tathàpi kathayàmi te |

sçùñikàlã [k kh: -kàli] sthitikàlã sa§hàra§ ca tçtãyakam || 7/244 ||

44a gh) raktakàlã caturthã ca sukàlã pa¤camã smçtà [k: -tà§; gh: -ta§] |

yamakàlã tathà ùaùñhã [k gh: ùastha] mçtyukàlã ca saptamã || 7/245 ||

aùñamã bhadrakàlã ca paramàrkà nava smçtà [sarve: smçtàþ] |

mahàmàrtaõóakàlã ca da÷amã parikãrtità [sarve: -tàþ] || 7/246 ||

ekàda÷ã rudrakàlã mahàkàlã tu dvàda÷ã |

etad [gh: eted-] bhedakrama§ devi nàmasa§j¤à prakãrtità [sarve: -tàþ] || 7/247 ||

svabhàvà [k: svasvadhà; kh: svasvavà] svasvaråpà ca vyomànte [gh: vyomante] 
vyomabhakùaõã |

hrã/ ÷rã/ mantreõa sa§påjyà [sarve: sa§påjya] dvàda÷àre sadodità [gh: -ta] || 7/248 ||

madhye tu paramà devi kumàrã kulabhakùaõã |

dvàda÷ànte [sarve: -÷àntan] tu sa§påjyà [sarve: sa§påjya] pårvoktavidhi vallabhe || 
7/249 ||

gurupa§ktistathà [sarve: gurupaktitathà] påjyà [sarve: påjya] pàramparyakramàgatà 
[sarve: -gatam] |

bàhye [gh: vàhya] tu madhye [gh: madhya] pçùñhe [sarve: pçthve] ca evameva krama§ 
nyaset || 7/250 ||


44b gh) iti ci¤cinãmate [gh: ci¤ci * mate] sàrasamuccaye [k kh: sàra * muccaye] saptamaþ 
pañalaþ || 7 || 



bhairava uvàca


punaranya§ pravakùyàmi pa÷cimànvayamuttamam |

kulapårva§ [k gh: kulaparvva; kh: kulaparva§] kulodbhåtamakula§ [kh: kulodbhutaþ 
makula§] kulavarjjitam [k gh: -varjjita] || 8/1 ||

sthàne [k: sthànen; gh: sthàna§] tatrodita§ [sarve: -tà] devi  cidacicci¤cinãsphuram [gh: 
cidacicci÷cinã-] |

22a kh) oghàmoghakalànanda§ [sarve: oghamogha-] tacca [sarve: sa ca ]
garbhavinirgatam || 8/2 ||

tasmàt kubje÷varã devã kumàrãkulabhakùaõã |

kçtvàvatàra§ deve÷i [k: deva÷i; kh: deveve÷i] nugrahàrtha§ [gh: nu * *? rtha] varànane 
|| 8/3 ||

candradvãpasya madhye [sarve: nàsti] tu [gh: ku] nirgatà parame÷varã | [atràtaþ para§ 
÷lokasa§khyà dvàda÷a yàvad ghapratilipyৠpàñho na vidyate|]

kathita§ devadeve÷i sa§kùepànna tu vistaram || 8/4 ||

÷rãkubjikàmatasàro'ya§ vistara§ kathita§ mayà |

janmàmnàyarahasya§ tu caturgharasamanvitam [k kh: catughara-] || 8/5 ||

kathita§ parama§ [k kh: parama] divyamatisnehàd [k kh: divya§matisnehàd] varànane |

punaranya§ pravakùyàmi siddhakãrtimanuttamàm [sarve: -mam] || 8/6 ||

trigarbhodaya§ [k kh: -daya] nàthasya ÷çõu kãrti§ [k: kãrti] vadàmyaham |

màtçvane [sarve: màtrãvane] mahàsthàne ci¤cinã yena patità [sarve: pàñitam] || 8/7 ||

puna÷cotthàpana§ [k: puna¤cotthà-] kuryàd [k: kurmyà; kh: kuryàt] 
kãrtikhyàtimanukramàt [sarve: -nukrama§] |

dvitãyakãrtirnàthasya [sarve: -kãrtti nàthasya] bilvavçkùavidàritam || 8/8 ||

24b k) puna÷cotthàpana§ kuryàd divyakaulena suvrate |

tçtãyà [sarve: tritãya§] kãrtirnàthasya [sarve: kãrtti nàthasya] vidyàdharasupàñhitam 
[sarve: -supàñitam ] || 8/9 ||

guñikৠ[k: guñikà] gràhayed devi kùiptvà caiva mahàtape |

tatràgre [k: tatràge; kh: katrà§ge] ci¤cinãnàmnà snàtvà khagatimàpnuyàt || 8/10 ||

vidyàdhara§ nugçhãta§ [satve: nugrahãta§] pa÷càt tatraiva suvrate |

khegatiþ kurute tena kãrtiþ [k: kãrtti] syàt parame÷vari [sarve: -rã] || 8/11 ||

anyàni ca tatràïgàni [sarve: taóàgàni] kçtvà nàgavara§ priye |

[sarve: + a] nugrahãta§ phaõivara§ viñaïkatanunàmakam || 8/12 ||

akhaõóamaõóalàkàrà [sarve: -ra§] àj¤àsiddhiþ [sarve: -siddhi] prakãrtità [sarve: -
tam] |

45a gh) ÷atayojanikà [k kh: -yojanaka§; gh: -yoganaka§] devi pa÷u§ vedhayate kùaõàt || 
8/13 ||

eva§ [sarve: eka§] tu kathitৠ[sarve: kathita§] devi siddhakãrtimanukramàt |

punaranya§ [gh: -ranya] pravakùyàmi adhikàratraya§ priye || 8/14 ||

ovallitritaya§ devi ÷çõusvàyatalocane [kh: -ùvàyata-] |

22b kh) trimårti÷ca [sarve: trimårtti¤ca] trigarbha§ [k gh: trigabha¤] ca 
ùañprakàramudàhçtam [k gh: ùañpakàra-] || 8/15 ||

kramasantatikçd devi jyeùñhamadhyamabàlakam [gh: jyaùñha-; sarve: -vàraka§] |

punaranya§ [gh: -nya] pravakùyàmi ùañ÷rotasyaiva lakùaõam || 8/16 ||

÷abdan spar÷a§ tathà råpa§ rasa§ gandho÷ca [k gh: ga§dhà÷ca; kh: gandha÷ca] 
pa¤camaþ [sarve: pa¤camam] |

manaþ ùaùñha§ [k: ùaùñha; kh: ùaùña§; gh: ùaùña] vijànãyàcchrotavrata§ [k gh: -
cchrotat * * *; kh: -cchrotavratat] prakãrtitam [gh: prakãtita§] || 8/17 ||

màyà [sarve: mayà] tu vyàpinã ÷aktiþ sarvadehàntare sthità [gh: sthitàþ] |

ùañprakàragatà sà tu ùoóa÷àdhàrabhedinã || 8/18 ||

pa¤cavyomàntagà [sarve: -rà] devi trilakùapathamadhyagà |

45b gh) ùañcakravyàpinã sà tu sarvabhàsàmayã [sarve: -bhàùamana] smçtà || 8/19 ||

25a k) nàóimadhyagato [sarve: -gata§] vàyurvàyurmadhyagata§ [k gh: vàyuvàyur-] 
nabhaþ [sarve: nabham]|

nabhomadhyagatà [k gh: -gata§] ÷aktiþ ÷aktimadhyagataþ [sarve: -gata§] ÷ivaþ || 8/20 ||

÷ivàt paratara§ [kh: paratan] nàsti ityàj¤à pàrame÷varã [kh: pràra-] |

punaranya§ [gh: -nya] pravakùyàmi pa¤capra÷nasya [k gh: -prasnaiva; kh: -pra÷naiva] 
nirõayam || 8/21 ||

maõóalottàraõa§ devi maõóala§ maõóalakramam |

maõóalàrti§ tathà devi saptavi§÷atimaõóalam [k gh: saptàvi§÷ati-] || 8/22 ||

pravakùyàmi samàsena ÷çõu svàyatalocane [gh: -lo * ne] |

maõóa§ [k kh: maõóa] vrajanamityukta§ [k: -mityukta] svaråpottàraõa§ priye || 8/23 ||

vi÷ràma§ [sarve: -ma] maõóala§ j¤eya§ kramànandakramodayam |

arti§ prakà÷avij¤àna§ kramàgreõa [k: -grena; gh: -gena] tu yojayet [gh: yoyayet ] || 8/24 
||

46a gh) eva§ vidhividhànena [sarve: vidhavidhànena] sarvasiddhyariho [sarve: -siddhàraho] 
bhavet |

maõóala§ madana§ nàma pa÷cime di÷i [k gh: * si; kh: -si] påjayet || 8/25 ||

uttare sahaja§ nàma bhàvamaõóalapårvakam |

abhàvamaõóala§ nàma dakùiõe [k gh: dakùiõa§] di÷i [sarve: disi] påjayet || 8/26 ||

kramamaõóalamadhye tu påjayet pa¤caka§ tathà |

ananta§ mahata§ [k: mahatta§; gh: ma * tta§] vyoma ÷ånya§ [sarve: sånya§] 
akhaõóamaõóalam || 8/27 ||

trailokyaghañapårõa§ ca akùaya§ ca tathaiva ca |

23a kh) prabhàmaõóala§ [sarve: -maõóala] sårya§ ca somamàgneyamaõóalam || 8/28 ||

pa¤caratna§ [sarve: -ratna] trikoõa§ [sarve: trikona¤] ca pa¤catattva§ punaþ priye |

pa¤cavyoma [sarve: -vyoman] tridhà÷ånya§ [sarve: -sånya§] àtmamaõóalameva [gh: 
atma-] ca || 8/29 ||

vyàptimaõóalaka§ devi ajaya§ [k gh: ajaya] vijaya§ tathà |

kulakaula§ gurusiddha§ yoginãmaõóala§ [k gh: yogiõã-] priye || 8/30 ||

25b k) eva§ vidhivicàreõa nàmabhedena suvrate |

46b gh) påjayet kramabàhye [k gh: -bàhya] tu ityàj¤à pàrame÷varã || 8/31 ||

punaranya§ [gh: -nya] pravakùyàmi dãpabhakùaõapårvakam |

arghapàtrakrama§ devi ÷çõu vakùyàmi suvrate || 8/32 ||

candrasåryodayàntastha§ [k: -såryàdayàntastha§; gh: -såyà- ] dãpa§ 
vi÷vàvatàrakam |

uddãpasnehamamçta§ parànandarasodbhavam [gh: -rasobhavam] || 8/33 || 

sukhavarttãcchayà devi dhàraõàdhàramaõóalam [k: -maõóala; gh: -dhàlamaõóala] |

j¤ànadãpa§ suvimala§ [sarve: svavimala§] bindunàlokabhàsakam [sarve: -bhàùakam ] 
|| 8/34 ||

tat tejastejayet [sarve: tattejatejayet] tejaþ [sarve: teja] bàhyadãpa§ [gh: -pãpa§] 
prakà÷ayet |

÷àlicårõena [sarve: sàli-] sa§skçtya dàpayet kramasannidhau || 8/35 ||

susçùña§ nirmala§ ÷uddha§ [sarve: ÷åddha§] snehapårõa§ su÷obhaõam [sarve: 
susobhaõam ] |

påjayecca vidhànena krameõa kramavallabhe || 8/36 ||

tuùyanti [gh: uùyanti] khecarãsiddhà mahàbhairavabhairavi [sarve: -vã] |

47a gh) dãpa§ [gh: dãpa] prajvalya [kh: prajvàlya] deve÷i sannidhàne [sarve: 
sannidhàna§] bhavanti hi || 8/37 ||

gãta§ [k gh: gãta] vàdya§ [k gh: vàdya] tathà nçtya§ stotra§ [sarve: stotra] 
bhaktiparàyaõaþ [sarve: -õam ] |

aùñàïgapraõipàtena pràrthayeccaruka§ [k: pàrtha-] priye || 8/38 ||

gràhayecca punardevi vandayecca muhurmuhuþ [gh: muhumuhuþ] |

prà÷ayed [sarve: pràsayed] divyacaruka§ para§ saubhàgyadàyakam [gh: sàbhàge-] || 
8/39 ||

janmàntara§ [kh: -ra] kçta§ [gh: gata§] pàpa§ nà÷ayecca [sarve: nàsayecca] varànane 
| 

pa÷càd dãpa§ pravãkùeta [sarve: pravakùeta] paràdçùñinirãkùaõàt [gh: paradçùñi-; k: -
nirãkùetam ; kh: nirãkùaõam ; gh: nirãkùatam] || 8/40 ||

dvau tejau ekataþ [sarve: ekata] kçtvà kçtakarma dahed dhruvam |

23b kh) vastramàcchàdya yatnena [sarve: jatanena] nirvighna§ ca [gh: nirvighna÷ca] yathà 
[gh: jathà] bhavet || 8/41 || 8/

tadà tu bhakùayed dãpa§ mokùamàrgaprakà÷akam [gh: mokùarmàrga-] |

26a k) ÷àlicårõena kartavya§ guóasaindhavasa§yutam [k gh: guóasenvavasa§-; kh: 
guóasaindhvava-] || 8/42 ||

vyomàvarta§ trikoõa§ và ucchraya§ [k gh: ucchrayà] caturàïgulam |

47b gh) athavà tryaïgula§ devi trikoõa§ kàrayet priye [gh: piye] || 8/43 ||
 
sarvavighnapra÷amana§ [k gh: -prasamana§] sarvaduþkhanivàraõam | 

sarvopatàpa÷amana§ [gh: sarvopàtàpa; sarve: -samana§] kramadãpa§ samuddharet || 
8/44 ||

kumàrãpåjitৠ[sarve: -påjita§] dev㧠[k kh: devã] ÷yàmavarõৠ[sarve: syàma-; 
k: -varõa; kh: -varõa§] sulocanàm [sarve: sulocanam ] |

vyomàsanasthৠ[sarve: -stha§] ghårmyàntৠ[sarve: ghårmànta§] 
vãrapànapariplutàm [k kh: -pluta§; gh: -pariùtuta§]|| 8/45 ||

påjayet [k: yeta] vidhànena puùpasragdàmabhåùitàm [kh: puùa-; sarve: bhåùitam] |

caturbhujàmekavaktrৠ[k: catubhåjàmekavaktrà; kh: caturbhujà aikavaktrà] trinetrৠ
divyaråpiõãm [sarve: -õã] || 8/46 ||

ãdçgråpadharৠ[kh: -dharà; gh: -gu * dharà] dev㧠[sarve: devi] cintayet [sarve: 
cintayed] vyomamaõóale |

kumàr㧠[gh: kumarã] sukumàr㧠[gh: sukumàrã÷ca] ca kulakaulakramàgatàm [sarve: 
-gata§] || 8/47 ||

pràrthayed vividhaiþ [k kh: vividhai; gh: vidvidhai] stotrairaùñàïgaiþ [gh: stotre-] 
praõipàtayet [gh: praõipà * yet] |

pa÷càdàj¤àgçhãta§ [kh: pa÷càdàj¤à§-] tu dãpa§ [gh: dãpa] prajvalya sundari || 
8/48 || 8/

tadvaktrodita§ [k: -dita; kh: tadvaktràdita; gh: tadvaktràtat] yat [k kh: tat; gh: at] tejastat 
tejodãpamuccaret [sarve: tejatattejadãpa-] |

48a gh) kramamaõóale [sarve: -la] dàtavya§ sannidhàne [sarve: -dhànan] tu devatàþ [k 
kh: devatà] || 8/49 ||

karoti vividhàkàrà bhuktimuktiphalapradàþ [sarve: -pradà] | 

vàmà làmà tu sàkinyà khecarã bhairavã [gh: bhai * vã] smçtàþ || 8/50 ||

nçtyamànàstu [sarve: -mànàtu] tà devi prakà÷akramamaõóale [sarve: 
prakàsakramamaõóalam ] |

eva§ vidhikramàyàta§ kathita§ dãpalakùaõam [gh: -kùalaõa§] || 8/51 ||

gopanãya§ prayatnena na deya§ yasya kasyacit |

pàlanàt samayàcàràt siddhirbhavati ÷à÷vatã [sarve: sàsvatã] || 8/52 ||

pàtra§ tu alinà pårõa§ ÷ivapuùpasamanvitam |

26b k) ubhayànandaja§ devi yadi yogyo [k: yà÷yà; gh: yàrõyà] bhavet sukhã [gh: 
mukhà] || 8/53 ||


devyuvàca


jyoti÷ca [k gh: jyoti ca; kh: jyoti÷u ca] kãdç÷ã nàtha kartavyà sàdhakena [gh: -kana] tu |

24a kh) kathayasva [sarve: -ùva] prasàdena [gh: ùõavasàdena] yena niþsa§÷aya§ [k: 
smisa÷aya§; gh: missa÷aya§] bhavet || 8/54 ||


48b gh) bhairava uvàca [kh: bhairavovàca] 


jyoti÷ca [sarve: jyoti ca] subhagà kanyà [k kh: kàyà; gh: kàryà] ÷ãla÷uddhà tapasvinã |

svabhàvaretasànandà [k kh: -ratasànandà; gh: -rata÷ànandà] ÷ukràóhyà [sarve: 
sukràdyà] subhagà priye || 8/55 ||

kùamà÷ãlà [k: kùaùà÷ãlà; gh: kùatà-] jitakrodhà [gh: óita-] satyavàk priyavàdinã [k: 
priyed yadi puùpità; kh: priya puùpità] |
 
kramabhaktà kramaratà kramavedhakramodayà || 8/56 ||[k kh: nàsti]

kramàcàraratà [gh: krama-] devi sucàrà [gh: su÷càra] kramavartinã |[k kh: nàsti]

suguptà yàga÷àle [gh: -kàle] ca sevayed yadi puùpità || 8/57 ||[k kh: nàsti]

tadà siddhimavàpnoti ityàj¤à pàrame÷varã |

punaranya§ pravakùyàmi nigrahànugraha§ priye || 8/58 ||

piõóàdhàra§ piõóagarbha§ [k gh: -gabha§] piõóànta§ piõóanirgatam [k: -nirgata] |

tatpiõóavyàpaka§ [k gh: tatpinda-] vi÷va§ [gh: vi÷va] sarva§ [kh: sarva] jànàti 
sarvagam || 8/59 ||

sa§càrakramabhedena sa§kràmanti [gh: sa-] parasparam |

mukhàmnàyerahasya§ [kh: -yarahasya§] tu yoginãsa§pradàyakam || 8/60 ||

49a gh) mahàmanthànamathita§ [gh: -na * thita§] kàlacakravibheditam [gh: kàlaca *-] |

svasvarà÷i÷ca [k: -rà÷i ca; kh gh: -ràõi ca] tejastu [k: ?; gh: tejontu] 
ci¤ciõãkramasa§sphuram || 8/61 ||

sphuratmànaughavimala§ [k kh: -mànogha-; gh: sphura * màno-] paramàkà÷àve÷anam 
[k kh: -kàsaveùaõa§; gh: -kàsasavesaõa§] |

niràve÷asvaråpeõa spç÷ed divyaughamaõóalam [k gh: divyogha-] || 8/62 ||

yat sukha§ jàyate bhadre tat sukha§ nugraha§ param |

nigraha§ sa§pravakùyàmi [gh: sa-] mantrabhedena suvrate || 8/63 ||

devyànàmàdivarõa§ ca uddhçta§ parame÷vari |

óalarakasaha§ [k kh: ularaka§ saha; gh: dalaraka§ saha] varõa§ ca pa¤cavi§÷ayuta§ 
[sarve: -sayuta§] priye || 8/64 ||

tejàråóha§ vàyuyuta§ rudra÷aktisamanvitam |

27a k) ardhendubindusa§yukta§ bãja§ sa§hàramuttamam || 8/65 ||

sudhivarõa§ [gh: -varõa] tridhà kçtvà sarveùৠ[gh: saveùà] varavarõini [sarve: -nã] |

àdidãrgha§ [sarve: -dãrgha] trayayukta§ [k gh: triya-; kh: tritaya-] mantra§ 
trida÷amuttamam [k: trida÷adamuttama§] || 8/66 ||

49b gh) devyàmàdyakùaràm [gh: -ràs] sarvapànujena [gh: sarvàpà-] samanvitam |

tejoyukta§ [sarve: tejayuktà] mahàdevi ekàda÷asamanvitam || 8/67 ||

÷rãpårveõa samàyukta§ [gh: samayàyukta§] devyà nàma samuccaret |

24b kh) etat [sarve: etan] mantravara§ [k gh: matra-] divya§ mantramantre÷varàdhipam [kh: 
mantra§ mantre-; gh: -÷varã-] || 8/68 ||

mahàsa§hàrasa§hàra§ [k: -sahàra§] devã [gh: devà§] tribhuvane÷varã |

nigrahaùañkamityukta§ [k: nigraha§ ùañka-; kh: nipraha§-] vi÷vagràsekalampañam [kh: -
gràsaika-] || 8/69 ||

bãjobhayaùañka§ ca vakùyàmi tava suvrate |

dvàda÷àntargatà ÷aktirbãjaråpà [sarve: ÷aktivãja-] tapasvinã || 8/70 ||

sçùñisa§hàrabhedena hrasvadãrghakramodayam |

dvàda÷asvarabhedena hrasvadãrghapariplutam [gh: -ùõute] || 8/71 || 8/[k kh: nàsti]

hrasvaùañka§ candrakrama§ [k: campra-; kh: capra-] dãrgha§ [sarve: dãrgha] såryamiti 
[sarve: såyamiti] priye |

ubhaya§ bãjaùañka§ ca kathita§ tava suvrate [gh: suvvate] || 8/72 ||



iti ÷rãci¤cinãmate [k: ÷rãci¤ci * mate] sàrasamuccaye [k gh: -samurccaye] 
aùñamapañalaþ [gh: aùñama * ñalaþ] || 8 ||



50a gh) bhairava uvàca [gh: bhaira *-]


punaranya§ pravakùyàmi carumudrৠca vallabhe |

dçùñipàta§ [gh: -pàta] tathà divya§ ÷çõu vakùyàmi suvrate [sarve: ÷uvrate] || 9/1 ||

cållasthàna§ tu sa§÷odhya [sarve: sa§sodhya] gomayenopalepitam |

arghapuùpa§ daded dhåpa§ tilasarùapa§ [sarve: tilasarùapa] prastaret || 9/2 ||

prakùàlya caruka§ divya§ sa§skàràgni§ pradãyate |

kapilàkùãramàdàya [sarve: -kùãlama-] taõóula§ [gh: taõóala§] ÷obhana§ [sarve: 
sobhana§] kùipet || 9/3 ||

athavà yena dravyeõa [k gh: dravyana; kh: -na] caruka§ sàdhayet priye |

27b k) uttamàdhamamadhyena nirvikalpena [k: nivikalpana; gh: nivikalpena] sàdhakaiþ 
[sarve: -kaþ] || 9/4 ||

kartavya§ [gh: kartavya] divyacaruka§ punaþ [k gh: puna] prakùàlyate [k: prakùyàlyate] 
priye |

lepana§ ÷obhana§ [sarve: sobhana§] datvà puùpadhupàrghamarcayet [k gh: -marccaye] || 
9/5 ||

vastramàcchàdya yatnena ànãta§ yàgamaõóape |

astramantreõa [gh: astamantre *] prokùeta [kh: prokùota] khamudrৠbandhayet [sarve: 
bandayet] priye || 9/6 ||

50b gh) paràdçùñinipàtena [gh: -niyàtena] sarvavighnanivàraõam [k gh: -nipàraõam] |

kramamaõóalanaivedya§ målamantreõa sàdhakaiþ || 9/7 ||

pa÷càdàj¤à§ [sarve: -dàj¤à] gçhãtvà [sarve: gçhãta§] tu caruka§ gràhayet priye |

÷ira÷ca vaktramàcchàdya tadà carukamàharet || 9/8 ||

sarvavighnavinà÷àya [sarve: -sàya] sarvapàpakùaya§ bhavet |

25a kh) aciràt siddhimàpnoti ityàj¤à pàrame÷varã || 9/9 ||

punaranya§ pravakùyàmi nityanaimityalakùaõam |

ciccakracarvaõa§ [sarve: carvità] nitya§ carubhakùaratiþ [sarve: carabhakùàrati] priye || 
9/10 ||

vi÷ràntotpadasa§càra§ [sarve: -ra] nityameva prakãrtitam [sarve: prakãrtità] |

sarvasampårõacidvçttirbhàvayet [k gh: -cidvçttibhàvayet] svasvamaõóalam || 9/11 ||

yàvanna ki§cit vij¤eya§ [k: taj¤eyu; kh: tajj¤eya§; gh: taj¤eya§] 
tallayãbhåtavigraham [sarve: bhallayã-] |

bodhabhàskaramàråóha§ [gh: -màråóhà] naimittikamudàhçtam [k: naimirtti-] || 9/12 ||

51a gh) punaranya§ [gh: -ranya] pravakùyàmi pra÷nànৠ[k gh: prasnà-] catura§ 
[sarve: catura] smçtam |

dãkùàjyeùñha§ sthànajyeùñha§ [gh: -jyeùñha] àj¤àjyeùñha§ tçtãyakam || 9/13 ||

kramajyeùñha§ caturtha§ hi adhika§ kutra [sarve: ko'tra] ucyate |

dãkùànirdvãjanagaje(?) àj¤àsa§sphura§ [sarve: -sphura] nitya÷aþ [sarve: nityasaþ] || 
9/14 ||

28a k) sthàna§ vi÷ràntiparama§ jãvanmuktikrama§ [sarve: jãvamukti-] bhavet [sarve: 
labhet] |

eva§ vicàrayed devi jyeùñhànukramakàrakaþ [k kh: -kàrakam] || 9/15 ||

tasmàt sarvaprayatnena kramajyeùñho hi påjyate |

punaranya§ pravakùyàmi ÷çõusvàyatalocane || 9/16 ||

dãpa§ caru§ ca puùpa§ ca arghapàtravidhikramam |

kãdç÷asya [gh: kadç÷asya] ca [gh: va] dãyate [k kh: dãyeta; gh: dãyetat] sàdhakasya 
varànane || 9/17 ||

÷iùyasya ca vinãtasya [k gh: suvãtasya; kh: sunã-] gurubhaktasya dhãmataþ |

sraddhadhanasya [sarve: sraddadhànasya] vãrasya jitakrodhasya niþspçhaþ [sarve: nispçhaþ] 
|| 9/18 ||

satyavàk priyavàdã [sarve: priyavàdin] ca [k gh: ya] abhayabhàvabhàvitaþ [sarve: 
abhaya§ bhaya-] |

51b gh) kramabhakto'nubhàvã [sarve: -bhaktànu-] ca [gh: ra] tyàgã dharmaparàyaõaþ [k: 
-yaõa; gh: -yeõa] || 9/19 ||

bindunàdàntaragato [k: -nà * ntaragatà; gh: -nà * ntaraga *] j¤ànayoge [sarve: -yoga] 
sadà rataþ [sarve: -tyasaþ] |

vinayã devatàsakto [k gh: -saktà] aùñàïgaiþ [sarve: aùñàïga] praõipàtitaþ || 9/20 ||

yaj¤ayàjã nityarataþ [k gh: -rata] svàdhyàyã ca tapasvinaþ [k: -nãþ; kh: -kaþ; gh: -nàþ] 
|

samayàcàrayuktasya [gh: sama * cà-] guruvàkyaratasya ca || 9/21 ||

nityànandasvabhàvaj¤o dhãro vãrakramànvitaþ |

25b kh) yukto [sarve: yukta§] yuktirataþ [sarve: yuktarata§] divyaþ [sarve: divya§] 
cakrocchiùñasya bhàjanaþ || 9/22 ||

siddhasantànapàraj¤aþ [k gh: -pàraj¤àþ] pa÷cimànvayabhàjanaþ [gh: -tvaya-] |

kùamàpara÷ca tejasvã dhairyavàn bodhabhàskaraþ || 9/23 ||

mànàpamànanirmukto [k: -vamànaninmukto; kh gh: mànàva-] vãradravyàbhilàùikaþ 
[k: -vyabhilàsikaþ; kh: -ùukaþ; gh: -sikaþ] |

÷ãlasaïketanirato [k gh: -niratà] divyakaulavicàrakaþ || 9/24 ||

ãdç÷asya [k: idç÷asya] tu dàtavya§ [sarve: dàtavyà§] carudãpa§ varànane |

52a gh) puùpakramavidhànena yena siddhyariho [k gh: siddhà raho; kh: siddho raho] bhavet || 
9/25 ||

28b k) de÷ikàþ [k gh: de÷ikaþ] siddhimicchanti tadà guõa§ [k gh: guõa] vicàrayet |

nirguõe yadi dàtavya§ siddhihànirbhaviùyati || 9/26 ||

tasmàt sarvaprayatnena de÷ika¤ca [sarve: de÷ika÷ca] vicàrayet |

punaranya§ pravakùyàmi ÷çõu samyak vadàmyaha§ || 9/27 ||

ekàda÷apra÷navara§ [sarve: -prasnapara§] tvayokta§ pra÷napårvakam [sarve: prasna-] |

vakùyàmi tava deve÷i pa÷cimànvayamuttamam || 9/28 ||

kramaj¤àna§ kramaj¤eya§ [sarve: -j¤àya§] kramalakùya§ [k: -lakç; kh: -laccha; gh: 
kamalakùa§] kramodayam |

kramabheda§ kramaugha§ [sarve: kramogha§] ca kramàtãta§ [sarve: -tãtas] tu kathyate [k 
gh: kaùyate] || 9/29 ||

kramasiddhiþ [k gh: -siddhi] kramàbhyàsamakula§ ca kula§ tathà |

etad vakùyàmyaha§ bhadre vallabhatvàd [k gh: valla * tvàd] varànane || 9/30 ||

pràõàpànadvayormadhye [k: -yonmadhye] yat ki§cidupalabhyate [gh: -duparabhyate] |

52b gh) kramaj¤àna§ [gh: krama * na§] vijànãyàt svaråpasthopalakùaõam || 9/31 ||

tasyànubhavabhàvena tallayãkçtavigraham |

yadà na vindate ki§cit kramaj¤eya§ [k gh: -j¤eya] tadà bhavet || 9/32 ||

yà dçùñirdçùñitattvànৠbhedatrayavivarjità [sarve: -vivarjitam ] |

sà dçùñiþ [k gh: dçùñà; kh: -ùñã] sarvagà yena sa yogã kramalakùakaþ || 9/33 ||

vastvantara§ vastu÷ånya§ bhàvagràhya§ [k gh: -gràhya] bhavodbhavam |

bhàvàcàracara§ nitya§ tattvàcàra§ [sarve: tattva-] kramodayam || 9/34 ||

26a kh) ùañprakàra§ [sarve: -kàra] krame [sarve: krama§] bheda§ vimala§ sarvatodayam 
|

vi÷uddhiþ [sarve: vi÷uddhi] ùoóa÷airbhedairdvàda÷aistu [k gh: 
ùoóa÷aibhedairdvàtsaistu] anàhatam || 9/35 ||

da÷abhirmaõibhirbhinna§ [k gh: da÷abhinmuõi-] svàdhisthàna§ ùaóàtmakam [k: 
ùóànmaka§] |

àdhàrabhedà÷catvàra àj¤àbheda§ dvika§ tathà || 9/36 ||

etad bhedavara§ ÷reùñha§ [k gh: srestha§; kh: ÷resña§] kramabheda§ taducyate [sarve: 
samucyate] |

kramaugha§ [k gh: kramogha] ÷çõu deve÷i yathà samyag vadàmyaham || 9/37 ||

53a gh) vidyàdharottaragata§ aõugarbha§ ca [k gh: anugarbha÷ca; kh: anugarbha§ca] 
maõóalam |

vyàpaka§ vyàptisa§kula§ [sarve: -makula§] ci¤cinãsphuravigraham || 9/38 ||

kramaugha§ [sarve: kramogha§] kramasantàna§ ÷iva÷aktisamudbhavam [sarve: -sakti-] |

÷a§bhoràj¤à [k gh: sa§bhurà-; kh: ÷a§bhurà-] sphurantã [sarve: sphuranti] ca 
vedhayet [k kh: vedhayen] màtçmaõóalam || 9/39 ||

hçdaya§ yoginãpadma§ [sarve: yogiõã-] prasphura§ jãvamaõóalam |

hlàdayeccetanà÷akti§ [k gh: -÷akti; kh: -camarà÷akti§] paratattva§
prakà÷ayet || 9/40 ||

pa¤catattvalaya§ gatvà dràvita§ vyomamaõóalam |

labdhvà bhujya [kh: bhuhya] dayànanda§ pa¤càvasthà [gh: pa¤ca-] pravartate || 9/41 ||

ànanda÷codbhavaþ kampo [sarve: kampa] nidrà ghårmistu pa¤camaþ |

tattvaviddhasya [sarve: -vidvasya] deve÷i pa¤càvasthà pravartate || 9/42 ||


devyuvàca


avasthà kãdç÷ã nàtha svànubhava§ [sarve: -nubhàva§] katha§ [k gh: katha] bhavet |

kathayasva [sarve: kathaya÷va] prasàdena yena [gh: yana] tuùyàmyaha§ tava || 9/43 ||


53b gh) bhairava uvàca


÷çõu devi pravakùyàmi avasthàlakùaõa§ ÷ubham |

ànandajanana§ [gh: -janana] pårva§ paràhlàdàntara§ [k gh: -raþ] sukham || 9/44 ||

divyaugha§ [k gh: divyogha; kh: divyaugha] årdhvaromàõi [gh: årddharomaõi] 
àj¤àsiddhiþ [k gh: -siddhi] pravartate |

marãcicakradravita§ nàbhirandhravikàsitam || 9/45 ||

dhvaniþ [k kh: dvaniù; gh: dçniù] kampaþ [sarve: kampa] plavo nitya§ hàsyaràva§ 
pramucyate |

eùàvasthodbhavo [k gh: -gbhavà] yogã àj¤àsiddhiþ [k gh: -siddhi] pravartate || 9/46 ||

26b kh) dvàsaptatisahasràõi [kh: -sahasreõa] nàóãrandhra§ [sarve: -ra§dhra] prapårayet 
|

29b k) svànandaughena [k: svànande-; gh: svànandeghana-] divyena mahàpiõóa§ 
prakampayet || 9/47 ||

vyomavad bhramate [sarve: bhumate] bhåmau bhavabandha§ [k gh: -vandha] vimardayet |

kampàvasthà [k: kampàkavasthà] bhavedeùà [k gh: bhavadvyeùa; kh: bhave * ùa] 
àj¤àsiddhiþ [k gh: -siddhi] pravartate || 9/48 ||

sarvabhàva§ [k gh: bhàva] parityajya ÷àntabhåmau samàvi÷et [sarve: -viset] |

gràhyàgràhyagrahàntastho [k gh: gràhyagràhyagrahàgrasta; kh: -tastha] 
vyomavyomàntarasthitaþ || 9/49 ||

54a gh) tadàhlàdaparànando [k gh: -nanda] yoganidràtmabodhakaþ |

nidràvasthà bhavet hyeùà [sarve: hyeùa] àj¤àsiddhiþ pravartate || 9/50 ||

caturavasthàsa§tçpto [k gh: caturbhi-; kh: catuvasthà-] yogã brahmàõóabhedakaþ |

parànandarase pårõo [k gh: pårõa] ghårmyamàno'pi [k gh: -mànàpi] nitya÷aþ [k: 
nityaseþ; kh gh: nityasaþ] || 9/51 ||

àj¤àsa§kramana§ [k kh: àj¤àm * kramana§] divya§ nityànandakara§ param |

eùà ghårmodayàvasthà àj¤àsiddhiþ pravartate || 9/52 ||

avasthà kathità [k kh: kathita§; gh: kathite] devi rudra÷aktiprabhàvataþ [k kh: -÷aktiþ-] |

rudra÷aktisamàve÷àt [gh: -sàt] siddhyate [sarve: siddhate] svàtmamaõóalam || 9/53 ||

anàkhya§ ca niràbhàsa§ [k gh: -bhàùa§] nistattva§ [k gh: vistatva§] ca nirà÷rayam |

avyaktamaõóalàntastha§ kramàtãta§ kramodayam || 9/54 ||

vikàsya nayanonmeùa§ [k gh: -ùa] yatra dçùñirnirãkùate [gh: -niràkùate] |

tatra bhàvaparikùãõe kramàbhyàsaþ sa [k gh: -bhyàsasya; kh: -bhyàsa sa] ucyate || 9/55 ||

54b gh) sarvasa§kalpakùãõe'pi [gh: -sakalpa-] nityànandaþ pravartate |

nivartate'citsvabhàvo [sarve: -svabhàva§] mokùalakùm㧠ca [sarve: -lakùmã÷ca] 
siddhyati || 9/56 ||

avyaktamaõóala§ [k gh: avekta-] j¤eya§ vyaktijasya na labhyate |

pa¤cabhautikanirmuktamakula§ [k: pa¤cabhotikaninmukta§makula¤; kh: -
kta§makula§; gh: pa¤cabhotikanirmukta§makula¤] ca prakãrtitam || 9/57 ||

30a k) tasyecchà [gh: tasyocchà] yà parà÷aktiþ [k gh: -÷akti] ÷uddhà 
taddharmadharmiõã [sarve: -dharmminã] |

sà kuleti samàkhyàtà parànandaphalodayà || 9/58 ||

punaranya§ pravakùyàmi sa§j¤àbhedasya lakùaõa§ |

27a kh) àj¤à tu navasa§ketà [sarve: -sa§keta] kukàre trikameva ca || 9/59 ||

nugraha§ ùañka§ [sarve: ùañka] vij¤eya§ [k gh: vij¤eyàd; kh: vij¤eyà] devã 
sa§j¤à ca pa¤caka§ |

trimårtistrikasa§j¤à [sarve: trimårtitrika-] ca pàramparyakasa§j¤akam || 9/60 ||

saptàvi§÷atisa§j¤à ca etad bheda§ varànane |

punaranya§ [gh: -ya] pravakùyàmi parvàõৠcaturlakùaõa§ [k gh: catu-] || 9/61 ||

55a gh) kçùõapakùe tu aùñamyৠphàlgune [sarve: phàlguõe] påjayet sadà |

jyeùñhanàthasya ovalli÷caryànàthasya [k: ovallicayyànàthasya; kh gh: ovallicaryà-;] 
sa§j¤ikà [sarve: sa§j¤ikàþ] || 9/62 ||

tasya parvadina§ [k gh: parvàtida§; kh: parvvànidan] devi påjanãya§ [k gh: påjanãya] 
prayatnataþ |

bhuktimuktiprada§ devi àj¤àsiddhiphalapradam || 9/63 ||

tasya parva ida§ devi sarvacchidranivàraõam |

ni÷chidro [sarve: nicchidro] bhavate so'pi devatàpriyanandaþ [sarve: -nandanaþ] || 9/64 ||

caitramàse tu aùñamyৠkçùõapakùe tu påjayet |

madhyamovallinàthasya [sarve: madhyamàvalinàthasya] padmànandasya khecaraþ || 9/65 ||

tasya parva ida§ devi sarvacchidranivàraõam [gh: -õa] |

vij¤ànalàbhaparama§ devatànৠpriyo bhavet || 9/66 ||

siddhasantànamartyànৠ[k: siddhasandhanamabhyànà§; kh: sandhanamartyànà§; gh: 
-sàdhanamabhyànà§] dàtavya§ parvapåjanam |

kçùõapakùe tu àùñamyৠ÷ràvaõe påjayet priye || 9/67 ||

55b gh) bàlovallikrame [sarve: -krama§] siddhaþ kamalo [sarve: kamala§] nàma sundari |

parva saubhàgyajanana§ påjanãya§ prayatnataþ || 9/68 ||

30b k) parvaõastasya mahàtmya§ [gh: màhàtmya§] ÷çõu vakùyàmi suvrate |

siddhakhecaramàtéõৠ[k: -màtçõà§] vàmà làmà tu ÷àkinã [sarve: sakinã] || 9/69 
||

vãrà muktà [k gh: mukte; kh: mukta] ÷ikhà raudrã gaurã kàmasukhà smçtà |

ekanetrà [sarve: ekanetra] trinetrà ca caturvaktrà hyanekadhà [sarve: nyane-] || 9/70 || 9/

bióàlã si§havaktrà ca nànàråpadharà [sarve: -dhara] priye |

27b kh) tuùyanti siddhimicchanti sàdhakasya varànane || 9/71 || 9/

ekàrànvayavãràõৠàj¤à sa§sphurità bhavet |

duþkha÷okavinirmukta§ [k kh: -sokavi * rmukta§; gh: -sokavinimmukta§] 
bhogamokùaphalapradam || 9/72 || 9/

doùadàridrya÷amana§ [sarve: -samana§] parva caitre [k: -tra] prapåjayet |

trayovallikrama§ divya§ sarva§ ca kathita§ priye || 9/73 ||

56a gh) punaranya§ [k gh: -nya] pravakùyàmi àj¤à÷iùyasya [sarve: -siùyasya] lakùaõam 
|

de÷ikena pradàtavya§ sàdhakasya varànane || 9/74 ||

àj¤àbhiùeka§ [k gh: -ùeka] deve÷i ÷çõu vakùyàmi lakùaõam |

triprakàràbhiùeka§ [k gh: -bhiùe *m] tu kula§ tatra krama§ priye || 9/75 ||

àdau tantrakrama§ vakùye [k gh: vakùyad] abhiùeka§ tu de÷ikaiþ |

dàtavya§ sàdhakendrasya vakùyàmi tava pàrvati || 9/76 ||

prà§gane [sarve: yàgaõe] hanta [k gh: hantu; kh: dbhantu] sa§÷odhya [sarve: sa§sodhya] 
bhåmibhàga§ su÷obhanam [sarve: susobhanam] |

kçtvà tu de÷ikendrena yàga§ prastàrya suvrate || 9/77 ||

màïgalya§ [k: -lye; gh: -lya] sarvatobhadra§ [sarve: -bhadre] tatra påjৠtu kàrayet |

kala÷a§ [sarve: kalasa§] pa¤cabhiþ påjya§ [sarve: påjya] toyapårõa§ varànane || 
9/78 ||

sarvoùadhisamàyukta§ saptabrãhisamanvitam |

vacàkuùña hiraõya§ [k kh: hira§õya§] ca sarùapà tilameva ca || 9/79 ||

31a k) sahadevena sa§yukta§ àjyapågaphalànvitam [k gh: làjya-; kh: *?ùñapåga-] |

56b gh) candanakuïkumarlepya [k: -ktraktra§mailevya; kh: candana§- -lepya§; gh: 
candana§ ku§kumai lepya] arghapuùpàdi påjayet [k gh: påyakam] || 9/80 ||

mantramårti§ [k gh: -mårtti] tathàbhyarcya kala÷apa¤caka§ [sarve: kalaùa§] priye |

hiraõya§ [sarve: hiraõya] raupya§ [sarve: raupya] tàmra§ ca alàbhànmçïmaya§ [k gh: 
-mçsaya§; kh: mçtsaya§] kçtam || 9/81 ||

påjayed de÷ikendraistu ekacittasamàhitaþ |

svastika§ maõóala§ kçtvà pa¤caratnayuta§ priye || 9/82 ||

tatropavi÷ya deve÷i pårvàbhimukhasàdhakam [kh: -ka] |

àcàryapa¤cabhirdevi kala÷a§ [sarve: kalaùa§] pa¤casa§yutam || 9/83 ||

gãtavàditrasa§yukta§ ÷a§khadundubhireva ca |

28a kh) maïgala§ maïgalàrtha§ ca gãyate ca varànane || 9/84 ||

pa÷càdabhimukhàcàrya§ [gh: -rya] abhiùeka§ [k: abhiùeka] tu dàpayet |

yaj¤opavãtaka§ tacca [k gh: ta ca; kh: na ca] pàdukà dãyate priye || 9/85 ||

svastika§ càkùamàlà ca homabhàõóa§ tathaiva ca |

57a gh) samayৠ÷ràvayet pa÷càd gaccha tva§ de÷iko bhava [sarve: bhavaþ] || 9/86 ||

pa÷unistàraõa§ kçtvà bhåtamàrge caràcare |

tantràbhiùeka§ kathita§ kulàcàra§ tu [k gh: kulàcàryantu] kathyate || 9/87 ||

÷çõu devi pravakùyàmi vastrayoga§ [sarve: vastuyoga§] su÷obhanam [sarve: susobhanam 
] |

catuùkoõa§ [gh: -õa] caturdvàra§ kùetrapàla§ samanvitam || 9/88 ||

madhye tu vartula§ kçtvà lohita§ bhràma kàrayet |

tatpçùñhe [sarve: tatpçùña] paññamàdàya vastreõàcchàdya [k: vastrenàcchàdya] suvrate 
|| 9/89 ||

punarlohitavastreõa [k gh: punalohila-] tatpçùñhe [k gh: tatpçùñe] påjayet kulam |

madhye kule÷varã devã kulanàthena sa§yutà [sarve: sa§yutam] || 9/90 ||

31b k) pa÷càt kulàùñaka§ devi påjayecca prasannadhãþ [k gh: -dhã] |

aùñàùñaka§ tataþ påjya§ siddhasantàna§ [k kh: -santàna; gh: -santàma] påjayet || 
9/91 ||

kùetrapàla§ tu vañuka§ vighne÷a§ [k gh: vighna÷a§] tu varànane |

57b gh) eva§ kramavicàreõa kulapåjৠtu kàrayet || 9/92 ||

pa÷càt [sarve: pa÷càn] tu påjayed [gh: -ye] devi aùñau kala÷apaïktibhiþ [sarve: kalaùa-] 
|

madyàdivãradravyeùu påjayecca varànane || 9/93 ||

jàyaphala§ [k gh: jyàyaphala§] pågaphala§ bilva§ caiva hiraõyakam |

sahadevavacàkuùña§ sarvoùadhisamanvitam || 9/94 ||

siddhàrthaka§ tathà brãhicåtapallava÷obhitam [k kh: -sobhitam; gh: -sobhitaþ] |

candanaiþ ku§kumairlepya arghadhåpasugandhibhiþ || 9/95 ||

puùpairnànàvidhairdevi [k gh: -vidhaiddevi] arcayet [k gh: accayeta] yathàvidhiþ [k kh: 
tathàvidhim; gh: yathàvidhim ] |

brahmàdyà devatà÷càùñau kala÷e [sarve: kalaùe] påjayet priye || 9/96 ||

hrã/ [kh: hrã§] ÷rã/ [kh: ÷rã§] mantreõa [k gh: mantraõa] sa§påjya aùñottara÷ata§ 
japet |

28b kh) devatàþ [sarve: devatà] påjayeccàùñau aliphalguùabhojanam || 9/97 ||

sutçptàstu [sarve: satçptà tu] varàrohe nànàbhojanabhojitàþ [sarve: -bhojitam] |

58a gh) sànandançtyamànà÷ca [k gh: sànanda§nçtyamànà ca; kh: -mànà ca;] 
sarvàbharaõabhåùitàþ [sarve: -bhåùità] || 9/98 ||

hå§kàraràvaravakà muktake÷à [kh: ÷ã] varànane |

kala÷a§ [sarve: kalaùa§] gràhayed hastau [k: dastau; kh: dhastau] samàviùñavaraþ [sarve: 
-vara] priye || 9/99 ||

sàdhakasyàbhiùeka§ tu datvà ca varavarõini |

gaccha putra kulàcàrya vicara tva§ mahãtale || 9/100 ||

anugraha§ ca martyànৠyathecchà [sarve: yatheccha§] kuru de÷ika |

bhuktimuktiprada§ nitya§ devatà kulayoginã [sarve: -yogiõã] || 9/101 ||

32a k) dadàti [sarve: dadanti] sàdhakasyaiva ityàj¤à pàrame÷varã |

kulàbhiùeka§ kathita§ rahasya§ parama§ padam || 9/102 ||

punaranya§ pravakùyàmi kramàcàryàbhiùecanam [k gh: kramacàryà-] |

àj¤àsiddhiprada§ nitya§ divyaspar÷asvaråpakam || 9/103 ||

kathayàmi na sa§deho vallabhatvàd varànane |

sajãvamãnayuktena surayà påritena tu || 9/104 ||

58b gh) pa¤càmçtena sa§pårõa÷a§khena [k kh: sa§pårõa§÷a÷vena] kala÷ena 
[sarve: kalasena] và |

påjità tu kumàribhiràmnàyagharasantatiþ [sarve: -sa§tati] || 9/105 ||

kule÷varã kubjikà ca kàlã kàme÷varã smçtà [k: smçtà§; gh: -tàþ] |

puùpadhåpasugandhai÷ca candanaiþ ku§kumaiþ priye || 9/106 ||

tàmbålavadanairdivyairnànàbhojanabhojità [k gh: -vadanaidivyairnànàbhojanabhojitaþ] 
|

muktake÷ã [k gh: muktake÷à] kumàrã ca kala÷a§ [sarve: kalaùa§] sthàpayet [k gh: 
thàpayet] priye || 9/107 ||

sàdhakasya varàrohe àj¤àsiddhipradàyakam |

gaccha putra mahàpràj¤a [sarve: -j¤à] àj¤àsa§sphurità [kh: sa§spharità] bhavet || 
9/108 ||

yajanaiþ ÷atamàtreõa [sarve: satamàtreõa] pa÷u§ [sarve: pa÷u] vedhayate [sarve: 
vakùeyase] kùaõàt |

bàhya§ [k gh: vàhya] tu kathita§ devi [sarve: devã] adhyàtma§ ÷çõu suvrate || 9/109 ||

mãna§ tu lambikà devã rudra§ kala÷amucyate [sarve: kalaùa-] |

29a kh) alinàmçtasampårõa§ ÷iùya§ tenàbhiùecayet [k gh: tanà-] || 9/110 ||

mãnàkhya§ mãnapàdo'sau [sarve: -pàdau sà] tasmàt [kh: tasyàn] tenàbhiùecanam |

aya§ siddhàbhiùekastu [sarve: -bhiùeka§ tu] àj¤àsiddhiþ [k gh: siddhi] pravartate || 
9/111 ||

iti tat kathita§ devi abhiùekasya lakùaõam |

32b k) dãkùitasya sva÷iùyasya yoginãtilakàïkitam [sarve: yogiõã-] || 9/112 ||

nàma [sarve: nàma§] kuryàd varàrohe pårvanàmàkùarairyutam [k: -raicyuta§; kh gh: -
kùarairyutam] |

àvalãnৠpravakùyàmi màtçkàbhedamuttamam || 9/113 ||

a prabhåtànanda [k kh: prabhåvànanda] | à lokànanda | i lalitànanda || 9/ã
pratimànanda || 9/u capalànanda || 9/å si§hànanda || 9/ç riktànanda [sarve: * riktà-] || 9/é 
[kh: ç] lãlànanda || 9/ë klinnànanda || 9/í locanànanda || 9/e subhagànanda || 9/ai 
manmathànanda || 9/o paramànanda [k gh: panmànanda; kh: pamànanda] || 9/au 
vijayànanda || 9/a§ khecarànanda || 9/aþ ÷eùànanda [sarve: bheùànanda] || 9/ka 
kulànanda || 9/
59b gh) kha su÷irànanda || 9/ga gaganànanda || 9/gha sampårõànanda [sarve: 
satpårõànanda] || 9/ïa ÷ikhànanda || 9/ca màtrànanda || 9/cha bhuvanànanda [k kh: tu-] || 
9/ja paramànanda || 9/jha vaktrànanda [sarve: vaktà-] || 9/¤a tejànanda || 9/ña vàmànanda 
|| 9/ñha bhàsurànanda || 9/óa madanànanda || 9/óha rudrànanda || 9/õa ÷àvarànanda 
[sarve: ÷avarànanda] || 9/ta bhàvànanda || 9/tha vairàgyànanda || 9/da devànanda || 9/dha 
sa§khyànanda || 9/na vitarkànanda [sarve: vitàkànanda] || 9/pa såkùmànanda || 9/pha 
sarvànanda || 9/ba siddhànanda || 9/bha bhàsvarànanda || 9/ma marutànanda || 9/ya 
yogànanda || 9/ra cittànanda [k gh: vitànanda; kh: vittà-] || 9/la råpànanda || 9/va 
asitànanda || 9/÷a bhogànanda || 9/ùa raktànanda [k gh: naktànanda] || 9/sa kiraõànanda [k 
gh: kiràõànanda] || 9/ha j¤ànànanda || 9/kùa jvalitànanda ||

33a k) sa§sthàpya kulanàmaistu [k: -nàmai *; gh: -nàmaiva§] kuladravya§ tu dàpayet |

29b kh) kulàbhiùecana§ pa÷càt [kh: pa÷cà] kartavya§ nirvikalpataþ [k gh: nivi-] || 9/114 
||

60a gh) kramadãkùà samàkhyàtà [gh: samàkhyà *] àj¤àsiddhipravartikà [k gh: -
pravartaka§; kh: -pravartakaþ] |

mahàsa§sàrapà÷aughàt [sarve: -sa§÷àra; k kh: pàsaughà +saughà; gh: -pàsaughà] 
mocanakàraõa§ [sarve: mocana§ tu kara§] param || 9/115 ||

iti te kathita§ devi àj¤à÷iùyasya [sarve: -siùyasya] lakùaõam |

punaranya§ pravakùyàmi ùaórasa§ dehasa§sthitam || 9/116 ||

pa¤caratnapara§ devi vãrya§ [k kh: pãpya§] pratyayalakùaõam |

rakta§ mà§sa§ [k kh: màsa§] vasà medo majja§ [sarve: majja]